Katalog Dobrych Praktyk „Absolwent na rynku pracy” – wersja ...

tu.kielce.pl

Katalog Dobrych Praktyk „Absolwent na rynku pracy” – wersja ...

Katalog dobrych praktykAbsolwentna rynku pracyKatalog Dobrych Praktyk jest współfinansowany ze środkówUnii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego jako elementrealizacji projektu: „Program Rozwojowy Potencjału DydaktycznegoPolitechniki Świętokrzyskiej w Kielcach: kształcenie na miarę sukcesu”3


Katalog Dobrych Praktyk jest współfinansowany ze środkówUnii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego jako element realizacji projektu:„Program Rozwojowy Potencjału Dydaktycznego Politechniki Świętokrzyskiej w Kielcach: kształcenie na miarę sukcesu”Analiza losów zawodowych absolwentów Politechniki Świętokrzyskiejroczników 2008 - 2010 oraz badanie pracodawców.autorzy:dr Helena Baranieckamgr Dorota Furmańczykmgr inż. Ewa Karońskadr Andrzej Lenarcikdr Anna Walczykdr Danuta Witczak-Roszkowskaodpowiedzialność merytorycznadr hab. Halina Jastrzębska-Smolaga, prof. PŚkopracowanie graficznemgr Miłosz Pindur4


Słowo RektoraW okresie ponad czterdziestoletniej działalności Politechnika Świętokrzyska, jako jedyna uczelnia techniczna w regionie,wykształciła wysoko kwalifikowane kadry inżynierskie, nie tylko dla potrzeb gospodarki regionalnej. Wielu znakomitychabsolwentów uczelni zostało właścicielami lub specjalistami w licznych znanych w kraju i za granicą firmach produkcyjnych orazusługowych. Niewątpliwie osiągnęli oni sukces, który jest także sukcesem naszej uczelni.Potwierdzeniem wysokiej jakości kształcenia są wysokie notowania Politechniki Świętokrzyskiej w rankingach tygodnika„Newsweek”, ustalanego na podstawie ocen pracodawców oraz coraz wyższe notowania w rankingu miesięcznika Perspektywyoraz dziennika Rzeczpospolita.Ta wysoka pozycja wynika także z różnorodności obszarów kształcenia studentów, obejmujących 15 kierunków, spośródktórych cztery mają strategiczne znaczenie w uczelniach technicznych, tj.: architektura i urbanistyka, automatyka i robotyka,ekonomia oraz elektronika i telekomunikacja. Równolegle z kształceniem studentów są prowadzone intensywne badania naukoweoparte na współpracy z gospodarką narodową. Rozwija się także kadra naukowa, co potwierdzają uzyskane uprawnienia donadawania stopnia doktora nauk technicznych w 7 dyscyplinach. Ponadto uczelnia posiada uprawnienia do nadawania stopniadoktora habilitowanego w 3 dyscyplinach: budowa i eksploatacja maszyn, budownictwo oraz elektrotechnika, które umożliwiająprowadzenie studiów doktoranckich będących podstawą rozwoju młodej kadry naukowej.Znaczącym elementem dla rozwoju Politechniki Świętokrzyskiej jest działalność inwestycyjna wspierana środkamiz funduszy unijnych. Pozwoliły one na zmodernizowanie istniejącej zabudowy uczelni. Umożliwiają także budowę nowychobiektów dydaktycznych i badawczych, unowocześnienie na najwyższym poziomie zaplecza badawczego w laboratoriach. Dziękitym inwestycjom możliwy będzie dalszy rozwój działalności naukowo-badawczej i dydaktycznej.Mam nadzieję, że niniejsze opracowanie dostarczy Państwu użytecznych informacji dotyczących losów zawodowychabsolwentów wszystkich wydziałów uczelni: Budownictwa i Inżynierii Środowiska, Elektrotechniki, Automatyki i Informatyki,Mechatroniki i Budowy Maszyn oraz Zarządzania i Modelowania Komputerowego.Rektor Politechniki Świętokrzyskiejprof. dr hab. inż. Stanisław Adamczak, dr h.c.5


• określenie wielkości i zasięgu firm zatrudniających absolwentów Politechniki Świętokrzyskiej• określenie związku między studiowanym kierunkiem a pracą zawodową• określenie skali i powodów samozatrudnienia absolwentów oraz perspektyw rozwoju firmy• określenie skali i obszarów doskonalenia zawodowego poza studiami• zdiagnozowanie barier w zatrudnieniu absolwentów.Analiza przeprowadzonych dotychczas badań, a także monitoring zawodowych losów absolwentów w przyszłości, pozwoląna dostosowanie kształcenia do aktualnych potrzeb rynku pracy, umożliwią lepsze kształtowanie polityki edukacyjnej uczelniw zakresie rozbudowy i modyfikacji istniejących oraz rozwijania nowych kierunków kształcenia. Dostarczą istotnych danychdotyczących jakości kształcenia oraz wytycznych, w jakim kierunku powinny być dokonane zmiany programowe w zakresieposzczególnych specjalności, tak aby kwalifikacje absolwentów odpowiadały potrzebom rynku pracy i pracodawców. Kryteriumpracy w zawodzie i nie w zawodzie pozwoli na ocenę adekwatności umiejętności dostarczanych w procesie edukacyjnym w ramachposzczególnych kierunków, a jednocześnie zbadanie oczekiwań pracodawców przyczyni się do utworzenia trwałego systemuwspółpracy i wymiany informacji pomiędzy uczelnią a pracodawcami i instytucjami rynku pracy.Wymaga to dłuższego czasu, bo do pełnej analizy obszarów dostosowania kwalifikacji absolwentów do potrzebpracodawców nieodzowne jest zebranie informacji od pełnej populacji absolwentów, zarówno od bezrobotnych, pracujących, jaki od osób preferujących samozatrudnienie.Ustawa z dnia 18 marca 2011 r. o zmianie ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, ustawy o stopniach naukowychi tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. 2011 nr 84 poz. 455)nakłada obowiązek monitorowania karier zawodowych absolwentów. Opracowany w ramach projektu system informatycznyznajdzie również zastosowanie w przyszłych tego typu badaniach.8


Rozdział IBadanie i analiza losówzawodowych absolwentówrocznika 2008


Wykres 1.1kobieta0 25% 50%75% 100%mężczyznaWBiIŚWEAiIWMiBMWZiMKmiastowieśnie zarejestrowani w UPzarejestrowani w UPogółem3.03.54.04.55.0I.1.2 Motywy podjęcia studiów w Politechnice ŚwiętokrzyskiejAnkietowani jako bardzo ważny motyw podjęcia studiów w Politechnice Świętokrzyskiej podawali relatywną łatwośćpodjęcia pracy zawodowej po studiach (60% badanych). Wybór studiów był w dużej mierze przemyślany. Potwierdza to dużąspołeczną świadomość, co do zapotrzebowania rynku pracy na kadrę inżynierską.Kolejnym ważnym elementem, który zadecydował o wyborze studiów okazało się miejsce uczelni (odległość od domu).Ponad 30% badanych zaznaczyło odpowiedź „bardzo ważny czynnik” i ponad 45% jako „ważny czynnik”. Wśród studentów naszejUczelni niewiele jest osób spoza regionu, wiąże się to również z tym, iż często ważnym elementem decydującym o wyborze uczelnisą koszty studiowania (znacznie niższe w mniejszym mieście, blisko miejsca zamieszkania). Potwierdzeniem tego również jestfakt, że często zaznaczanym czynnikiem były właśnie względy materialne.W naszej Uczelni studiuje wielu zdolnych studentów - wysoka ocena absolwentów przez pracodawców w rankingachtygodnika „Newsweek”, których nie stać na droższe studia w dużym mieście.Motywem, który odegrał również znaczną rolę przy wyborze Politechniki Świętokrzyskiej okazała się także, w wieluprzypadkach możliwość rozwoju zainteresowań na wybranym kierunku studiów (ponad 40% wśród udzielonych odpowiedzi jakoczynnik ważny i ponad 30% jako czynnik bardzo ważny). Niewielki zaś odsetek osób kierował się atrakcyjnością miasta, modą nastudia, czy też tradycjami rodzinnymi.Na pytanie o możliwość ponownego wyboru uczelni, ponad 60% ankietowanych odpowiedziało, że wybrałoby tę samąuczelnię - najliczniej absolwenci Wydziału Mechatroniki i Budowy Maszyn (76,3% odpowiedzi), a zaraz po nich absolwenciWydziału Budownictwa i Inżynierii Środowiska (prawie 70%). Jest to potwierdzeniem dla zgłoszonych do Biura Karier PolitechnikiŚwiętokrzyskiej ofert pracy dla inżynierów mechaników i inżynierów budownictwa.Jedynie 6 osób, spośród badanych, wybrałoby uczelnię nietechniczną (3,3%). Ponad 69% spośród tych osób, któreponownie wybrałyby tę samą uczelnię, nie było zarejestrowanych w Urzędzie Pracy.12


Rozdział IBadanie i analiza losów zawodowych absolwentów rocznika 2008Tabela 1.2Jeśli byłaby możliwośćponownego wyboru uczelni to:wybrałbym/łabymtę samą uczelnięwybrałbym/łabyminną politechnikęwybrałbym/łabymuczelnię nietechnicznątrudnopowiedziećogółemkobieta43 / 60,6%6 / 8,5%3 / 4,2%19 / 26,8%71mężczyzna73 / 67,6%16 / 14,8%3 / 2,8%16 / 14,8%108WBiIŚ42 / 68,9%7 / 11,5%1 / 1,6%11 / 18,0%61WEAiI15 / 46,9%7 / 21,9%1 / 3,1%9 / 28,1%32WMiBM29 / 76,3%5 / 13,2%2 / 5,3%2 / 5,3%38WZiMK30 / 61,2%3 / 6,1%2 / 4,1%14 / 28,6%49miasto76 / 62,3%14 / 11,5%6 / 4,9%26 / 21,3%122wieś39 / 69,6%8 / 14,3%-9 / 16,1%56nie zarejestrowani w UP67 / 69,1%12 / 12,4%3 / 3,1%15 / 15,5%97zarejestrowani w UP49 / 59%10 / 12%3 / 3,6%21 / 25,3%83ogółem116 / 64,4%22 / 12,2%6 / 3,3%36 / 20%180Wykres 1.2kobieta0 25% 50%75% 100%mężczyznaWBiIŚWEAiIWMiBMWZiMKMiastoWieśnie zarejestrowani w UPwybrałbym/łabymte samą uczelnięwybrałbym/łabyminną politechnikęwybrałbym/łabymuczelnię nietechnicznątrudnopowiedziećzarejestrowani w UPogółem48,9% badanych zapytanych o możliwość ponownego wyboru kierunku studiów odpowiedziało, że ponownie wybrałoby ten samkierunek. Wśród nich najwięcej było absolwentów Wydziału Budownictwa i Inżynierii Środowiska (63,9% odpowiedzi - 39 osób).Tylko 10 absolwentów Wydziału Elektrotechniki, Automatyki i Informatyki, (wśród których byli absolwenci kierunkuelektrotechnika), ponownie wybrałoby ten sam kierunek. Niewielu także jedynie 15 absolwentów kierunku Zarządzaniei Inżynieria Produkcji, wybrałoby go ponownie można przypuszczać, że taka odpowiedź związana jest z trudnościamiw poszukiwaniach pierwszej pracy.53,7% osób, które zadowolone były z wybranego kierunku studiów, nie było zarejestrowanych w Urzędzie Pracy.Ponad 26% badanych wybrałoby inny kierunek studiów.13


Tabela 1.3Jeśli byłaby możliwość ponow--nego wyboru kierunku studiów to:wybrałbym/łabymtę samą uczelnięwybrałbym/łabyminną politechnikęwybrałbym/łabymuczelnię nietechnicznątrudnopowiedziećogółemkobieta30 / 42,3%11 / 15,5%22 / 31%8 / 11,3%71mężczyzna56 / 53,3%19 / 18,1%25 / 23,8%5 / 4,8%105WBiIŚ39 / 63,9%11 / 18%8 / 13,1%3 / 4,9%61WEAiI10 / 35,7%11 / 39,3%5 / 17,9%2 / 7,1%28WMiBM22 / 57,9%5 / 13,2%9 / 23,7%2 / 5,3%38WZiMK15 / 30,6%3 / 6,1%25 / 51%6 / 12,2%49miasto58 / 47,9%19 / 15,7%35 / 28,9%9 / 7,4%121wieś27 / 50%11 / 20,4%12 / 22,2%4 / 7,4%54nie zarejestrowani w UP51 / 53,7%15 / 15,8%24 / 25,3%5 / 5,3%95zarejestrowani w UP35 / 43,2%15 / 18,5%23 / 28,4%8 / 9,9%81ogółem86 / 48,9%30 / 17%47 / 26,7%13 / 7,4%176Wykres 1.3kobieta0 25% 50%75% 100%mężczyznaWBiIŚWEAiIWMiBMWZiMKmiastowieśnie zarejestrowani w UPwybrałbym/łabymten sam kierunekwybrałbym/łabympokrewny kierunekwybrałbym/łabyminny kierunektrudnopowiedziećzarejestrowani w UPogółem14


I.2 Określenie statusu zawodowego absolwentów Politechniki ŚwiętokrzyskiejAbsolwenci Politechniki Świętokrzyskiej posiadają relatywnie wysoki status zawodowy na rynku pracy. Analiza danychstatystycznych wskazuje, że spośród ogółu absolwentów Politechniki Świętokrzyskiej objętych badaniem 65,5% zadeklarowałorozpoczęcie stałej pracy zawodowej po ukończeniu studiów, natomiast 23,5% jeszcze w trakcie ich trwania. W przypadku tejdrugiej grupy wcześniejsza aktywność zawodowa stanowiła podstawę ich zdecydowanie silniejszej pozycji na rynku pracy. Osobyte były w mniejszym stopniu narażone na ryzyko bezrobocia, posiadały relatywnie wyższy poziom wynagrodzenia, częściejz własnej inicjatywy podejmowały decyzje o zamianie pracy na lepszą, stwarzającą szansę rozwoju zawodowego.Tabela 1.5Kiedy rozpoczął/ęła Pan/Pani stałąpracę? (wg. wydziałów)w trakcie studiówpo ukończeniu studiówbrak odpowiedzirazemWBiIŚ10 / 16,4%44 / 72,1%7 / 11,5%61WEAiI17 / 32,7%29 / 55,8%6 / 11,5%52WMiBM11 / 28,9%22 / 57,9%5 / 13,2%38WZiMK9 / 18,3%36 / 73,5%4 / 8,2%49Najczęściej stałą pracę zawodową z kształceniem na studiach łączyli studenci Wydziałów Elektrotechniki, Automatykii Informatyki (32,7%) oraz Mechatroniki i Budowy Maszyn (28,9%). Zdecydowanie mniejszą aktywnością w tym zakresiecharakteryzowali się studenci Wydziałów Zarządzania i Modelowania Komputerowego (18,3%) oraz Budownictwa i InżynieriiŚrodowiska (16,4%).Absolwenci Politechniki Świętokrzyskiej podejmowali przede wszystkim pracę najemną (95,5% ogółu objętych badaniem).Zdecydowanie rzadziej decydowali się na założenie i pracę we własnej firmie (4,5% ogółu objętych badaniem). Najczęściej decyzjętaką podejmowali po krótkim okresie pracy zawodowej (2,5%) lub jeszcze w trakcie trwania studiów (1%). Dla niektórych własnafirma stanowiła alternatywę wobec bezrobocia. Opinię taką wyraził 1% absolwentów, którzy otworzyli własną działalnośćgospodarczą.Wykres 1.5WBiIŚWEAiIWMiBMWZiMK0 25% 50%75% 100%w trakciestudiówpo ukończeniustudiówbrak odpowiedziAbsolwenci Politechniki Świętokrzyskiej zajmowali przede wszystkim specjalistyczne stanowiska pracy (80%respondentów). Natomiast w niewielkim stopniu byli obsadzani na kierowniczych i menedżerskich stanowiskach pracy. Jedynie8% ogółu absolwentów objętych badaniem zadeklarowało zatrudnienie na tych stanowiskach pracy. Istotną barierę dlasprawowania funkcji kierowniczych stanowi w tym przypadku przede wszystkim brak doświadczenia zawodowego absolwentówwymaganego przez pracodawców.16


Rozdział IBadanie i analiza losów zawodowych absolwentów rocznika 2008Tabela 1.6Rodzaje stanowisk pracy zajmowaneprzez absolwentów wg. wydziałówkierowniczebrakmenedżerskie specjalistyczne innerazemodpowiedziWBiIŚ10 / 16,4%-45 / 73,8%-6 / 9,8%61WEAiI4 / 7,7%2 / 3,8%38 / 73,1%1 / 1,9%-52WMiBM--33 / 86,8%-5 / 13,2%38WZiMK--44 / 89,8%1 / 2%4 / 8,2%49Najczęściej stanowiska kierownicze zajmowali absolwenci wydziałów: Budownictwa i Inżynierii Środowiska (16,4%absolwentów) oraz Elektrotechniki, Automatyki i Informatyki (11,5%). Absolwenci wydziałów Mechatroniki i Budowy Maszyn orazZarządzania i Modelowania Komputerowego nie stanowili kadry menedżerskiej.Dynamika i szeroki zakres zmian zachodzących w otoczeniu oraz gwałtowne wahania koniunktury gospodarczej sprawiają, iż1przedsiębiorstwa są coraz częściej zainteresowane wykorzystywaniem elastycznych form zatrudnienia . Wówczas to mogąszybciej dostosowywać wielkość i strukturę zatrudnienia do zmian w popycie zatrudnieniowym.Analiza form umów o pracę zawieranych z absolwentami Politechniki Świętokrzyskiej potwierdza tą tendencję. Spośród ogółuabsolwentów objętych badaniem 61,5% posiadało elastyczne umowy o pracę, które nie gwarantują stabilności zatrudnienie.W tym przypadku najczęściej zawieranymi formami zatrudniania absolwentów były: umowa na czas określony (32,5% ogółuzatrudnionych) oraz staż absolwencki refundowany z Urzędu Pracy (15,5% ogółu zatrudnionych). Najrzadziej absolwencipodejmowali pracę na podstawie umów cywilnoprawnych (2% ogółu objętych badaniem).Zdecydowanie rzadziej pracodawcy zawierali z absolwentami umowy o pracę na czas nieokreślony (28% ogółu objętychbadaniem). Najczęściej ten rodzaj umowy podpisywali absolwenci wydziałów: Elektrotechniki, Automatyki i Informatyki (32,7%)oraz Budownictwa i Inżynierii Środowiska (31,1%). Rzadziej znajdowała ona zastosowanie w przypadku nawiązywania stosunkupracy z absolwentami wydziałów: Mechatroniki i Budowy Maszyn (28,9%) oraz Zarządzania i Modelowania Komputerowego(18,5%).Tabela 1.7forma umowyo pracęna okrespróbnystaż absolwenckirefunfdowany z UPna czas określony(w tym zastępstwo)na czas wykonaniaokreślonej pracyna czasnieokreślonycywilnoprawna(o dzieło, zlecenie)brakodpowiedzirazemWBiIŚ4 / 6,6%8 / 13,1%18 / 29,5%3 / 4,9%19 / 31,1%3 / 4,9%6 / 9,8%61WEAiI3 / 5,8%3 / 5,8%19 / 36,5%2 / 3,8%17 / 32,7%1 / 1,9%7 / 13,5%52WMiBM6 / 15,8%5 / 13,2%10 / 26,3%1 / 2,6%11 / 28,9%-5 / 13,2%38WZiMK3 / 6,1%15 / 30,6%18 / 36,7%1 / 2%9 / 18,5%-3 / 6,1%49Konsekwencją wykorzystywania przede wszystkim elastycznych form zawierania umowy o pracę jest ściśle określony, naogół nie przekraczający 1 roku okres zatrudniania absolwentów Politechniki Świętokrzyskiej. Spośród ogółu respondentówobjętych badaniem 57% posiadało umowy o pracę nie dłuższe niż na 1 rok, w tym 13% krótsze niż 6 miesięcy.1Brak jest w literaturze przedmiotu precyzyjnej definicji elastycznej formy zatrudnienia. W zależności od przyjętego głównego kryterium przy jej formułowaniu spotykane są różne definicje oraz różne formyuznawane za elastyczne. W niniejszym opracowaniu za kryterium podziału przyjęto czas trwania stosunku pracy. Stąd za elastyczne formy zatrudnienia uznano wszystkie sposoby nawiązania stosunku pracy oniestałym, tymczasowym charakterze, zawierane na czas wykonania określonej pracy. Na tej podstawie za typową nieelastyczną formę zatrudnienia uznano umowę o pracę na czas nieokreślony, gwarantującąwysoką stabilność zatrudnienia.17


Tabela 1.8okreszatrudnieniakrótszy niż6 miesięcyod 6 - 12miesięcyna czas brak2 lata 4 lata 5 latrazemnieokreślony odpowiedziWBiIŚ10 / 16,4%24 / 39,3%--1 / 1,6%20 / 32,8%6 / 9,8%61WEAiI2 / 3,8%24 / 46,2%1 / 1,9%1 / 1,9%-17 / 32,7%7 / 13,5%52WMiBM6 / 15,8%12 / 31,5%---15 / 39,5%5 / 13,2%38WZiMK8 / 16,3%28 / 57,1%---9 / 18,4%4 / 8,2%49Ponad dwie trzecie (68,5%) pracujących absolwentów Politechniki Świętokrzyskiej uzyskuje dochody poniżej przeciętnego2miesięcznego wynagrodzenia brutto w województwie świętokrzyskim tj. do 2500 zł. W tej grupie najwyższy udział mająabsolwenci, których dochody nie przekraczają 1500 zł (26,5%). Miesięczne dochody brutto blisko jednej trzeciej (31,5%)absolwentów przekraczają 2500 zł, w przypadku 7,5% absolwentów są wyższe niż 4000 zł.Wykres 1.630%25%20%15%liczba absolwentów10%5%0do 1500od 1501do 2000od 2001do 2500od 2501do 3000od 3001do 3500od 3501do 4000od 4001do 5000powyżej5000Występuje znaczące zróżnicowanie w wysokości miesięcznych dochodów brutto absolwentów poszczególnych wydziałów.Najwyższe dochody osiągają absolwenci wydziałów: Budownictwa i Inżynierii Środowiska oraz Elektrotechniki, Automatykii Informatyki. W pierwszym przypadku 42,5% absolwentów otrzymuje dochody powyżej 2500 zł, zaś w drugim 34,5%. Podkreślićjednakże należy, iż wśród absolwentów Wydziału Elektrotechniki, Automatyki i Informatyki, jest najwyższy udział pracownikówosiągających najwyższe dochody tj. powyżej 5000 zł . Wynosi on 9,6%, podczas gdy na wydziale Budownictwa i InżynieriiŚrodowiska 1,6%.Tabela 1.9wielkośćdochodówdo 1500od 1501do 2000od 2001do 2500od 2501do 3000od 3001do 3500od 3501do 4000od 4001do 5000powyżej5000razemWBiIŚ16 / 26,3%12 / 19,7%7 / 11,5%18 / 29,5%4 / 6,6%2 / 3,2%1 / 1,6%1 / 1,6%61WEAiI11 / 21,2%11 / 21,2%12 / 23,1%5 / 9,5%4 / 7,7%1 / 1,9%3 / 5,8%5 / 9,6%52WMiBM11 / 28,9%13 / 34,2%7 / 18%2 / 5,3%-2 / 5,3%1 / 2,6%2 / 5,3%38WZiMK15 / 30,6%11 / 22,5%11 / 22,5%7 / 14,3%2 / 4,1%1 / 2,0%2 / 4,1%-492W 2008 roku przeciętne miesięczne wynagrodzenie brutto w województwie świętokrzyskim wynosiło 2548,80 zł., natomiast w Polsce 2942,17 zł.18


Rozdział IBadanie i analiza losów zawodowych absolwentów rocznika 2008Niższe dochody osiągają absolwenci wydziałów Mechatroniki i Budowy Maszyn oraz Zarządzania i ModelowaniaKomputerowego. Ich miesięczne dochody brutto zdecydowanie rzadziej przekraczają poziom przeciętnego miesięcznegowynagrodzenia brutto w województwie świętokrzyskim. Spośród ogółu absolwentów wydziału Zarządzania i ModelowaniaKomputerowego jedynie 24,5% osiągnęło miesięczne dochody powyżej 2500 zł. W przypadku absolwentów Mechatronikii Budowy Maszyn wskaźnik ten był jeszcze niższy i wynosił 18,5%.Absolwenci Politechniki Świętokrzyskiej podejmują pracę głównie w obrębie regionu. Ten fakt sprawia, iż określając statuszawodowy absolwenta należy uwzględnić specyfikę gospodarki województwa świętokrzyskiego. Szczególnie istotne znaczenie maw tym przypadku fakt, iż świętokrzyskie charakteryzuje rozwinięty brzegowy sektor gospodarki tworzony przez średnie i małeprzedsiębiorstwa zajmujące się produkcją o drugorzędnym znaczeniu dla gospodarki. Firmy sektora brzegowego „podatne” są nawahania popytu rynkowego na towary i usługi, co ogranicza zakres stosowania specjalistycznych technologii oraz zatrudnieniapracowników wysoko i specjalistycznie wykwalifikowanych. Pracodawcy nie są zainteresowani utrzymywaniem stabilnychstosunków pracy z pracownikami, preferując elastyczne formy zatrudnienia.Stąd absolwenci Politechniki Świętokrzyskiej, pomimo ich relatywnie wysokiego wykształcenia, dobrych wyników w nauce,wykonywania w dużej mierze pracy zgodnej z posiadanymi kwalifikacjami zawodowymi oraz zajmowania specjalistycznychstanowisk pracy w ograniczonym zakresie zyskują stabilność zatrudnienia, wysokie dochody oraz satysfakcję z pracy.Realizacja ścieżki kariery zawodowej zgodnie z preferencjami absolwentów wymaga dokonywania zmian miejsc pracy.Absolwenci Politechniki Świętokrzyskiej za najistotniejsze przyczyny zmiany miejsca pracy uznali brak perspektyw na rozwójzawodowy, wykonywanie pracy nieciekawej, monotonnej oraz nisko wynagradzanej.19


I.3 Weryfikacja motywów i skuteczności stosowanych metod poszukiwania pracy i zmiany pracyI.3.1 Motywy i skuteczność metod poszukiwania pracyWśród czynników, jakimi kierowali się ankietowani przy wyborze miejsca pracy, najważniejsza okazała się możliwośćrozwoju zawodowego i samorealizacji (115 osób zaznaczyło ten czynnik, w tym 60 osób jako bardzo ważny, tj. 52,2% wśródzaznaczonych). Bardzo ważnym motywem dla badanych było wykonywanie pracy zgodnej z wyuczonym zawodem (czynnik 112razy wybrany, w tym 64,3% wskazań jako bardzo ważny). Istotnym czynnikiem okazało się również wykonywanie pracy zgodnejz własnymi zainteresowaniami (zaznaczono go 105 razy, w tym 41% jako bardzo ważny), a także uzyskany poziom wynagrodzenia- 44,2% zaznaczono jako bardzo ważny oraz siedziba (miejsce) zakładu pracy (65 razy zaznaczony), w tym 40% odpowiedzi jakoważny czynnik i 22% jako bardzo ważny.Najmniej razy został zaznaczony czynnik: opinia znajomych. Wskazano go w sumie 19 razyTabela 1.10czynniki decydująceo wyborze pracybardzo ważny ważnydość ważny ogółemwykonywanie pracy zgodniez wyuczonym zawodem72 / 64%28 / 25%12 / 11%112wykonywanie pracy zgodniez własnymi zainteresowaniami43 / 41%35 / 33%27 / 26%105możliwość rozwojuzawodowego i samorealizacji60 / 52%32 / 28%23 / 20%115opinia znajomych3 / 16%8 / 42%8 / 42%19poziom wynagrodzenia34 / 44%29 / 38%14 / 18%77renoma firmy20 / 36%14 / 25%21 / 38%55siedziba (miejsce)zakładu pracy14 / 22%26 / 40%25 / 38%65brak innychmożliwości16 / 50%6 / 19%10 / 31%32inne2 / 40%1 / 20%2 / 40%5Wykres 1.7wykonywanie pracy zgodniez wyuczonym zawodemwykonywanie pracy zgodniez własnymi zainteresowaniamimożliwość rozwojuzawodowego i samorealizacjiopinia znajomych0 25% 50%75% 100%bardzoważnyważnypoziom wynagrodzeniadośćważny20


