Годишен извештај за 2010 - Македонски Телеком

telekom.mk

Годишен извештај за 2010 - Македонски Телеком

Годишен извештај за 2010 годинаМакедонски Телеком АД - Скопјеи Т-Мобиле Македонија АД СкопјеОна што го правиме денесго обликува нашето утре!


23Стратешка определбаОдржувај - Трансформирај- ИновирајМисија: Водач на пазарот во „Поврзан живот и работа“Аспирација: Високо ценет давател на услуги


Структура на акционериАкционери на Македонски Телеком АД - СкопјеИме на сопственик Број на акции Како %Каменимост АД Скопје (во ликвидација) 48,877,780 51.00Влада на Република Македонија 33,364,875* 34.81Македонски Телеком АД - Скопје (сопствени акции) 9,583,878** 10.00IFC 1,796,980 1.88Други малцински акционери 2,215,268 2.31Вкупно 95,838,781 100.00Структура на акционери на Т-Мобиле Македонија АД Скопје100% во сопственост на Македонски Телеком АД - Скопје*Вклучувајќи ја приоритетната кумулативна акција (златна акција) со номинална вредност од 9.733 денари во сопственост на Владата на Република Македонија.Златната акција има право на еден глас и посебни права во согласност со Статутот на Компанијата. Има ограничување за трговски и нетрговски трансфер.**Во согласност со Законот за трговски друштва (член 338), сите права што произлегуваат од сопствените акции се суспендирани


45Содржина4 Структура на акционери6 Водачи во македонскиот свет на телекомуникации7 ISO сертификати и политика за заштита на животната средина7 Регулативно опкружување8 Движење кон гигабитно општество10 Достигнувања во 2010 и приоритети за 201112 Менаџерски тим14 Одбор на директори на Македонски Телеком АД - Скопје и Т-Мобиле Македонија АД Скопје20 Година на пристап „Една компанија“23 Вработените создаваат успешен бренд29 Одговорен граѓанин34 Нашите активности за корпоративна општествена одговорност (КОО) во медиумите36 Промени придвижени од пазарот40 Нашите активности поврзани со производите во медиумите42 Да се биде уникатен - иновативни решенија45 Финансиски извештаи84 Календар на настани85 Преглед на мрежа на продажни салони86 Листа на кратенки87 Изјава за идниот период


Македонски Телеком АД - Скопје и Т-Мобиле Македонија АД СкопјеНајголеми и најуспешниводачи во македонскиот светна телекомуникацииМобилен интернет, МахТV, Оптика до домот, понуда 3Screen,одговорен граѓанин на општеството...Глобзлните телекомуникациски брендови T-Home и T-Mobile, со локализиранопортфолио на производи, функционираат на македонскиот пазар од 2006 година.Во текот на изминатите четири години присуство на пазарот, T-Home и T-Mobileнаправија вистински бум со своите телекомуникациски производи и решенија. Тбрендот ја револуционализираше телевизијата, мобилните телефони ипроизводите, и сето тоа со една цел – вистинско олеснување на секојдневниотживот на корисниците и верните клиенти.Македонски Телеком е водечки национален давател на широка палета нателекомуникациски и забавни услуги за деловни и приватни корисници.Портфолиото на производи на компанијата содржи говорни и податочни услуги,IP/Интернет производи и услуги, како широкопојасен пристап, VoIP, triple-playуслуги, како и услуги на фиксна телефонија и пристап.Компанијата е дел од Групацијата Маѓар Телеком којашто е целосноконсолидирана подружница на Групацијата Дојче Телеком.Во 2008 година, компанијата беше ребрендирана и брендот T-Home беше воведенво Македонија. Со доаѓањето на брендовите T-Mobile и T-Home на пазарот,Македонија му се придружи на светот на семејството Т.Т-Мобиле Македонија е подружница во целосна сопственост на МакедонскиТелеком. Т-Мобиле е првиот мобилен оператор којшто е признаен како лидер наиновации.Неговата мрежа покрива 99,9% од населението и преку 98,5% од територијата наРепублика Македонија.Т-Мобиле постојано бара нови, иновативни и конвергирани интернет и мобилниуслуги за задоволување на потребите и барањата на корисниците. Корисниците наТ-Мобиле можат да комуницираат насекаде во светот со користење на роамингуслугата којашто се нуди во повеќе од 90 земји.Т брендот во Македонија е исто така познат по својата корпоративна општественаодговорност и постојаните инвестиции во развојот на различни области одопштеството.Преку фондацијата „Т-Мобиле за Македонија“, исто така беа реализирани бројнихуманитарни активности.Светот на телекомуникациите станува сè по возбудлив - секојдневно!


67Сопственици на ISO сертификатиISO сертификацијата им обезбедува на компаниитеконкурентна предност на македонскиот пазар нателекомуникации и ја зголемува ефективноста иефикасноста на работењето на секој поединец во истите.Делокруг на ISO 14001:2004:Инженерство, продажба и малопродажба нателекомуникациски услуги, ИТ и електронски услуги, опремаи системиДелокруг ISO 9001:2008:Инженерсто, продажба, обезбедување и малопродажба нателекомуникациски услуги, ИТ и електронски услуги, опремаи системиДелокруг на ISO 27001:2005:Користење на сите информации, информатички системи иинформатички средства, вклучувајќи објекти, податоци,софтвер, документи во печатена форма и вработени, вопоглед на инженерство, продажба, обезбедување ималопродажба на телекомуникациски услуги, ИТ иелектронски услуги, опрема и системиДелокруг на ISO 20000-1:2005:Управување со ИТ услуги за целите на обезбедување науслуги за продажба и испорака на ИТ опрема,телекомуникации, ИТ, системска интеграција за деловникорисници, опфаќајќи и активности за проектирање, развој,дистрибуција и одржувањеУсогласеност со постоечките регулативи и регулаторни случувањаМакедонскиот пазар на електронски комуникации ерегулиран со регулативата специфична за овој сектор,односно Законот за електронски комуникации (ЗЕК) ирелевантните подзаконски акти.Според ЗЕК, Македонски Телеком АД – Скопје и Т-МобилеМакедонија АД Скопје се назначени како оператори созначителна пазарна моќ („ЗПМ“) на сите релевантни пазари,вклучувајќи го и пазарот за пристап до мрежите за пренос наподатоци и изнајмени линии.По изготвувањето на подзаконските акти во 2010 година,Македонски Телеком подготви/ажурираше неколкудополнителни регулирани производи за големопродажба –Големопродажни изнајмени линии, Изнајмување на линии наголемо и Локален bit-stream пристап.Во 2010 година, Агенцијата објави Анализа на повеќеторелевантни пазари, при тоа наложувајќи дополнителнимерки за двете Компании. Исто така, Агенцијата донесе новирегулирани надоместоци базирани на новиот модел заформирање на трошоци (LRIC bottom-up).Најновите измени на ЗЕК беа усвоени и објавени во Службенвесник на РМ бр. 83 на 23.06.2010 година. Со изменетатарегулативна рамка на ЕУ беа воведени следните обврски:отворање на водови, столбови и друг пристап до мрежа. Беаналожени следните мерки: посебно сметководство за ситеправни лица; обврска за операторите да ги чуваатподатоците поврзани со сообраќајот за период од 24 месеци.Промените во подзаконските акти за bit-stream пристапизвршени на 7 јуни 2010 година резултираа со намаленинадоместоци за bit-stream пристап и воведување на техничкиспецификации за новите услуги (IPTV, VoIP и VoD), на тојначин овозможувајќи им на големопродажните партнери дабидат поконкурентни на пазарот на широкопојасни услуги.Во средината на 2010 година, Агенцијата воведе Упатство заопределување на цени кои се користат за истиснување наконкуренцијата од пазарот на електронските комуникацискиуслуги. Со оваа регулатива, Агенцијата има намера да имапоголемо влијание врз шемите за формирање намалопродажни цени на националните оператори и на тојначин да утврди одредени основни правила за прашањатаповрзани со цените за истиснување на конкуренцијата одпазарот на електронски комуникации.Врз основа на вториот круг на анализа на Пазар 16,Т-Мобиле Македонија доби Решение за промена на RIO, сошто MTR беше дефинирана со намалување на транзицискиотпериод (glide path) до рамка од четири години (до 2013година). Истовремено, Агенцијата ги регулираше MTR заОНЕ и ВИП со соодветен транзициски период од 4 години,при што исто така воведе асиметрија помеѓу сите тримобилни оператори што води до еднаква MTR од 2,9 денариво септември 2013 година. На 7 јули 2010 година, Агенцијатаја заврши пазарната анализа на Пазар 15 (Услуга за пристапи иницирање на повици во јавните мобилни комуникацискимрежи) и донесе одлука со која Т-Мобиле Македонија бешеназначен за оператор со ЗПМ на Пазар 15, при што наистиот му беа наложени неколку обврски.