Wykres 1.9oferty pracyz Biura Karierpomoc znajomychi rodzinyogłoszeniaprasowewysyłanie CVdo konkretnej firmyportale internetowez ofertami pracyoferta firmy w którejodbywałem/łam praktykiuczestnictwona targach pracyogłoszenia radiowe0 25% 50%75% 100%wykorzystanyskutecznywykorzystanyi skutecznyofertyUrzędu Pracyoferty agencjipośrednictwa pracyinnebezznaczeniaTabela 1.12Kiedy rozpoczął/ęłaPan/Pani stałą pracę?w trakcie studiówpo ukończeniu studiówbrak odpowiedzikobieta12 / 16%56 / 77%0 / 8%mężczyzna35 / 28%75 / 60%0 / 12%WBiIŚ10 / 16%44 / 72%0 / 12%WEAiI17 / 33%29 / 56%0 / 11%WMiBM11 / 29%22 / 56%0 / 13%WZiMK9 / 18%36 / 73%0 / 9%miasto37 / 27%86 / 64%0 / 9%wieś10 / 16%45 / 73%0 / 11%nie zarejestrowani w UP33 / 31%61 / 58%0 / 11%zarejestrowani w UP14 / 15%70 / 75%0 / 10%ogółem47 / 24%131 / 66%0 / 10%22


Rozdział IBadanie i analiza losów zawodowych absolwentów rocznika 2008Na pytanie, kiedy badani rozpoczęli stałą pracę, 131 osób odpowiedziało, że po ukończeniu studiów (66% ogółu udzielonychodpowiedzi), 24% badanych podjęło pracę w trakcie studiów. W tej grupie najwięcej było absolwentów Wydziału Elektrotechniki,Automatyki i Informatyki (33%), najmniej zaś absolwentów Wydziału Zarządzania i Modelowania Komputerowego (18%).Powodem tego (z obserwacji Biura Karier), może być większa aktywność zawodowa studentów WEAiI, jak również fakt, iżłatwiej na lokalnym rynku podjąć pracę już w trakcie studiów, np. w charakterze grafika, informatyka (w tych zawodach najczęściejpracę podejmują studenci kierunku elektrotechnika), niż w działach produkcji, urzędach, administracji, księgowości (gdziewiększość absolwentów WZiMK znajduje zatrudnienie).Pracę na studiach (27%) podjęło więcej osób z miasta niż ze wsi. Miejsce zamieszkania, czas dojazdu do firmy, może byćrównież znaczącym czynnikiem.Dopiero po ukończeniu studiów pracę podjęli w zdecydowanej większości absolwenci Wydziału Zarządzania i ModelowaniaKomputerowego (73% odpowiedzi).Wśród badanych, którzy podjęli pracę po studiach, 75% było zarejestrowanych w Urzędzie PracyWykres 1.10kobieta0 25% 50%75% 100%mężczyznaWBiIŚw trakciestudiówWEAiIWMiBMWZiMKmiastowieśnie zarejestrowani w UPpo ukończeniustudiówbrakodpowiedzizarejestrowani w UPogółem23


I.3.2 Zmiany miejsca pracy3Aspiracje zawodowe absolwentów wywołują u nich pragnienie „lepszej” pracy , bardziej interesującej i odpowiedzialnej,cieszącej się większym prestiżem społecznym, odpowiadającej ich orientacjom wobec kariery zawodowej. Te dążeniaabsolwentów nie przestają odgrywać istotnej roli nawet w warunkach bezrobocia i trudności z otrzymaniem pracy. W związkuz tym absolwenci coraz powszechniej planują przebieg ich karier zawodowych projektując tzw. ścieżki kariery zawodowej i aby jezrealizować gotowi są nawet do wielokrotnych zmian miejsc pracy.Brak zadowolenia z pracy zawodowej aktywizował absolwentów Politechniki Świętokrzyskiej w poszukiwaniach nowych,lepszych miejsc pracy umożliwiających im realizacje kariery zawodowej. Najistotniejszą przyczyną zmiany miejsca pracy był brakperspektyw rozwoju zawodowego. 97% respondentów oceniło iż była to istotna przyczyna dokonanej zmiany miejsca pracy(w tym dla 67,5% bardzo istotna). Duży wpływ na zmiany miejsca pracy posiadały także takie przyczyny jak: niski poziomwynagrodzenia (92,1% respondentów oceniło ją jako bardzo istotną i istotną) oraz fakt wykonywania pracy nieciekawej lubmonotonnej (90,7% respondentów oceniło ją jako bardzo istotną i istotną). Mniejsze znaczenie posiadały takie przyczyny jak:atmosfera w pracy i zbyt duży zakres obowiązków.Dla 46,2% absolwentów bardzo istotną przyczyną zmiany miejsca pracy było zwolnienie przez pracodawcę.Tabela 1.12przyczyny zmianymiejsca pracy?bardzo istotneistotnedość istotnepoziom wynagrodzenia75 / 30,1%18 / 14,8%8 / 10,4%brak perspektyw rozwoju58 / 23,3%26 / 21,3%2 / 2,6%atmosfera w pracy36 / 14,5%24 / 19,7%10 / 13%zbyt duży zakres obowiązków8 / 3,2%12 / 9,8%11 / 9%czas dojazdu do pracy9 / 3,6%8 / 6,6%14 / 18,2%nieciekawa lub monotonna praca40 / 16,1%19 / 15,5%6 / 7,8%względy rodzinne8 / 3,2%10 / 8,2%14 / 18,2%zwolnienie przez pracodawcę12 / 4,8%5 / 4,1%9 / 11,7%inne--3 / 3,9%razem24912277Wykres 1.110 25% 50%75% 100%poziom wynagrodzeniabrak perspektyw rozwojuatmosfera w pracybardzoistotnezbyt duży zakres obowiązkówczas dojazdu do pracynieciekawa lub monotonna pracaistotnewzględy rodzinnezwolnienie przez pracodawcęinnedośćistotne3Por. Jastrzębska-Smolaga H., Praca - pewność czy jej brak? PWE, Warszawa 1994.24


Rozdział IBadanie i analiza losów zawodowych absolwentów rocznika 2008I.4 Określenie sektorowego zróżnicowania zatrudnienia absolwentów Politechniki ŚwiętokrzyskiejAbsolwenci Politechniki Świętokrzyskiej najczęściej podejmowali pracę w takich sekcjach jak budownictwo (34% objętychbadaniem), działalność profesjonalna, naukowa i techniczna (12,6% objętych badaniem) oraz przetwórstwo przemysłowe (9,3%objętych badaniem).Tabela 1.13SEKCJE PKDIlośćwskazańRolnictwo, leśnictwo, łowiectwo i rybactwo 0 0Struktura%Górnictwo i wydobywanie 4 1,9Przetwórstwo przemysłowe 20 9,3Wytwarzanie i zaopatrywanie w energię elektryczną, gaz, parę wodną, gorącą wodęi powietrze do układów klimatyzacyjnychDostawa wody; gospodarowanie ściekami i odpadami oraz działalność związanaz rekultywacją12 5,61 0,5Budownictwo 73 34,1Handel hurtowy i detaliczny 10 4,7Transport i gospodarka magazynowa8 3,7Działalność związana z zakwaterowaniem i usługami gastronomicznymi 0 0Informacja i komunikacja 8 3,7Działalność finansowa i ubezpieczeniowa 7 3,3Działalność związana z obsługą rynku i nieruchomości 4 1,9Działalność profesjonalna, naukowa i techniczna 27 12,6Działalność w zakresie usług administrowania i działalność wspierająca 4 1,9Administracja publiczna i obrona narodowa; obowiązkowe zabezpieczenia społeczne 12 5,6Edukacja 8 3,7Opieka zdrowotna i pomoc społeczna 2 0,9Działalność związana z kulturą, rozrywką i rekreacją 2 0,9Pozostała działalność usługowaGospodarstwa domowe zatrudniające pracowników; gospodarstwa domoweprodukujące wyroby i świadczące usługi na własne potrzeby12 5,60 0Organizacje i zespoły eksterytorialne 0 0RAZEM: 214 100.025


I.5 Określenie wielkości i zasięgu firm zatrudniających absolwentówI.5.1 Wielkość i zasięg firm zatrudniających absolwentówWśród firm zatrudniających absolwentów dominują (aczkolwiek z niewielką przewagą, nad innymi) przedsiębiorstwa duże(32%) . Na podobnym poziomie (około 27%) plasuje się zatrudnienie absolwentów w firmach małych i średnich. Tylko około 15%absolwentów znalazło zatrudnienie w mikroprzedsiębiorstwach.Tabela 1.14wielkość firmy(liczba zatrudnionych)1-910 - 49 50 - 249 od 250ogółem26 / 14,6% 48 / 27% 47 / 26,4% 57 / 32% 178Wykres 1.120 25% 50%75% 100%1-9 10-49 50-249 od 250Tabela 1.15zasięgdziałalnościlokalnyregionalnykrajowymiędzynarodowyogółem12 / 6,8% 40 / 22,6% 55 / 31,1% 70 / 39,5% 177Wykres 1.130 25% 50%75% 100%lokalny regionalny krajowy międzynarodowy26


Rozdział IBadanie i analiza losów zawodowych absolwentów rocznika 2008I.6 Określenie związku między studiowanym kierunkiem a pracą zawodowąBlisko dwie trzecie (62,5%) absolwentów Politechniki Świętokrzyskiej zadeklarowało, iż charakter wykonywanej przez nichpracy jest zgodny z uzyskanym wykształceniem, natomiast 27% wyraziło odmienną opinię. W przypadku tej drugiej grupyabsolwentów ma miejsce tzw. zatrudnienie poniżej posiadanych kwalifikacji zawodowych, uniemożliwiające samorealizacjęzawodową. Sytuacja ta posiada negatywne następstwa zarówno w wymiarze społecznym jak i ekonomicznym. Przyczynia się dodezaktualizacji posiadanych kwalifikacji zawodowych i marnotrawstwa kapitału ludzkiego, ograniczając możliwość zwrotunakładów poniesionych na kształcenie.Wykres 1.1470%60%50%40%liczba absolwentów30%20%10%0zgodny z uzyskanymwykształceniemniezgodny z uzyskanymwykształceniemtrudno powiedziećUwagę zwraca znaczące zróżnicowanie ocen zgodności charakteru wykonywanej pracy z uzyskanym wykształceniemwedług poszczególnych wydziałów Politechniki Świętokrzyskiej.Najczęściej pracę zgodną z posiadanymi kwalifikacjami wykonują absolwenci wydziału Budownictwa i Inżynierii Środowiska,zaś najrzadziej wydziału Zarządzania i Modelowania Komputerowego. W pierwszym przypadku 80% absolwentów tego wydziałudokonało takiej oceny, zaś w drugim 38,7%. Tak znaczące rozbieżności mogą wynikać ze specyfiki kształcenia na tych wydziałach.Na wydziale Budownictwa i Inżynierii Środowiska na trzech kierunkach studiów (Budownictwo, Inżynieria Środowiska,Architektura i Urbanistyka) absolwenci uzyskują tzw. specyficzne kwalifikacje, które są możliwe do wykorzystania jedynie w ściśleokreślonych, wąsko wyspecjalizowanych przedsiębiorstwach. Dodatkowo województwo świętokrzyskie charakteryzujerozwinięty rynek usług budowlanych, który generuje popyt na absolwentów tych kierunków.Na wydziale Zarządzania i Modelowania Komputerowego badaniem losów absolwentów objęto studentów kierunkuZarządzanie i Modelowanie Komputerowe. Interdyscyplinarny charakter tego kierunku łączącego kształcenie w zakresie naukzarządzania, ekonomii i nauk technicznych powoduje, że nabywane przez absolwentów kwalifikacje mają uniwersalny charakter.Z jednej strony jest to atut, daje absolwentom możliwość wyboru pracy spośród większej liczby przedsiębiorstw o zróżnicowanymzakresie działalności. Z drugiej zaś strony wiąże się z wyższym ryzykiem wyboru miejsca pracy niezgodnego z preferencjamizawodowymi absolwenta.Tabela 1.16charakterwykonywanej pracyzgodny z uzyskanymwykształceniemniezgodny z uzyskanymwykształceniembrakodpowiedzirazemWBiIŚ49 / 80,3%7 / 11,5%5 / 8,2%61WEAiI35 / 67,3%10 / 19,2%7 / 13,5%52WMiBM22 / 57,9%11 / 28,9%5 / 13,2%38WZiMK19 / 38,7%26 / 53,1%4 / 8,2%4927


Absolwenci Politechniki Świętokrzyskiej pozytywnie oceniają przygotowanie do pracy zawodowej uzyskane w tokukształcenia na Uczelni. Opinię taką wyraziło 84,4% absolwentów w tym aż 34,4% uznało, iż studia w bardzo dużym i dużym stopniuspełniły ich oczekiwania w tym względzie.Wykres 1.1560%50%40%liczba absolwentów30%20%10%0w bardzodużym stopniuw dużymstopniuw średnimstopniuw małymstopniutrudnopowiedziećNajwyżej uzyskane na studiach przygotowanie zawodowe oceniają studenci wydziału Budownictwa i Inżynierii Środowiska.Spośród ogółu absolwentów tego wydziału objętych badaniem jedynie 4,9% uznało, iż studia w małym stopniu przygotowały ichdo pracy zawodowej. Na pozostałych wydziałach takich studentów było znacznie więcej (na wydziałach: Elektrotechniki,Automatyki i Informatyki blisko 3 razy więcej, Mechatroniki i Budowy Maszyn ponad 3,5 razy więcej, Zarządzania i ModelowaniaKomputerowego ponad 5 razy więcej).Tabela 1.17studia spełniałyoczekiwania absolwentóww bardzo dużymstopniuw dużymstopniuw średnimstopniuw małymstopniutrudnopowiedziećrazemWBiIŚ3 / 4,9%19 / 31,2%36 / 59%3 / 4,9%-61WEAiI3 / 6%13 / 26%27 / 54%7 / 14%-50WMiBM2 / 5,3%16 / 42,1%13 / 34,2%7 / 18,4%-38WZiMK1 / 2%11 / 22,6%23 / 46,9%13 / 26,5%1 / 2%49Tabela 1.18ocenabardzo wysokawysokaśrednianiskatrudnopowiedziećrazemzawodowe(kierunkowe)21 / 10,8%72 / 37,2%66 / 34%34 / 17,5%1 / 0,5%194grupy przedmiotówwspomaganiekomputeroweogólnotechniczneekonomicznomenedżerskie35 / 18,2%18 / 9,4%4 / 2,1%52 / 27,1%75 / 39,1%27 / 14,3%81 / 42,2%66 / 34,3%68 / 35,9%22 / 11,5%33 / 17,2%75 / 39,8%2 / 1%-15 / 7,9%192192189językowe12 / 6,3%22 / 11,5%59 / 30,8%88 / 46,2%10 / 5,2%191humanistycznei społeczne3 / 1,7%14 / 7,8%53 / 29,6%70 / 39,1%39 / 21,8%17928


Rozdział IBadanie i analiza losów zawodowych absolwentów rocznika 2008W opinii absolwentów najbardziej przydatne w pracy zawodowej są wiedza i umiejętności uzyskane w ramach kształceniaw następujących grupach przedmiotów: ogólnotechniczne, zawodowe oraz wspomaganie komputerowe. Przedmioty te uzyskałyodpowiednio 48,5%, 48%, 45,3% ocen bardzo wysokich i wysokich.Absolwenci zdecydowanie niżej ocenili przydatność zawodową przedmiotów należących do następujących grup:ekonomiczno-menedżerskiej, językowej, humanistycznej i społecznej. W pierwszym przypadku 35,9% respondentów wskazało naśrednią przydatność zawodową tej grupy przedmiotów, zaś 39,8% wręcz za niską. W drugim przypadku przedmiotówjęzykowych oceny były jeszcze niższe 30,8% uznało ich przydatność zawodową za średnią, natomiast 46,2% za niską. Najniższeoceny otrzymały przedmioty należące do grupy humanistycznej i społecznej 29,6% respondentów oceniło ich przydatność jakośrednią, zaś 39,1% jako niską.Trudno jednoznacznie wskazać przyczyny niskiej oceny przydatności zawodowej przedmiotów wymienionych powyżej,określić bezpośredni związek pomiędzy wykonywaną pracą a wiedzą uzyskaną w trakcie kształcenia z zakresu naukhumanistycznych i społecznych. One nie tyle „wyposażają” studenta w konkretne, operacyjne umiejętności możliwe dowykorzystania zaraz po rozpoczęciu pracy, ale przede wszystkim budują potencjał rozwojowy absolwenta, kształtują jegokreatywność, uczą systemowego postrzegania relacji w pracy i po za nią. Młodzi ludzie, wchodząc na rynek pracy na ogół niedoceniają znaczenia tej wiedzy. Jednakże wraz ze zdobywanym doświadczeniem sytuacja ta podlega zmianie. Potwierdzają to4badania . Inżynierowie z kilkuletnim stażem zawodowym wskazują na istotną rangę tych przedmiotóww ich karierze zawodowej. Podkreślają jednocześnie, że ze względu na ich ograniczony zakres na studiach, odczuwają brak5kwalifikacji zawodowych z tego obszaru nauk w wykonywanej pracy .Wykres 1.16grupy przedmiotówzawodowe(kierunkowe)wspomaganiekumputeroweogólnotechniczneekonomicznomenedżerskiejęzykowe0 25% 50%75% 100%bardzo wysokawysokaśrednianiskahumanistycznei społecznetrudnopowiedzieć6Aspiracje zawodowe absolwentów wywołują u nich pragnienie „lepszej” pracy , bardziej interesującej i odpowiedzialnej,cieszącej się większym prestiżem społecznym, odpowiadającej ich orientacjom wobec kariery zawodowej. Te dążeniaabsolwentów nie przestają odgrywać istotnej roli nawet w warunkach bezrobocia i trudności z otrzymaniem pracy. W związkuz tym absolwenci coraz powszechniej planują przebieg ich karier zawodowych projektując tzw. ścieżki kariery zawodowej i aby jezrealizować gotowi są nawet do wielokrotnych zmian miejsc pracy.Brak zadowolenia z pracy zawodowej aktywizował absolwentów Politechniki Świętokrzyskiej w poszukiwaniach nowych,lepszych miejsc pracy umożliwiających im realizacje kariery zawodowej. Najistotniejszą przyczyną zmiany miejsca pracy był brakperspektyw rozwoju zawodowego. 97% respondentów oceniło iż była to istotna przyczyna dokonanej zmiany miejsca pracy(w tym dla 67,5% bardzo istotna). Duży wpływ na zmiany miejsca pracy posiadały także takie przyczyny jak: niski poziomwynagrodzenia (92,1% respondentów oceniło ją jako bardzo istotną i istotną) oraz fakt wykonywania pracy nieciekawej lubmonotonnej (90,7% respondentów oceniło ją jako bardzo istotną i istotną). Mniejsze znaczenie posiadały takie przyczyny jak:atmosfera w pracy i zbyt duży zakres obowiązków.Dla 46,2% absolwentów bardzo istotną przyczyną zmiany miejsca pracy było zwolnienie przez pracodawcę.4Por. R. Mikinia, Jakość. Chodor,, Jakość inżynierów, absolwentów kierunku budownictwo w ocenie pracodawców polskich, (w:) 55 Konferencja Naukowa Komitetu Inżynierii Lądowej i Wodnej PAN i KomitetuNauki PZITB, Kielce-Krynica 20-25 wrzesień 2009.5Op. cit., s. 111.6Por. Jastrzębska-Smolaga H., Praca - pewność czy jej brak? PWE, Warszawa 1994.29


I.7 Określenie skali i powodów samozatrudnienia absolwentów oraz perspektyw rozwoju firmZjawisko samozatrudnienia wśród absolwentów w badanym okresie wystąpiło w niewielkim stopniu (4,5%), powstałobowiem tylko 9 firm, z tego 5 w trakcie studiów, a pozostałe po ich zakończeniu.Tabela 1.19czas założeniawłasnej firmyw trakcie studiówpo krótkim okresie pracyzawodowej w innej firmiepo krótkim okresiepozostawania bez pracyogółem5 / 55,6% 2 / 22,2%2 / 22,2% 9Wykres 1.170 25% 50%75% 100%w trakcie studiówpo krótkim okresie pracyzawodowej w innej firmiepo krótkim okresiepozostawania bez pracyWśród wielu czynników decydujących o założeniu własnego biznesu, respondenci uznali wiarę we własne siły i możliwościjako czynnik bardzo ważny (około 32%) i ważny (30%). W znacznym stopniu do takiej decyzji przyczyniła się również potrzebazachowania niezależności (26% - wskazało jako czynnik bardzo ważny, 10% -ważny).Jako czynnik ważny wskazano doświadczenia z poprzednio wykonywanej pracy zawodowej (20%, oraz jako dość ważny -trudności ze znalezieniem pracy (40%).Tabela 1.20czynniki, które zadecydowałyo założeniu własnej firmy i ich ocenabardzo istotneistotnedość istotnełączniewiedza zdobyta na studiach2 / 10,5%1 / 10%1 / 20%4wiara we własne siły i możliwości6 / 31,6%3 / 30%-9tradycje przedsiębiorcze w rodzinie3 / 15,8%1 / 10%-4możliwości zewnętrznego wsparcia finansowego(kredyty, pomoc rodziny, fundusze unijne)2 / 10,5%2 / 20%1 / 10%5potrzeba zachowania niezależności5 / 26,3%1 / 10%-6niemożność znalezienia pracy1 / 5,3%-2 / 40%3doświadczenia z poprzedniowykonywanej pracy zawodowej-2 / 20%1 / 10%3inne, jakie?- - --ogółem19 10 5 3430


Rozdział IBadanie i analiza losów zawodowych absolwentów rocznika 2008Wykres 1.18bardzo istotne0 25% 50%75% 100%istotnedość istotnewiedzazdobytana studiachwiarawe własnesiłyi możliwościtradycjeprzedsiębiorczew rodziniemożliwościzewnętrznegowsparciafinansowegopotrzebazachowanianiezależnościniemożliwośćznalezieniapracydoświadczeniaz poprzedniowykonywanejpracy zawodowejNależy podkreślić, że założenie własnej firmy w bardzo dużym stopniu związane było z wyuczonym zawodem takodpowiedziało aż 60 % respondentów.Tabela 1.21zgodność wykonywanej pracy wewłasnej firmie z wyuczonym zawodemtak nie częściowoogółem6 / 66,6% 2 / 22,2%1 / 11,1% 9Wykres 1.190 25% 50%75% 100%tak nie częściowoPonad 40% (tabela 6 i rysunek 6) założonych firm ma zasięg regionalny. Należy zauważyć, że jest to zgodne z pewnąprawidłowością, iż na początku funkcjonowania firmy mają mały zasięg działalności, który zwiększa się wraz z nabywanymdoświadczeniem w biznesie.Tabela 1.22zasięg działalności własnejfirmy absolwentalokalny regionalny krajowymiędzynarodowy1 / 11,1% 4 / 44,4%2 / 22,2% 2 / 22,2%Wykres 1.200 25% 50%75% 100%lokalny regionalny krajowymiędzynarodowy31


Największych trudności w rozwoju własnych firm respondenci upatrują w zbyt wysokich obciążeniach podatkowoubezpieczeniowych(ponad 42%) oraz dużej konkurencji ze strony innych przedsiębiorstw (ponad 26%) na czynniki te wskazująrównież przedsiębiorcy z dużym doświadczeniem biznesowym. Satysfakcjonujący dla uczelni jest fakt, że nie wskazano na brakwystarczającej wiedzy fachowej jako bariery rozwoju.Tabela 1.23brakwystarczającejwiedzy fachowejbrak wystarczającejwiedzy z zakresuzarządzaniafirmątrudnościz pozyskaniemodpowiednichpracownikówwysokie obciązeniepodatkowoubezpieczeniowedużakonkurencjafirminneogółem- 3 / 15,8% 3 / 15,8% 8 / 42,1% 5 / 26,3% - 19Wykres 1.210 25% 50%75% 100%brakwystarczającejwiedzy fachowejbrakwystarczającejwiedzy z zakresuzarządzania firmątrudnościz pozyskaniempracownikówo odpowiedznichkwalifikacjachwysokieobciążeniepodatkowo-ubezpieczeniowedużakonkurencjafirminneMimo wskazanych trudności duży optymizm co do przyszłości rozwoju cechuje właścicieli firm, bowiem aż około 78%dobrze ocenia perspektywy rozwoju, a pozostali nawet bardzo dobrze.Tabela 1.24ocena perspektyw rozwojuwłasnej firmybardzo dobradobraliczę sięz likwidacją firmytrudno powiedziećogółem2 / 22,2% 7 / 77,8%- -9Wykres 1.220 25% 50%75% 100%bardzo dobrze dobrze liczę siętrudnoz likwidacjąpowiedziećfirmyPytanie o plany założenia własnej firmy w przyszłości skierowane było do wszystkich absolwentów. Ponad połowa (53%)nie ma w tym zakresie zdania, co zapewne wynika z bardzo krótkiego okresu aktywności zawodowej i co z tym się wiąże brakiemdoświadczenia. Ale 29% zamierza w przyszłości założyć własny biznes. Zdecydowanie nie chce podejmować takiej decyzji około20% absolwentów.32


Rozdział IBadanie i analiza losów zawodowych absolwentów rocznika 2008Tabela 1.25Czy planuje Pan/izałożyć własną firmę?tak nie trudno powiedziećogółem52 / 28,9% 33 / 18,3% 95 / 52,8% 180Wykres 1.230 25% 50%75% 100%tak nie trudno powiedzieć33


I.8 Określenie skali i obszarów doskonalenia zawodowego poza studiamiSkalę i obszary doskonalenia zawodowego (rozumiane jako pozyskiwanie wiedzy poza studiami) absolwenci określiw dwóch perspektywach czasowych ex post - w trakcie studiów i ex ante - w bliskiej perspektywie po zakończeniu studiów.I.8.1 W trakcie studiówAbsolwenci wykazali znaczną aktywność w obszarze dokształcania się. Prawie 50% korzystało z różnych form pogłębianiawiedzy specjalistycznej. Należy zauważyć, że znaczna część osób (14%) pozyskiwała wiedzę w ramach zarządzania projektamiunijnymi, a także kursów językowych, co świadczy o wysokiej świadomości potrzeb na zmieniającym się dynamicznie rynku pracy.Ponadto absolwenci korzystali z innych (nie wskazanych w ankiecie) form dokształcania (około 16%).Tabela 1.26z zakresuinformatykikursówjęzykowychwiedzyspecjalistycznejzarządzaniaprojektamiunijnymikursówz zakresuprzedsiębiorczościszkoleńorganizowanychprzez Biuro Karierniebrałem/brałamudziałuinneogółem- 19 / 13,5% 65 / 46,1% 20 / 14,2% 1 / 0,7% 13 / 9,2% 1 / 0,7% 22 / 15,6% 141Wykres 1.240 25% 50%75% 100%z zakresuinformatykikursówjęzykowychwiedzyspecjalistycznejzarządzaniaprojektamiunijnymiz zakresu szkoleńprzedsiębiorczości organizowanychprzezBiuro Karierniebrałem/brałamudziałuinneNiestety, nieliczni studenci korzystali z różnych form wyjazdów zagranicznych organizowanych przez uczelnię. Należałobyzatem zastanowić się jakie są tego przyczyny, czy związane są z rozmiarami współpracy uczelni z zagraniczni ośrodkaminaukowymi, zbyt wygórowanymi kryteriami kwalifikacyjnymi, sytuacją materialną albo brakiem informacji. Poznanie przyczynpowoli na podjęcie działań w celu zwiększenia aktywności studentów w tym zakresie.Tabela 1.27Udział w programach wyjazdówzagranicznych dla studentataknieogółem37 / 18,6% 162 / 81,4%199Wykres 1.250 25% 50%75% 100%taknie34


Rozdział IBadanie i analiza losów zawodowych absolwentów rocznika 2008I.8.2 W przyszłościOptymizmem napawa fakt, że aż ponad trzy czwarte ankietowanych absolwentów wyraziło chęć dalszego dokształcania sięi podnoszenia kwalifikacji zawodowych, co świadczy o dużej świadomości potrzeb własnego rozwoju, dla zapewnienia sobiedobrego miejsca na rynku pracy.Tabela 1.28gotowość dalszego dokształcania sięi podnoszenia kwalifikacji zawodowychtak nie trudno powiedziećogółem151 / 75,9% 8 / 4%40 / 20,1% 199Wykres 1.260 25% 50%75% 100%tak nie trudno powiedziećAnkietowani zadeklarowali chęć dokształcania się głównie z powodu: lepszych perspektyw pracy (około 27%), uzupełnianiaspecjalistycznej wiedzy (25%) oraz korzystniejszych warunków płacy (23%).Tabela 1.29czynniki, którezadecydowałyby o podjęciustudiów podyplomowychw przyszłościuzupełnieniespecjalistycznejwiedzyzmianakierunkuwykształceniadostosowaniedo wymogówpracodawcykorzystniejszewarunkipłacylepszeperspektywypłacyinneogółem129 / 25%41 / 8% 79 / 15,3% 118 / 22,9% 141 / 27,3% 8 / 1,5% 516Wykres 1.270 25% 50%75% 100%uzupełnieniespecjalistycznejwiedzyzmianakierunkuwykształceniadostosowaniedo wymogówpracodoawcykorzystniejszewarunkipłacylepszeperspektywypracyinne35


I.9. Bariery w zatrudnieniu absolwentówGłówną barierą zatrudnienia absolwentów w ostatnim okresie jest przede wszystkim kryzys gospodarczy na rynkuglobalnym, która przekłada się na niekorzystną sytuację na rynku pracy, szczególnie w województwach „ściany wschodniej”.Podział na Polskę A i B nie tylko nie zmniejsza się, ale odwrotnie - pogłębia się. W regionie świętokrzyskim zdecydowaniezmniejszyła się liczba ofert pracy, nie tylko w służbach zatrudnienia (Urzędy Pracy, Agencje Pośrednictwa Pracy), ale równieżw Biurze Karier. W 2009 roku w bazie prowadzonej przez Biuro było o 248 ofert mniej niż w roku poprzednim.Jedną z ważnych przyczyn pozostawania absolwentów naszej Uczelni bez pracy, są w dużej mierze stawiane przezpracodawców wymagania dotyczące doświadczenia zawodowego, kierowanie ofert pracy do inżynierów z uprawnieniami, a tychnie nabywa się wraz z ukończeniem studiów.Często też pracodawcy nie oferują nowych miejsc pracy, a kolejny raz zatrudniają absolwentów na niskopłatne stażerefundowane przez Urzędy Pracy.Barierą są również, odrzucane przez samych absolwentów, nieatrakcyjne warunki zatrudnienia - zbyt niskie wynagrodzenie,czy też brak możliwości rozwoju w danej firmie.Mała jest także mobilność absolwentów - wiąże się to zapewne z wyższym kosztami utrzymania przy zmianie miejscazamieszkania, wyprowadzeniu się z domu rodzinnego. Brakuje bowiem systemowego wsparcia dla osób zmieniających miejscezamieszkania w poszukiwaniu pracy, nie są dostępne kredyty dla młodych, brakuje żłobków.Brak możliwości znalezienia zatrudnienia niejednokrotnie wpływał na decyzję o założeniu własnej firmy.Na początku lat 2000 własne firmy masowo zakładali absolwenci szkół średnich i uczelni wyższych. Brak doświadczenia niestanowił wtedy przeszkody, bo znalezienie pracy było bardzo trudne, a bezrobocie sięgało 20%. W konsekwencji brak alternatywyczęsto wpływał na podjęcie ryzyka prowadzenia własnej działalnościW 2009 roku, pomimo kryzysu gospodarczego, w Polsce powstało 357 tys. nowych firm, o 10% więcej niż rok wcześniej(tygodnik Polityka, Nr 13 z dn. 27.03.2010). Możliwości takie stwarzają różnego typu dotacje, od tych oferowanych na założeniewłasnej działalności gospodarczej przez urzędy pracy, poprzez fundusze unijne na założenie i dofinansowanie małych firm. ArtykułJoanny Solskiej i Pawła Wrabeca „Misie nie dają się” (Polityka nr 13 (2749) z dnia 27 marca 2010), podaje, że wśród przyczynrozpoczynania działalności gospodarczej na pierwszym miejscu była potrzeba niezależności, bycia na swoim (samorealizacji),a zaraz na drugim miejscu względy finansowe i brak innych możliwości zarabiania na życie (22%).Przedsiębiorczość jest ogromną szansą dla absolwentów, którzy nie mogą liczyć na gotowe oferty rynku pracy naumowach tymczasowych zarabiają mniej pracując więcej i nie są objęci socjalnymi osłonami, a pracodawcy nie dbają o ichzawodowy rozwój. Możliwość zaplanowania własnej kariery, usamodzielnienia się to alternatywa dla coraz mniejszych w kryzysiemożliwości zatrudnienia się.Wykres 1.28potrzeba niezależności,bycia na swoim0 102030 %samorealizacjadobry pomyśłna bizneschęć wykorzystaniawłasnej wiedzywzględy finansowedziedziczeniebrak innych możliwościzarabiania na życiepotrzebawyższych zarobkówprzejęcie przedsiębiorstwarodzinnego36


Rozdział II ABadanie i analiza losówzawodowych absolwentówrocznika 2009


Rozdział II ABadanie i analiza losów zawodowych absolwentów rocznika 2009W roku 2010 badanie ankietowe zostało przeprowadzone również na próbie 200 absolwentów studiów stacjonarnychPolitechniki Świętokrzyskiej - rocznika 2009 w rok od obrony pracy dyplomowej - próba ta stanowiła 24,3% ogółu absolwentów(studia stacjonarne ukończyło w tym okresie 822 absolwentów).Podobnie, jak w roku 2009, został zastosowany dobór warstwowo-proporcjonalny próby badawczej. 36% (72 osoby)badanych stanowili absolwenci Wydziału Zarządzania i Modelowania Komputerowego, 33% (66 osób) Wydziału Budownictwai Inżynierii Środowiska, 20,5% badanych (41 absolwentów) ukończyło Wydział Elektrotechniki, Automatyki i Informatyki i 9%(18 absolwentów) Wydział Mechatroniki i Budowy Maszyn.57,5% ogółu próby badanych (115 osób) to mężczyźni, a 42,5% (85 osób) kobiety.66% (132 osoby) przebadanych absolwentów pochodzi z miasta.Tabela 2.1 Tabela 2.2 Tabela 2.3ogółemabsolwentów 2009próbaabsolwencimężczyżniabsolwencikobietymiastowieś882200 / 22,6%115 / 57%85 / 43%132 / 66%68 / 34%Tabela 2.4populacja absolwentówkobietamężczyznaogółemWBiIŚbudownictwoinżynieriaśrodowiskaWEAiIelektrotechnika3296 12869 40 10914 132 146WMIBMautomatyka i robotykamechanika i budowa maszynWZiMKzarządzaniei inżynieria produkcjirazem4 7 112 59 61182 73 255303 407 710Badanie przeprowadzili ankieterzy zatrudnieni w ramach projektu na umowę zlecenia.39


II.A .1 Ocena ukończonych studiówII.A.1.1 Rodzaj ukończonych studiówTabela 2.5rodzaj studiówstudia jednolite magisterskiestudia uzupełniające magisterskierazemWBiIŚ66 / 33%-WEAiIWMiBM41 / 20,5%18 / 9%-3 / 1,5%200WZiMK72 / 36%-Wykres 2.140%30%20%10%0WBiIŚWEAiIWMiBMWZiMKstudia jednolite magisterskiestudia uzupełniające magisterskie SUMII.A.1.2 Ocena uzyskana na dyplomie40,5% absolwentów (81 osób) uzyskało ocenę 4.0, 39% badanych (78 osób), ocenę 4.5.16,5% badanych (33 osoby) otrzymało na dyplomie ocenę 5.0. Po 2% absolwentów w badanej próbie uzyskało ocenę 3.5 i 3.0.Tabela 2.6ocena uzyskanana dyplomie 5.0 4.5 4.0 3.5 3.0 ogółem33 / 16,5% 78 / 39% 81 / 40,5% 4 / 2% 4 / 2% 20040


Rozdział II ABadanie i analiza losów zawodowych absolwentów rocznika 2009Wykres 2.20 25% 50%75% 100%5.0 4.5 4.0 3.53.0II.A.1.3 Motywy podjęcia studiów w Politechnice ŚwiętokrzyskiejBardzo ważnym czynnikiem decydującym o podjęciu studiów w Politechnice Świętokrzyskiej okazała się relatywna łatwośćpodjęcia pracy zawodowej po studiach - dla 44,5% (89 ankietowanych), 34 osoby wskazały ten czynnik jako ważny. Istotne dlaankietowanych było również umiejscowienie uczelni bliska odległość od domu (45 wskazań). Możliwość rozwojuzainteresowań na studiowanym kierunku jako bardzo ważną zaznaczyło 38 absolwentów, a jako ważną 30. Względy materialnemiały duże znaczenie w przypadku 36 ankietowanych. Najmniejsze znaczenie miał przypadek, czy też moda na studia.Tabela 2.7czynniki wyboru studiówbardzo ważnyważnydość ważnyrelatywna łatwośćpodjęcia pracy89 / 44,5%34 / 17%7 / 3,5%profil szkołyśredniej16 / 8%26 / 13%20 / 10%względy materialne23 / 11,5%36 / 18%26 / 13%miejsce uczelni26 / 13%45 / 22,5%44 / 22%namowa kolegów2 / 1%5 / 2,5%8 / 4%moda na studia-4 / 2%3 / 1,5%tradycje rodzinne2 / 1%6 / 3%10 / 5%możliwość rozwojuzainteresowań38 / 19%30 / 15%16 / 8%namowa rodziny4 / 2%12 / 6%8 / 4%atrakcyjnośćmiasta3 / 1,5%8 / 4%8 / 4%przypadek42 / 2% 1%3 // 1,5% 2%12 /-6%inne- - -41


Ponownego wyboru uczelni - Politechniki Świętokrzyskiej dokonałoby 69,5% (139 absolwentów), 14% ankietowanych(28 osób) wybrałoby inną politechnikę, a jedynie 3,5% (7 osób) - inną uczelnię nietechniczną.Tabela 2.8Jeśli byłaby możliwośćponownego wyboru uczelni to:wybrałbym/łabymtę samą uczelnięwybrałbym/łabyminną politechnikęwybrałbym/łabymuczelnię nietechnicznątrudnopowiedziećogółem139 / 69,5% 28 / 14% 7 / 3,5% 26 / 13% 200Wykres 2.30 25% 50%75% 100%wybrałbym/łabymtę samą uczelnięwybrałbym/łabyminną politechnikęwybrałbym/łabymuczelnię nietechnicznątrudnopowiedziećPonowny wybór tego samego kierunku studiów zadeklarowało 62% próby badanych (124 osoby), 17% (34 absolwentów)wybrałoby inny kierunek, a 15,5% wybrałoby kierunek pokrewny.Tabela 2.9Jeśli byłaby możliwośćponownego wyboru kierunku to:wybrałbym/łabymten sam kierunekwybrałbym/łabyminny kierunekwybrałbym/łabympokrewny kierunektrudnopowiedziećogółem124 / 62% 34 / 17% 31 / 15,5% 11 / 5,5% 200Wykres 2.40 25% 50%75% 100%wybrałbym/łabymten sam kierunekwybrałbym/łabyminny kierunekwybrałbym/łabympokrewnykierunektrudnopowiedziećII.A.1.4 Poziom nauczania i wymagań wobec studentówOkoło 56% próby badanych absolwentów (112 osób) określiło poziom nauczania i wymagań wobec studentów PolitechnikiŚwiętokrzyskiej jako wysoki, ponad 35,5% (88 absolwentów) określiło go jako średni, a według 5,5% badanych poziomkształcenia był bardzo wysoki. Tylko dla 3% ankietowanych poziom nauczania i wymagań był niski.42


Rozdział II ABadanie i analiza losów zawodowych absolwentów rocznika 2009Tabela 2.10Proszę określić poziom nauczaniai wymagań wobec studentów PŚk:bardzo wysokpoziomwysokipoziomśrednipoziomniskipoziomtrudnopowiedziećogółem11 / 5,5% 112 / 56% 71 / 35,5% 6 / 3% -200Wykres 2.50 25% 50%75% 100%bardzo wysokipoziomwysokipoziomśrednipoziomniskipoziomtrudnopowiedzieć43


II.A.2 Określenie statusu zawodowego absolwentów Politechniki ŚwiętokrzyskiejAbsolwenci najczęściej podejmowali pracę w ciągu 3, 4 lub 2 miesięcy od obrony.W trzy miesiące od obrony udało się znaleźć pracę 16,42% próby badanych, w cztery miesiące od obrony 14,93% , a w dwamiesiące 13,43%.Tabela 2.11Kiedy rozpoczął/ęła Pan/Panistałą pracę?w trakcie studiówpo ukończeniu studiówbrak odpowiedzirazem60 / 30% 135 / 67,5% 5 / 2,5% 200Wykres 2.60 25% 50%75% 100%w trakcie studiów po ukończeniu studiów brak odpowiedziWykres 2.725201510liczbaabsolwentów500 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18miesiąceTabela 2.12Kiedy rozpoczął/ęła Pan/Pani stałąpracę? (wg. wydziałów)w trakcie studiówpo ukończeniu studiówrazemWBiIŚ24 / 37,5%40 / 62,5%64WEAiI11 / 27,5%29 / 72,5%40WMiBM4 / 20%16 / 80%20WZiMK21 / 30%49 / 70%7044


Rozdział II ABadanie i analiza losów zawodowych absolwentów rocznika 2009Wykres 2.8WBiIŚWEAiIWMiBMWZiMK0 25% 50%75% 100%w trakciestudiówpo ukończeniustudiówAnaliza danych statystycznych wykazała, że spośród ogółu absolwentów Politechniki Świętokrzyskiej rocznika 2009 - 69,1%zadeklarowało rozpoczęcie stałej pracy zawodowej po ukończeniu studiów, a 30,9% podjęło stałe zatrudnienie jeszcze w trakcietrwania studiów.W stosunku do poprzedniej edycji badania losów absolwentów rocznika 2008 zaobserwowano wzrost ogólnej aktywnościzawodowej studentów. Udział absolwentów, którzy łączyli pracę zawodową z obowiązkami na studiach był w obecnej edycji badańo ponad 7% wyższy niż w poprzedniej.Największą aktywnością w zakresie łączenia obowiązków na studiach z pracą zawodową wykazali się studenci WydziałówBudownictwa i Inżynierii Środowiska oraz Zarządzania i Modelowania Komputerowego. W porównaniu z wynikami otrzymanymiw poprzedniej edycji prowadzonych badań, wyraźnie wzrosła aktywność absolwentów tych dwóch wydziałów w zakresie łączeniastudiów z pracą zawodową (w przypadku studentów WBiIŚ udział ten wzrósł z 16,4% do 37,5%, zaś WZiMK z 18,3% do 30%).Spadek udziału studentów aktywnych zawodowo odnotowano na Wydziałach Elektrotechniki, Automatyki i Informatyki(z 32,7% w roku akademickim 2008/2009 do 27,5% w roku akademickim 2009/2010) oraz Mechatroniki i Budowy Maszyn(z 28,9% do 20,0% w analogicznych latach).Absolwenci Politechniki Świętokrzyskiej rocznika 2009 zajmowali przede wszystkim specjalistyczne stanowiska pracy(82,9% ogółu objętych badaniem).Natomiast w niewielkim stopniu byli obsadzani na stanowiskach kierowniczych i menedżerskich (16,7% objętychbadaniem). Analogiczne sytuacja miała miejsce w poprzedniej edycji badania losów absolwentów Politechniki Świętokrzyskiejrocznika akademickiego 2008.Najczęściej stanowiska kierownicze zajmowali absolwenci Wydziałów Budownictwa i Inżynierii Środowiska (15,6%absolwentów) oraz Zarządzania i Modelowania Komputerowego (10% absolwentów).Absolwenci Wydziału Budownictwa i Inżynierii Środowiska utrzymali osiągniętą w roku 2008 pozycję lidera w tym zakresie.Natomiast istotna zmiana nastąpiła w statusie zawodowym absolwentów Wydziału Zarządzania i Modelowania Komputerowego.W ich przypadku udział absolwentów zajmujących stanowiska kierownicze wyniósł 10%, podczas gdy rok wcześniej 0%, zaśstanowisk menadżerskich 14,3% (rok wcześniej 0%).Tabela 2.10Rodzaje stanowisk pracy zajmowaneprzez absolwentów wg. wydziałówkierowniczemenedżerskie specjalistyczne razemWBiIŚ10 / 15,63%2 / 3,13%52 / 81,24%%64WEAiI2 / 5%1 / 2,5%37 / 92,5%40WMiBM1 / 5%-19 / 95%20WZiMK7 / 10%10 / 14,29%53 / 75,71%7045


Wykres 2.9WBiIŚWEAiIWMiBMWZiMK0 25% 50%75% 100%kierowniczemenedżerskiespecjalistyczneTabela 2.11forma umowyo pracęna okrespróbnystaż absolwenckirefunfdowany z UPna czas określony(w tym zastępstwo)na czas wykonaniaokreślonej pracyna czasnieokreślonycywilnoprawna(o dzieło, zlecenie)razemWBiIŚ4 / 6,25%3 / 4,69%34 / 53,13%2 / 3,13%20 / 31,25%1 / 1,56%64WEAiI2 / 5%-15 / 37,5%-21 / 52,5%2 / 5%40WMiBM3 / 15%-11 / 55%-6 / 30%-20WZiMK8 / 11,43%5 / 7,14%22 / 31,43%3 / 4,29%21 / 30%11 / 15,71%70Wykres 2.10WBiIŚ0 25% 50%75% 100%WEAiIWMiBMWZiMKna okrespróbnystaż absolwenckirefunfdowany z UPna czas określony(w tym zastępstwo)na czas wykonaniaokreślonej pracyna czasnieokreślonycywilnoprawna(o dzieło, zlecenie)Analogicznie, jak w poprzedniej edycji badań losów absolwentów, także i w tej analizowane dane statystyczne wykazały, iżprzedsiębiorstwa wykorzystują przede wszystkim elastyczne formy zatrudnienia. Spośród ogółu absolwentów PolitechnikiŚwiętokrzyskiej 64,95% objętych badaniem posiadało taką właśnie formę umowy o pracę. Najczęściej stosowaną formązatrudnienia była umowa na czas określony - 42,3% ogółu respondentów oraz okres próbny - 8,8% ogółu respondentów.Najrzadziej absolwenci podejmowali pracę na podstawie umów na czas wykonania określonej pracy (2,6%) oraz cywilnoprawnych(7,2%).Największą stabilność zatrudnienia, wynikającą ze zdecydowanie częstszego wykorzystywania umowy na czas nieokreślonyw nawiązywaniu stosunków pracy, mieli absolwenci Wydziału Elektrotechniki, Automatyki i Informatyki. Spośród ogółuabsolwentów tego wydziału 52,5% posiadało umowy o pracę na czas nieokreślony, podczas gdy na pozostałych wydziałachwskaźnik ten wahał się w przedziale 20 - 31%. Największa różnorodność form zatrudnienia dotyczyła absolwentów WydziałuZarządzania i Modelowania Komputerowego. Z absolwentami tego wydziału zdecydowanie częściej zawierano umowycywilnoprawne - 15,7% absolwentów, podczas gdy na pozostałych wydziałach udział ten wahał się w przedziale od 0% (dlaabsolwentów WMiBM) do 5% (dla absolwentów WEAiI). Absolwenci Wydziału Zarządzania i Modelowania Komputerowego takżezdecydowanie częściej podejmowali zatrudnienie w ramach staży absolwenckich - 7,1% absolwentów, podczas gdy napozostałych wydziałach udział ten kształtował się odpowiednio: 4,7% - WBiIŚ, 0% -WEAiI oraz WMiBM.46


Rozdział II ABadanie i analiza losów zawodowych absolwentów rocznika 2009Tabela 2.12okreszatrudnieniakrótszy niż6 miesięcyod 6 - 12miesięcyna czasnieokreślonyrazem33 / 17% 82 / 42%79 / 41% 194Wykres 2.110 25% 50%75% 100%krótszy niż6 miesięcyod 6 - 12miesięcyna czasnieokreślonyWykorzystywanie elastycznych form zatrudnienia sprawia, iż okres zatrudniania absolwentów Politechniki Świętokrzyskiejna ogół nie przekracza 1 roku. Spośród ogółu absolwentów objętych badaniem blisko 60% było zatrudnionych na okres niedłuższy niż 1 rok, w tym 17,01% krócej niż na 6 miesięcy.Tabela 2.13okreszatrudnieniakrótszy niż6 miesięcyod 6 - 12miesięcyna czasnieokreślonyrazemWBiIŚ11 / 18%32 / 50%21 / 33%64WEAiI3 / 7,5%13 / 32,5%24 / 60%40WMiBM3 / 15%9 / 45%8 / 40%20WZiMK16 / 23%28 / 40%26 / 37%70Wykres 2.12WBiIŚWEAiIWMiBMWZiMK0 25% 50%75% 100%krótszy niż6 miesięcyod 6 - 12miesięcyna czasnieokreślonyAnaliza porównawcza wyników badania losów absolwentów roczników 2008 i 2009 wykazuje nieznaczne nasilenie siętendencji do zawierania umów krótkookresowych z absolwentami Politechniki Świętokrzyskie (z 57,0% do 59,3%).Największą stabilność zatrudnienia, wyrażającą się zatrudnianiem na czas nieokreślony, posiadają absolwenci WydziałuElektrotechniki, Automatyki i Informatyki. 60% absolwentów tego wydziału uczestniczących w badaniu zadeklarowało faktzatrudnienia na czas nieokreślony.W przypadku absolwentów Wydziału Budownictwa i Inżynierii Środowiska wskaźnik ten jest o blisko połowę niższy i wynosi32,8%. Natomiast na Wydziałach Mechatroniki i Budowy Maszyn oraz Zarządzania i Modelowania Komputerowego kształtuje sięw granicach 37,4% - 40,0%.47


Wykres 2.1330%25%20%15%liczba absolwentów10%5%0do 1500od 1501do 2000od 2001do 2500od 2501do 3000od 3001do 3500od 3501do 4000powyżej5000Analiza poziomu miesięcznych dochodów brutto PLN absolwentów Politechniki Świętokrzyskiej rocznika 2009 wykazała, że69% otrzymuje wynagrodzenie niższe od przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia brutto w województwie świętokrzyskim tj. do2500 złotych. Na podkreślenie zasługuje jednakże fakt znaczącego wzrostu udziału w tej grupie absolwentów, których dochodymiesięczne wahają się w przedziale od 2001 złotych do 2500 złotych (z 18,5% w roku 2008 do 27,0% w roku 2009).Dochody miesięczne powyżej 3000 złotych zadeklarowało 13,5% absolwentów, podczas gdy w poprzedniej edycji badańbyło ich 15,5%.Tabela 2.14wielkośćdochodówdo 1500od 1501do 2000od 2001do 2500od 2501do 3000od 3001do 3500od 3501do 4000powyżej5000razemWBiIŚ11 / 16,67%12 / 18,18%22 / 33,33%14 / 21,21%5 / 7,58%1 / 1,52%1 / 1,52%66WEAiI5 / 12,2%6 / 14,63%13 / 31,71%11 / 26,83%2 / 4,88%3 / 7,32%1 / 2,44%41WMiBM5 / 23,81%7 / 33,33%3 / 14,29%2 / 9,52%3 / 4,29%1 / 4,76%-21WZiMK22 / 30,56%17 / 23,61%16 / 22,22%7 / 9,27%8 / 11,11%2 / 2,78%-72Analiza poziomu miesięcznych dochodów brutto wykazuje ich znaczące zróżnicowanie według wydziałów PolitechnikiŚwiętokrzyskiej. Najwyższe dochody osiągali absolwenci Wydziałów Budownictwa i Inżynierii Środowiska oraz Elektrotechniki,Automatyki i Informatyki. Ponad 33,3% absolwentów WBiIŚ osiągało dochody w granicach od 2001 złotych do 2500 złotych,natomiast dla 21,2% próby dochody wahały się do 2501 złotych do 3000 złotych. Dochody absolwentów WydziałuElektrotechniki, Automatyki i Informatyki także kształtowały się na relatywnie wysokim poziomie. Spośród ogółu absolwentówtego wydziału 31,7% osiągało dochody od 2001 złotych do 2500 złotych. Nieco niższy był udział absolwentów zarabiających od2501 do 3000 złotych - 26,8%.Dla Wydziału Elektrotechniki, Automatyki i Informatyki charakterystyczny był także najwyższy, w stosunku do pozostałychwydziałów, udział absolwentów zarabiających powyżej 3500 złotych. Wynosił on 9,5%, podczas gdy na pozostałych trzechwydziałach nie przekroczył 4,5%.Zdecydowanie niższy poziom dochodów osiągają absolwenci Wydziałów Zarządzania i Modelowania Komputerowego orazMechatroniki i Budowy Maszyn.Dochody miesięczne brutto nie przekraczające poziomu 2500 złotych otrzymywało 76,4% absolwentów Wydziału Zarządzaniai Modelowania Komputerowego, w tym dochody dla ponad 30% nie były wyższe niż 1500 złotych.Analogiczna sytuacja miała miejsce w przypadku absolwentów Wydziału Mechatroniki i Budowy Maszyn. Spośród ogółuabsolwentów tego wydziału 71,4% otrzymywało dochody miesięczne nie przekraczające poziomu 2500 złotych, w tym udziałzarabiających do 1500 złotych miesięcznie wynosił 23,8%.48