Движење конгигабитно општествоОпшто земено, 2010 беше година на тешка работа, но исто така игодина на многу успеси за Македонски Телеком и Т-МобилеМакедонија. Ги реализиравме целите поставени за 2010 година и натој начин ја осигуривме нашата водечка пазарна позиција, но во многуспецифично социјално и економско опкружување во земјата.Изминатата година ни донесе навистина големи предизвици.Македонија оствари бавен опоравок од финансиската криза во 2009година со одложен ефект. Ограничениот пораст на БДП иограничените странски инвестиции комбинирани со високата стапкана невработеност и ниската куповна моќ на граѓаните турбулентновлијаеја врз локалниот пазар на телекомуникации.Навистина година полна со предизвици! Сепак, да се биде пазарен итехнолошки лидер значи да се оди напред и да се одржуваконкурентноста на работењето без оглед на околностите.Нашиот тим беше соочен со предизвикот што произлегува одработењето на конкурентен домашен пазар, при тоа развивајќииницијативи за пораст.Одговорот беше – со одржување на достапни цени и врвен квалитет науслугите како основен фактор којшто ги разликува МакедонскиТелеком и Т-Мобилеод конкуренцијата.Со инвестиции од повеќе од 200 милиони евра во текот на изминатитенеколку години, успеавме да направиме вистински бум на пазарот нателекомуникации во Македонија, на тој начин ставајќи ја земјата нанивото на западноевропските развиени земји. Ретроспективногледано, ние во Македонија го донесовме сето она што се појави какотренд во светот на телекомуникациите, а акционерите и граѓанитезнаат да го ценат тоа. Македонските граѓани знаат кои технолошкиизуми и решенија се добри за нивниот живот да биде полесен. Добрапазарна позиција се гради само со разумни инвестиции, добрастратегија и извонреден тим. Македонски Телеком и Т-МобилеМакедонија го поседуваат сето тоа и соодветно ги искористијаможностите коишто произлегуваат од истото.Ние го создадовме Т брендот во Македонија, којшто е синоним заквалитет, успех и иновација.Конкуренцијата беше навистина остра. Вториот оператор ја зајакнасвојата пазарна позиција со интегрирање на своите фиксни, мобилни,интернет и ТВ услуги. Ние се соочивме со интензивна конкуренцијабазирана на цените на мобилните услуги. Од друга страна, кабелскитеоператори станаа поагресивни со интегрирани пакети од говорни/интернет/ТВ услуги. Конкуренцијата и либерализираниот пазар непоттикнаа во таква насока.Сепак, секогаш е добро кога има со кого да се натпреварувате; воодреден момент, сите се обидуваат да бидат први, најдобри и да гипривлечат корисниците. Но, не секој знае како да ја игра играта набизнисот.Македонски Телеком и Т-Мобиле знаат како да победат; станува зборза силни компании не само во овој регион, туку исто така и пошироко– корпорации со кои земјата и граѓаните можат да се гордеат, совисококвалитетен и амбициозен кадар којшто чекори напред и сомодерен менаџерски тим. Ние сме свесни дека она што го правимеденес го трасира патот на идното работење на компанијата, со фокусна стекнувањето на поголем број на корисници, генерирање надобивка и одржување на задоволството на корисниците.Николај Ј. Б. Бекерс,Главен извршен директорна Македонски Телеком АД - СкопјеДенес, како резултат на вложениот труд, ние ја развивме 3G мрежата,оптиката што ја ветивме во далечната 2008 година и што во моментовсе распоредува во неколку градови, IPTV и оригиналниот MaxTV,иновативниот 3Screen проект, повеќе од 300 HotSpot локации низМакедонија и др. Ние не ги централизираме, туку ги шириме нашитевисококвалитетни решенија на целата територија, со цел да имовозможиме на сите граѓани да добијат можност за користење нависококвалитетни телекомуникациски решенија. Со пазарен удел одречиси 10% од вкупниот пазар на платени ТВ услуги и број накорисници што надминува 34.000, ние се движиме во вистинскатанасока. Благодарение на активностите на сите засегнатизаинтересирани страни и нашите постојани напори, густината наинтернет услугите во земјата е 50%, што е најдобар резултат ворегионот. Мисијата е остварена, благодарение на довербата исоработка со менаџерскиот тим и со вработените. Секој од нивпоединечно е заслужен за успехот на компанијата.Ние се движиме кон гигабитно општество коешто го градиме и за коесе потребни големи инвестиции. Ние започнавме со создавањето наоснова и инвестиции во оптика. Инвестициите се дел од клучнитеелементи што го разликуваат и истакнуваат Македонски Телеком оддругите учесници на пазарот. Од една страна, инвестициитеосигуруваат конкурентна предност за компанијата, додека пак, оддруга страна, тие исто така обезбедуваат придобивки за корисниците


коишто знаат да препознаат вистинска вредност.Поседувањето на најдобрата и најквалитетната телекомуникацискамрежа во Македонија подразбира инвестирање во одржувањето инадградби. Ветувањата кон корисниците носат повеќе притисок,обврски и задолженија. Поради тоа, во наредните неколку годиниинвестициите ќе бидат насочени кон трансформирање на мрежите соцел да се зајакнат нивните капацитети. Според плановите, предвиденисе инвестиции од повеќе од 170 милиони евра во интелигентни мрежии ИТ решенија, од кои 150 милиони евра во фиксна, а повеќе од 20милиони евра во мобилната телефонија.Во иднина, корисниците ќе имаат потреба од поголем податоченсообраќај. Брзината и сигурноста на преносот на податоци се одогромна важност. Во тој поглед, ништо не е посигурно и помоќно одОптиката. Нејзините можности се речиси неограничени, што може дабиде потврдено од корисниците на Optic пакетите на МакедонскиТелеком. Ова значи продолжување со инвестициите во Оптика. Восекој случај, тоа опфаќа и инвестиции во модерни услуги штодолгорочно ќе обезбеди одржлив пораст на компанијата, ќепридонесе за зајакнувањето на водечката позиција на пазарот и ќе гиобезбеди финансиските ефекти што ги очекуваат акционерите.На глобално ниво, има пораст на интернет сообраќајот. До 2015година, се очекува бројот на интернет корисници да се зголеми за тридо четири пати. Како последица на тоа, исто така ќе се зголеми икористењето на податочен сообраќај, особено видео материјали.Корисниците примарно ќе бидат заинтересирани за видео и забавнисодржини, како и нови софтвер апликации. Резултатите од најновитеистражувања покажуваат дека, до 2015 година, еден корисник ќекористи обем на податоци од околу 14 гигабити месечно. Овој трендќе се случи и во Македонија, каде македонските граѓани ќе имаатможност да користат и да уживаат во придобивките што ги носатмодерните технолошки решенија.Периодот 2008 – 2010 беше многу продуктивен за двете нашикомпании од стратешка гледна точка. Успеавме да достигнемеутврдената цел – обезбедување на висококвалитетни интегрираникомуникациски услуги и забавни содржини со врвен квалитет.Жарко Луковски,Главен извршен директорна Т-Мобиле Македонија АД Скопје8 9Сега е време да одиме напред. Затоа, ја усвоивме новата стратегија запериодот 2010 – 2015 – нашиот заштитен знак. „Одржувај-Трансформирај-Развивај“ е суштината и главната порака што гоопределува вистинскиот пат кон нов Телеком.Менаџментот е цврсто уверен дека ова е вистинското време да сеспроведе правиот план за одржување на базата на корисници со врвнокорисничко искуство, за трансформирање на мрежите и процесите загигабитно општество, како и за корпоративната култура и за развој напристап до атрактивна содржина со проширување на портфолиото напроизводи и на деловниот делокруг. Сепак, едно нешто би требало дабиде повеќе од јасно и секогаш би требало да имаме на ум неколкумногу важни аспекти што ја прават многу очигледна разликата помеѓунас, нашите брендови, и конкуренцијата:1. Врвно корисничко искуство – ние ќе овозможиме најдоброкорисничко искуство, при тоа опфаќајќи ги сите релевантнидопирни точки со корисниците;2. Врвни производи – сите наши производи обезбедуваат врвнапридобивка за корисниците;3. Врвно брендирање – во рамките на бренд насоките на ДТ ниеградиме позитивен, проактивен и допадлив бренд имиџ;4. Врва комуникација - градење на врвни односи со корисницитеи5. Лидерство во иновации – ние ќе бидеме лидери на пазарот, а неследбеници.Секако, насоката е нагоре и во правец на интегрирана дигиталнакомпанија со култура чијшто центар е корисникот. Исто така, додека јаследиме оваа насока, добро е да се знае дека сето тоа е составен делна успехот на нашиот бизнис, при што ние сметаме на вашатаподдршка и посветеност, драги акционери.Како што предвидовме во та време, ние успеавме да создадемедолгорочни вредности за нас, за вработените, за нашитезаинтересирани страни, но пред сè, за нашите корисници.Оваа е одлична прилика да ви се заблагодариме на вашата доверба вонас и нашите тимови и, несомнено, ние очекуваме и се надеваме дапродолжиме така и во иднина, по пат на поддршка на нашатастратегија и нејзината имплементација.Николај Ј. Б. Бекерс, Главен извршен директорна Македонски Телеком АД - СкопјеЖарко Луковски, Главен извршен директорна Т-Мобиле Македонија АД Скопје


Достигнувања што ја обележаа 2010 година:· Во 2010 година, двојно го зголемивме бројот на корисници на IPTV на 30.000.Исто така, изградивме силна перцепција на врвна услуга кај македонскатајавност со многу уникатни карактеристики на услугата. Оваа конкурентна предност недоведе до успешни продажни резултати, при што годината ја завршивме со 4.000 новикорисници на IPTV само во декември.· Првичните резултати од Family Max, нашиот прв комплетен 4Play пакет, го надминапланот.· Воведувањео на првата 3Screen кампања во рамките на Групацијата обезбеди уникатноискуство за корисниците – Светското фудбалско првенство 2010 беше ексклузивнопренесувано на сите три медиуми – интернет, мобилна ТВ и IPTV со висока резолуција.· На пазарот на мобилни услуги, како одговор на агресивните ценовни движења одстрана на конкуренцијата, беа изготвени нови тарифни портфолија за приватниот,семејниот и деловниот сегмент. На тој начин, се привлекоа 84.000 корисници запомалку од 6 месеци; како резултат на тоа, 20% од вкупната постпејд база назаедницата Т-Мобиле ги користат новите тарифи.· Резултатите во поглед на приходите од мобилни податочни услуги - каде штопокажавме зголемување од 60% во 2010 во споредба со 2009 година – беа одлични.· Исто така, бевме успешни и во стабилизирањето на одлевањето на корисници вофиксниот сегмент со посебни мерки за спречување на таквото одлевање, пакети залојалност и поволни 2Play и 3Play пакети, како и нова заедничка Програма за лојалностза корисниците на мобилна и фиксна телефонија.


10 11Главни приоритети за 2011 година:Ќе започнеме неколку услуги што го надминуваат делокругот на нашата основнадејност со цел да обезбедиме долгорочна одржливост, а дел од нив се: М плаќање, Мрекламирање, Осигурителни услуги и Cloud компјутери.Ние имаме намера да го зголемиме уделот на пазарот на IPTV и фиксни широкопојасниуслуги и да ги користиме истите како алатки за освојување на домовите на крајнитекорисници, истовремено искористувајќи го потенцијалот за вкрстена и нагорнапродажба со мобилни услуги. Сепак, голем фокус за нас во 2011 година ќе бидеинтензивното промовирање на мобилни широкопојасни услуги за нови иновативниуслуги ориентирани кон иднината.


Менаџмент колегиум наМакедонски Телеком АД - Скопјеи Т-Мобиле Македонија АД СкопјеНиколај Бекерс, Главен извршен директорна Македонски Телеком АД - СкопјеСобранието на Македонски Телеком АД –Скопје го избра г-дин Николај Бекерс за член наОдборот на директори на Македонски Телекомна 31 јули 2007 година. Одборот на директориго избра г-дин Бекерс за Извршен член напозицијата Главен извршен директор наМакедонски Телеком АД - Скопје на 10септември 2007 година.Тој се приклучи на Дојче Телеком во 1995година, по што е распореден на високираководни позиции одговорни замеѓународните подружници на Групацијатакако: Сателиндо Индонезија, Глобе/Ислаком,Филипини и Франција. Тој е член на Одборот наИмперијал Тобако Македонија, Претседател наГерманско-македонската бизнис асоцијација,Потпретседател на Европската бизнисасоцијација и Потпретседател на Меѓународниотсовет на инвеститори (ICI).Жарко Луковски, Главен извршен директорна Т-Мобиле Македонија АДГ-дин Луковски поседува големо искуство вообласта на компјутерски науки ителекомуникациска интеграција. Неговотознаење исто така произлегува и од неговатаработа на шведскиот и македонскиот пазар. Тојимаше активна улога во проектот заелектронски потпис спроведен од страна наМинистерството за финансии. Г-дин Луковски едипломиран електро инженер со огромноискуство во телекомуникациската индустрија.Долг период тој работел и соработувал соразлични светски брендови, при што се стекнали со широко меѓународно искуство. Г-динЖарко Луковски беше на позицијата Главеноперативен директор на Т-Мобиле Македонијаод септември 2007 до 1 април 2010 година.Тој беше избран за член на Одборот надиректори на Македонски Телеком АД – Скопјево ноември 2006 година, а за Претседател наОдборот на директори во декември истатагодина.Д-р Клаус Милер, Главен оперативендиректор на Т-Мобиле Македонија АД Скопјеи Раководен директор за клучни прашања наМакедонски ТелекомГ-дин Милер има повеќегодишна и успешнакариера во различни домени вотелекомуникациската индустрија. Кариерата јазапочнал во 1992 година во тогашната ДојчеПост, за потоа неговото професионалноунапредување да продолжи главно на високипозиции во рамките на Групацијата ДојчеТелеком, вклучувајќи ги ангажманите во МаѓарТелеком, како и актуелниот ангажман воМакедонски Телеком. Тој е Доктор по политичкаекономија и Магистер по деловнаадминистрација, титула којашто ја стекнал каконајдобар во класата. Тој е докажанпрофесионалец на полето на корпоративнастратегија, владини и корпоративни прашања,како и големопродажниот телекомуникацискибизнис. Г-дин Милер е член на Одборот надиректори на Американската стопанска комораво Македонија.Славко Пројкоски, Главен директор зафинансии на Македонски Телеком иТ-Мобиле МакедонијаГ-дин Пројкоски ја започна својата кариера воМакедонски Телеком во 1995 година, каде билназначуван на повеќе менаџерски позиции,главно во областа на финансиите, меѓу коиИзвршен директор на Областа за контрола иподоцна Раководен директор за финансии. Врзоснова на резултатите постигнати во текот нанеговото работење во Македонски Телеком, тојна 1 октомрви 2007 година беше назначен напозицијата Главен директор за финансии.Тој е дипломиран електроинженер и има широкоискуство во телекомуникациската индустрија. Од25 февруари 2010 година, тој е на позицијатаГлавен директор за финансии на МакедонскиТелеком и Т-Мобиле Македонија.Матијас Ханел, Главен директор за маркетингна Македонски Телеком и Т-Мобиле МакедонијаГ-дин Матијас Ханел ја има поминато својатакариера во телекомуникациската индустрија наралични позиции во полето на маркетинг ипродажба во неколку земји низ Европа и Азија.Му се придружи на Македонски Телекомкако Главен директор за маркетинг и продажба на15 август 2008 година, додека на 1 октомвриистата година тој стапи на позицијата Главендиректор за маркетинг. На 25 февруари 2010година, тој беше назначен на позицијата Главендиректор за маркетинг на Македонски Телеком иТ-Мобиле Македонија.Г-дин Ханел има диплома по Деловнаадминистрација којашто ја стекнал во Англија иГерманија.Од 1997 година, тој е дел од ГрупацијатаДојче Телеком и држел неколку менаџерскипозиции во Т-Mobile Германија и T-Mobile Internationalво Бон и Лондон.Торстен Алберс, Главен директор за техникана Македонски ТелекомГ-дин Алберс стапи во Македонски Телеком на 1октомври 2008 на позицијата Главен директор затехника.Тој се има здобиено со диплома за електроинженер, специјализиран e за комуникации иинформатичка технологија и поседува различниCisco и Nortel/ Bay сертификати во релевантнитеобласти. Г-дин Алберс своето професионалноискуство и експертиза ги стекнал на различнипозиции во областа на техниката во Германија и во


13 13Унгарија. Од 2003 година, тој е дел од МаѓарТелеком, одговорен за координација напроектите под раководство на Главниотдиректор за техника на ниво на Дојче Телеком.Бранка Павошевиќ, Главен директор зачовечки ресурси на Македонски Телекоми Т-Мобиле МакедонијаГ-ѓа Бранка Павошевиќ е Главен директор зачовечки ресурси на Македонски Телеком иТ-Мобиле Македонија.Од 1 јуни 2009 година, г-ѓа Павошевиќ стапи напозицијата Главен директор за човечки ресурсиво Македонски Телеком, а на 25 февруари 2010година таа беше назначена за Главен директорза човечки ресурси на Македонски Телеком иТ-Мобиле Македонија.Г-ѓа Павошевиќ е инженер по организација иМагистер по економија. Таа го стекнала своетобогато професионално искуство на неколкуменаџерски позиции во областа на човечкиресурси во Хрватска. Нејзината професионалнаработа била насочена на развој и управување настратегија за човечки ресурси, општаорганизација на човечките ресурси, како иизготвување на политики и решенија заделовните стратегии на компаниите во коиработела. Г-ѓа Павошевиќ дојде на позицијатаГлавен директор за човечки ресурси наМакедонски Телеком од Јупитер Адриа Груп,Хрватска.Габор Алтман, Главен директор за продажбана Македонски Телеком и Т-МобилеМакедонијаГ-дин Алтман е доктор по компјутерски науки иима магистерска титула по меѓународенменаџмент добиена од престижниот Case WesternReserve Универзитет во Кливленд, САД.Неговиот професионален развој започнал наИстражувачкиот институт за телекомуникацииво Будипешта, а продолжил во Schrack Telecomво Австрија, C.E.R.M.P. (Centre European de laResource de Mode Protégé) во Франција, Ericssonво Будимпешта, Македонски Телеком, МаѓарТелеком како Заменик директор за бизнис,стратегија и маркетинг во Т-Systems. Тојпоседува богато искуство во областа намаркетингот и продажбата, а негов предизвик езголемувањето на уделот на пазарот, нонајповеќе зголемувањето на задоволството назадржаните корисници.Во август 2006 година, г-дин Алтман стапи напозицијата Раководен директор за маркетинг ипродажба на Т-Мобиле, додека на 25 февруари2010 година тој беше назначен на позицијатаГлавен директор за продажба на МакедонскиТелеком и Т-Мобиле Македонија.Мирослав Јовановиќ, Главен директор за ИТна Т-Мобиле Македонија и Раководендиректор за техника на Македонски ТелекомГ-дин Јовановиќ е експерт во областа наинформатички технологии како дипломиранинженер по компјутерски науки и ИТ. Во текотна неговиот професионален ангажман наразлични водечки позиции во Македонија иСрбија, неговата работа била посветена на ИТуправување и имплементација на комплексниИКТ системи во јавниот сектор, додека какоГлавен директор за ИТ во Министерството зафинансии тој бил одговорен за успешнотоспроведување на многу проекти, меѓу кои ипроектот „Е-буџет“. Пред неговогто назначувањеза Раководен директор за техника наМакедонски Телеком во 2099 година, г-динЈовановиќ работел како како Експерт за клучнидолгорочни прашања – информатички системиза финансиско управување во Србија, проект наЕУ. Тој беше назначен на позицијата Главендиректор за ИТ на Т-Мобиле Македонија на 15март 2010 година.Огнен Фирфов, Раководен директор запродажба на Македонски ТелекомГ-дин Фирфов ја врши функцијата Раководендиректор за продажба на Македонски Телеком, ана оваа позиција е назначен на 1 октомври 2008година, кога стана член и на менаџерскиот тим.Г-дин Фирфов е електроинженер, Магистер покомпјутерски науки на Универзитетот „Св. Кирил иМетодиј“ и Магистер по деловна администрацијаво областа на маркетингот на УниверзитетотШефилд. Пред да стапи на позицијата Раководендиректор за продажба, г-дин Фирфов бил Извршендиректор за продажба во Македонски Телеком. Тојима широко искуство во рамките на МакедонскиТелеком, стекнато на повеќе различни менаџерскипозиции. Во текот на повеќегодишната работа вообласта на телекомуникациите, тој има оствареноисклучителни резултати во многу важни и големипроекти.Ефтим Бетински, Главен директор за техника наТ-Мобиле МакедонијаСвојата кариера ја започнал во 1991 годинакако инженер за операции и одржување, по штово 2001 година бил унапреден на позицијатаГлавен директор за техника. Најголем печат нанеговата богата кариера во телекомуникацискатаиндустрија оставило воведувањето на прватадигитална централа во земјата (EWSD), како иGSM. Во текот на неговото работење во рамкитена Компанијата тој формирал и развил неколкусектори и иновативни и единствени технологии.Некои од нив се MSC блејд серверите, брзината напренос на податоци од 21 Mb/s во радио мрежата,припејд системот со иновативни карактеристики ифункции за постапување со 1 милион претплатници,секторите во рамките на компанијата заразвој и оптимизација на радио мрежата, итн.Г-дин Бетински е инженер за телекомуникациикој својата диплома ја стекнал на МосковскиотУниверзитет за телекомуникации во 1990 година.