Rozdział II ABadanie i analiza losów zawodowych absolwentów rocznika 2009Analiza porównawcza poziomu miesięcznych dochodów brutto w PLN absolwentów Politechniki Świętokrzyskiejz roczników 2008 i 2009 pokazuje, że nadal utrzymują się wyraźne dysproporcje w wysokości zarobków miesięcznych pomiędzyabsolwentami poszczególnych wydziałów.Analogicznie, jako to wykazały wyniki poprzedniej edycji badania, wyższe dochody miesięczne brutto osiągają absolwenciWydziałów Elektrotechniki, Automatyki i Informatyki oraz Budownictwa oraz Inżynierii Środowiska. Dochody miesięczneabsolwentów Wydziałów Zarządzania i Modelowania Komputerowego oraz Mechatroniki i Budowy Maszyn nadal kształtują się nazdecydowanie niższym poziomie.49


II.A.3 Weryfikacja motywów i skuteczności stosowanych metod poszukiwania pracy i zmiany pracyJak pokazują wyniki ankiet 56% badanych (112 absolwentów), było zarejestrowanych w urzędzie pracy po ukończeniustudiów.Wykres 2.140 25% 50%75% 100%taknieII.A.3.1 Motywy i metody poszukiwania pracyWśród czynników, które zdecydowały o wyborze pracy przez absolwentów, na pierwszym miejscu było wykonywanie jejzgodnie z wyuczonym zawodem. 38,5% próby badanych (77 odpowiedzi) wskazało, że był on bardzo ważny. Dla 23,5% badanych(47 osób) bardzo ważne było wykonywanie pracy zgodnej z własnymi zainteresowaniami, możliwość rozwoju zawodowegoi samorealizacji. Ważnym czynnikiem decydującym o wyborze pracy był także poziom wynagrodzenia. 19% badanych (38 osób)zaznaczyło go jako bardzo ważny, a 21% absolwentów (42 osoby) jako ważny. Tylko dla 8% badanych, tj. dla 16 osób wybór pracybył koniecznością, z powodu braku innych możliwości.Tabela 2.15czynniki decydująceo wyborze pracybardzo ważnyważnydość ważnywykonywanie pracy zgodniez wyuczonym zawodem77 / 38,5%20 / 10%18 / 9%wykonywanie pracy zgodniez własnymi zainteresowaniami47 / 23,5%23 / 11,5%11 / 5,5%możliwość rozwojuzawodowego i samorealizacji42 / 21%36 / 18%23 / 11,5%opinia znajomych5 / 2,5%9 / 4,5%12 / 6%poziom wynagrodzenia38 / 19%42 / 21%21 / 10,5%renoma firmy14 / 7%21 / 10,5%26 / 13%siedziba (miejsce)zakładu pracy5 / 2,5%28 / 14%30 / 15%brak innychmożliwości16 / 8%8 / 4%9 / 4,5%inne1 / 0,5%1 / 0,5%3 / 1,5%Najczęściej wykorzystywaną przez absolwentów metodą poszukiwania pracy było wysyłanie dokumentów aplikacyjnych dofirm - dla 60% badanych (120 osób). Sposób ten za skuteczny uznało 30% próby badanych (60 absolwentów). Jako drugąnajczęściej wskazywaną metodą poszukiwania pracy było korzystanie z portali internetowych z ofertami pracy - 55,5% badanych(111 osób). Dla 22% badanych (44 absolwentów) sposób ten okazał się również skuteczny. Prawie tak samo częstowykorzystywaną metodą, było korzystanie z ogłoszeń prasowych - 54% badanych absolwentów (108 osób). 13,5% badanychoceniło ten sposób jako skuteczny. Popularne było również korzystanie z pomocy znajomych i rodziny - 47,5% badanych (95osób) zaznaczyło tę odpowiedź. 33,5% próby absolwentów (67) oceniło tę metodę jako skuteczną. 37% badanych (74 osoby)50


Rozdział II ABadanie i analiza losów zawodowych absolwentów rocznika 2009korzystało z ofert urzędu pracy i 9% potwierdziło skuteczność tej metody. 35,5% (71 badanych absolwentów) wykorzystywałooferty pracy z Biura Karier Politechniki Świętokrzyskiej. Według 11,5% badanych (23 osób) był to sposób skuteczny. Z ogłoszeńradiowych skorzystało 34% badanych (68 osób), ale tylko 5% oceniło tę metodę jako skuteczną. Absolwenci najmniej chętnie przyposzukiwaniu pracy korzystali z pomocy agencji pośrednictwa pracy (10% badanych). Według respondentów najtrudniej byłoznaleźć zatrudnienie poprzez uczestnictwo w targach pracy, tylko 1,5% (3 osoby) zaznaczyło taką metodę jako skuteczną).Tabela 2.16wskaż najskuteczniejszy sposóbznalezienia pierwszej pracywykorzystanyskutecznyoferty pracyz Biura Karierpomoc znajomychi rodzinyogłoszeniaprasowewysyłanie CVdo konkretnej firmyportale internetowez ofertami pracyoferta firmy w którejodbywałem/łam praktykiuczestnictwona targach pracyogłoszenia radioweofertyUrzędu Pracyoferty agencjipośrednictwa pracyinne71 / 35,5%95 / 47,5%108 / 54%120 / 60%111 / 55,5%30 / 60%44 / 22%68 / 34%74 / 37%20 / 10%7 / 3,5%23 / 11,5%67 / 33,5%27 / 13,5%60 / 30%44 / 22%17 / 8,5%3 / 1,5%10 / 5%18 / 9%6 / 3%5 / 2,5%Jak pokazują wyniki badań, 30% badanych (60 absolwentów) podjęło stałą pracę w trakcie studiów, a aż 67% (134 osoby) poukończeniu studiów.Tabela 2.17Kiedy rozpoczął/ęłaPan/Pani stałą pracę? w trakcie studiów po ukończeniu studiów brak odpowiedzi60 / 30% 134 / 67%6 / 3%II.A.3.2 Przyczyny zmiany miejsca pracyAbsolwenci Politechniki Świętokrzyskiej są aktywni w poszukiwaniu pracy odpowiadającej ich aspiracjom zawodowym.Rozbieżności jakie powstają po zderzeniu wyobrażeń na temat przyszłej pracy z rzeczywistością w jakiej się znaleźli podejmujączatrudnienie, stają się swoistego rodzaju siłą napędową do poszukiwań nowej, lepszej pracy. Nie ustają one nawet w warunkachwysokiego bezrobocia.51


Tym co najczęściej wywołuje niezadowolenie absolwentów i pobudza do zmiany miejsca pracy, jest niskie wynagrodzenieoraz brak perspektyw rozwoju w firmie. Spośród ogółu absolwentów wskazujących na niskie wynagrodzenie, aż 95,5% uznało jejako istotny (w tym 74,2% jako bardzo istotny) bodziec zmiany miejsca pracy.Brak perspektyw rozwoju w firmie równie silnie stymulował absolwentów do zmiany miejsca pracy. Spośród nich 98,3%podkreśliło istotny (w 60,3% bardzo istotny) wpływ tej przyczyny na zmianę miejsca pracy.Kolejnymi przyczynami, o nieco mniejszym znaczeniu dla absolwentów zmieniających pracę były: atmosfera w miejscupracy oraz fakt wykonywania pracy nieciekawej, monotonnej. Spośród ogółu respondentów wskazujących na te przyczyny 75,6%oceniło pierwszą z nich jako istotną (w tym 49% jako bardzo istotną) natomiast w drugim 76,7% (w tym 46,7% jako bardzoistotną). Mniejszy wpływ na zmianę miejsca pracy miały takie przyczyny jak: zbyt duży zakres obowiązków, czas dojazdów do pracyi względy rodzinne.Absolwenci rzadko wskazywali na zwolnienia przez pracodawcę jako przyczynę zmiany miejsca pracy.W kontekście przeprowadzonej analizy przyczyn zmiany miejsca pracy można stwierdzić, iż w większości przypadków inicjatoremzmiany był absolwent, nie zaś pracodawca. Wskazuje to na świadome zarządzanie karierą zawodową przez absolwentówPolitechniki Świętokrzyskiej i poszukiwanie pracy, która umożliwi im samorealizację zawodową.Tabela 2.18przyczyny zmianymiejsca pracybardzo istotneistotnedość istotnepoziom wynagrodzenia66 / 74,16%19 / 21,35%4 / 4,49%brak perspektyw rozwoju35 / 60,34%22 / 37,93%1 / 1,73%atmosfera w pracy22 / 48,89%11 / 26,67%12 / 24,44zbyt duży zakres obowiązków5 / 27,78%11 / 61,11%2 / 11,11%czas dojazdu do pracy11 / 44%9 / 36%5 / 20%nieciekawa lub monotonna praca14 / 46,67%9 / 30%7 / 23,33%względy rodzinne3 / 27,27%5 / 45,45%3 / 27,28%zwolnienie przez pracodawcę9 / 42,86%6 / 28,57%6 / 28,57%inne1 / 100%--Wykres 2.15poziom wynagrodzenia0 25% 50%75% 100%brak perspektyw rozwojuatmosfera w pracybardzoistotnezbyt duży zakres obowiązkówczas dojazdu do pracynieciekawa lub monotonna pracawzględy rodzinneistotnezwolnienie przez pracodawcęinnedośćistotne52


Rozdział II ABadanie i analiza losów zawodowych absolwentów rocznika 2009II.A.4 Określenie sektorowego zróżnicowania zatrudnienia absolwentówPodobnie jak to wykazały wyniki poprzedniej edycji prowadzonych badań, absolwenci Politechniki Świętokrzyskiej rocznika2009 najczęściej podejmowali pracę w sekcji budownictwo - 33,5% ogółu respondentów (34% w przypadku absolwentówrocznika poprzedniego). Kolejnymi, pod względem liczby zatrudnianych absolwentów sekcjami były: pozostała działalnośćusługowa (15,5% respondentów), gospodarstwa domowe zatrudniające pracowników produkujące wyroby i świadczące usługina własne potrzeby (15,5%). W takich sekcjach jak przetwórstwo przemysłowe i działalność profesjonalna, naukowa i technicznaudział absolwentów Politechniki Świętokrzyskiej był relatywnie niższy niż w poprzednich sekcjach i wynosił odpowiednio: 8,5%i 7,5%.Wykres 2.16ARolnictwo, leśnictwo, łowiectwo i rybactwoKDziałalność finansowa i ubezpieczeniowaBGórnictwo i wydobywanieLDziałalność związana z obsługą rynku nieruchomościCPrzetwórstwo przemysłoweMDziałalność profesjonalna, naukowa i technicznaDWytwarzanie i zaopatrywanie w energię elektryczną, gaz, paręwodną, gorącą wodę i powietrze do układów klimatyzacyjnychNDziałalność w zakresie usług administrowania i działalnośćwspierającaEDostawa wody; gospodarowanie ściekami i odpadami orazdziałalność związana z rekultywacjąOAdministracja publiczna i obrona narodowa; obowiązkowezabezpieczenia społeczneFBudownictwoPEdukacjaGHandel hurtowy i detaliczny; naprawa pojazdów samochodowych,włączając motocykleQROpieka zdrowotna i pomoc społecznaDziałalność związana z kulturą, rozrywką i rekreacjąHIJTransport i gospodarka magazynowaDziałalność związana z zakwaterowaniem i usługamigastronomicznymiInformacja i komunikacjaSTUPozostała działalność usługowaGospodarstwa domowe zatrudniające pracowników; gospodarstwadomowe produkujące wyroby i świadczące usługi na własne potrzebyOrganizacje i zespoły eksterytorialne53


II.A.5 Określenie wielkości i zasięgu firm zatrudniających absolwentówII.A.5.1 Wielkość i zasięg firm zatrudniających absolwentówWśród firm zatrudniających absolwentów przeważają przedsiębiorstwa średnie (34,2%). Na podobnym poziomie (30,4%)plasuje się zatrudnienie w firmach małych. W największych przedsiębiorstwach pracuje 20,1% badanych absolwentów, natomiastmikro przedsiębiorstwa dają zatrudnienie tylko 15,5% absolwentom Politechniki Świętokrzyskiej.Tabela 2.19wielkość firmy(liczba zatrudnionych)1-910 - 49 50 - 249 od 250ogółem30 / 15,46% 59 / 30,41% 66 / 34,02% 39 / 20,11% 194Wykres 2.170 25% 50%75% 100%1-9 10-49 50-249 od 250II.A.5.2 Zasięg działalności firm, w których pracują absolwenciPonad 1/3 absolwentów zatrudniona jest w przedsiębiorstwach działających na rynku krajowym (34,5%), na regionalnymprawie 28%. Mimo, że obecnie coraz więcej przedsiębiorstw, bez względu na swoją wielkość, podlega procesowiumiędzynarodowienia to wśród przedsiębiorstw zatrudniających absolwentów Politechniki Świętokrzyskiej, te o zasięgumiędzynarodowym stanowią tylko 21,13%. Około 16,5% absolwentów pracuje w przedsiębiorstwach o zasięgu lokalnym, cowynika z faktu, że około 45% firm zatrudniających absolwentów, to przedsiębiorstwa mikro i małe, które dość często mają zasięglokalny.Tabela 2.20zasięgdziałalnościlokalnyregionalnykrajowymiędzynarodowyogółem32 / 16,49% 54 / 27,84% 97 / 34,54% 41 / 21,13% 194Wykres 2.180 25% 50%75% 100%lokalny regionalny krajowy międzynarodowy54


Rozdział II ABadanie i analiza losów zawodowych absolwentów rocznika 2009II.A.5.3 Zasięg działalności własnej firmy absolwentaWłasną działalność gospodarczą prowadzi tylko czterech spośród badanych respondentów.Zgodne z pewną prawidłowością, że na początku funkcjonowania firmy mają mały zasięg działalności, który zwiększa się wrazz nabywanym doświadczeniem w biznesie, założone przez absolwentów firmy mają w połowie zasięg regionalny i krajowy.Tabela 2.21zasięg działalności własnejfirmy absolwentalokalny regionalny krajowymiędzynarodowy- 2 / 50%2 / 50% -Wykres 2.190 25% 50%75% 100%lokalny regionalny krajowy międzynarodowyII.A.5.4 Liczba osób zatrudnionych w firmie absolwentówWszystkie założone przez absolwentów firmy należą do mikroprzedsiębiorstw. Jedna z firm zatrudnia jedną osobę, a dwiefirmy zatrudniają 5 osób.Tabela 2.22wielkość firmy(liczba zatrudnionych)1-910 - 49 50 - 249 od 250ogółemstrukturazatrudnienia1 firma / 0 zatrudnionych1 firma / 1 zatrudniony2 firmy / 5 zatrudnionych-- - 4Wykres 2.200 25% 50%75% 100%0 1 555


II.A.6 Określenie związku między studiowanymi kierunkami a pracą zawodowąBadanie losów zawodowych absolwentów Politechniki Świętokrzyskiej rocznika 2009 wykazało, iż 61,8% wykonuje pracęzgodną z uzyskanym wykształceniem. Odmienną opinię wyraziło 38,15% respondentów.Tabela 2.23zgodność charakteru wykonywanejpracy z uzyskanym wykształceniemtaknieogółem120 / 61,85% 74 / 38,15%194Wykres 2.210 25% 50%75% 100%taknieTabela 2.24charakterwykonywanej pracyzgodny z uzyskanymwykształceniemniezgodny z uzyskanymwykształceniemrazemWBiIŚ55 / 83,33%11 / 16,67%66WEAiI26 / 63,41%15 / 36,59%41WMiBM11 / 52,38%10 / 47,62%21WZiMK28 / 38,89%44 / 61,11%72Wykres 2.22WBiIŚWEAiIWMiBMWZiMK0 25% 50%75% 100%taknieUwagę zwraca znaczące zróżnicowanie ocen zgodności charakteru wykonywanej pracy z uzyskanym wykształceniem dlaposzczególnych wydziałów Politechniki Świętokrzyskiej. Analogicznie jak to miało miejsce w poprzedniej edycji prowadzonychbadań, najczęściej wykonywanie pracy niezgodnej z uzyskanym wykształceniem deklarowali absolwenci Wydziału Zarządzaniai Modelowania Komputerowego 61,1% wyraziło taką opinię. Nieco lepszą sytuację pod tym względem mieli studenci WydziałuMechatroniki i Budowy Maszyn. Spośród nich 47,6% wykonywało pracę niezgodną z uzyskanym wykształceniem.56


Rozdział II ABadanie i analiza losów zawodowych absolwentów rocznika 2009Zdecydowanie odmienną opinię wyrazili absolwenci Wydziału Budownictwa i Inżynierii Środowiska. 83,3% zadeklarowało,iż wykonuje pracę odpowiadającą uzyskanemu wykształceniu. Dla Wydziału Elektrotechniki, Automatyki i Informatyki udział tentakże był relatywnie wysoki i wynosił 63,4%.Tabela 2.25studia spełniałyoczekiwania absolwentóww bardzo dużymstopniuw dużymstopniuw średnimstopniuw małymstopniutrudnopowiedziećrazemWBiIŚ2 / 3,03%31 / 46,97%29 / 43,94%4 / 6,06%-66WEAiIWMiBMWZiMK1 / 2,44%1 / 4,76%2 / 2,78%15 / 36,59%7 / 33,33%27 / 37,5%18 / 43,90%11 / 52,38%35 / 48,61%5 / 12,19%2 / 9,53%8 / 11,11%2 / 4,88%ogółem 6 / 3% 80 / 40% 93 / 46,5% 19 / 9,5% 2 / 1% 200--412172Absolwenci Politechniki Świętokrzyskiej rocznika 2009 pozytywnie oceniają przygotowanie do pracy zawodowej uzyskanena Uczelni. Opinię taką wyraziło blisko 90% respondentów (w poprzednim roku 84,4%), w tym aż 43% (w poprzednim roku34,4%) uznało, iż studia w bardzo dużym i dużym stopniu spełniły ich oczekiwania.Wykres 2.23WBiIŚ0 25% 50%75% 100%WEAiIWMiBMWZiMKogółemw bardzo dużymstopniuw dużymstopniuw średnimstopniuw małymstopniutrudnopowiedziećNajlepiej uzyskane na studiach przygotowanie zawodowe oceniają, podobnie jak w poprzedniej edycji prowadzonych badań,absolwenci Wydziału Budownictwa i Inżynierii Środowiska. Spośród ogółu absolwentów tego wydziału objętych badaniem blisko47% uznało, iż studia w dużym stopniu spełniły ich oczekiwania w zakresie przygotowania zawodowego, zaś 43,9%respondentów, że w stopniu średnim. Nieco niżej uzyskane przygotowanie zawodowe oceniają absolwenci pozostałychwydziałów. W ich przypadku dominują odpowiedzi, iż studia w średnim stopniu spełniły, ich oczekiwania (52,4% absolwentówWydziału Mechatroniki i Budowy Maszyn udzieliło takiej właśnie odpowiedzi, 48,6% absolwentów Wydziału Zarządzaniai Modelowania Komputerowego oraz 43,9% absolwentów Wydziału Elektrotechniki, Automatyki i Informatyki). Dla WydziałuElektrotechniki, Automatyki i Informatyki charakterystyczny był także najwyższy udział odpowiedzi absolwentów, iż studiaw małym stopniu spełniły ich oczekiwania w zakresie przygotowania zawodowego.W przypadku trzech Wydziałów (Mechatroniki i Budowy Maszyn, Zarządzania i Modelowania Komputerowego,Elektrotechniki, Automatyki i Informatyki) niskie oceny mogą świadczyć o konieczności modyfikacji programów kształcenia podkątem ich lepszego dostosowania do wymogów rynku pracy.57


Tabela 2.26ocenabardzo wysokawysokaśrednianiskatrudnopowiedziećzawodowe(kierunkowe)32 / 16%84 / 42%58 / 29%21 / 10,5%5 / 2,5%grupy przedmiotówwspomaganiekomputeroweogólnotechniczneekonomicznomenedżerskie32 / 16%22 / 11%6 / 3%86 / 43%67 / 27,5%55 / 18,5%64 / 32%80 / 40%74 / 35,5%14 / 7%25 / 12,5%53 / 26,5%4 / 2%6 / 3%12 / 6%językowe11 / 5,5%37 / 18,5%71 / 35,5%69 / 34,5%12 / 6%humanistycznei społeczne2 / 1%26 / 13%60 / 30%84 / 42%28 / 14%Wykres 2.24zawodowe(kierunkowe)0 25% 50%75% 100%bardzo wysokagrupy przedmiotówwspomaganiekomputeroweogólnotechniczneekonomicznomenedżerskiewysokaśredniajęzykoweniskahumanistycznei społecznetrudnopowiedziećAnaliza porównawcza wyników badań losów absolwentów roczników 2008 i 2009 wykazała podobne tendencje. W obecnejjak i poprzedniej edycji prowadzonych badań studenci za najbardziej przydatne w pracy zawodowej uznali wiedzę i umiejętnościuzyskane w ramach kształcenia w trzech grupach przedmiotów: wspomagania komputerowego, zawodowychi ogólnotechnicznych. Przedmioty te uzyskały odpowiednio 59%, 58%, 44% ocen bardzo wysokich i wysokich.Niżej oceniono przydatność zawodową przedmiotów ekonomiczno-menadżerskich i językowych. Uzyskały one odpowiednio30,5% i 24,0% ocen bardzo wysokich i wysokich oraz 37% i 35,5% ocen średnich.Najniżej oceniono przydatność zawodową przedmiotów należących do grupy humanistycznej 30% respondentów uznałoją za średnią, zaś 42% za niską.Praktyki zawodowe odbywane w czasie studiów w stopniu średnim spełniły oczekiwania 44,5% próby badanych (89 osób).21,5% absolwentów (43) oceniło stopień oczekiwania jako duży, dla 6% (12 osób), oczekiwania co do praktyk zawodowychzostały spełnione w bardzo dużym stopniu. Jednak według jednej czwartej respondentów (50 osób) praktyki spełniły ichoczekiwania jedynie w niskim stopniu.Tabela 2.27W jakim stopniu praktyki zawodowespełniły Pana/i oczekiwania?w bardzo dużymstopniuw dużymstopniuw średnimstopniuw małymstopniutrudnopowiedzieć12 / 6%43 / 21,5% 89 / 44,5%50 / 25%6 / 3%58


Rozdział II ABadanie i analiza losów zawodowych absolwentów rocznika 2009Wykres 2.250 25% 50%75% 100%w bardzo dużymstopniuw dużymstopniuw średnimstopniuw małymstopniutrudnopowiedzieć59


II.A.7 Określenie skali i powodów samozatrudnienia absolwentów oraz perspektywy rozwoju firmDo bardzo ważnych czynników decydujących o założeniu własnego biznesu, respondenci zaliczyli w kolejności: wiarę wewłasne siły i możliwości (37,5%) i potrzebę zachowania niezależności (25%) oraz w takim samym stopniu (12,5%) wiedzę zdobytąw trakcie studiów, tradycje przedsiębiorcze w rodzinie i niemożność znalezienia pracy.Jako czynniki ważne uznano w kolejności: możliwość zewnętrznego wsparcia finansowego -kredyty, pomoc rodziny, funduszeunijne - 50%, wiedzę zdobytą w trakcie studiów oraz tradycje przedsiębiorcze w rodzinie na poziomie 25%. Nie było wskazańczynników dość ważnych (tabela 5).Tabela 2.28czynniki, które zadecydowałyo założeniu własnej firmy i ich ocenabardzo istotneistotnedość istotnełączniewiedza zdobyta na studiach1 / 25%1 / 25%-2wiara we własne siły i możliwości3 / 37,5%--3tradycje przedsiębiorcze w rodzinie1 / 12,5%1 / 25%-2możliwości zewnętrznego wsparcia finansowego(kredyty, pomoc rodziny, fundusze unijne)-2 / 50%-2potrzeba zachowania niezależności2 / 25%--2niemożliwość znalezienia pracy1 / 12,5%-2 / 40%1doświadczenia z poprzedniowykonywanej pracy zawodowej----Wykres 2.26bardzo istotne0 25% 50%75% 100%istotnewiedzazdobytana studiachwiarawe własnesiłyi możliwościtradycjeprzedsiębiorczew rodziniemożliwościzewnętrznegowsparciafinansowegopotrzebazachowanianiezależnościniemożliwośćznalezieniapracydoświadczeniaz poprzedniowykonywanejpracy zawodowejII.A.7.1 Główne przeszkody na drodze rozwoju własnej firmyNajwiększych trudności w rozwoju własnych firm respondenci upatrują w zbyt wysokich obciążeniach podatkowoubezpieczeniowychoraz trudnościach z pozyskaniem pracowników o odpowiednich kwalifikacjach - na równi 33,3%. Dośćznaczące trudności - bo na poziomie aż 25% wiązane są z rozwojem konkurencji ze strony innych firm.Satysfakcjonujący dla uczelni jest fakt, że nie wskazano na brak wystarczającej wiedzy fachowej jako bariery rozwoju firm.60


Rozdział II ABadanie i analiza losów zawodowych absolwentów rocznika 2009Tabela 2.29brakwystarczającejwiedzy fachowejbrak wystarczającejwiedzy z zakresuzarządzaniafirmątrudnościz pozyskaniemodpowiednichpracownikówwysokie obciążeniepodatkowoubezpieczeniowedużakonkurencjafirminneogółem- -4 / 33,3% 4 / 33,3% 3 / 25% 1 / 8,4% 12Wykres 2.270 25% 50%75% 100%brakwystarczającejwiedzy fachowejbrakwystarczającejwiedzy z zakresuzarządzania firmątrudnościz pozyskaniempracownikówo odpowiednichkwalifikacjachwysokieobciążeniepodatkowo-ubezpieczeniowedużakonkurencjafirminneII.A.7.2 Ocena perspektyw (2 3 lata) dalszego rozwoju własnej firmyMimo wskazanych trudności, wysoki optymizm, co do przyszłości rozwoju cechuje właścicieli firm, bowiem aż około 50%dobrze ocenia perspektywy rozwoju, 25% nawet bardzo dobrze, natomiast 25% nie umie powiedzieć co w okresie dwóch trzechlat stanie się z ich firmą.Tabela 2.30ocena perspektyw rozwojuwłasnej firmybardzo dobradobraliczę sięz likwidacją firmytrudno powiedziećogółem1 / 25% 2 / 50%- 1 / 25%4Wykres 2.280 25% 50%75% 100%bardzo dobrze dobrze liczę siętrudnoz likwidacjąpowiedziećfirmyII.A.7.3 Plany dotyczące założenia własnej firmyPytanie o planach założenia własnej firmy w przyszłości skierowane było do wszystkich absolwentów. Ponad połowa(55,1%) nie ma w tym zakresie zdania, co zapewne wynika z bardzo krótkiego okresu aktywności zawodowej i co z tym się wiążebrakiem doświadczenia. Ale 23,5% zamierza w przyszłości założyć własny biznes. Takiej decyzji nie deklaruje około 13%badanych.61


Tabela 2.31Czy planuje Pan/izałożyć własna firmę?tak nie trudno powiedziećogółem46 / 23,47% 42 / 21,43% 108 / 55,1% 196Wykres 2.290 25% 50%75% 100%tak nie trudno powiedzieć62


Rozdział II ABadanie i analiza losów zawodowych absolwentów rocznika 2009II.A.8 Określenie skali i obszarów doskonalenia zawodowego poza studiamiSkalę i obszary doskonalenia zawodowego (rozumiane jako pozyskiwanie wiedzy poza studiami) absolwenci określiw dwóch przestrzeniach czasowych „ w trakcie studiów” i „po studiach”.II.A.8.1 W trakcie studiówAbsolwenci wykazali umiarkowaną aktywność w zakresie dokształcania się w trakcie studiów. Tylko 40% korzystałoz różnych form dokształcania. Najliczniej studenci uczestniczyli w różnego rodzaju kursach językowych (22,5%), w kursachz zakresu informatyki prawie 9%. Z pozostałych form dokształcania studenci korzystali w niewielkim stopniu.Tabela 2.32z zakresuinformatykikursówjęzykowychwiedzyspecjalistycznejzarządzaniaprojektamiunijnymikursówz zakresuprzedsiębiorczościszkoleńorganizowanychprzez Biuro Karierniebrałem/brałamudziałuinneogółem17 / 8,5% 45 / 22,5% 31 / 15,5% 5 / 2,5% 11 / 5,5% 16 / 8% 96 / 48% 11 / 5,5% 232Wykres 2.300 25% 50%75% 100%z zakresuinformatykikursówjęzykowychwiedzyspecjalistycznejzarządzaniaprojektamiunijnymiz zakresu szkoleńprzedsiębiorczości organizowanychprzezBiuro Karierniebrałem/brałamudziałuinneII.A.8.2 Udział w programach wyjazdów zagranicznych dla studentówNiestety, nieliczni studenci na co wskazują dane w tabeli poniżej - korzystali z różnych form wyjazdów zagranicznychorganizowanych przez uczelnię. Należałoby zatem zastanowić się jakie sa tego przyczyny - nieznajomość języków obcych,ożywienie wymiany zagranicznej studentów, wygórowane kryteria kwalifikacyjne, brak informacji, sytuacja materialna studenta.Poznanie przyczyn pozwoliłoby na podjęcie działań w celu zwiększenia aktywności studentów w tym zakresie.Tabela 2.33Udział w programach wyjazdówzagranicznych dla studentataknieogółem17 / 8,5% 183 / 91,5%200Wykres 2.310 25% 50%75% 100%taknie63


II.A.8.3 Gotowość dalszego dokształcania się i podnoszenia kwalifikacji zawodowych, np. studia podyplomowe, szkoleniaOptymizmem napawa fakt, że aż około 60% (tabela) ankietowanych absolwentów wyraziło chęć dalszego dokształcania sięi podnoszenia kwalifikacji zawodowych, co świadczy o dużej świadomości potrzeb własnego rozwoju, dla zapewnienia sobiedobrego miejsca na rynku pracy. Natomiast 34% nie wie jeszcze czy będzie się dokształcać, co zapewne uzależnia od zaistniałychpotrzeb w tym zakresie.Tabela 2.34gotowość dalszego dokształcania sięi podnoszenia kwalifikacji zawodowychtak nie trudno powiedziećogółem118 / 59% 15 / 7,5% 67 / 33,5% 200Wykres 2.320 25% 50%75% 100%tak nie trudno powiedziećII.A.8.4 Czynniki decydujące o podjęciu studiów podyplomowych w przyszłościTabela 2.35czynniki, którezadecydowałyby o podjęciustudiów podyplomowychw przyszłościuzupełnieniespecjalistycznejwiedzyzmianakierunkuwykształceniadostosowaniedo wymogówpracodawcykorzystniejszewarunkipłacylepszeperspektywypracyinneogółem158 / 26,6%45 / 7,6% 115 / 19,4% 125 / 21% 148 / 24,9% 3 / 0,5% 594Wykres 2.330 25% 50%75% 100%uzupełnieniespecjalistycznejwiedzyzmianakierunkuwykształceniadostosowaniedo wymogówpracodoawcykorzystniejszewarunkipłacylepszeperspektywypracyinne64


Rozdział II ABadanie i analiza losów zawodowych absolwentów rocznika 2009Ankietowani zadeklarowali chęć dokształcania się w przyszłości głównie z powodu: uzupełnienia specjalistycznej wiedzy(26,6%), co zapewne wynika ze zmieniającego się otoczenia w wielu wymiarach i konieczności dostosowania się do niego.W dalszej kolejności o podjęciu studiów podyplomowych zadecydują lepsze perspektywy pracy (około 25%) oraz korzystniejszewarunki płacy (21%), a także dostosowanie do wymogów pracodawcy (19,4%).65


Rozdział II BBadanie pracodawców


Rozdział II BBadanie pracodawców - 2010II.B.1 Podstawowe informacje o ankietowanej firmieW roku 2010, ankieterzy zatrudnieni na umowę zlecenia w ramach projektu, przeprowadzili badanie ankietowe wśród 200firm, głównie w regionie świętokrzyskim.II.B.1.1 Rodzaj działalności ankietowanych firm według PKDTabela 2.35ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTURolnictwo, leśnictwo, łowiectwo i rybactwoGórnictwo i wydobywaniePrzetwórstwo przemysłoweWytwarzanie i zaopatrywanie w energię elektryczną, gaz, parę wodną,gorącą wodę i powietrze do układów klimatyzacyjnychDostawa wody; gospodarowanie ściekami i odpadami oraz działalność związana z rekultywacjąBudownictwoHandel hurtowy i detaliczny; naprawa pojazdów samochodowych, włączając motocykleTransport i gospodarka magazynowaDziałalność związana z zakwaterowaniem i usługami gastronomicznymiInformacja i komunikacjaDziałalność finansowa i ubezpieczeniowaDziałalność związana z obsługą rynku nieruchomościDziałalność profesjonalna, naukowa i technicznaDziałalność w zakresie usług administrowania i działalność wspierającaAdministracja publiczna i obrona narodowa; obowiązkowe zabezpieczenia społeczneEdukacjaOpieka zdrowotna i pomoc społecznaDziałalność związana z kulturą, rozrywką i rekreacjąPozostała działalność usługowaGospodarstwa domowe zatrudniające pracowników; gospodarstwa domoweprodukujące wyroby i świadczące usługi na własne potrzebyOrganizacje i zespoły eksterytorialne--16 / 6,7%2 / 0,8 %3 / 1,3%60 / 25,2%24 / 10,1%6 / 2,5%3 / 1,3%13 / 5,5%16 / 6,7%6 / 2,5%18 / 7,6%4 / 1,7%4 / 1,7%2 / 0,8%1 / 0,5%2 / 0,8%58 / 24,4%--Wykres 2.3458162 360212441861613 3 62469


Część badanych pracodawców wskazało więcej niż jeden rodzaj działalności, co może wynikać z:- posiadania więcej niż jednej firmy,- z dywersyfikacji nie pokrewnej działalności.Najwięcej firm biorących udział w badaniach działa w sektorze budownictwa (25,2%) i jest to związane ze specyfiką regionuświętokrzyskiego, w którym dość prężnie działają przedsiębiorstwa budowlane, zarówno producenci materiałów budowlanych jaki wykonawcy usług budowlanych.W dalszej kolejności to firmy działające według PKD w Pozostałej działalności usługowej (24,4%), oraz sekcji G - Handelhurtowy i detaliczny; naprawa pojazdów samochodowych, włączając motocykle (10,1%). Wśród tych firm są najczęściej mikroi małe (często rodzinne) przedsiębiorstwa.Pozostałe 96 przedsiębiorstw spośród badanych działa w różnych sektorach gospodarki.II.B.1.2 Wielkość firmy liczba zatrudnionychNajwięcej firm - 40% (79) to mikroprzedsiębiorstwa zatrudniające do 9 osób oraz małe 32,5% (65), w których pracuje od 10do 49 osób. Mniej licznie reprezentowany jest sektor średnich przedsiębiorstw 18% (36 firm), największe przedsiębiorstwastanowią tylko 10% ogółu.Powyższe dane pokrywają się ze strukturą przedsiębiorstw w polskiej gospodarce.Tabela 2.36wielkość firmy(liczba zatrudnionych)1-910 - 49 50 - 249 od 250ogółem79 / 39,5% 65 / 32,5% 36 / 18% 20 / 10% 200Wykres 2.350 25% 50%75% 100%1-9 10-49 50-249 od 250II.B.1.3 Rynki działalnościBadane przedsiębiorstwa działają w zdecydowanej większości na rynku krajowym (39,3%) i regionalnym (29,9%). Prawie1/5 działa na rynku lokalnym, a tylko rynek działalności 24 przedsiębiorstw ma zasięg międzynarodowy.Tabela 2.37zasięgdziałalnościlokalnyregionalnykrajowymiędzynarodowyogółem41 / 19,4% 63 / 29,9% 83 / 39,3% 24 / 11,4% 211Wykres 2.360 25% 50%75% 100%lokalny regionalny krajowy międzynarodowy70


Rozdział II BBadanie pracodawców - 2010II.B.2 Ocena przygotowania do pracy zawodowej absolwentów Politechniki ŚwiętokrzyskiejII.B.2.1 Stosowane formy rekrutacji w ankietowanych firmachRekrutację wewnętrzną jako najczęściej stosowaną formę rekrutacji pracowników wskazało 61% badanych firm(122 pracodawców). Drugą najczęściej wybieraną metodą pozyskiwania pracowników były ogłoszenia prasowe - 55,5% (111firm). 48,5% przebadanych firm (97) wykorzystywało Internet, 38,5% firm (77) ogłoszenia w radiu np. „Radiowa giełda pracy”Z pomocy Biura Karier i możliwości zamieszczania ofert pracy bezpośrednio na Uczelni korzystało 20% badanych(40 pracodawców). Jedynie 4% badanych firm korzystało z usług agencji doradztwa personalnego.Tabela 2.38stosowane formy rekrutacjirekrutacja wewnętrznabank danych prowadzony przez Państwa firmęogłoszenia prasowefirmy doradztwa personalnegooferty pracy z Biura Karier UczelniPowiatowy Urząd Pracyprywatne kontakty i polecane osobyogłoszenia radioweinternetinne122 / 61%20 / 10%111 / 55,5%8 / 4%40 / 20%57 / 28,5%67 / 34,5%77 / 38,5%97 / 48,5%4 / 2%II.B.2.2 Instrumenty procesu selekcyjnego ankietowanych firm88,5% badanych firm (177) przeprowadzało rozmowy kwalifikacyjne. Pracodawcy cenią sobie bezpośredni kontaktz kandydatami do pracy, bo 88% badanych (166) wybierało pracowników na podstawie ich dokumentów aplikacyjnych (CV i listumotywacyjnego). 17,5% respondentów stosowało w procesie rekrutacji testy, a metodę assessment center (centrum oceny)jedynie 2,5% pracodawców. Jest to czasochłonna metoda i wiąże się z dużymi kosztami.Tabela 2.39stosowane formy rekrutacjidokumenty aplikacyjne (CV, list motywacyjny)rozmowy kwalifikacyjnetestyassessment centerinne166 / 88%177 / 88,5%35 / 17,5%5 / 2,5%3 / 1,5%71


II.B.2.3 Umiejętności potencjalnych pracowników wg ankietowanych firmNa pytanie dotyczące najważniejszych umiejętności pracownika najczęściej wskazywano pracowitość - 82% badanych firm(164), a zaraz po niej wiedzę 81% (162).Samodzielność w pracy ważna była dla 53% (106 pracodawców). Jednakowo istotna dla pracodawców była umiejętnośćpracy w zespole oraz systematyczność po 47% badanych (94 firmy). Kolejne umiejętności: kreatywność 45% wskazań,odporność na stres 43,5% zaznaczenia. Najmniej ważną umiejętnością okazały się zdolności przywódcze jedynie 3,5% badanychfirm zaznaczyło tę cechę jako pożądaną, a inteligencję emocjonalną 4,5%.Tabela 2.40najważniejsze umiejętności, jakie powinni posiadać pracownicy firmywiedzazdolności analitycznekreatywnośćsystematycznośćpracowitośćodporność na stresinteligencja emocjonalnasamodzielnośćorientowanie na wyniki i jakośćzdolność podejmowania ryzykazdolności przywódczeumiejętność negocjacjiumiejętność pracy w zespolełatwość kontaktów międzyludzkichinne162 / 81%53 / 26,5%90 / 45%94 / 42%164 / 82%87 / 43,5%9 / 4,5%106 / 53%35 / 17,5%13 / 6,5%7 / 3,5%32 / 16%94 / 47%52 / 26%2 / 1%II.B.2.4 Dochody brutto absolwentów w ankietowanych firmachMożliwe dochody brutto absolwentów podzielono na cztery przedziały i staż absolwencki, najwięcej firm - 46% badanych(92) wskazało zarobki w przedziale 1401-2000 zł. 27,5% badanych (55 pracodawców) zaznaczyło dochody absolwentóww przedziale 2001-2500 zł.13% respondentów oferowało młodym wynagrodzenie w przedziale 1126 -1400 zł., a 7% badanych firm wskazało dochodyna poziomie stażu absolwenckiego. Dochody powyżej 2500 zł. oferowało jedynie 6% badanych (12 pracodawców).Tabela 2.41wielkośćdochodówstażabsolwenckiod 1126do 1400od 1401do 2000od 2001do 2500powyżej2500razem14 / 7% 26 / 13% 92 / 46% 55 / 27,5% 12 / 6% 19972


Rozdział II BBadanie pracodawców - 2010II.B.2.5 Ankietowane firmy a organizacja praktyk zawodowych dla studentówKolejne pytanie dotyczyło praktyk zawodowych dla studentów. Aż 59% ankietowanych pracodawców (118 firm) ich nieorganizuje i 60% ankietowanych firm (120) nie zamierza organizować praktyk zawodowych studentów.Tabela 2.42Czy Państwa firma organizujepraktyki zawodowe?taknieogółem82 / 41% 118 / 59%200Wykres 2.370 25% 50%75% 100%taknieTabela 2.43Czy Państwa firma zamierzaorganizować praktyki dla studentów?taknieogółem80 / 40% 120 / 60%200Wykres 2.380 25% 50%75% 100%taknieOrganizowanie praktyk stanowi dla pracodawców pewien problem - zapewnienie opieki dla praktykanta oraz zabezpieczeniepracy zgodnej z umiejętnościami studenta. I tak jest zapewne w przypadku małych firm - mogą przyjąć pojedynczych studentów napraktykę. Większe firmy mają specjalne programy praktyk studenckich i chętnie współpracują z uczelniami w tym zakresie.II.B.2.6 Deklarowane formy współpracy firm z Biurem Karier Politechniki ŚwiętokrzyskiejNa pytanie dotyczące form współpracy z Biurem Karier Politechniki Świętokrzyskiej jaką zainteresowani byliby ankietowanipracodawcy. 74% firm (148) odpowiedziało, że chce zamieszczać oferty pracy, praktyk i staży na stronie www Biura Karieri w gablotach informacyjnych. 20,5% badanych (41 pracodawców) chętnie skorzystałoby z mailingu ofert do wybranychkandydatów zarejestrowanych w biurze. Prawie tyle samo, bo 40 firm chciałoby przeprowadzić za pośrednictwem Biura Karierprezentacje i spotkania ze studentami/absolwentami na Uczelni.73


Tabela 2.44formy współpracy zBiurem Karier Politechniki Świętokrzyskiejzamieszczanie ofert pracy / praktyk / stażuorganizowanie prezentacji i spotkań ze studentamimailing ofert pracy / praktyk / stażuinne148 / 74%40 / 20%41 / 20,5%1 / 0,5%Najbardziej preferowanym kierunkiem studiów wskazywanym przez ankietowane firmy jest budownictwo (37 firm), nakolejnych miejscach ekonomia (34 wskazania), automatyka i robotyka (23). Preferencje te są z pewnością bezpośrednio związanez profilem działalności badanych pracodawców.Wykres 2.3974


Rozdział II BBadanie pracodawców - 201075


II.B.2.7 Inne oczekiwane przez pracodawców umiejętności absolwentówBadani pracodawcy mieli do oceny trzy kategorie umiejętności: znajomość języków obcych, obsługę komputera oraz prawojazdy. W ramach pierwszej kategorii - zgodnie z ogólnymi wymaganiami rynku pracy w Polsce, przyszli pracownicy powinni znaćjęzyk angielski (co potwierdziło ponad 90% pracodawców). Coraz większego znaczenia nabiera znajomość drugiego językaobcego, szczególnie języka niemieckiego - prawe 1/4 pracodawców potwierdziła konieczność znajomości tego języka. Potrzebęznajomości języka rosyjskiego dostrzega 8,5% badanych firm.W ramach umiejętności związanych z obsługą komputera pracodawcy najbardziej cenią znajomość programów do pracybiurowej (56,5%) oraz obsługę Internetu (53,5%). Pożądana jest również umiejętność programowania (35%) oraz umiejętnośćtworzenia i obsługi bazy danych (22%).Z racji na dość specjalistyczną wiedzę związaną z administracją sieciami oraz tym, że tę pracę może wykonywać mała liczbaosób umiejętność tę preferuje tylko 10% badanych pracodawców.Aż 158 na 200 pracodawców wskazało na konieczność posiadania przez absolwentów prawa jazdy kategorii B - zapewne zwiększato mobilność i niezależność pracownika.Tabela 2.45oczekiwania pracodawców wobec umiejętności absolwentów- znajomość językówangielskiniemieckifrancuskirosyjskiinny183 / 91,5%44 / 22%4 / 2%17 / 8,5%-obsługa komputerabazy danychjęzyki programowaniaadministracja sieciamiprogramy do pracy biurowejobsługa intenretuprogramy wspomagające projektowanieinne44 / 22%29 / 14,5%20 / 10%113 / 56,5%107 / 53,5%70 / 35%9 / 4,5%prawo jazdykategoria Binne158 / 79%7 / 3,5%76


Rozdział II BBadanie pracodawców - 2010Wykres 2.40200175135100liczba absolwentów75450angielskiniemieckifrancuskirosyjskiinnybazydanychjęzykiprogramowaniaadministracjasieciamiprogramydo pracy biurowejobsługaintenretuprogramywspomagająceprojektowanieinnekategoria BinnakategoriaTylko 12,5% z 200 badanych przedsiębiorców reprezentujących przede wszystkimzatrudnia absolwentów Politechniki Świętokrzyskiej.firmy regionu świętokrzyskiegoTabela 2.46liczba zatrudnionych absolwentówpracującyniepracującyogółem175 / 87,5% 25 / 12,5%200Wykres 2.410 25% 50%75% 100%taknieTabela 2.47oceny przygotowaniaabsolwentów w zakresie:bardzo dobradobradostatecznaniedostatecznawiedza fachowaznajomość językówobsługa komputeraumiejętności komunikacjiinterpersonalnej74 / 37% 110 / 55%15 / 7,5% 1 / 0,5%54 / 27% 83 / 41,5%56 / 28% 7 / 3,5%117 / 58,5% 75 / 37,5%7 / 3,5% 1 / 0,5%65 / 32,5% 114 / 57%20 / 10% 1 / 0,5%ogółem 310 38298 1077


Wykres 2.42wiedza fachowa0 25% 50%75% 100%znajomość językówobsługa komputeraumiejętności komunikacjiinterpersonalnejbardzo dobra dobra dostateczna niesdostatecznePrzyjmując wartość ocen: bardzo dobra - 5, dobra - 4, dostateczna - 3, niedostateczna - 2, można obliczyć średnią ocenędanego obszaru wiedzy na podstawie średniej ważonej.Tabela 2.48średnia ocen przygotowaniaabsolwentów w zakresie:bardzo dobradobradostatecznaniedostatecznaogólemśredniawiedza fachowaznajomość językówobsługa komputeraumiejętności komunikacjiinterpersonalnej74 / 37% 110 / 55% 15 / 7,5% 1 / 0,5% 857 /20054 / 27% 83 / 41,5% 56 / 28% 7 / 3,5% 784 / 200117 / 58,5% 75 / 37,5% 7 / 3,5% 1 / 0,5% 908 / 20065 / 32,5% 114 / 57% 20 / 10% 1 / 0,5% 843 / 2004,33,94,54,3ogółem 310 38298 103392II.B.2.8 Plany rekrutacyjne ankietowanych firm dotyczące zatrudnienia w najbliższym czasieabsolwentów Politechniki ŚwiętokrzyskiejOkoło 1/3 badanych pracodawców wyraźnie określa plany rekrutacyjne wobec absolwentów Politechniki: tak 19%, nie 12%.Pozostali nie określili swoich planów.Tabela 2.49plany rekrutacyjne przedsiębiorstwwobec absolwentówtak nie trudno powiedziećogółem38 / 19% 24 / 12%138 / 69% 200Wykres 2.430 25% 50%75% 100%tak nie trudno powiedzieć78


Rozdział II BBadanie pracodawców - 2010Tabela 2.50plany rekrutacyjne przedsiębiorstwwobec absolwentów innych uczelnitak nie trudno powiedziećogółem28 / 14% 40 / 20%132 / 66% 200Wykres 2.440 25% 50%75% 100%tak nie trudno powiedzieć79


Rozdział IIIBadanie i analiza losówzawodowych absolwentówrocznika 2010


Rozdział IIIBadanie i analiza losów zawodowych absolwentów rocznika 2010III.1 Ocena ukończonych studiówIII.1.1 Rodzaj ukończonych studiówW roku 2011 badanie ankietowe objęło 200 absolwentów studiów stacjonarnych rocznika 2010, co stanowiło 30% próbęogółu absolwentów tego rocznika (649 wszystkich absolwentów). Poniżej tabela przedstawiająca populację absolwentów 2010.Tabela 3.1populacja absolwentówkobietamężczyznaogółemWBiIŚbudownictwoinżynieriaśrodowiskaWEAiIelektrotechnikainformatyka3685 12143 19 622 135 1374 48 52WMiBMautomatyka i robotykamechanika i budowa maszynWZiMKzarządzaniei inżynieria produkcjirazem4 19 232 59 61116 77 193207 442 649Zdecydowaną większość próby badanych stanowili absolwenci jednolitych studiów magisterskich, w tym 30%(60 absolwentów) kierunku zarządzanie i inżynieria produkcji WZiMK, 20,5% (41 osób) kierunku elektrotechnika WEAiI, 19%(38 osób) kierunku budownictwo WBiIŚ, po 9,5% (po 19 absolwentów) kierunków: inżynieria środowiska WBiIŚ oraz mechanikai budowa maszyn WMiBM, a także po 2% (po 4 absolwentów) kierunków: informatyka WEAiI, automatyka i robotyka WMiBM.Ankietowani byli również absolwenci studiów I stopnia i uzupełniających studiów magisterskich.Wśród badanych było 67,5% mężczyzn i 32,5% kobiet. Poniżej zestawienie przedstawiające badaną próbę absolwentówTabela 3.2wydziałkierunekabsolwenci(studia I stopnia)absolwenci(studia jednolite magisterskie)absolwenci(studia uzupełniające magisterskie)WBiIŚbudownictwoinżynieriaśrodowiska--38 / 19%19 / 9,5%--WEAiIelektrotechnikainformatyka22 / 57,9%36 / 73,5%41 / 20,5%4 / 2%--WMiBMWZiMKautomatyka i robotykamechanika i budowa maszynzarządzaniei inżynieria produkcji22 / 57,9%-4 / 2%19 / 9,5%5 / 13,2%- 60 / 30% -ogółem 14 / 7% 185 / 92,5% 1 / 0,5%-83


III.1.2 Ocena uzyskana na dyplomie39,5% badanej próby absolwentów uzyskało na dyplomie oceną dobry plus, 38% ocenę dobrą, 20% ocenę bardzo dobry. Jedynie2,5% absolwentów otrzymało na dyplomie ocenę dostateczną.Tabela 3.3ocena uzyskanana dyplomie 5.0 4.5 4.0 3.0 ogółem40 / 20% 79 / 39,5% 76 / 38% 5 / 2,5%200III.1.3 Motywy podjęcia studiów w Politechnice Świętokrzyskiej; ponowny wybór uczelni/kierunkuBardzo ważnym czynnikiem decydującym o wyborze studiów okazała się relatywna łatwość podjęcia pracy zawodowej postudiach. Takiej odpowiedzi udzieliło 40,5% ankietowanych, czynnik ten był ważny dla 18,5% badanych absolwentów. Istotnywpływ na wybór uczelni miała również bliskość uczelni (niższe niż w inny miastach akademickich koszty studiowania) - 23,5%wskazań oraz możliwość rozwoju zainteresowań na kierunku studiów wskazanie 18,5% ankietowanych absolwentów.Tabela 3.4wykorzystanybardzo ważnyważnydość ważnyrazemrelatywna łatwośćpodjęcia pracy81 / 40,5%37 / 18,5%15 / 7,5%130profil szkołyśredniej17 / 8,5%29 / 6%12 / 14,5%62względy materialne16 / 8%29 / 14,5%17 / 8,5%85miejsce uczelni23 / 11,5%47 / 23,5%29 / 14,5%115namowa kolegów8 / 4%10 / 5%6 / 3%15moda na studia1 / 0,5%7 / 3,5%4 / 2%7tradycje rodzinne7 / 3,5%16 / 8%13 / 6,5%18możliwość rozwojuzainteresowań30 / 15%37 / 18,5%24 / 12%84namowa rodziny3 / 1,5%7 / 3,5%20 / 10%24atrakcyjnośćmiasta-4 / 2%8 / 4%19przypadek92 // 4,5% 1%23 / 1% 2%18 / 9%19 -inne1 / 0,5% - --84


Rozdział IIIBadanie i analiza losów zawodowych absolwentów rocznika 2010Na pytanie o możliwość ponownego wyboru uczelni 68,5% badanych absolwentów odpowiedziało, że wybrałoby tę samąuczelnię, 14% wybrałoby inną politechnikę, 12% nie potrafiło jednoznacznie odpowiedzieć na pytanie, zaś 5,5% wybrałoby innąuczelnię nietechniczną.Tabela 3.5Jeśli byłaby możliwośćponownego wyboru uczelni to:wybrałbym/łabymtę samą uczelnięwybrałbym/łabyminną politechnikęwybrałbym/łabymuczelnię nietechnicznątrudnopowiedziećogółem137 / 68,5% 28 / 14% 11 / 5,5% 24 / 12% 200Wykres 3.10 25% 50%75% 100%wybrałbym/łabymtę samą uczelnięwybrałbym/łabyminną politechnikęwybrałbym/łabymuczelnię nietechnicznątrudnopowiedziećPonownego wyboru tego samego kierunku studiów dokonałoby 53,5% ankietowanych, 27% absolwentów wybrałoby innykierunek studiów, a 14% próby badanych zadeklarowało wybór kierunku pokrewnego.Tabela 3.6Jeśli byłaby możliwośćponownego wyboru kierunku to:wybrałbym/łabymten sam kierunekwybrałbym/łabyminny kierunekwybrałbym/łabympokrewny kierunektrudnopowiedziećogółem107 / 53,5% 54 / 27% 28 / 14% 11 / 5,5% 200Wykres 3.20 25% 50%75% 100%wybrałbym/łabymten sam kierunekwybrałbym/łabyminny kierunekwybrałbym/łabympokrewnykierunektrudnopowiedziećIII.1.4 Poziom nauczania i wymagań wobec studentów, oczekiwania studentów45,5% próby badanych absolwentów uważa, że poziom nauczania i wymagań wobec studentów był wysoki, 45% średni, dla5% poziom ten był niski, a dla 2,5% bardzo wysoki.Tabela 3.7Proszę określić poziom nauczaniai wymagań wobec studentów PŚk:bardzo wysokipoziomwysokipoziomśrednipoziomniskipoziomtrudnopowiedziećogółem5 / 2,5% 91 / 45,5% 90 / 45% 10 / 5% 4 / 2%20085


Wykres 3.30 25% 50%75% 100%bardzo wysokipoziomwysokipoziomśrednipoziomniskipoziomtrudnopowiedziećIII.1.5 Satysfakcja z ukończenia studiów w Politechnice ŚwiętokrzyskiejAbsolwenci odczuwają poczucie dumy i satysfakcji z ukończenia studiów w Politechnice Świętokrzyskiej - 82,5%odpowiedzi twierdzących.Tabela 3.8Odczucie dumy i satysfakcji z ukończeniastudiów w Politechnice Świętokrzyskiejtaknieogółem165 / 82,5% 35 / 17,5%200Wykres 3.40 25% 50%75% 100%taknie86