Одбор на директори наМакедонски Телеком АД - СкопјеОдборот на директори на Македонски Телеком АД - Скопје управува со Друштвото во рамките на овластувањата определени со закон и соСтатутот, како и овластувањата што изречно му се дадени од страна на Собранието. Според Законот за трговски друштва, правата иобврските на Одборот на директори се регулирани со Статутот на Друштвото.Членовите на Одборот на директори ги избира Собранието на Македонски Телеком АД - Скопје.Оливер Костуранов, Претседател и неизвршен член на ОДТој беше избран за член на Одборот на директори на 30 април 2010 година, со мандат од 1 мај 2010, а за Претседател на Одборот надиректори на Македонски Телеком АД - Скопје на 1 мај 2010 година. Г-дин Костуранов е Генерален директор на глобалното инвестиционодруштво SEAF за Македонија. Тој е Генерален директор на Фондот SEAF Македонија, Генерален директор на Малиот инвестициски фонд(SIF) и Регионален менаџер на Фондот SEAF за Јужен Балкан. Г-дин Костуранов има богато искуство во областа на банкарско работење,инвестиционо банкарство (спојувања и преземања на компании), менаџмент консалтинг и управување со приватни инвестициски фондовиво Македонија и пошироко во регионот. Тој се стекнал со диплома за Магистер по деловна администрација на Универзитетот Шефилд воОбединетото Кралство.Николај Бекерс, Извршен член и ГИДТој беше избран за член на Одборот на директори на 31 јули 2007 година, си мандат од 10 септември 2007 година, а за Извршен член наОдборот на директори во функција на Главен извршен директор на Македонски Телеком АД - Скопје на 10 септември 2007 година.Г-дин Бекерс стапи во Дојче Телеком во 1995 година на раководни позиции во меѓународните подружници на Групацијата како: СателиндоИндонезија, Глобе/Ислаком, Филипини и Франција, каде бил на високи менаџерски позиции.Тој е член на Одборот на Империјал Тобако Македонија, Претседател на Германско-македонската бизнис асоцијација, Потпретседател наЕвропската бизнис асоцијација и Потпретседател на Меѓународниот совет на инвеститори (ICI).Назим Буши, Потпретседател и неизвршен член на ОДТој беше избран за член на Одборот на директори на 30 април 2010 година, со мандат од 1 мај 2010 година, а за Потпретседател наОдборот на директори на 1 мај 2010 година. Г-дин Г-дин Буши има долгогодишно искуство во бизнис менаџмент. Тој вршел различнистратешки функции во рамките на Воениот аеродром на ЈНА и Аеродром Петровец, Републичкиот судски совет за сообраќајна безбедноство рамките на Министерството за внатрешни работи, бил на позицијата на Заменик директор на Дирекцијата за заштита и спасувањена Република Македонија, како и Потпретседател на Управниот одбор на Гинеколошката болница Чаир - Скопје. Во моментов, тој еНадворешен советник на Градоначалникот на Чаир.Кристофер Матхајзен, Неизвршен член на ОДТој беше избран за член на Одборот на директори на Македонски Телеком АД - Скопје на 4 ноември 2009 година.Г-дин Матхајзен беше назначен за Главен извршен директор на Маѓар Телеком на 5 декември 2006 година и за Претседател на Одборот надиректори на 21 декември 2006 година.Г-дин Матхајзен е член на Менаџмент Колегиумот на Маѓар Телеком од септември 2002 година. Од јануари 2005 до јуни 2006 годинаработеше како Главен директор задолжен за деловната линија за услуги на фиксна телефонија (Т-Com). Тој е член на Одборот на директорина Американската стопанска комора во Унгарија и на Одборот на доверители на бизнис училиштето на CEU. Г-дин Матхајзен се стекнал содипломи по економија и финансии од Универзитетот во Индијана, Блумингтон и Универзитетот Колумбија во Њујорк.Габор Пал, Неизвршен член на ОДТој беше избран за член на Одборот на директори на Македонски Телеком АД - Скопје на 25 јуни 2010 година, со мандат од 1 јули 2010година. Тој има учествувано во повеќе проекти на Маѓар Телеком за преземања во регионот на ЈИЕ. Тој беше член на Одборот на директорина Мобимак и подоцна во Одборот на директори на Т-Мобиле Македонија, а во моментов е член на ОД на Црногорски Телеком и членна Одборот на директори на М-Фактори ДО од Будимпешта. Г-дин Пал се стекнал со диплома по управување со финансии и логистика наЕкономскиот универзитет на Будимпешта во 1993 година, по што се стекнал со втора диплома на Факултетот за математика и програмирањепри Универзитетот Еотвош Лоранд во 1994 година.Јанош Сабо, Неизвршен член на ОДТој беше избран за член на Одборот на директори на Македонски Телеком АД - Скопје на 31 јули 2007 година.Од април 2003 година, тој е Директор за финансии на Деловната единица за услуги на фиксна телефонија на Маѓар Телеком, а од јануари2008 година тој е Директор за планирање и контрола на Маѓар Телеком.Г-дин Сабо е исто така и член на Одборот на Црногорски Телеком АД. Својата диплома ја стекнал на Економскиот универзитет наБудимпешта во 1986 година, каде дипломирал меѓународни односи.Др. Клаус Ничке, Неизвршен член на ОДТој беше избран за член на Одборот на директори на Македонски Телеком АД - Скопје на 4 ноември 2009 година.Г-дин Ничке работи во Генералната дирекција на ДТАГ на раководна позиција како Виш потпретседател за Југоисточна Европа зауправување со стратегија и области во рамките на Групацијата МТ. Г-дин Ничке се приклучи кон Дојче Телеком (ДТАГ) во 2002 година,каде што бил на различни менаџерски позиции: Менаџер за област за подружниците на ДТАГ во Централна Европа (Унгарија, Хрватска иСловачка), а на раководната позиција Виш потпретседател тој управува со Секторот за стратегија на деловната линија на ДТАГ во Германија.Во 2005 година ја презема функцијата на Раководен директор задолжен за надградба на единицата за производи и развој. Тој се стекнал содиплома на универзитетот во Келн, диплома од Универзитетот во Бостон и титула „Доктор на природни науки“ од Макс Планк Институтот воКелн.


14 15Гунтер Мосал, Неизвршен член на ОДТој беше избран за член на Одборот на директори на Т-Мобиле Македонија на 5 мај 2006 година. Тој исто така е член на Одборот надиректори на Македонски Телеком и член на Одборот за ревизија на Македонски Телеком. Г-дин Мосал ја започнал својата кариера во1988 година во Дојче Телеком во Келн, по што во 1989 година станал Раководител за стратегија за маркетинг и продажба. Во 1991 година,започнал да работи за Сојузното министерство за пошти и телекомуникации каде бил одговорен за управувањето со фреквенции при штодал значителен придонесе за регулирањето на фреквенцииите во германскиот Закон за телекомуникации. Во 1995 и 1996 година, тој билконсултант на Европската комисија за регулирање на апликациите за безжична локална јамка. Тој повторно се приклучи на Дојче Телекомво 1996 година како проект менаџер за Велика Британија. Тој формираше заедничко вложување со британски, француски и американскипартнери и во 1999 година стана Раководител за управување со филијали за Западна Европа. Тој исто така беше член на Одборот надиректори на британската кабловска компанија Eurobell и го поддржуваше највисокото раководство на Дојче Телеком во клучните стратешкипроекти. Во 2000 година, тој стана Раководител за инвестициски консалтинг за Западна Европа и управуваше со голем број на проекти заспојувања и преземања. Во 2003 година, тој стана Заменик претседател за управување со заеднички вложувања. Тој се стекнал со дипломапо електротехника на Техничкиот Универзитет на Рајна-Вестфалија (RWTH) во Ахен во 1987 година.Борис Ставров, Неизвршен членТој беше избран за член на Одборот на директори на Македонски Телеком АД - Скопје на 4 декември 2008 година.Г-дин Ставров е инженер по физика и Магистер по деловна администрација, а поседува и различни сертификати во областа нателекомуникациите и управувањето со проекти. Во текот на неговата професионална кариера, тој работел како ГИД и член на Одборот наМТРТВ - Македонска национална радио-телевизија, а бил и член на Одборот на директори на Т-Мобиле Македонија, Директор на Секторотза регулатива, Деловен координатор и извршен асистент на ГИД на Македонски Телеком.Тој има големо искуство, како и широки познавања, како во областа на техниката, така и во областа на администрацијата - радиодифузија,медиуми, ИТ,човечки ресурси, регулатива и правни прашања.Ромео Деребан, Независен член на ОДТој беше избран за член на Одборот на директори на Македонски Телеком АД - Скопје на 17 мај 2007 година.Г-дин Деребан бил Градоначалник на Општина Струга. По таа позиција, тој ја презел функцијата на Советник во Управата за имотно-правниработи – Подрачна единица Охрид.Г-дин Деребан е постојан соработник на ЗФРСЛ во единиците на локалната самоуправа и поранешен член на Постојаниот комитет наЗаедницата на единиците на локална самоуправа на Македонија.Методи Стоименовски, Независен член на ОДТој беше избран за член на Одборот на директори на Македонски Телеком АД - Скопје на 17 мај 2007 година.Г-дин Стоименовски се стекнал со диплома по компјутерски техники, информатичка технологија и автоматика на Електротехничкиотфакултет, Универзитет „Св. Кирил и Методиј“.Од јануари 2006 година, тој работи како Директор на Секторот за информатичка технологија во Јавното претпријатие „Водовод иканализација“ - Скопје.Досегашното богато искуство го има стекнато во Дуна Компјутери, ЕСМ АД, ЕИН-СОФ и во Министерството за локална самоуправа.Анти-Јуси Лумијарви - Независен член на ОДТој беше избран за член на Одборот на директори на Македонски Телеком АД - Скопје на 4 ноември 2009 година.Тој се приклучи на Маѓар Телеком во 2004 година како виш менаџер за сметководство и лидер на тимот за реорганизација на деловнитепроцеси одговорен за реорганизирање на процесите во областа на финансиите во согласност со имплементацијата на заедничкиот сервисенцентар за сметководство на Групацијата Маѓар Телеком. Во 2006 година, тој беше унапреден на позиција на Заменик директор на EurAccountзадолжен за оперативна поддршка, позиција на која тој е до денес.Анти-Јуси Лумијарви поседува магистратура по бизнис администрација од Универзитетот за економија и бизнис администрација во Турку,Финска.Горан Ивановски - Неизвршен член на ОДТој беше избран за член на Одборот на директори на Македонски Телеком АД –Скопје со мандат од 29 ноември 2006 година.Г-дин Ивановски има дипломирано на Технолошкиот факултет при Универзитетот„Св. Кирил и Методи“ во Скопје.Тој е Директор на националната Сител телевизија од 1995 година и Генералендиректор на РИК Силекс Кратово од 2002 година.Миклош Васили- Независен член на ОДТој беше избран за член на ОД на Македонски Телеком АД - Скопје на 25 јуни 2010година, со мандат од 1 август 2010 година. Од 1 февруари 2010 година тој е напозиција на ГИД на Origo АД која е во целосна сопственост на Групацијата МаѓарТелеком. Г-дин Васили е активен во сферата на услугите за онлајн содржини веќе деветгодини, прво како ГИД на Net Media Plc којшто го објавува Portfolio.hu од 2001 година, апотоа како ГИД на Index.hu Plc од 2005 година до ноември 2009 година кога исто такабеше и член на Одборот на директори на сопственикот - Групацијата CEMP, одговоренза оперативни прашања.Г-дин Васили ги завршил студиите на Универзитетот за економија во Будимпешта во1996 година, по што тој, исто така се стекнал и со диплома по право на Катедрата поправо на Универзитетот ЕЛТЕ во 1997 година.Членови на ОД на Македонски Телеком АД - Скопје во текот на 2010 година, коишто поднеле оставка / биле отповикани:Г-дин Жарко Луковски, Претседател и Неизвршен член на ОД, со мандат заклучно со 01.05.2010 година;Г-дин Агрон Буџаку, Заменик Претседател и Неизвршен член на ОД, со мандат заклучно со 01.05.2010 година;Г-дин Денеш Слуха, Неизвршен член на ОД, со мандат заклучно со 30.06.2010 година;Г-дин Роберт Молнар, Независен член на ОД, со мандат заклучно со 31.07.2010 година.


Одбор на директори на Т-Мобиле Македонија АДНиколај Бекерс - Претседател и неизвршен член на ОДТој беше избран за член на Одборот на директори на 31 јули 2007 година, си мандат од 10 септември 2007 година, а за Извршен член наОдборот на директори во функција на Главен извршен директор на Македонски Телеком АД - Скопје на 10 септември 2007 година.Г-дин Бекерс стапи во Дојче Телеком во 1995 година на раководни позиции во меѓународните подружници на Групацијата како: СателиндоИндонезија, Глобе/Ислаком, Филипини и Франција, каде бил на високи менаџерски позиции.Тој е член на Одборот на Империјал Тобако Македонија, Претседател на Германско-македонската бизнис асоцијација, Потпретседател наЕвропската бизнис асоцијација и Потпретседател на Меѓународниот совет на инвеститори (ICI).Жарко Луковски, Извршен член на ОДТој беше избран за член на Одборот на директори на Т-Мобиле Македонија со мандат од 12 декември 2006 година, а за Извршен членна Одборот на директори во функција на Главен оперативен директор од 11 септември 2007 година. Г-дин Луковски беше избран заГлавен извршен директор на Т-Мобиле Македонија АД - Скопје од 1 април 2010 година. Претходно, тој беше член и Претседател наОдборот на директори на Македонски Телеком АД - Скопје. Г-дин Луковски има големо искуство на полето на компјутерските науки ителекомуникациската интеграција. Неговото искуство опфаќа работа како на шведскиот така и на македонскиот пазар. Тој имаше активнаулога во проектот за електронски потпис на Министерството за финансии. Подолг период, г-дин Луковски работел и соработувал соразлични светски брендови како Fujitsu, Siemens, Microsoft, Philips, Compaq, Xerox, Hewlett Packard, Motorolla, Ericsson, при што стекналшироко меѓународно искуство.Клаус Милер, Извршен член на ОДТој е Раководен директор за клучни прашања на Македонски Телеком избран на таа позиција на 1 март 2008 година, а беше избран иза Главен оперативен директор на Т-Мобиле Македонија со мандат од 1 април 2010 година. Г-дин Милер има повеќегодишна и успешнакариера во различни домени во телекомуникациската индустрија. Кариерата ја започнал во 1992 година во тогашната Deutche Post, за потоанеговото професионално унапредување да продолжи главно на високи позиции во рамките на Групацијата Дојче Телеком, вклучувајќи гиангажманите во Маѓар Телеком, како и актуелниот ангажман во Македонија. Тој е доктор по политичка економија. Тој дипломирал како првво класата на програмата за Магистри по деловна администрација. Тој е докажан професионалец на полето на корпоративната стратегија,владините и корпоративните прашања, како и големопродажниот телекомуникациски бизнис.Кристофер Матхајзен, Неизвршен член на ОДТој беше избран за член на Одборот на директори на Македонски Телеком АД - Скопје на 4 ноември 2009 година.Г-дин Матхајзен беше назначен за Главен извршен директор на Маѓар Телеком на 5 декември 2006 година и за Претседател на Одборот надиректори на 21 декември 2006 година.Г-дин Матхајзен е член на Менаџмент Колегиумот на Маѓар Телеком од септември 2002 година. Од јануари 2005 до јуни 2006 годинаработеше како Главен директор задолжен за деловната линија за услуги на фиксна телефонија (Т-Com). Тој е член на Одборот на директорина Американската стопанска комора во Унгарија и на Одборот на доверители на бизнис училиштето на CEU. Г-дин Матхајзен се стекнал содипломи по економија и финансии од Универзитетот во Индијана, Блумингтон и Универзитетот Колумбија во Њујорк.Др. Клаус Ничке, Неизвршен член на ОДТој беше избран за член на Одборот на директори на Македонски Телеком АД - Скопје на 4 ноември 2009 година.Г-дин Ничке работи во Генералната дирекција на ДТАГ на раководна позиција како Виш потпретседател за Југоисточна Европа зауправување со стратегија и области во рамките на Групацијата МТ. Г-дин Ничке се приклучи кон Дојче Телеком (ДТАГ) во 2002 година,каде што бил на различни менаџерски позиции: Менаџер за област за подружниците на ДТАГ во Централна Европа (Унгарија, Хрватска иСловачка), а на раководната позиција Виш потпретседател тој управува со Секторот за стратегија на деловната линија на ДТАГ во Германија.Во 2005 година ја презема функцијата на Раководен директор задолжен за надградба на единицата за производи и развој. Тој се стекнал содиплома на универзитетот во Келн, диплома од Универзитетот во Бостон и титула „Доктор на природни науки“ од Макс Планк Институтот воКелн.Габор Пал, Неизвршен член на ОДТој беше избран за член на Одборот на директори на Македонски Телеком АД - Скопје на 25 јуни 2010 година, со мандат од 1 јули 2010година. Тој има учествувано во повеќе проекти на Маѓар Телеком за преземања во регионот на ЈИЕ. Тој беше член на Одборот на директорина Мобимак и подоцна во Одборот на директори на Т-Мобиле Македонија, а во моментов е член на ОД на Црногорски Телеком и членна Одборот на директори на М-Фактори ДО од Будимпешта. Г-дин Пал се стекнал со диплома по управување со финансии и логистика наЕкономскиот универзитет на Будимпешта во 1993 година, по што се стекнал со втора диплома на Факултетот за математика и програмирањепри Универзитетот Еотвош Лоранд во 1994 година.Јанош Сабо, Неизвршен член на ОДТој беше избран за член на Одборот на директори на Македонски Телеком АД - Скопје на 31 јули 2007 година.Од април 2003 година, тој е Директор за финансии на Деловната единица за услуги на фиксна телефонија на Маѓар Телеком, а од јануари2008 година тој е Директор за планирање и контрола на Маѓар Телеком.Г-дин Сабо е исто така и член на Одборот на Црногорски Телеком АД. Својата диплома ја стекнал на Економскиот универзитет наБудимпешта во 1986 година, каде дипломирал меѓународни односи.