Rozdział IIIBadanie i analiza losów zawodowych absolwentów rocznika 2010III.2 Określenie statusu zawodowego absolwentówStatus zawodowy absolwenta na rynku pracy kształtuje się w wyniku dwóch kluczowych interakcji zachodzących pomiędzykształcącym - szkołą wyższą, a kształconym - studentem. W pierwszym przypadku - kształcącego, priorytetowe znaczenie posiadadbałość o jakość kształcenia ze szczególnym uwzględnieniem potrzeb rynku pracy. W drugim przypadku - kształconego, istotnajest jego gotowość, chęć do pozyskiwania wiedzy i umiejętności oferowanych przez szkoły.Badania prowadzone przez Biuro Karier Politechniki Świętokrzyskiej umożliwiają określenie statusu zawodowegoabsolwentów poprzez wskazanie: aktywności absolwentów w zakresie łączenia studiów z pracą zawodową, rodzaju zajmowanegostanowiska pracy i umowy o pracę, wysokości wynagrodzenia oraz związku pomiędzy uzyskanym wykształceniem a charakterempracy zawodowej.Wszystkie wskazane powyżej elementy statusu zawodowego zależą m.in. od jakości kształcenia na PolitechniceŚwiętokrzyskiej. Absolwenci oceniali ją z punktu widzenia przydatności zawodowej.72,5% spośród próby badanych absolwentów Politechniki Świętokrzyskiej rocznika 2010 zadeklarowało rozpoczęcie pracyzawodowej po ukończeniu studiów, zaś 27,5% jeszcze w ich trakcie.W trzeciej edycji badań losów absolwentów odnotowano niekorzystną zmianę tendencji tj. spadek o 3,4% udziałuabsolwentów łączących pracę zawodową ze studiami. Można przypuszczać, iż było to spowodowane mniejszą liczbą miejsc pracyzgłaszanych przez pracodawców w następstwie kryzysu gospodarczego.W trzeciej edycji prowadzonych badań łączenie obowiązków na studiach z pracą zawodową najczęściej deklarowaliabsolwenci Wydziału Mechatroniki i Budowy Maszyn. W tym przypadku nastąpiła zasadnicza zmiana tendencji. W dwóchpoprzednich edycjach absolwenci tego wydziału charakteryzowali się najniższą aktywnością w tym zakresie. Te dwa rodzajeobowiązków w roku 2008 łączyło 28,9% zaś w kolejnym zaledwie 20%. W obecnej edycji badań udział ten wzrósł o 18,5%i wyniósł 38,5% w stosunku do roku poprzedniego.Nadal na wysokim poziomie utrzymuje się udział aktywnych zawodowo studentów Wydziału Zarządzania i ModelowaniaKomputerowego. Wynosi on 28,8%.Znaczący spadek udziału studentów aktywnych zawodowo (w stosunku do poprzedniego rocznika absolwentów)odnotowano na Wydziale Budownictwa i Inżynierii Środowiska o 13,8%. Mniejszy - 3% spadek był charakterystyczny dla WydziałuElektrotechniki, Automatyki i Informatyki.Tabela 3.9Kiedy rozpoczął/ęła Pan/Pani stałąpracę? (wg. wydziałów)w trakcie studiówpo ukończeniu studiówrazemWBiIŚ13 / 23,7%42 / 76,3%55WEAiI13 / 24,5%40 / 75,5%53WMiBM10 / 38,5%16 / 61,5%26WZiMK17 / 28,8%42 / 71,2%59Wykres 3.5WBiIŚWEAiIWMiBMWZiMK0 25% 50%75% 100%w trakciestudiówpo ukończeniustudiów87


Analogicznie jak to miało miejsce w dwóch poprzednich edycjach badań, absolwenci Politechniki Świętokrzyskiej rocznik2010 byli obsadzani przede wszystkim na specjalistycznych stanowiskach pracy (86,4% objętych badaniem). Niewielki był ichudział wśród kadry kierowniczej i menedżerskiej (13,5% ogółu objętych badaniem).Najczęściej stanowiska kierownicze zajmowali absolwenci Wydziału Budownictwa i Inżynierii Środowiska (27,8%).We wszystkich trzech edycjach prowadzonych badań zajmowali oni pozycję lidera. Znaczący wpływ na taki stan rzeczy maspecjalizacja regionu w zakresie budownictwa i produkcji materiałów budowlanych. Stwarza ona możliwość uzyskania pracyzgodnej z posiadanymi kwalifikacjami, wysoko wynagradzanej (por. dalsze analizy) oraz zwiększa szansę na szybki awans.Tabela 3.10Rodzaje stanowisk pracy zajmowaneprzez absolwentów wg. wydziałówkierowniczemenedżerskie specjalistyczne razemWBiIŚ15 / 127,8%1 / 1,9%38 / 70,4%54WEAiI3 / 5,7%-50 / 94,3%53WMiBM3 / 12%-22 / 88%25WZiMK3 / 5,1%1 / 1,7%55 / 93,2%59Wykres 3.6WBiIŚWEAiIWMiBMWZiMK0 25% 50%75% 100%kierowniczemenedżerskiespecjalistyczneWyraźny spadek stabilności zatrudnienia, w stosunku do roku poprzedniego, odnotowano wśród absolwentów WydziałuElektrotechniki, Automatyki i Informatyki. Wyniki drugiej edycji badań wykazały, iż 52,5% absolwentów tego Wydziału posiadałoumowy o pracę na czas nieokreślony, podczas gdy w aktualnej trzeciej edycji badań wskaźnik ten spadł o 22,3%i wyniósł 30,2%.Analiza danych statystycznych wyraźnie wykazuje, iż przedsiębiorcy oferują absolwentom przede wszystkim elastyczneformy zatrudnienia, nie gwarantujące stabilności zatrudnienia. Spośród ogółu absolwentów objętych badaniem 68,9% posiadałotaką właśnie formę umowy o pracę. W stosunku do roku poprzedniego udział ten wzrósł o 4%. Najczęściej zawieranymielastycznymi formami zatrudnienia były umowy na czas określony (45,6% ogółu respondentów) oraz okres próbny (14% ogółurespondentów). Rzadziej absolwenci Politechniki Świętokrzyskiej wykonywali pracę na podstawie umów cywilnoprawnych (2,5%ogółu respondentów) oraz na czas wykonania określonej pracy (2,5%). Na relatywnie niskim poziomie wykorzystywane były takżestaże absolwenckie (4,1% ogółu respondentów).Stabilność zatrudnienia, wynikającą z zatrudnienia na podstawie umowy na czas nieokreślony, posiadało 31,1% ogółuabsolwentów Politechniki Świętokrzyskiej. Na wszystkich wydziałach wskaźnik ten kształtował się na zbliżonym poziomie i wahałsię w przedziale od 34,6% (Wydział Mechatroniki i Budowy Maszyn) do 30,2% (Wydział Elektrotechniki, Automatykii Informatyki).88


Rozdział IIIBadanie i analiza losów zawodowych absolwentów rocznika 2010Tabela 3.11forma umowyo pracęna okrespróbnystaż absolwenckirefunfdowany z UPna czas określony(w tym zastępstwo)na czas wykonaniaokreślonej pracyna czasnieokreślonycywilnoprawna(o dzieło, zlecenie)razemWBiIŚ6 / 10,9%4 / 7,3%22 / 40%3 / 5,5%17 / 30,9%3 / 5,5%55WEAiI7 / 13,2%1 / 1,9%28 / 52,8%-16 / 30,2%1 / 1,9%53WMiBM5 / 19,2%1 / 3,8%10 / 38,5%1 / 3,8%9 / 34,6%-26WZiMK9 / 15,3%2 / 3,4%28 / 47,5%1 / 1,7%18 / 30,5%1 / 1,7%59Wykres 3.7WBiIŚ0 25% 50%75% 100%WEAiIWMiBMWZiMKna okrespróbnystażabsolwenckirefunfdowanyz UPna czasokreślonyna czaswykonaniaokreślonejpracyna czasnieokreślonycywilnoprawnaKonsekwencją wykorzystywania przede wszystkim elastycznych form zatrudnienia jest relatywnie krótki, nie przekraczający1 roku, okres zatrudnienia absolwentów Politechniki Świętokrzyskiej. Analiza porównawcza wyników badania losów absolwentówwszystkich trzech edycji wykazuje nasilenie tendencji do zawierania krótkookresowych umów o pracę. W roku akademickim2008/2009 taki rodzaj umowy zawarło 57% absolwentów, natomiast w roku 2009/2010 już 71% absolwentów.Tabela 3.12okreszatrudnieniakrótszy niż6 miesięcyod 6 - 12miesięcyna czasnieokreślonyrazem42 / 21,8% 95 / 49,2% 56 / 29%193Wykres 3.80 25% 50%75% 100%krótszy niż6 miesięcyod 6 - 12miesięcyna czasnieokreślonyNajczęściej zatrudnieni krótkookresowo byli absolwenci Wydziału Elektrotechniki, Automatyki i Informatyki (77,4%respondentów). Uwagę zwraca fakt, iż absolwenci, którzy ukończyli ten wydział rok wcześniej zdecydowanie rzadziej zawieralitego rodzaju umowy (40% absolwentów).Na pozostałych wydziałach Politechniki Świętokrzyskiej udział absolwentów zatrudnianych krótkookresowo kształtował sięna zbliżonym poziomie i wynosił blisko 70%.89


Tabela 3.13okreszatrudnieniakrótszy niż6 miesięcyod 6 - 12miesięcyna czasnieokreślonyrazemWBiIŚWEAiIWMiBMWZiMK12 / 21,8% 26 / 47,3% 17 / 30%559 / 17% 32 / 60,4% 12 / 22,6%538 / 30,8% 9 / 34,6% 9 / 34,6%2613 / 22,0% 28 / 47,5% 18 / 30,5%59Wykres 3.9WBiIŚ0 25% 50%75% 100%WEAiIWMiBMWZiMKkrótszy niż6 miesięcyod 6 - 12miesięcyna czasnieokreślonyWyniki prowadzonych badań wyraźnie wskazują na ograniczanie stabilności zatrudnienia wśród absolwentów PolitechnikiŚwiętokrzyskiej, co sprawia, iż ich kariery zawodowe niezmiernie rzadko przebiegają w ramach jednej organizacji. Uzasadnionewydaje się w tym kontekście stwierdzenie, iż w przyszłości te tendencje będą się jeszcze bardziej nasilały. Świadczy o tym m.in.nasilająca się turbulentność otoczenia utrudniająca prognozowanie sytuacji społeczno-gospodarczych, co pociąga za sobąwiększe ryzyko działań podejmowanych przed przedsiębiorców. W tych warunkach będą oni coraz rzadziej gotowi wiązać siędługoterminowymi umowami o pracę z zatrudnianymi.W konsekwencji obecni, ale także i przyszli absolwenci Politechniki Świętokrzyskiej realizować będą kariery zawodowew wielu organizacjach, często na globalnym rynku pracy. Stawia to przed Uczelnią konieczność wyposażania studentów w nowe,niezbędne do realizacji takiego wzorca kariery, kompetencje zawodowe.Zmiany w wysokości oferowanego wynagrodzenia są wynikiem fluktuacji popytu na pracę i podaży pracy. Imwyższy niezrealizowany popyt na pracę, tym wyższy poziom oferowanego wynagrodzenia. W warunkach wysokiego bezrobociatrudności z zaspokojeniem popytu na pracę mają miejsce zwłaszcza wówczas gdy pracodawca stara się pozyskać pracownikówo wysokich, specjalistycznych wręcz unikatowych kwalifikacjach wspartych doświadczeniem zawodowym. W przypadku takichpracowników szanse otrzymania relatywnie wysokich wynagrodzeń są duże.Wyższe studia politechniczne pozwalają absolwentom nabyć specjalistyczne kwalifikacje zawodowe, jednakże rzadkotowarzyszy im doświadczenie zawodowe. Ponadto poprzez ograniczoną współpracę uczelni wyższych z pracodawcami, studenciw niewielkim stopniu są „wyposażeni” w specyficzne umiejętności dostosowane do potrzeb konkretnych przedsiębiorstw. Możnawysunąć hipotezę, iż m.in. te aspekty wpłynęły na relatywnie niski poziom wynagrodzeń absolwentów PolitechnikiŚwiętokrzyskiej. Badania wykazały, iż 61,5% spośród ogółu absolwentów objętych badaniem otrzymywało wynagrodzenie nieprzekraczające 2500 złotych, tj. poniżej przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia brutto w województwie świętokrzyskimwynoszącego we wrześniu 2011 roku 3029,97 złotych. Wynagrodzenie 22,5% absolwentów kształtowało się w granicach od25010 do 4000 złotych. Powyżej 4000 złotych zarabiało jedynie 4,5% absolwentów.90


Rozdział IIIBadanie i analiza losów zawodowych absolwentów rocznika 2010Tabela 3.14wielkośćdochodówdo 1500od 1501do 2000od 2001do 2500od 2501do 3000od 3001do 3500od 3501do 4000od 4001do 5000powyżej5000razem31 / 15,5% 54 / 27% 58 / 29% 25 / 12,5% 13 / 6,5% 7 / 3,5% 7 / 3,5% 2 / 1% 197Wykres 3.100 25% 50%75% 100%do 1500od 1501do 2000od 2001do 2500od 2501do 3000od 3001do 3500od 3501do 4000od 4001do 5000powyżej5000W wysokości otrzymywanego przez absolwentów poszczególnych wydziałów wynagrodzenia występują znaczącedysproporcje. Podobnie jak to miało miejsce poprzednich latach, najniżej wynagradzani byli absolwenci Wydziału Zarządzaniai Modelowania Komputerowego. Jedynie 17% absolwentów tego wydziału zarabiało powyżej 2500 złotych. Było to 6,6% mniej niżrok wcześniej.Na pozostałych wydziałach Politechniki Świętokrzyskiej absolwentów zarabiających powyżej 2500 było blisko dwukrotniewięcej.Tabela 3.15wielkośćdochodówwg wydziałówdo 1500od 1501do 2000od 2001do 2500od 2501do 3000od 3001do 3500od 3501do 4000od 4001do 5000powyżej5000razemWBiIŚ12 / 21,4%10 / 17,9%16 / 28,6%9 / 16,1%3 / 5,4%1 / 1,8%4 / 7,1%1 / 1,8%56WEAiI4 / 7,1%15 / 26,8%20 / 35,7%7 / 12,5%7 / 12,5%1 / 1,8%1 / 1,8%1 / 1,8%56WMiBM2 / 7,7%10 / 38,5%5 / 19,2%2 / 7,7%3 / 11,5%3 / 11,5%1 / 3,8%-26WZiMK13 / 22%19 / 32,2%17 / 28,8%7 / 11,9%-2 / 3,4%1 / 1,7%-59Wykres 3.11WBiIŚ0 25% 50%75% 100%WEAiIWMiBMWZiMKdo 1500od 1501do 2000od 2001do 2500od 2501do 3000od 3001do 3500od 3501do 4000od 4001do 5000powyżej500091


III.3 Weryfikacja motywów i skuteczności stosowanych metodIII.3.1 Poszukiwania pracy i zmiany pracyNa pytanie, czy od ukończenia studiów absolwenci byli zarejestrowani w Urzędzie Pracy, 54,5% udzieliło negatywnejodpowiedzi, 45,5% takiej rejestracji dokonało. Biorąc pod uwagę, że badania dotyczyły absolwentów w rok od ukończeniastudiów, jest to dość optymistyczna prognoza ich dalszych zawodowych losów.Tabela 3.16rejestracja w UPpo ukończeniu studiówtaknieogółem91 / 45,5% 109 / 54,5%200Wykres 3.120 25% 50%75% 100%taknieIII.3.2 Czynniki, a wybór miejsca pracy zawodowej - ocena ich ważnościNajważniejsze - dla 40% próby badanych absolwentów jest wykonywanie pracy zgodnej z wyuczonym zawodem, dla 27,5%badanych ważne jest wykonywanie pracy zgodnej z własnymi zainteresowaniami, 22,5% wskazało również ważność poziomuwynagrodzenia, a 19% możliwość rozwoju zawodowego i samorealizacji, dla 16% ankietowanych ważne było miejsce pracy.Tabela 3.17czynniki decydująceo wyborze pracybardzo ważny ważnydość ważny ogółemwykonywanie pracy zgodniez wyuczonym zawodem80 / 40%20 / 10%17 / 8,5%117wykonywanie pracy zgodniez własnymi zainteresowaniami55 / 27,5%31 / 15,5%12 / 6%98możliwość rozwojuzawodowego i samorealizacji38 / 19%32 / 16%22 / 11%92opinia znajomych2 / 1%6 / 3%11 / 5,5%19poziom wynagrodzenia45 / 22,5%42 / 21%25 / 12,5%112renoma firmy10 / 5%21 / 10,5%22 / 11%53siedziba (miejsce)zakładu pracy11 / 5,5%32 / 16%23 / 11,5%66brak innychmożliwości12 / 6%2 / 1%12 / 6%26inne--1 / 2%192


Rozdział IIIBadanie i analiza losów zawodowych absolwentów rocznika 2010III.3.3 Metody poszukiwania pierwszej pracy i ich skuteczność63% absolwentów rocznika 2010 najczęściej poszukiwało pierwszej pracy wysyłając CV do konkretnej firmy - dla 37%sposób ten okazał się skuteczny. 58% poszukiwało pracy za pośrednictwem portali internetowych w tej grupie 25% oceniło tęmetodę jako skuteczną. Na trzecim miejscu wśród stosowanych przez absolwentów sposobów na znalezienie pracy znalazły sięogłoszenia prasowe - taką metodę wybrało 47,5% badanych i dla 10,5% był to sposób skuteczny. 46,5% absolwentówposzukiwało pracy z pomocą znajomych i rodziny, skuteczne okazało się dla 31,5% badanych. 39,5% respondentów korzystałoz ofert pracy z Biura Karier Politechniki Świętokrzyskiej. Pomoc Urzędu Pracy dla 28% badanych tylko w 4,5% była skuteczna.20% absolwentów wybrało oferty firmy, w której odbywali praktyki zawodowe skuteczny sposób dla 8% badanych. Najmniejchętnie wybieraną metodą poszukiwania pracy były usługi agencji pośrednictwa pracy. Tylko 7% badanych ze skutecznością 1%znajdowało zatrudnienie.Tabela 3.18wskaż najskuteczniejszy sposóbznalezienia pierwszej pracywykorzystanyskutecznyoferty pracyz Biura Karierpomoc znajomychi rodzinyogłoszeniaprasowewysyłanie CVdo konkretnej firmyportale internetowez ofertami pracyoferta firmy w którejodbywałem/łam praktykiuczestnictwona targach pracyogłoszenia radioweofertyUrzędu Pracyoferty agencjipośrednictwa pracyinne79 / 39,5%93 / 46,5%95 / 47,5%126 / 63%116 / 58%40 / 30%34 / 17%48 / 24%56 / 28%14 / 7%1 / 0,5%12 / 6%63 / 31,5%21 / 10,5%74 / 37%50 / 25%16 / 8%5 / 2,5%8 / 4%9 / 4,5%2 / 1%1 / 0,5%III.3.4 Przyczyny zmiany miejsca pracyZmiany miejsc pracy dokonywane przez absolwentów Politechniki Świętokrzyskiej są przede wszystkim rezultatemposzukiwań lepszej pracy od dotychczas wykonywanej. Potwierdzają to zadeklarowane przez nich przyczyny zmian. Absolwenci zanajbardziej istotne uznali: niskie wynagrodzenie, brak perspektyw rozwoju w firmie, atmosferę w miejscu pracy oraz nieciekawy,monotonny charakter pracy.Najważniejszą przyczyną zmiany miejsca pracy było niskie wynagrodzenie. Spośród ogółu absolwentów wskazujących na tęprzyczynę aż 95,8% oceniło ją jako istotną (w tym 76,0% jako bardzo istotną). Znaczący wpływ na zmiany miejsca pracy wywarłytakże takie przyczyny jak: brak perspektyw rozwoju w firmie oraz nie odpowiadająca absolwentom atmosfera w miejscu pracy.Spośród ogółu respondentów wskazujących na te przyczyny 84,9% wskazało na pierwszą z nich jako istotną (w tym 49,1% jakobardzo istotną) natomiast na drugą - 84,53% (w tym 39,2% jako bardzo istotną). Absolwenci uznali także, iż znaczący wpływ napodjęcie decyzji o zmianie miejsca pracy wywarł fakt wykonywania pracy nieciekawej lub monotonnej. Dla 76,6% respondentówwskazujących na tę przyczynę miała ona istotne znaczenie (w tym dla 36,2% bardzo istotne). Mniejsze znaczenie posiadały takieprzyczyny jak: zbyt duży zakres obowiązków, czas dojazdu do pracy i względy rodzinne.93


Tabela 3.19przyczyny zmianymiejsca pracybardzo istotneistotnedość istotnepoziom wynagrodzenia73 / 76,04%19 / 19,79%4 / 4,17%brak perspektyw rozwoju26 / 49,06%19 / 35,85%8 / 15,09%atmosfera w pracy20 / 39,22%23 / 45,1%8 / 15,69zbyt duży zakres obowiązków2 / 8,7%12 / 52,17%9 / 39,13%czas dojazdu do pracy1 / 3,85%8 / 30,77%17 / 65,38%nieciekawa lub monotonna praca17 / 36,17%19 / 40,43%11 / 23,4%względy rodzinne3 / 37,5%3 / 37,5%2 / 25%zwolnienie przez pracodawcę4 / 50%2 / 25%2 / 25%inne---Wykres 3.130 25% 50%75% 100%poziom wynagrodzeniabrak perspektyw rozwojuatmosfera w pracybardzoistotnezbyt duży zakres obowiązkówczas dojazdu do pracyistotnenieciekawa / monotonna pracawzględy rodzinnezwolnienie przez pracodawcędośćistotne94


Rozdział IIIBadanie i analiza losów zawodowych absolwentów rocznika 2010III.4 Określenie sektorowego zróżnicowania zatrudnienia absolwentówPodobnie jak to wykazały wyniki poprzedniej edycji prowadzonych badań, absolwenci Politechniki Świętokrzyskiej rocznika2010 najczęściej podejmowali pracę w sekcji budownictwo - 30,5% ogółu respondentów (33,5% w przypadku absolwentówrocznika poprzedniego). Kolejnymi, pod względem liczby zatrudnianych absolwentów sekcjami były: działalność profesjonalna,naukowa i techniczna - 16% i przetwórstwo przemysłowe - w tym sektorze udział absolwentów Politechniki Świętokrzyskiejwynosił 11%.Wykres 3.14ARolnictwo, leśnictwo, łowiectwo i rybactwoKDziałalność finansowa i ubezpieczeniowaBGórnictwo i wydobywanieLDziałalność związana z obsługą rynku nieruchomościCPrzetwórstwo przemysłoweMDziałalność profesjonalna, naukowa i technicznaDWytwarzanie i zaopatrywanie w energię elektryczną, gaz, paręwodną, gorącą wodę i powietrze do układów klimatyzacyjnychNDziałalność w zakresie usług administrowania i działalnośćwspierającaEDostawa wody; gospodarowanie ściekami i odpadami orazdziałalność związana z rekultywacjąOAdministracja publiczna i obrona narodowa; obowiązkowezabezpieczenia społeczneFBudownictwoPEdukacjaGHandel hurtowy i detaliczny; naprawa pojazdów samochodowych,włączając motocykleQROpieka zdrowotna i pomoc społecznaDziałalność związana z kulturą, rozrywką i rekreacjąHIJTransport i gospodarka magazynowaDziałalność związana z zakwaterowaniem i usługamigastronomicznymiInformacja i komunikacjaSTUPozostała działalność usługowaGospodarstwa domowe zatrudniające pracowników; gospodarstwadomowe produkujące wyroby i świadczące usługi na własne potrzebyOrganizacje i zespoły eksterytorialne95


III.5 Określenie wielkości i zasięgu firm zatrudniających absolwentówIII.5.1 Wielkość i zasięg firm zatrudniających absolwentówWśród firm zatrudniających absolwentów przeważają przedsiębiorstwa średnie (33,2%), Na podobnym poziomie (30,%)plasuje się zatrudnienie w firmach małych. W największych przedsiębiorstwach pracuje ponad 23% badanych absolwentów,natomiast mikro przedsiębiorstwa dają zatrudnienie około 13 % absolwentom Politechniki Świętokrzyskiej.Tabela 3.20wielkość firmy(liczba zatrudnionych)1-910 - 49 50 - 249 od 250ogółem26 / 13,47% 58 / 30,05% 64 / 33,16% 45 / 23,32% 193Wykres 3.150 25% 50%75% 100%1-9 10-49 50-249 od 250Ponad 40% absolwentów zatrudniona jest w przedsiębiorstwach działających na rynku krajowym. Kolejne miejscaw zatrudnianiu absolwentów zajmują przedsiębiorstwa działające na rynku międzynarodowym (27,5%) i regionalnym prawie -22%. Najmniejszą liczbę absolwentów zatrudniają przedsiębiorstwa o zasięgu lokalnym (tylko około 10%). Związane jest tozapewne z tendencją występującą w całym kraju - zwiększania zasięgu regionalnego działalności.Tabela 3.21zasięgdziałalnościlokalnyregionalnykrajowymiędzynarodowyogółem19 / 9,84% 42 / 21,76% 79 / 40,94% 53 / 27,46% 193Wykres 3.160 25% 50%75% 100%lokalny regionalny krajowy międzynarodowyIII.5.2 Własne firmy absolwentówWłasną działalność gospodarczą prowadzi tylko czterech spośród badanych respondentów. Założone przez absolwentówfirmy mają jedynie zasięg lokalny.96


Rozdział IIIBadanie i analiza losów zawodowych absolwentów rocznika 2010Tabela 3.22zasięg działalności własnejfirmy absolwentalokalny regionalny krajowymiędzynarodowy4 / 100% -- -Tabela 3.23wielkość firmy(liczba zatrudnionych)1-910 - 49 50 - 249 od 250ogółemstrukturazatrudnienia2 firmy / 1 zatrudniony1 firma / 2 zatrudnionych1 firmy / 3 zatrudnionych-- - 4Wszystkie założone przez absolwentów firmy należą do mikroprzedsiębiorstw zatrudniających nie więcej niż 3 osoby.Wykres 3.170 25% 50%75% 100%1 2 397


III.6 Określenie związku między studiowanymi kierunkami a pracą zawodowąIstotnym wskaźnikiem informującym o statusie absolwentów Politechniki Świętokrzyskiej na rynku pracy jest udziałabsolwentów posiadających pracę zawodową, zgodną z uzyskanym wykształceniem, wśród ogółu objętych badaniem. Jegowysoki poziom świadczy o znaczącym popycie na pracę o określonych kwalifikacjach zawodowych oraz o dostosowaniukierunków kształcenia do potrzeb rynku pracy.Spośród ogółu absolwentów objętych badaniem 72,0% wykonywało pracę zgodną z uzyskanym wykształceniem. Napodkreślenie zasługuje fakt, iż wskaźnik ten był wyższy o ponad 10% w stosunku do wyników uzyskanych w dwóch poprzednichedycjach prowadzonych badań.Najczęściej zgodność wykonywanej pracy z uzyskanym wykształceniem deklarowali absolwenci Wydziałów Budownictwai Inżynierii Środowiska oraz Elektrotechniki, Automatyki i Informatyki. W pierwszym przypadku było to 84,2% absolwentów,w drugim 80,7%. W poprzednich latach także absolwenci tych dwóch wydziałów posiadali relatywnie wysoki wskaźnik zbieżnościpomiędzy wykształceniem a wykonywaną pracą zawodową.Zgodność charakteru pracy zawodowej i posiadanego wykształcenia podkreślali również absolwenci Wydziału Mechatronikii Budowy Maszyn 76,9% respondentów. W tym zakresie odnotować należy znaczącą zmianę - obecna edycja badań wskazałanajwyższy od 3 lat udział absolwentów wykonujących pracę zgodną z wykształceniem (dwa lata temu wynosił on 57,9%, zaś roktemu 47,6%).Rozbieżność posiadanego wykształcenia z wykonywaną pracą zawodową odnotowano wśród absolwentów WydziałuZarządzania i Modelowania Komputerowego. Połowa z nich deklarowała niezgodność w tym zakresie. Także wyniki poprzednichedycji wskazywały na niekorzystną pozycję zawodową absolwentów tego wydziału. Istotną przyczyną takiego stanu rzeczy jestbrak wyraźnego profilu kwalifikacji zawodowych i „pogłębionych” umiejętności będących następstwem interdyscyplinarnegocharakteru studiów oraz zbyt krótkiego okresu specjalizacji zawodowej. Przyczynę tę ustalono na podstawie niesformalizowanegowywiadu ze studentami tego wydziału.Tabela 3.25charakterwykonywanej pracyzgodny z uzyskanymwykształceniemniezgodny z uzyskanymwykształceniemrazemWBiIŚ48 / 84,2%9 / 15,8%57WEAiI46 / 80,7%11 / 19,3%57WMiBM20 / 76,9%6 / 23,1%26WZiMK30 / 50%30 / 50%60Wykres 3.18WBiIŚWEAiIWMiBMWZiMK0 25% 50%75% 100%taknieAbsolwenci Politechniki Świętokrzyskiej relatywnie wysoko oceniają przygotowanie do pracy zawodowej jakie uzyskali nastudiach. Spośród ogółu respondentów 32% potwierdziło przygotowanie w stopniu bardzo dużym i dużym, zaś 51% uznało, żew stopniu średnim. Niepokojący jest jednakże fakt 6% wzrostu, w stosunku do poprzedniego roku, absolwentów którzy niskoocenili swoje przygotowanie do pracy zawodowej uzyskane na studiach.98


Rozdział IIIBadanie i analiza losów zawodowych absolwentów rocznika 2010Tabela 3.26studia spełniałyoczekiwania absolwentóww bardzo dużymstopniuw dużymstopniuw średnimstopniuw małymstopniutrudnopowiedziećrazemWBiIŚ2 / 3,5%18 / 31,6%30 / 52,6%5 / 8,8%2 / 3,5%57WEAiIWMiBMWZiMK1 / 1,8%4 / 15,4%-23 / 40,4%7 / 26,9%9 / 15%23 / 40,4%11 / 42,3%38 / 63,33%10 / 17,5%4 / 15,4%12 / 20%--12 / 20%ogółem 7 / 3,5% 57 / 28,5% 102 / 51% 31 / 15,5% 3 / 1,5% 200572660W opinii ponad 42% absolwentów Wydziałów Mechatroniki i Budowy Maszyn oraz Elektrotechniki Automatyki i Informatykistudia w bardzo dużym i dużym stopniu spełniły ich oczekiwania w zakresie przygotowania zawodowego. Nieco niżejprzygotowanie zawodowe uzyskane na studiach ocenili absolwenci Wydziału Budownictwa i Inżynierii Środowiska. 34,1%spośród nich uznało, iż studia spełniły ich oczekiwania w bardzo dużym i dużym stopniu, zaś 52,6% że w średnim.Najmniej zadowoleni z przygotowania uzyskanego w trakcie studiów byli absolwenci Wydziału Zarządzania i ModelowaniaKomputerowego. Większość z nich uznała, iż studia w średnim stopniu przygotowały ich do pracy. Opinię taką podzielało 63,3%absolwentów tego wydziału. Liczną grupę stanowili także absolwenci których oczekiwania zostały spełnione w niskim stopniu -20%.Wykres 3.19WBiIŚ0 25% 50%75% 100%WEAiIWMiBMWZiMKogółembardzo duży duży średnia niski trudnopowiedziećKonfrontacja wiedzy i umiejętności uzyskanych w ramach określonych grup przedmiotów z wymaganiami praktykigospodarczej wskazuje, iż studenci za najbardziej przydatne w pracy zawodowej uznali: wspomaganie komputerowe orazkształcenie kierunkowe i ogólnotechniczne. Wysoką przydatność zawodową przedmiotów związanych z wspomaganiemkomputerowym zadeklarowało 58% absolwentów objętych badaniem (w tym 13% oceniło ją jako bardzo wysoką). Relatywniewysoką oceną przydatności zawodowej uzyskały także przedmioty ogólnotechniczne i kierunkowe. Na wysoką przydatnośćzawodową pierwszych wskazało 46,5% absolwentów, zaś w drugich 46,0%.Te trzy grupy przedmiotów także w poprzednich edycjach uznawane były przez absolwentów za najbardziej przydatnew pracy zawodowej.99


Według absolwentów niską przydatnością zawodową charakteryzowały się przedmioty należące do grup: humanistyczneji społecznej, ekonomiczno-menedżerskiej i językowej. Udział absolwentów podzielających taką opinię oscylował wokół 40%.Dbałość o coraz wyższą jakość kształcenia wymaga zdiagnozowania przyczyn takiego stanu rzeczy. Na niskie oceny wszystkichtrzech grup przedmiotów istotny wpływ może mieć specyfika kształcenia politechnicznego o rozwiniętym, zaawansowanymkształceniu w zakresie nauk technicznych, ścisłych, natomiast wąskim, peryferyjnym w zakresie pozostałych przedmiotów.W konsekwencji fragmentaryczna wiedza w zakresie przedmiotów humanistycznych i społecznych, ekonomiczno-menedżerskichi językowych (zwłaszcza na WBiIŚ, WMiBM, WEAiI) uniemożliwia ich „przełożenie” na działania praktyczne i rozwiązywaniekonkretnych problemów. Ponadto przydatność wiedzy uzyskiwanej na tych przedmiotach rośnie w miarę realizacji karieryzawodowej i zajmowaniem stanowisk kierowniczych. Prowadzone badania wykazały, absolwenci Politechniki Świętokrzyskiejzajmują przede wszystkim specjalistyczne stanowiska pracy. Domniemać należy, iż wraz z rozwojem doświadczenia zawodowegocoraz więcej z nich będzie zajmować stanowiska kierownicze i koniecznym stanie się posiadanie wiedzy z zakresu powyżejwskazanych przedmiotów.Tabela 3.27ocenabardzo wysokawysokaśrednianiskatrudnopowiedziećzawodowe(kierunkowe)36 / 18%56 / 28%84 / 42%20 / 10%4 / 2%grupy przedmiotówwspomaganiekomputeroweogólnotechniczneekonomicznomenedżerskie26 / 13%21 / 10,5%3 / 1,5%90 / 45%72 / 36%29 / 14,5%68 / 34%86 / 43%74 / 37%15 / 7,5%18 / 9%78 / 39%1 / 0,5%3 / 1,5%16 / 8%językowe8 / 4%40 / 20%67 / 33,5%77 / 38,5%8 / 4%humanistycznei społeczne1 / 0,5%13 / 6,5%58 / 29%82 / 41%46 / 23%Absolwenci pytani byli również w jakim stopniu praktyki zawodowe odbywane w trakcie studiów spełniły ich oczekiwania.40,5% badanych oceniło, że ich oczekiwania zostały spełnione w stopniu średnim, 29,5% absolwentów stwierdziło, że w dużymstopniu, a dla 17,5% badanych poziom spełnienia oczekiwań był niski. Tylko 9% badanych absolwentów zaznaczyło, że praktykiw bardzo dużym stopniu spełniły ich oczekiwania.Tabela 3.28W jakim stopniu praktyki zawodowespełniły Pana/i oczekiwania?w bardzo dużymstopniuw dużymstopniuw średnimstopniuw małymstopniutrudnopowiedzieć18 / 9%59 / 29,5% 81 / 40,5%35 / 17,5%7 / 3,5%Wykres 3.200 25% 50%75% 100%w bardzo dużymstopniuw dużymstopniuw średnimstopniuw małymstopniutrudnopowiedzieć100


Rozdział IIIBadanie i analiza losów zawodowych absolwentów rocznika 2010III.7 Określenie skali i powodów samozatrudnienia absolwentów oraz perspektywy rozwoju firmDo bardzo ważnych czynników decydujących o założeniu własnego biznesu, respondenci zaliczyli w kolejności: możliwośćzewnętrznego wsparcia finansowego (kredyty, pomoc rodziny, fundusze unijne), wiarę we własne siły i możliwości, tradycjeprzedsiębiorcze w rodzinie i potrzebę zachowania niezależności. Na podstawie tych odpowiedzi trudno jest wskazać najważniejszeczynniki, gdyż tylko w jednym przypadku uzyskano dwie odpowiedzi, pozostałe zaś to wskazania jednokrotne.Do ważnych czynników oceniający zaliczyli (dwa wskazania) wiedzę zdobytą w trakcie studiów, wiarę we własne siły i możliwościoraz możliwość zewnętrznego wsparcia finansowego (jedno wskazanie).Jako czynnik dość ważny wskazano: wiedzę zdobytą w trakcie studiów, co z punktu widzenia uczelni jest istotne, bowiempotwierdza poziom nauczania i trafność doboru przedmiotów z punktu widzenia przydatności w pracy zawodowej.Tabela 3.29czynniki, które zadecydowałyo założeniu własnej firmy i ich ocenabardzo istotneistotnedość istotnełączniewiedza zdobyta na studiach-2 / 40%1 / 100%3wiara we własne siły i możliwości1 / 16,67%2 / 40%-3tradycje przedsiębiorcze w rodzinie1 / 16,67%--1możliwości zewnętrznego wsparcia finansowego(kredyty, pomoc rodziny, fundusze unijne)2 / 33,32%1 / 20%-3potrzeba zachowania niezależności1 / 16,67%--1niemożliwość znalezienia pracy----doświadczenia z poprzedniowykonywanej pracy zawodowej----inne 1 / 16,67% - - 1Wykres 3.21bardzo istotne0 25% 50%75% 100%istotnedość istotnewiedzazdobytana studiachwiarawe własnesiłyi możliwościtradycjeprzedsiębiorczew rodziniemożliwościzewnętrznegowsparciafinansowegopotrzebazachowanianiezależnościniemożliwośćznalezieniapracydoświadczeniaz poprzedniowykonywanejpracy zawodowejinne101


III.7.1 Główne przeszkody na drodze rozwoju własnej firmyNajwiększych trudności w rozwoju własnych firm respondenci upatrują w zbyt wysokich obciążeniach podatkowoubezpieczeniowychoraz trudnościach z pozyskaniem pracowników o odpowiednich kwalifikacjach - na równi 33,3%. Dośćznaczące trudności - na poziomie aż 25% wiązane są z rozwojem konkurencji ze strony innych firm.Satysfakcjonujący dla uczelni jest fakt, że nie wskazano na brak wystarczającej wiedzy fachowej jako bariery rozwoju firm.Tabela 3.30brakwystarczającejwiedzy fachowejbrak wystarczającejwiedzy z zakresuzarządzaniafirmątrudnościz pozyskaniemodpowiednichpracownikówwysokie obciążeniepodatkowoubezpieczeniowedużakonkurencjafirminneogółem1 / 8,34% -4 / 33,3% 4 / 33,3% 3 / 25% - 12Wykres 3.220 25% 50%75% 100%brakwystarczającejwiedzy fachowejbrakwystarczającejwiedzy z zakresuzarządzania firmątrudnościz pozyskaniempracownikówo odpowiedznichkwalifikacjachwysokieobciążeniepodatkowo-ubezpieczeniowedużakonkurencjafirminneIII.7.2 Ocena perspektyw (2 3 lata) dalszego rozwoju własnej firmyMimo wskazanych trudności, wysoki optymizm cechuje właścicieli firm, bowiem połowa z nich ocenia dobrze perspektywyrozwoju, a pozostali nie potrafią określić losów swoich firm w najbliższej perspektywie.Tabela 3.31ocena perspektyw rozwojuwłasnej firmybardzo dobradobraliczę sięz likwidacją firmytrudno powiedziećogółem- 2 / 50%- 2 / 50%4Wykres 3.230 25% 50%75% 100%bardzo dobrze dobrze liczę siętrudnoz likwidacjąpowiedziećfirmy102


Rozdział IIIBadanie i analiza losów zawodowych absolwentów rocznika 2010III.7.3 Plany dotyczące założenia własnej firmyPytanie o planach założenia własnej firmy w przyszłości skierowane było do wszystkich absolwentów. Ponad 60 % nie maw tym zakresie zdania, co zapewne wynika z bardzo krótkiego okresu aktywności zawodowej i co z tym się wiąże - brakiemdoświadczenia. Ale ponad 23 % zamierza w przyszłości założyć własny biznes. Takiej decyzji nie deklaruje około 13 % badanych.Tabela 3.32Czy planuje Pan/izałożyć własna firmę?tak nie trudno powiedziećogółem46 / 23,71% 25 / 12,89% 123 / 63,4% 193Wykres 3.240 25% 50%75% 100%tak nie trudno powiedzieć103


III.8 Określenie skali i obszarów doskonalenia zawodowegoSkalę i obszary doskonalenia zawodowego (rozumiane jako pozyskiwanie wiedzy poza studiami) absolwenci określiliw dwóch przedziałach czasowych „w trakcie studiów” i „po studiach”.Absolwenci wykazali umiarkowaną aktywność w zakresie dokształcania się w trakcie studiów. Tylko 40% korzystałoz różnych form dokształcania. Najliczniej studenci uczestniczyli w różnego rodzaju kursach językowych (12%), w kursachz zakresu informatyki prawie 9%. Z pozostałych form dokształcania studenci korzystali w niewielkim stopniu.Tabela 3.33z zakresuinformatykikursówjęzykowychwiedzyspecjalistycznejzarządzaniaprojektamiunijnymikursówz zakresuprzedsiębiorczościszkoleńorganizowanychprzez Biuro Karierniebrałem/brałamudziałuinneogółem19 / 8,72% 26 / 11,93% 16 / 7,34% 5 / 2,29% 8 / 3,67% 7 / 3,21% 130 / 59,63% 7 / 3,21% 218Wykres 3.250 25% 50%75% 100%z zakresuinformatykikursówjęzykowychwiedzyspecjalistycznejzarządzaniaprojektamiunijnymiz zakresu szkoleńprzedsiębiorczości organizowanychprzezBiuro Karierniebrałem/brałamudziałuinneIII.8.1 Udział w programach wyjazdów zagranicznych dla studentówNieliczni studenci na co wskazują dane w tabeli poniżej - korzystali z różnych form wyjazdów zagranicznychorganizowanych przez uczelnię. Należałoby zatem zastanowić się jakie są tego przyczyny nieznajomość języków obcych,wygórowane kryteria kwalifikacyjne, sytuacja materialna studenta. Poznanie przyczyn pozwoliłoby na podjęcie działań w celuzwiększenia aktywności studentów w tym zakresie.Tabela 3.34Udział w programach wyjazdówzagranicznych dla studentataknieogółem24 / 12% 176 / 88%200Wykres 3.260 25% 50%75% 100%taknie104


Rozdział IIIBadanie i analiza losów zawodowych absolwentów rocznika 2010III.8.2 Gotowość absolwentów do dalszego dokształcania się i podnoszenia kwalifikacji zawodowych, np. studiapodyplomowe, szkoleniaOptymizmem napawa fakt, że aż około 57% (tabela) ankietowanych absolwentów wyraziło chęć dalszego dokształcania sięi podnoszenia kwalifikacji zawodowych, co świadczy o dużej świadomości potrzeb własnego rozwoju, dla zapewnienia sobiedobrego miejsca na rynku pracy. Natomiast 37% nie wie czy będzie się dokształcać, co zapewne uzależnia od zaistniałych potrzebw tym zakresie.Tabela 3.35gotowość dalszego dokształcania sięi podnoszenia kwalifikacji zawodowychtak nie trudno powiedziećogółem113 / 56,5% 13 / 6,5%74 / 37% 200Wykres 3.270 25% 50%75% 100%tak nie trudno powiedziećIII.8.3 Czynniki decydujące o podjęciu studiów podyplomowych w przyszłości200 ankietowanych absolwentów proszonych było o wskazanie trzech czynników decydujących o podjęciu przez nichstudiów podyplomowych w przyszłości. Uzyskano 600 odpowiedzi.Chęć dokształcania się w przyszłości absolwenci motywują koniecznością uzupełnienia specjalistycznej wiedzy. W dalszejkolejności o podjęciu studiów podyplomowych zadecydują lepsze perspektywy pracy, korzystniejsze warunki płacy, a takżedostosowanie się do wymogów rynku pracy.Tabela 3.36czynniki, którezadecydowałyby o podjęciustudiów podyplomowychw przyszłościuzupełnieniespecjalistycznejwiedzyzmianakierunkuwykształceniadostosowaniedo wymogówpracodawcykorzystniejszewarunkipłacylepszeperspektywypracyinneogółem151 / 25,17%52 / 8,67% 106 / 17,67% 132 / 22% 156 / 26% 3 / 0,5% 600Wykres 3.280 25% 50%75% 100%uzupełnieniespecjalistycznejwiedzyzmianakierunkuwykształceniadostosowaniedo wymogówpracodoawcykorzystniejszewarunkipłacylepszeperspektywypracyinne105


ozdział IVZestawienie wybranychzagadnień badań ankietowychabsolwentów roczników2008, 2009, 2010


Rozdział IVZestawienie wybranych zagadnień z badań ankietowych losów zawodowych absolwentówPolitechniki Świętokrzyskiej roczników 2008, 2009, 2010IV.1 Wybór uczelniNa pytanie o możliwość ponownego wyboru uczelni średnio około 65% próby badanych przez 3 lata absolwentówzdecydowanie wskazało na Politechnikę Świętokrzyską, 13% wybrałoby inną uczelnię techniczną, 14,3% ankietowanychabsolwentów nie miało zdania na ten temat, a tylko 4% wybrałoby uczelnię nietechniczną. Dane zamieszczone w tabeli poniżejpotwierdzają rosnące zainteresowanie studiami technicznymi i świadomy wybór uczelni u większości absolwentów.Tabela 4.1Jeśli byłaby możliwośćponownego wyboru uczelni to:wybrałbym/łabymtę samą uczelnięwybrałbym/łabyminną politechnikęwybrałbym/łabymuczelnię nietechnicznątrudnopowiedziećogółem200820092010116 / 58% 22 / 11%6 / 3% 36 / 18% 180139 / 69,5% 28 / 14% 7 / 3,5% 26 / 13% 200137 / 68,5% 28 / 14% 11 / 5,5% 24 / 12% 200IV.2 Wybór kierunku42% badanych absolwentów rocznika 2008 potwierdziło chęć wybór tego samego kierunku studiów, w kolejnym roku 62%, w trzecim roku badań 53,5% osób.Prawie na tym samym poziomie, w kolejnych trzech latach kształtowała się liczba odpowiedzi wskazujących na wybórpokrewnego kierunku studiów w przypadku ponownego wyboru około 15%. Inny kierunek studiów wybrałoby średnio 22%badanych absolwentów, w większości byli to absolwenci kierunku zarządzanie i inżynieria produkcji.Tabela 4.2Jeśli byłaby możliwośćponownego wyboru kierunku to:wybrałbym/łabymten sam kierunekwybrałbym/łabyminny kierunekwybrałbym/łabympokrewny kierunektrudnopowiedziećogółem20082009201084 / 42% 47 / 23,5% 30 / 15% 13 / 6,5% 174124 / 62% 34 / 17% 31 / 15,5% 11 / 5,5% 200107 / 53,5% 54 / 27% 28 / 14% 11 / 5,5% 200IV.3 Ocena poziomu nauczania i wymagań wobec studentówŚrednio 48,5% absolwentów naszej uczelni ocenia poziom nauczania jako wysoki, 42% jako średni. Niewielki odsetekabsolwentów ocenił poziom nauczania jako wysoki, czy też niski.Tabela 4.3Proszę określić poziom nauczaniai wymagań wobec studentów PŚk:bardzo wysokipoziomwysokipoziomśrednipoziomniskipoziomtrudnopowiedziećogółem200810 / 5% 88 / 44% 92 / 46% 6 / 3% -1962009201011 / 5,5% 112 / 56% 71 / 35,5% 6 / 3% - 2005 / 2,5% 91 / 45,5% 90 / 45% 30 / 15% 4 / 2% 220IV.4 Stopień spełnienia oczekiwań w przygotowaniu do zawoduKolejnym ważnym pytaniem z punktu widzenia absolwenta wchodzącego na rynek pracy, było określenie przezankietowanych, w jakim stopniu studia spełniły ich oczekiwania w przygotowaniu do zawodu. 42% absolwentów odpowiedziało,że w dużym stopniu, około 43,3% stwierdziło, że w stopniu średnim. Niewielki odsetek badanych absolwentów określił, żewybrane studia w małym stopniu spełniły ich oczekiwania.109


Tabela 4.4studia spełniałyoczekiwania absolwentóww bardzo dużymstopniuw dużymstopniuw średnimstopniuw małymstopniutrudnopowiedziećrazem20089 / 4,5%59 / 29,5%99 / 49,5%30 / 15%-197200911 / 5,5%112 / 56%71 / 35,5%6 / 3%-20020105 / 2,5%91 / 45,5%90 /45%10 / 5%4 / 2%200IV.5 Satysfakcja/duma z ukończenia studiów w Politechnice ŚwiętokrzyskiejOptymistyczne jest to, że w każdym z trzech kolejnych badań, zdecydowana większość ankietowanych absolwentówutożsamiała się ze swoją uczelnią. Średnio 84,5% absolwentów odpowiedziało, że odczuwają satysfakcję i dumę z ukończeniastudiów w Politechnice Świętokrzyskiej.Tabela 4.5Odczucie dumy i satysfakcji z ukończeniastudiów w Politechnice Świętokrzyskiejtaknieogółem200820092010169 / 84,5% 29 / 14,5%198173 / 86,5% 27 / 13,5%200165 / 82,5% 35 / 17,5%200IV.6 Studia a stała praca absolwentówŚrednio 67,5% badanej próby absolwentów na pytanie, kiedy rozpoczęli stałą pracę, odpowiedziało, że po ukończeniustudiów. Ponad 25% badanych absolwentów ma już za sobą doświadczenie zawodowe i potrafiło połączyć studia ze stałą pracą.Tabela 4.6Kiedy rozpoczął/ęła Pan/Panistałą pracę?w trakcie studiówpo ukończeniu studiówrazem200847 / 23,5%131 / 65,5%178200960 / 30%134 / 67%194201053 / 26,5%140 / 70%193Iv7. Wielkość firm zatrudniających absolwentówWśród firm zatrudniających absolwentów przeważały przedsiębiorstwa średnie, w roku 2008 stanowiły one ponad 26%,a w latach następnych około 34%. Około jedną trzecią absolwentów zatrudniały przedsiębiorstwa małe.W badanych latach obniżyła się struktura zatrudnienia w mikro przedsiębiorstwach (z 15,5% do 13,5%).Najbardziej zauważalne spadki wystąpiły w zatrudnianiu absolwentów przez przedsiębiorstwa duże. Spowodowane tozostało zapewne kryzysem gospodarczym, co przełożyło się na ograniczanie zatrudnienia.Tabela 4.7wielkość firmy(liczba zatrudnionych)1-910 - 49 50 - 249 od 250ogółem20082009201026 / 14,6% 48 / 27% 47 / 26,4% 57 / 32% 17830 / 15,5% 59 / 30,4% 66 / 34% 39 / 20,1% 19426 / 13,5% 58 / 30% 64 / 33,2% 45 / 23,3% 193110


Rozdział IVZestawienie wybranych zagadnień z badań ankietowych losów zawodowych absolwentówPolitechniki Świętokrzyskiej roczników 2008, 2009, 2010Wykres 4.120080 25% 50%75% 100%200920101-9 10-49 50-249 od 250IV.8. Zasięg działalności firm, w których pracują absolwenciW badanych latach największą liczbę absolwentów zatrudniały przedsiębiorstwa o zasięgu krajowym (do 41 % w roku 2010),a zatrudnienie to miało tendencję rosnącą. Wielkość zatrudnienia w przedsiębiorstwach o zasięgu regionalnym wahała sięw granicach od 22% do 28%, a na lokalnym od 7% do 16,5%.Duże zmiany wystąpiły w zatrudnianiu absolwentów przez firmy o zasięgu międzynarodowym. W roku 2009 spadekzatrudnienia w stosunku do 2008 wynosił około 20%. Natomiast w 2010 roku zatrudnienie absolwentów zaczęło powoli wzrastać.Tabela 4.8zasięgdziałalnościlokalnyregionalnykrajowymiędzynarodowyogółem20082009201012 / 6,8% 40 / 22,6% 55 / 31,1% 70 / 39,5% 17732 / 16,5% 54 / 27,9% 97 / 34,5% 41 / 21,1% 19419 / 9,8% 42 / 21,8% 79 / 40,9% 53 / 27,5% 193Wykres 4.220080 25% 50%75% 100%20092010lokalny regionalny krajowy międzynarodowyIV.9 Zasięg działalności własnej firmy absolwentówNajwięcej firm o zasięgu regionalnym powstało w roku 2008. Należy zauważyć, że jest to zgodne z pewną prawidłowością,iż na początku funkcjonowania, firmy mają mały zasięg działalności, który zwiększa się wraz z nabywanym doświadczeniemw biznesie.Niższa aktywność absolwentów w tym zakresie związana była z większym ryzykiem i niepewnością funkcjonowania w okresiekryzysu gospodarczego.111


Tabela 4.9zasięgdziałalnościlokalnyregionalnykrajowymiędzynarodowyogółem2008200920101 / 11,1% 4 / 44,4% 2 / 22,2% 2 / 22,2% 9- -2 / 50% 2 / 50% 44 / 100% -- - 4Wykres 4.320080 25% 50%75% 100%20092010lokalny regionalny krajowy międzynarodowyTabela 4.10czynniki, którezadecydowałyo założeniu własnejfirmy i ich ocenawiedzazdobytana studiachwiara wewłasne siłyi możliwościtradycjeprzedsiębiorczew rodziniemożliwościzewnętrznegowsparciafinansowegopotrzebazachowanianiezależnościniemożliwośćznalezieniapracydoświadczeniaz poprzedniowykonywanej pracyzawodowej200820092010bardzoistotneistotnedośćistotnebardzoistotneistotnedośćistotnebardzoistotneistotnedośćistotne10,5%31,6% 15,8% 10,5% 26,3%5,3% -10% 30% 10% 20% 10% - 20%20% - - 10% - 40% 10%12,5% 37,5% 12,5% - 25% 12,5% -25% - 25% 50% -- -- - - - -- -- 16,7% 16,7% 33,2% 16,7% - -40% 40% - 20% -- -100% - - - -- -Czynniki bardzo ważne przy zakładaniu własnych firm w badanych latach zmieniały się. W latach 2008 2009 respondenciwskazali na czynniki decydujące o założeniu własnej firmy: wiara we własne siły i możliwości, potrzeba zachowania niezależności,tradycje przedsiębiorcze w rodzinie oraz wiedza zdobyta w trakcie studiów. Natomiast w roku 2010 za czynnik najważniejszyabsolwenci uznali możliwość zewnętrznego wsparcia finansowego (kredyty, pomoc rodziny, fundusze unijne), a w następnejkolejności na równi wskazali czynniki: wiarę we własne siły i możliwości, tradycje przedsiębiorcze w rodzinie i potrzebęzachowania niezależności.Za ważne respondenci uznali czynniki: możliwość zewnętrznego wsparcia finansowego (kredyty, pomoc rodziny, funduszeunijne) - aż w 50% w 2009 r., 20% w 2008 i 2010), wiarę we własne siły i możliwości (30% -2008, 40% - 2010, 2009 oraz wiedzęzdobytą w trakcie studiów (40% w 2010 i 25% w 2009 oraz 10% w 2008).O ile w roku 2008 respondenci wskazali kilka czynników „dość ważnych” przy zakładaniu własnej firmy, wśród których byływ kolejności: niemożność znalezienia pracy (40%), wiedza zdobyta w trakcie studiów (20%) i możliwość zewnętrznego wsparciafinansowego (10%,), to w roku 2009 nie było żadnych wskazań, natomiast w 2010 tylko jeden czynnik - wiedza zdobytaw trakcie studiów.112