16 17Небојша Стајковиќ, Неизвршен член на ОДТој беше избран за член на Одборот на директори на Т-Мобиле Македонија на 14 декември 2009 година. Г-дин Стајковиќ има широкипознавања во областа на информатичката технологија и системското инженерство и работел на различни позиции почнувајќи од ИТконсултант на ТЕРТИА Скопје, Office Инструктор и Генерален директор, па се до Советник на Министерот за информатички технологии ителекомуникации. Тој поседува диплома по електроника и телекомуникации од Универзитетот Св. Кирил и Методиј во Скопје и Магистратураод Првиот Европски Универзитет во Скопје. Тој е член на AIA – Меѓународна организација на ватерполо судии и Претседател на Ватерполофедерацијата на Македонија.Ирена Мишева, Неизвршен член на ОДТаа беше избрана за член на Одборот на директори на Т-Мобиле Македонија со мандат од 12 декември 2006 година. Г-ѓа Мишева работиво телекомуникациската индустрија повеќе од 10 години. Од 2000 година до денес таа била член/советник на неколку тела: Комисија закомунални работи, Комисија за заштита на животната средина, Комисија за образование, Комисија за социјална заштита и заштита надецата, Комисија за меѓуетнички односи и Комисија за урбанизам на Град Скопје. Во моментов, таа е Претседател на Советот на ГрадСкопје. Таа е и член на Секретаријатот на Фондацијата „е-Македонија“. Г-ѓа Мишева поседува Сертификат за политичко управување од ИРИ,Фондација „Конрад Аденауер“, како и Магистратура по комуникации од Њујорк Универзитетот во Скопје.Александар Стојков, Неизвршен член на ОДТој беше избран за член на Одборот на директори на Т-Мобиле Македонија на 13 декември 2007 година. Г-дин Стојков е доцент на Правниотфакултет Јустинијан Први во Скопје. Со титулата доктор по меѓународна економија се стекнал на Универзитетот Staffordshire во ВеликаБританија. Г-дин Стојков има работно искуство од три години во владиниот сектор, на раководни позиции во Министерството за финансии(Сектор за буџет и фондови, а подоцна, Сектор за макроекономска политика). Тој бил консултант на неколку владини проекти; проекти наСветската банка и USAID, итн. Г-дин Стојков реализирал и шестмесечен пост-докторски истражувачки престој во интер-универзитетскиотцентар во Монтреал (Канада).Гзим Острени, Неизвршен член на ОДТој беше избран за член на Одборот на директори на Т-Мобиле Македонија АД – Скопје на 16 септември 2008 година. Г-дин Острени билна различни позиции во текот на неговата богата и долгогодишна работа. Тој работел како наставник, бил претседател на Одборот наОпштинскиот комитет и Инспектор за граници и странски и други служби во Дебар. Тој продолжува како пратеник во Собранието и потоа какоПотпретседател на Собранието на Република Македонија. Денес, тој живее и работи во Дебар.Гунтер Мосал, Независен член на ОДТој беше избран за член на Одборот на директори на Т-Мобиле Македонија на 5 мај 2006 година. Тој исто така е член на Одборот надиректори на Македонски Телеком и член на Одборот за ревизија на Македонски Телеком. Г-дин Мосал ја започнал својата кариера во1988 година во Дојче Телеком во Келн, по што во 1989 година станал Раководител за стратегија за маркетинг и продажба. Во 1991 година,започнал да работи за Сојузното министерство за пошти и телекомуникации каде бил одговорен за управувањето со фреквенции при штодал значителен придонесе за регулирањето на фреквенцииите во германскиот Закон за телекомуникации. Во 1995 и 1996 година, тој билконсултант на Европската комисија за регулирање на апликациите за безжична локална јамка. Тој повторно се приклучи на Дојче Телекомво 1996 година како проект менаџер за Велика Британија. Тој формираше заедничко вложување со британски, француски и американскипартнери и во 1999 година стана Раководител за управување со филијали за Западна Европа. Тој исто така беше член на Одборот надиректори на британската кабловска компанија Eurobell и го поддржуваше највисокото раководство на Дојче Телеком во клучните стратешкипроекти. Во 2000 година, тој стана Раководител за инвестициски консалтинг за Западна Европа и управуваше со голем број на проекти заспојувања и преземања. Во 2003 година, тој стана Заменик претседател за управување со заеднички вложувања. Тој се стекнал со дипломапо електротехника на Техничкиот Универзитет на Рајна-Вестфалија (RWTH) во Ахен во 1987 година.Владимир Здравев, Независен член на ОДТој беше избран за член на Одборот на директори на Т-Мобиле Македонија АД – Скопје на 13 декември 2010 година. Г-дин Здравев бил наразлични позиции во областа на финансиите и бил вклучен во националниот процес на модернизација преку стратешки проекти. Тој активноучествувал во проектот Национална платежна картичка; проектот за електронски облик и дигитален потпис. Потоа продолжил како раководителна Секторот за фискална автоматизација на УЈП и Советник на Генералниот директор на државната Управа за јавни приходи. Г-дин Здравев билДиректор на Институтот за акредитација на Македонија и Директор на МЕПСО од 2007 година до август 2010 година. Тој се стекнал со дипломапо Заварување и заварени конструкции на Машинскиот факултет во рамките на Универзитетот Св. „Кирил и Методиј“ во Скопје.Анти-Јуси Лумијарви, Независен член на ОДТој беше избран за член на Одборот на директори на Македонски Телеком АД - Скопје на 4 ноември 2009 година.Тој се приклучи на Маѓар Телеком во 2004 година како виш менаџер за сметководство и лидер на тимот за реорганизација на деловнитепроцеси одговорен за реорганизирање на процесите во областа на финансиите во согласност со имплементацијата на заедничкиот сервисенцентар за сметководство на Групацијата Маѓар Телеком. Во 2006 година, тој беше унапреден на позиција наЗаменик директор на EurAccount задолжен за оперативна поддршка, позиција на која тој е до денес.Анти-Јуси Лумијарви поседува магистратура по бизнис администрација од Универзитетот за економија и бизнис администрација во Турку,Финска.Членови на ОД на Т-Мобиле Македонија АД Скопје во текот на 2010 година,коишто поднеле оставка / биле отповикани:Мајкл Лоренс, Извршен член на ОД, со мандат заклучно со 31.03.2010 година;Славко Пројкоски, Неизвршен член на ОД, со мандат заклучно со 09.04.2010 година;Денеш Слуха, Неизвршен член на ОД, со мандат заклучно со 30.06.2010 година;Сашо Димитријоски, Независен член на ОД, со мандат заклучно со 12.12.2010 година.


18+1


19 19Продолжуваме да бидеме иновативни.Како лидер на пазарот, треба да поттикнуваме иновации и да гоодржиме врвниот квалитет и на тој начин да ја зачуваме нашатапозиција пред конкуренцијата. Сега е време да се направи чекорнапред кон гигабитното општество - ова е утврдено воСтратегијата на Групацијата која што се потпира на три главнистолба:Одржувај – Трансформирај – Иновирај!Др. Клаус Милер,Раководен директор за клучни прашањаво Македонски Телекоми Главен оперативен директор на Т-Мобиле


2010 – Година на пристапот „Една компанија“Нашата визија, аспирација, бренд, организација и корпоративна култура се менуваат и го следаттемпото на сè поголемите потреби на корисниците, истовремено одговарајќи на новите предизвици.Македонски Телеком и Т-Мобиле Македонија го преструктурираат деловното работењеМакедонски Телеком и Т-Мобиле Македонија планираатда го преструктурираат своето деловно работење вогодините што доаѓаат - со мрежи од следната генерација иуслуги за гигабитно општество. Највисокото раководствона двете компании планира да го прошири портфолиото иквалитетот, наместо да влегува во „ценовни војни“ коиштоби ги загрозиле можностите за инвестирање.По ребрендирањето на Македонски Телеком, 2008 годинабеше посветена на транспонирање на фиксниот бизнис. Гирепозициониравме и ги ребалансиравме нашитетрадиционални фиксни производи и реализиравме многууспешно воведување на IPTV и зголемување на нашатабаза на интернет корисници. Во 2009 година, започнавмесо распоредување на мобилни услуги од 3-та генерација иFTTH.Со цел да се оживее нашата визија и да ја остварименашата аспирација да станеме високо ценета услужнакомпанија, менаџментот на Македонски Телеком иТ-Мобиле разви нова компаниска стратегија којашто гивклучува трите главни пораки „Одржувај - Трансформирај- Иновирај“ и којашто е усогласена со стратегијата на ДојчеТелеком.Корисниците и нивните барања, како и движењата напазарот, се главните двигатели на промените востратегијата на компанијата. Во пазарно опкружувањекоешто постојано се развива и е високо конкурентно,приватните и деловните корисници бараат услуга „сè наедно место“, којашто, во секое време и на секое место, имобезбедува постојан пристап до информации прекуразлични уреди и платформи. Македонски Телеком иТ-Мобиле Македонија успешно ги следат глобалнитетрендови во бизнисот.Одржувај – Трансформирај - Иновирај е главниот тек нанапредок на двете Компании во периодот од 2010-2015година. Компаниите ќе ја одржуваат корисничката базапреку обезбедување на врвни искуства за корисниците.Ќе се врши трансформација на мрежите и процесите соцел да се изгради гигабитно општество и да се развијатактивности низ целиот синџир на вредности, секако,вклучувајќи го тука и развојот на пристап до уштепоатрактивни содржини. Се планираат инвестиции воизнос од околу 150 милиони евра во текот на следните 3-4години, особено во интелигентни мрежи, како и во ИТрешенија и интернет услуги.Дефинирање на план за гигабитното општествоИнфраструктурата, мрежата и процесите ќе сетрансформираат. Високо квалитетната инфраструктура еод суштинско значење и тоа е факт. Соодветно на тоа,компаниите имаат за цел да ги трансформираат своитемрежи и процеси за гигабитното општество во смисла наобезбедување на FTTH технологија за најмалку 8.000 новидомаќинства во Скопје во текот на следната година, аFTTH мрежата штотуку започна да се шири и во другиградови во Македонија. Во плановите е предвиден ипонатамошен развој на 3G и на стратегијата за уреди.Проширувањето на трендовите за конвергенција, односноприближување на нашите два основни деловни сегменти- фиксните и мобилните комуникации - е исто така надневен ред. Да не заборавиме, подобрените ИТ операциисе од суштинско значење за ефикасноста и успехот наоваа стратешка компонента.


20 21Креирање на култура на отвореност иинтегриран комуникациски пристап во ситесегменти, што ќе овозможи единственоискуство во однос на услугите за ситекориснициОчекувања на корисницитеЕкспертите очекуваат глобалниот податочен сообраќајда „експлодира“ во наредните години на глобално ниво.До 2015 година, во просек, еден корисник на мобилнателефонија ќе користи податочен обем од околу 14гигабити на месечно ниво. Во 2005 година, овој обем бешесамо неколку мегабити. Оваа потреба од податоци вопретстојното „гигабитно општество“ ќе биде придвиженаод различните апликации од кои дел ќе бидат стари ноомилени, а други ќе бидат сосема нови. За корисниците,тука главно спаѓаат веб видео содржините со високпропусен опсег, но и користењето на податоци прекусоцијалните медиуми.И Македонски Телеком и Т-Мобиле се лидери напазарот преку обезбедување на супериорни услуги,производи и технологија за корисниците во Македонија,како Македонија да е дел на ЕУ во областа нателекомуникациите.Обезбедување на услуги со највисок квалитет и вредностКомпаниите ги дефинираа чекорите кон еден нов Телекомкој ќе биде интегрирана Компанија која ќе секарактеризира со тренд на раст и развој. Одржувај-Трансформирај-Иновирај се стратешки пораки со коиштосе утврдува начинот за постигнување на нашата цел. Тиепретставуваат логично продолжение на стратешкитеактивности спроведени досега. Иднината треба да донесепромени во структурата на Компанијата прекуподобрување на постоечките и промоција на нови ииновативни бизниси коишто ќе обезбедат долгорочнастратешка стабилност.Од тие причини, стратегијата 2010-2015 е фокусирана наследниве области: Одржувај-Трансформирај-Иновирај!Само Групацијата Македонски Телеком може да води,да услужува и да расте на начин којшто е погоден заизградба на модерно општество, поради лесниот пристапдо глобалниот лидер во поврзан живот и работа инеговото првокласно германско инженерство, планови задолгорочни инвестициски циклуси коишто се потребни занајсовремен развој, организација, процеси и вештини заработа со корисници воспоставени со цел да се постигнеусогласеност со сите регулаторни и еколошки обврски,избегнување на несоодветни потези и исполнување на онашто се очекува од добрите корпоративни граѓани.Што нè прави единствени и различни?1. Врвно корисничко искуство2. Врвни производи3. Врвен бренд4. Врвни комуникации5. Иновативно лидерство


„Одржувај“ се однесува натрадиционалните услуги илојалните корисници.Во овој сегмент, Компаниите имаатнајголема база на корисници ивисок удел на пазарот. Какокомпании ориентирани конкорисниците, имаме обврска дасоздаваме и да нудиме услуги сонајвисок квалитет и вредност затрадиционалните и лојалникорисници коишто гоовозможуваат нашиот развоенпотенцијал.Од исклучително значење е да сезајакне лидерската позиција наовој план, а истовремено да и сеиспрати јасна порака на оваагрупа на корисници дека тие седвижечката сила на сите нашичекори и промени.· Одржување на базата накорисници преку обезбедување наврвно корисничко искуствоНа пазар којшто постојано серазвива и на кој постои растечкаконкуренција, нашата намерае да останеме лидери нудејќипремиум квалитет и услуги што нèиздвојуваат од конкуренцијата. Соподобрување на традиционалнитеуслуги и промоција на нови, нашаобврска е на постојните корисницида им обезбедиме најквалитетни инајвредни услуги.Целта на трансформацијатаДа се скратат процедурите и дасе преструктурираат Компаниитево организација којашто еприлагодлива на новите променина пазарот, преку создавање накултура во која сите припаднициод двете Компании се дел одголемото Т семејство.Трансформацијата е синоним залидерство вотелекомуникацискатаиндустрија. Таа треба да бидеприфатена од страна на ситевработени, не само врвниотменаџмент, а тоа треба да станепредуслов за промена накултурата со цел да се одржипозицијата на лидер на иновациина пазарот.· Трансформација на мрежите ипроцесите за гигабитнотоопштество„Поврзани живот и работа“, каконов компаниски концепт,наметнува нови интегрирани ИТплатформи и апликации, како инови, интегрирани гигабитнимрежи, како оптички така ибезжични.· Трансформација на процеситеи на корпоративната култураТрансформацијата е синоним залидерство во нашата индустрија,што подразбира и промена накултурата во секојдневнатаработа на сите вработени прекутрансформација и оптимизацијана процесите и трансформацијана инфраструктурата.Иновативноста како животнафилозофија и стил на работаТоа треба да им донесе новиуслуги и бизниси на крајнитекорисници.Ова е клучно прашање за целатаГрупација ДТ. Постојат јасниочекувања според кои, до 2015година, 7-10% од клучнитеприходи би требало да доаѓаат одновите услуги и бизниси. Истатастратешка цел се однесува и наМакедонија.· Иновативни активности низцелиот синџир на вредностиИновативноста како начин задиференцирање на пазарите иобезбедува раст на компанијатапреку промена на структурата наприходите и влез во нови бизниси.Иновативноста како нов стил наработа во чие средиште се новитетехнолошки изуми е единствениотправ пат во овој момент кој водикон успех и перманентнипридобивки.· Иновативен пристап доатрактивни содржини и апликацииРазвој на производи и понуда надигитализирани иперсонализирани услуги достапниза корисниците, без оглед на тоадали тие се дома, на работа или водвижење.