Rozdział IVZestawienie wybranych zagadnień z badań ankietowych losów zawodowych absolwentówPolitechniki Świętokrzyskiej roczników 2008, 2009, 2010Wykres 4.40 25% 50%75% 100%2008bardzo istotneistotnedość istotne2009bardzo istotneistotnebardzo istotne2010istotnedość istotneIV.10 Główne przeszkody na drodze rozwoju własnej firmyNajwiększych trudności w rozwoju własnych firm w badanych latach respondenci upatrywali w zbyt wysokich obciążeniachpodatkowo-ubezpieczeniowych, dużej konkurencji ze strony innych przedsiębiorstw. Na czynniki te wskazują równieżprzedsiębiorcy z dużym doświadczeniem biznesowym.Wskazanie na trudności z pozyskaniem pracowników o wymaganych kwalifikacjach, w sytuacji wysokiego bezrobociai zwiększającej się liczby osób wykształconych, świadczy o powolnym dostosowywaniu się struktury siły roboczej do strukturypopytu na siłę roboczą.Satysfakcjonujący dla uczelni jest fakt, że w rozwoju własnej firmy nie jest przeszkodą dla absolwentów brak wystarczającejwiedzy fachowej jako bariery.Tabela 4.11wiedzazdobytana studiachwiarawe własnesiłyi możliwościtradycjeprzedsiębiorczew rodziniemożliwościzewnętrznegowsparciafinansowegopotrzebazachowanianiezależnościniemożliwośćznalezieniapracydoświadczeniaz poprzedniowykonywanejpracy zawodowejbrakwystarczającejwiedzy fachowejbrak wystarczającejwiedzy z zakresuzarządzaniafirmątrudnościz pozyskaniemodpowiednichpracownikówwysokie obciążeniepodatkowoubezpieczeniowedużakonkurencjafirminneogółem200820092010Wykres 4.5--1 / 8,4%3 / 15,8% 3 / 15,8% 8 / 42,1% 5 / 26,3% - 19- 4 / 33,3% 4 / 33,3% 3 / 25% 1 / 8,4% 12- 4 / 33,3% 4 / 33,3% 3 / 25% - 122008200920100 25% 50%75% 100%brakwystarczającejwiedzy fachowejbrakwystarczającejwiedzy z zakresuzarządzania firmątrudnościz pozyskaniempracownikówo odpowiedznichkwalifikacjachwysokieobciążeniepodatkowo-ubezpieczeniowedużakonkurencjafirminne113


Tabela 4.12ocena perspektyw rozwojuwłasnej firmybardzo dobradobraliczę sięz likwidacją firmytrudno powiedziećogółem2008200920102 / 22,2% 7 / 77,8%- -91 / 25% 2 / 50% - 1 / 25%4- 2 / 50% - 2 / 50%4Wykres 4.620080 25% 50%75% 100%20092010bardzo dobrze dobrze liczę siętrudnoz likwidacjąpowiedziećfirmyW latach 2009- 2010 zmniejszyła się liczba zakładanych firm przez absolwentów Politechniki Świętokrzyskiej o ponad 50%.Nieliczni respondenci wskazali na bardzo dobre perspektywy rozwoju własnych firm tylko w latach 2008 2009. Już w roku2010 takich wskazań nie było, co wynikało z pogarszającej się sytuacji gospodarczej kraju, z kryzysu gospodarczego oraz coraztrudniejszego przewidywania przyszłości firm.W każdym roku badań, większość ankietowanych oceniało dobrze dalszy rozwój własnych firm.Tabela 4.13Czy planuje Pan/izałożyć własną firmę?tak nie trudno powiedziećogółem20082009201052 / 28,9% 33 / 18,3% 95 / 52,8% 18046 / 23,5% 42 / 21,4% 108 / 55,1% 19646 / 23,7% 25 / 13% 123 / 63,3% 193Wykres 4.720080 25% 50%75% 100%20092010tak nie trudno powiedziećPytanie dotyczące planów założenia własnej firmy w przyszłości skierowane było do wszystkich absolwentów. Zdecydowanawiększość nie ma w tym zakresie zdania, co wynika z bardzo krótkiego okresu aktywności zawodowej, braku doświadczenia.Ponadto istotną rolę w osłabieniu aktywności w tworzeniu firm odgrywa niepewność utrzymania się na rynku i pogarszająca sięsytuacja gospodarcza.13-31% badanych odpowiednio w latach 20082010 absolwentów zdecydowanie nie planuje założyć własnej firmy.114


Rozdział IVZestawienie wybranych zagadnień z badań ankietowych losów zawodowych absolwentówPolitechniki Świętokrzyskiej roczników 2008, 2009, 2010IV.11 Skala i obszary doskonalenia zawodowegoAbsolwenci z roku 2008 wykazali znaczną aktywność w obszarze dokształcania się w trakcie studiów. Prawie 50% korzystałoz różnych form pogłębiania wiedzy specjalistycznej. Należy zauważyć, że znaczna część osób (14%) pozyskiwała wiedzę w ramachzarządzania projektami unijnymi, a także kursów językowych. Świadczy to o wysokiej świadomości potrzeb edukacyjnych nazmieniającym się dynamicznie rynku pracy. Ponadto dość licznie absolwenci korzystali z innych (nie wskazanych w ankiecie) formdokształcania.Absolwenci z roku 2009 wykazali umiarkowaną aktywność w zakresie dokształcania się w trakcie studiów. Niewiele ponadpołowa z nich korzystało z różnych form pogłębiania wiedzy. Najwięcej osób uczestniczyło w różnego rodzaju kursach językowych(22,5%) oraz w kursach z zakresu wiedzy specjalistycznej chociaż w tym przypadku w znacznie mniejszym stopniu (15,5%) niżw roku poprzednim. W niewielkim stopniu korzystali z innych form dokształcania.Absolwenci z roku 2010 wykazali znacznie mniejszą niż w poprzednich latach aktywność w zakresie dokształcania sięw trakcie studiów. Tylko 40% z nich korzystało z różnych form dokształcania. Najwięcej osób uczestniczyło w różnego rodzajukursach językowych (12%), w kursach z zakresu informatyki (9%). Z pozostałych form dokształcania studenci korzystaliw niewielkim stopniu.Tabela 4.14formydokształcaniaz zakresuinformatykikursówjęzykowychwiedzyspecjalistycznejzarządzaniaprojektamiunijnymikursówz zakresuprzedsiębiorczościszkoleńorganizowanychprzez Biuro Karierniebrałem/brałamudziałuinne200820092010- 19 / 13,5% 65 / 46,1% 20 / 14,2% 1 / 0,7% 13 / 9,21% 1 / 0,7% 22 / 15,6%17 / 85% 45 / 22,5% 31 / 15,5% 5 / 2,5% 11 / 5,5% 16 / 81% 96 / 48% 11 / 5,5%19 / 8,7% 26 / 11,9% 16 / 7,4% 5 / 2,3% 8 / 3,7% 7 / 3,2% 130 / 59,6% 7 / 3,2%Wykres 4.820080 25% 50%75% 100%20092010z zakresuinformatykikursówjęzykowychwiedzyspecjalistycznejzarządzaniaprojektamiunijnymiz zakresu szkoleńprzedsiębiorczości organizowanychprzezBiuro Karierniebrałem/brałamudziałuinneNieliczni studenci korzystali z różnych form wyjazdów zagranicznych organizowanych przez uczelnię. Należałoby zatemzastanowić się czy przyczyniły się do tego: Nieznajomość języków obcych, wygórowane kryteria kwalifikacyjne, brak informacji,sytuacja materialna studenta. Poznanie przyczyn powoli w przyszłości na podjęcie działań w celu zwiększenia aktywnościstudentów w tym zakresie.115


Tabela 4.15udział w programach wyjazdówzagranicznych dla studentataknieogółem20082009201037 / 18,6% 162 / 81,4%19917 / 8,5% 183 / 91,5%20024 / 12% 176 / 88%200Wykres 4.920080 25% 50%75% 100%20092010taknieIV.12 W przyszłościZdecydowana większość badanych absolwentów wyraziła chęć dalszego dokształcania się i podnoszenia kwalifikacjizawodowych, ale analizując wyniki badań w tym zakresie można zauważyć, że liczba zainteresowanych z roku na rok spada,wzrosła zaś liczba osób nie mogących jednoznacznie określić swoich decyzji w tym zakresie.Tabela 4.16gotowość dalszego dokształcania sięi podnoszenia kwalifikacji zawodowychtak nie trudno powiedziećogółem200820092010151 / 75,9% 8 / 4%40 / 20,1% 199118 / 59% 15 / 7,5% 67 / 33,5% 200113 / 56,5% 13 / 6,5%74 / 37% 200Wykres 4.1020080 25% 50%75% 100%20092010tak nie trudno powiedzieć116


Rozdział IVZestawienie wybranych zagadnień z badań ankietowych losów zawodowych absolwentówPolitechniki Świętokrzyskiej roczników 2008, 2009, 2010200 absolwentów ankietowanych (w każdym roku) miało wskazać po trzy czynniki decydujące o podjęciu studiówpodyplomowych w przyszłości. Chęć dokształcania się w przyszłości absolwenci motywowali koniecznością uzupełnieniaspecjalistycznej wiedzy. W dalszej kolejności o podjęciu studiów podyplomowych decydowały lepsze perspektywy pracy,korzystniejsze warunki płacy, a także dostosowanie się do wymogów rynku pracy.Mniej niż 10% absolwentów zadeklarowało podjęcie studiów podyplomowych w przyszłości dla zmiany kierunkuwykształcenia.Tabela 4.17czynniki, którezadecydowałyby o podjęciustudiów podyplomowychw przyszłościuzupełnieniespecjalistycznejwiedzyzmianakierunkuwykształceniadostosowaniedo wymogówpracodawcykorzystniejszewarunkipłacylepszeperspektywypracyinneogółem200820092010129 / 25%41 / 8% 79 / 15,3% 118 / 22,9% 141 / 27,3% 8 / 1,5% 516158 / 26,6% 45 / 7,6% 115 / 19,4% 125 / 21% 148 / 24,9% 3 / 0,5% 594151 / 25,1% 52 / 8,7% 106 / 17,7% 132 / 22% 156 / 26% 3 / 0,5% 600Wykres 4.1120080 25% 50%75% 100%20092010uzupełnieniespecjalistycznejwiedzyzmianakierunkuwykształceniadostosowaniedo wymogówpracodoawcykorzystniejszewarunkipłacylepszeperspektywypracyinne117


Uwagi końcoweW realizowanym w latach 2008-2012 w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki projekcie „Program RozwojowyPotencjału Dydaktycznego Politechniki Świętokrzyskiej w Kielcach: kształcenie na miarę sukcesu” współfinansowanym przezUnię Europejską ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego, podjęto badanie zawodowych losów absolwentóww rok od obrony pracy dyplomowej. Monitoring objął trzy roczniki absolwentów 2008, 2009, 2010. Próbę badawczą stanowiłołącznie 600 absolwentów, w tym 223 kobiety.Na podstawie informacji przekazanych przez absolwentów, można uzyskać informacje na temat spełnionych oczekiwań codo wyboru uczelni i kierunku studiów, zgodności wykonywanej pracy z uzyskanym wykształceniem, wskazać wielkość i zasięgfirm, w których znaleźli zatrudnienie, określić rodzaj i czas umów zawartych o pracę, uzyskiwane dochody, a także postawyprzedsiębiorcze przejawiające się zakładaniem własnej firmy, czy też chęć przyszłego doskonalenia zawodowego.Badani absolwenci najczęściej znajdowali pracę w sektorach: budownictwo, działalność profesjonalna, naukowai techniczna oraz przetwórstwo przemysłowe. Wśród firm zatrudniających absolwentów przeważają przedsiębiorstwa średnie(33,2%), na podobnym poziomie (30%) plasuje się zatrudnienie w firmach małych. W największych przedsiębiorstwach pracujeponad 23% badanych absolwentów, natomiast mikro przedsiębiorstwa dają zatrudnienie około 13% absolwentom.Analiza porównawcza wyników badań zawodowych losów absolwentów we wszystkich trzech edycjach wykazuje nasilenietendencji do zawierania krótkookresowych umów o pracę konsekwencja wykorzystywania przede wszystkim elastycznych formzatrudnienia i relatywnie krótki, nie przekraczający 1 roku, okres zatrudnienia absolwentów.Absolwenci z lat 2008 2010 nie wykazywali się aktywnością związaną z zakładaniem własnych firm, co zapewne związanebyło ze zwiększonym ryzykiem i niepewnością działania wynikającymi z kryzysu gospodarczego. Największych trudnościw rozwoju własnych firm w badanych latach respondenci upatrywali w zbyt wysokich obciążeniach podatkowoubezpieczeniowych,dużej konkurencji ze strony innych przedsiębiorstw. Satysfakcjonujący dla uczelni jest fakt, że absolwenci niewskazali na braki w nabytej wiedzy fachowej jako bariery w rozwoju własnej firmy.Statystyczna większość badanych absolwentów potwierdziła zadowolenie z wybranej uczelni i kierunku studiów, a takżezgodność wykonywanej pracy z uzyskanym wykształceniem. Jednocześnie zdecydowana większość badanych wyraziła chęćdalszego dokształcania się i podnoszenia kwalifikacji zawodowych, co zapewne miałoby na celu wzmocnienie ich pozycjikonkurencyjnej na rynku pracy. Analiza problematyki szkoleń, którymi zainteresowani są absolwenci powinna być potraktowanajako jeden z czynników systemu ewaluacji wpływającego na modyfikację programów kształcenia.Optymistyczne jest również, że zdecydowana większość ankietowanych (średnio 84,5% absolwentów) odczuwasatysfakcję i dumę z ukończenia studiów w Politechnice Świętokrzyskiej.Podsumowując przeprowadzone badania, można stwierdzić, że założone cele zostały zrealizowane. Nałożony na Uczelnięustawą z dnia 18 marca 2011r. o zmianie ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, ustawy o stopniach naukowych i tytulenaukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. 2011 nr 84 poz. 455)obowiązek monitorowania zawodowych losów absolwentów stwarza możliwość powtarzania badań na kolejnych populacjachabsolwentów dając szerszy obraz ewaluowania ich postaw oraz warunków zatrudnienia.119


Załączniki


Załącznik do rozdziału I, II A, IIIFormularz ankiety badawczej absolwentów123


124


Załącznik do rozdziału I, II A, IIIFormularz ankiety badawczej absolwentów125


126


Załącznik do rozdziału I, II A, IIIFormularz ankiety badawczej absolwentów127


128


Załącznik do rozdziału I, II A, IIIFormularz ankiety badawczej absolwentów129


Metodyka badaniaDobór próbyPodstawowym zadaniem statystyki jest dostarczanie wiarygodnych informacji niezbędnych do podejmowania decyzji.Najogólniej statystyka zajmuje się badaniem otaczającej nas rzeczywistości. Badaniom podlegają obiekty, które mogą byćwyodrębnione spośród innych. Obiekty te nazywamy jednostkami statystycznymi.Zbiorowości statystyczne, badania pełne i częścioweJednostki statystyczne mogą tworzyć większe struktury zwane zbiorowościami statystycznymi.Każda badana zbiorowość jest jednoznacznie zdefiniowana przez cel badań. Zbiorowość zdefiniowaną przez cel badań nazywamypopulacją lub zbiorowością generalną.Badania całej populacji nazywamy badaniami pełnymi lub opisem. Jeżeli z pewnych powodów nie badamy całej populacji (badaniasą zbyt trudne, zbyt kosztowne, itp.), to badamy jedynie częśćpopulacji zwaną próbą. Próba powinna być dobrze dobrana, tak aby umożliwiać wyciąganie wiarygodnych wniosków o całejpopulacji. Próbę nazywamy wówczas reprezentatywną dla populacji. Uogólnianie wyników z próby na populację nazywamywnioskowaniem statystycznym.Błąd statystycznyBłąd statystyczny występuje w badaniach częściowych i wynika z losowego charakteru próby. Ten błąd może być kontrolowanymetodami matematycznymi. Ma on tę właściwość, że zmniejsza się wraz z powiększaniem rozmiaru próby Przybliżony wzór nabłąd w badaniach nieznanego procentu populacji ma postaćgdzie n jest liczebnością próby (co najmniej 100), zaś liczba u jest dobierana z tablic dystrybuanty rozkładu normalnego dlaprzyjętego stopnia zaufania do wyniku, tzw. poziomu ufności. Np. dla standardowego poziomu ufności 0,95 mamy u=1,96.Badania przeprowadzone wśród absolwentów Politechniki ŚwiętokrzyskiejZbadane zostały trzy roczniki absolwentów, którzy ukończyli studia w latach 2008, 2009, 2010.Liczba absolwentów wynosiła 2093. Przyjęto (2009, 2010), że absolwentem jest osoba, która w danym roku akademickimukończyła studia jednolite magisterskie uzyskując tytuł magistra inżyniera oraz osoba, która w danym roku ukończyła studiaII-stopnia magisterskie (SUM).W każdym roczniku absolwentów zbadano 200 osób, zgodnie z założeniami projektu. Zatem badania te są badaniami częściowymiprzeprowadzonymi za pomocą próby. Liczebności studentów z poszczególnych wydziałów i kierunków w próbie zostały określonew sposób proporcjonalny.Dobór próby 2008131


Dobór próby 2009Dobór próby 2010W pierwszym roku badań dane do próby dostarczyły Dziekanaty. W kolejnych latachpróba została wybrana z operatu, którym był zbiór dobrowolnych deklaracji zgody na udział w badaniach gromadzony w BiurzeKarier. Następnie spośród osób, które wypełniły deklaracje wybrano osoby (w sposób zapewniający wystarczającą losowość)zgodnie z założeniami wg załączonych tabel. Ewentualne obciążenia w procesie doboru próby mogły powstawać na etapiewyboru osób, które wypełniały deklaracje, jak również w przypadkach, gdy liczba deklaracji była zbyt mała w stosunku dozałożonych liczebności. Niemniej z uwagi na błąd statystyczny (który dla n=600 wynosi około 4%) przyjęto, że obciążenia te tylkow niewielkim stopniu mogą rzutować na wnioski uzyskane w badaniach.132


Test FisheraopisOpis metody133


134


Test Fisheraopis135


136Andrzej Lenarcik


Test Fisherawynik badania137


138


Test Fisherawynik badania139


140


Test Fisherawynik badania141


142


Test Fisherawynik badania143


144


Test Fisherawynik badania145


146


Test Fisherawynik badania147


148


Test Fisherawynik badania149


150


Test Fisherawynik badania151


152


Test Fisherawynik badania153


154


Test Fisherawynik badania155


156


Załącznik do rozdziału II BFormularz ankiety badawczej pracodawców157


158


Załącznik do rozdziału II BFormularz ankiety badawczej pracodawców159


160


Spis treściSłowo Rektora 5Wprowadzenie 7Rozdział I Badanie i analiza losów zawodowych absolwentów rocznika 2008 9I.1. Ocena ukończonych studiów 11I.1.1 Ocena uzyskana na dyplomie 11I.1.2 Motywy podjęcia studiów w Politechnice Świętokrzyskiej 12I.1.3 Poziom nauczania i wymagania wobec studentów 15I.2 Określenie statusu zawodowego absolwentów Politechniki Świętokrzyskiej 16I.3 Weryfikacja motywów i skuteczności stosowanych metod poszukiwania pracy i zmiany pracy 20I.3.1 Motywy i skuteczność metod poszukiwania pracy 20I.3.2 Zmiany miejsca pracy 24I.4 Określenie sektorowego zróżnicowania zatrudnienia absolwentów Politechniki Świętokrzyskiej 25I.5 Określanie wielkości i zasięgu firm zatrudniających absolwentów 26I.5.1 Wielkość i zasięg firm zatrudniających absolwentów 26I.6 Określenie związku między studiowanym kierunkiem a pracą zawodową 27I.7 Określenie skali i powodów samozatrudnienia absolwentów oraz perspektyw rozwoju firm 30I.8 Określenie skali i obszarów doskonalenia zawodowego poza studiami 34I.8.1 W trakcie studiów 34I.8.2 W przyszłości 35I.9 Bariery w zatrudnieniu absolwentów 36Rozdział II.A Badanie i analiza losów zawodowych absolwentów rocznika 2009 37II.A.1 Ocena ukończonych studiów 40II.A.1.1 Rodzaj ukończonych studiów 40II.A.1.2 Ocena uzyskana na dyplomie 40II.A.1.3 Motywy podjęcia studiów w Politechnice Świętokrzyskiej 41II.A.1.4 Poziom nauczania i wymagań wobec studentów 42II.A.2 Określenie statusu zawodowego absolwentów Politechniki Świętokrzyskiej 44II.A.3 Weryfikacja motywów i skuteczności stosowanych metod poszukiwania pracy i zmiany pracy 50II.A.3.1 Motywy i metody poszukiwania pracy 50II.A.3.2 Przyczyny zmiany miejsca pracy 51II.A.4 Określenie sektorowego zróżnicowania zatrudnienia absolwentów 53II.A.5 Określenie wielkości i zasięgu firm zatrudniających absolwentów 54II.A.5.1 Wielkość i zasięg firm zatrudniających absolwentów 54II.A.5.2 Zasięg działalności firm, w których pracują absolwenci 54II.A.5.3 Zasięg działalności własnej firmy absolwenta 55II.A.5.4 Liczba osób zatrudnionych w firmach absolwentów 55II.A.6 Określenie związku między studiowanymi kierunkami a praca zawodową 56II.A.7 Określenie skali i powodów samozatrudnienia absolwentów oraz perspektywy rozwoju firm 60II.A.7.1Główne przeszkody na drodze rozwoju własnej firmy 60II.A.7.2 Ocena perspektyw (2-3 lata) dalszego rozwoju własnej firmy 61II.A.7.3 Plany dotyczące założenia własnej firmy 61II.A.8 Określenie skali i obszarów doskonalenia zawodowego poza studiami 63II.A.8.1 W trakcie studiów 63II.A.8.2 Udział w programach wyjazdów zagranicznych dla studentów 63II.A.8.3 Gotowość dalszego dokształcania się i podnoszenia kwalifikacji zawodowych 64161


II.8.5 Czynniki decydujące o podjęciu studiów podyplomowych 64Rozdział II.B Badanie pracodawców 67II.B.1.Podstawowoe informacje o ankietowanej firmie 69II.B.1.1 Rodzaj działalności ankietowanych firm według PKD 69II.B.1.2 Wielkość firmy - liczba zatrudnionych 70II.B.1.3 Rynki działalności 70II.B.2 Ocena przygotowania do pracy zawodowej absolwentów Politechniki Świętokrzyskiej 71II.B.2.1 Stosowane formy rekrutacji w ankietowanych firmach 71II.B.2.2 Instrumenty procesu selekcyjnego ankietowanych firm 71II.B.2.3 Umiejętności potencjalnych pracowników wg ankietowanych firm 72II.B.2.4 Dochody brutto absolwentów w ankietowanych firmach 72II.B.2.5 Ankietowane firmy a organizacja praktyk zawodowych dla studentów 73II.B.2.6 Deklarowanie formy współpracy firm z Burem Karier Politechniki Świętokrzyskiej 73II.B.2.7 Inne oczekiwane przez pracodawców umiejętności absolwentów 76II.B.2.8 Plany rekrutacyjne ankietowanych firm dotyczące zatrudnienia w najbliższym czasieabsolwentów Politechniki Świętokrzyskiej 78Rozdział III Badanie i analiza losów zawodowych absolwentów rocznika 2010 81III.1 Ocena ukończonych studiów 83III.1.1 Rodzaj ukończonych studiów 83III.1.2 Ocena uzyskana na dyplomie 84III.1.3 Motywy podjęcia studiów w Politechnice Świętokrzyskiej; ponowny wybór uczelni 84III.1.4 Poziom nauczania i wymagań wobec studentów, oczekiwania studentów 85III.1.5 Satysfakcja z ukończenia studiów w Politechnice Świętokrzyskiej 86III.2 Określenie statusu zawodowego absolwentów 87III.3 Weryfikacja motywów i skuteczności stosowanych metod poszukiwania pracy i zmiany pracy 92III.3.1 Poszukiwania pracy i zmiany pracy 92III.3.2 Czynniki, a wybór miejsca pracy zawodowej; ocena ich ważności 92III.3.3 Metody poszukiwania pierwszej pracy i ich skueczność 93III.3.4 Przyczyny zmiany miejsca pracy 93III.4 Określenie sektorowego zróżnicowania zatrudnienia absolwentów 95III.5 Określenie wielkości i zasięgu firm zatrudniających absolwentów 96III.5.1 Wielkość i zasięg firm zatrudniających absolwentów 96III.5.2 Własne firmy absolwentów 96III.6 Określenie związku między studiowanymi kierunkami a praca zawodową 98III.7 Określenie skali i powodów samozatrudnienia absolwentów oraz perspektywy rozwoju firm 101III.7.1 Główne przeszkody na drodze rozwoju własnej firmy 102III.7.2 Ocena perspektyw (2-3 lata) dalszego rozwoju własnej firmy 102III.7.3 Plany dotyczące założenia własnej firmy 103III.8 Określenie skali i obszarów doskonalenia zawodowego 104III.8.1 Udział w programach wyjazdów zagranicznych dla studentów 104III.8.2 Gotowości absolwentów do dalszego dokształcania się i podnoszenia kwalifikacji zawodowych 105III.8.3 Czynniki decydujące o podjęciu studiów podyplomowych w przyszłości 105Rozdział IV Zestawienie wybranych zagadnień badań ankietowych absolwentów roczników 2008, 2009, 2010 107IV.1 Wybór uczelni 109162


Spis treściIV.2 Wybór kierunku 109IV.3. Ocena poziomu nauczania i wymagań wobec studentów 109IV.4 Stopień spełnienia oczekiwań w przygotowaniu do zawodu 109IV.5 Satysfakcja/duma z ukończonych studiów w Politechnice Świętokrzyskiej 110IV.6 Studia a stała praca absolwentów 110IV.7 Wielkość firm zatrudniających absolwentów 110IV.8 Zasięg działalności firm, w których pracują absolwenci 111IV.9 Zasięg działalności własnej firmy absolwentów 111IV.10 Główne przeszkody na drodze rozwoju własnej firmy 113IV.11 Skala i obszary doskonalenia zawodowego 115IV.12 W przyszłości 116Uwagi końcowe 119Załączniki: 1211. Formularz ankiety badawczej absolwentów 1232. Metodyka badania 1314. Test Fishera - opis 1335. Test Fishera - wynik badania 1373. Formularz ankiety badawczej pracodawców 157163

More magazines by this user
Similar magazines