23 23Ние сме обединети со заедничката визија и ја следимеСтратегијата која ќе не направи иновативна и високо ценетауслужна корисничка компанија.Со цел да се поддржи имплементацијата на Стратегијата иисполнувањето целите на компанијата, ние мора да обезбедимелиберална корпоративна култура во која поединците сеинспирирани да го постигнат најдоброто. За таа цел, ние смепосветени на нашите Водечки принципи и на воспоставувањетона работно опкружување кое се одликува со тимски дух,единство во обезбедувањето на квалитет на услугите имотивација за постигнување на одлични резултати.Бранка Павошевиќ,Главен директор за човечки ресурсиМакедонски Телеком и Т-Мобиле Македонија


Вработените го создаваатнашиот успешен бренд!Како што е утврдено во нашата Стратегија, ние се движиме на патот кон еден нов Телеком којштоќе не етаблира на пазарот како оператор што нуди иновативни комуникации кои се најдобри восвојата класа, како и одлични услуги. Деловните предизвици што произлегуваат од нашата новаСтратегија се клучни двигатели на компанијата и на индивидуалните перформанси. Тие ги даваатнасоките за управување со човечките ресурси. Областа за ЧР промовира нова услужна културакојашто ќе ја поддржи трансформацијата на компанијата во согласност со динамичните променина пазарот.Еден голем тим којшто го поддржува процесот на променаИнтензивните и динамични промени на пазарот бараатусвојување на деловен модел којшто ќе биде во можност даодговори на барањата за услуги од типот „сè на едно место“од страна на корисниците. Ова нè прави да гиконсолидираме бизнисите за фиксна и мобилнакомуникација со цел да се постигне функционирање кое вопоголема мера ќе биде централно управувано. Како деловенпартнер на организацијата, ЧР го следи темпото на процесотна трансформација кон кориснички-ориентирана услужнакомпанија.Веруваме дека за да ги задоволиме барањата накорисниците, ние мора да ја оптимизираме и да обезбедимеподдршка за работната сила со што ќе се подобриконкурентноста на компанијата. За таа цел, ние започнавмеда се прилагодуваме и да се менуваме со цел да гиисполниме потребите на нашата внатрешни корисници, т.е.вработените. Почнувајќи од 2010 година, започнавме да гиконсолидираме процесите поврзани со човечки ресурси водвете компании со цел да се добие поефикасно извршувањена работата од еден извор и да се обезбеди поддршка заеден одличен тим којшто е подготвен да одговори набарањата на корисниците за обезбедување на интегриранирешенија. Започнавме да ги стандардизираме процеситеонаму каде што беше применливо и каде што постоејаможности за синергија и за добивање на конкурентнапредност.Заеднички вредности што нè обединуваатПочнувајќи од 2010 година, Македонски Телеком и Т-МобилеМакедонија ја усвоија новата корпоративна култура утврденаво Петте водечки принципи коишто претставуваатпродолжение на T-Spirit. Тие го дефинираат нашетооднесување како дел на Групацијата ДТ и нè обединуваат воспроведувањето на нашата амбиција да бидеме најценетауслужна компанија во Македонија. Водечките принципи сетука за да ни обезбедат насоки во однос на нашетозаедничко работење и тие се основата на која започнавме даградиме силна компанија водена од професионална исигурна работна сила којашто е добро подготвена запостигнување на деловните цели.Наша мисија е да се поддржи деловното работење прекуобезбедување на:· Корпоративна култура која ќе доведе до успешно работење· Иновативна работна сила· Управување со извршувањето на работата· Здраво и безбедно работно опкружување


24 25Одговорно управување со човечките ресурси· Задоволството на корисникот е двигател на нашите активностиОвој принцип се фокусира на најважното нешто за нашиот бизнис: несамо да ги задоволиме корисниците, туку и да ги воодушевиме. Нашдвигател треба да бидат мислите, чувствата, потребите и искуствата накорисниците. Со тоа што ќе се ставиме во нивна положба, можеме даги предвидиме и да ги исполниме нивните индивидуални потреби.· Почитта и интегритетот го водат нашето однесувањеВо вториот принцип станува збор за вистинското почитување накорисниците, партнерите, добавувачите и акционерите. Успехот наМакедонски Телеком и Т-Мобиле Македонија може да се постигнесамо доколку во основа постои култура која се одликува соотвореност и чесност.· Повеќе мислења – една одлукаТретиот принцип се фокусира на нашата култура на заедничкоработење. Тимовите треба отворено да дискутираат за сите прашањаи да разменуваат мислења. Но, штом ќе се донесе одлука, истататреба да биде прифатена од целиот тим. На посебните работни места,одлуката се спроведува и се извршува како еден тим.· Најдобро место за работа и усовршувањеЧетвртиот принцип ја истакнува важноста на вработените закомпанијата и за културата на компанијата. Доколку сакаме дастанеме најценетата услужна компанија во рамките нателекомуникациската индустрија и пошироко, ние мора да вложимемаксимални напори за да се соочиме со предизвикот штопроизлегува од конкуренцијата во претстојните години. Во тојконтекст, компанијата очекува посветеност и успех од сите. Нашазаложба е, како на менаџментот, така и на вработените, МакедонскиТелеком и Т-Мобиле да станат најдобро место за работа иусовршување.· Јас сум Т – Сметајте на менеПоследниот принцип опфаќа лична посветеност кон компанијата одстрана на секој вработен. Тоа значи дека кога некој корисник имапроблем, секој вработен лично се залага за негово решавање.Колегите можат да сметаат еден на друг а корисниците пак накомпанијата. Овој принцип се фокусира на сигурноста којашто е одсуштинско значење за исполнување - а онаму каде што е возможно инадминување - на она што е ветено. Во суштина, последниот принципго сублимира значењето.Како темел на нашата корпоративна култура, Водечките принципи јадаваат основата во однос на начинот на кој сакаме да работимезаедно насекаде во Македонски Телеком и Т-Мобиле Македонија и нанашата повраност со Групацијата ДТ. Новите корпоративни вредностисе однесуваат подеднакво на сите вработени во целиот свет ипретставуваат составен дел на една компанија во фокусот на чиеработење се наоѓаат корисниците.Брзите промени во нашата индустрија бараат брзиодговори, т.е. содветно образовани и обучени вработеникоишто се подготвени да ги извршуваат своите задачи вопозитивно работно опкружување. Ние одговараме на овасо постојано подобрување, образовни обуки навработените и прилагодување на мерките поврзани сочовечките ресурси.Наша цел е да бидеме признаени како посакуванработодавец и за таа цел се трудиме да одржуваме високистандарди и добри односи на вработените во нашетоработење. Нашите политики за вработување се развиенина начин којшто ги отсликува локалните правни и културнибарања и услови за вработување. Нашиот високо развиенсистем за управување со човечки ресурси се фокусира наисполнувањето на сите аспекти поврзани со развојот инапредокот на вработените во Македонски Телеком иТ-Мобиле Македонија.Како добар работодавец во македонското општество, сетрудиме да ги привлечеме и да ги вработиме најдобритечовечки ресурси во нашата индустрија и се грижиме занивниот професионален развој во едно поддржувачкоопкружување коешто овозможува исполнување на нивнитецели. Привлекувањето на млада и талентирана работнасила, а подоцна и обезбедувањето на поддршка за нејзинпрофесионален развој, е наш врвен приоритет. Во 2010година, воведовме нова Програма со која нашатакомпанија влезе во партнерство со високо-образовниотсистем во земјата. На тој начин, ние даваме свој придонескон едукацијата на персонал којшто ќе биде доброподготвен да одговори на предизвиците накомуникациската индустрија во целата земја.Исто така, се стремиме да го задржиме фокусот на развојотна кариерата на секој поединец преку отворање на многуперспективи за градење на кариера. За таа цел, тимот зачовечки ресурси е посветен на подобрување на сегашнотоизвршување на работата на секој вработен, овозможувањена поединците да ги искористат идните можности запрефрлање на ново работно место, како и на исполнувањена целите на компанијата за динамична и ефективнаработна сила. Високо развиениот систем за едукација иобука кој го водат професионалци за ЧР обезбедувацелосна експертиза и потенцијал за да се исполнат ситеделовни можности дури и надвор од нашата компанија.Како најдобро место за работа и напредување, ние водимесметка поединците да го користат стручното знаење иекспертиза здобиени од нашите едукативни обуки. Одминатата година, како дел од еден меѓународен тим за ЧР,обезбедивме многу одлични можности за нашитевработени за развој на меѓународна кариера – со нашасоработка, успеавме широко да ги отвориме вратите наГрупацијата ДТ за ентузијасти и експерти од Македонијакои се подготвени да направат чекор напред.


Високо ценето добро извршување на работатаПроцесот на управување со извршувањето на работата кој гоподдржуваме ја засилува личната одговорност заисполнување на личните цели и за исполнување на целите накомпанијата. Нашиот систем за оценување на работатабазиран на компетенции ги наградува вработените врзоснова на нивното извршување на работата, потенцијалот ипридонесот кон успехот на деловното работење. Сестремиме да обезбедиме конкурентни и правични плати инадоместоци во компанијата. Плановите за бонуси кои им гинудиме на менаџментот и на вработените се во согласност сопоединечното извршување на работата и резултатите накомпанијата. Во 2010 година, започнавме процес наконсолидирање на системот за бонуси за МакедонскиТелеком и Т-Мобиле, најпрво на ниво на менаџментот. Овојпроект се очекува да заврши на ниво на вработените за дветекомпании до крајот на 2011 година. Лајтмотивот на работатана ЧР е дека стручните, способните и посветените вработенисе од витално значење за успехот на Македонски Телеком иТ-Мобиле Македонија. Ова најмногу го цениме!Оддавањето на признание за вработените е наша алатка воЧР која ги зајакнува и наградува најважните исходи коивработените ги креираат за нашиот бизнис. За таа цел,системот за дефинирање на цели кој го развивме е еднаквомоќен како за компанијата така и за поединечнотоизвршување на работата. Ова овозможува воспоставувањена добар систем за оценување наменет за мотивирање навработените. Ефективното и соодветното оддавање напризнание на луѓето води кон мотивиран кадар кој еповеројатно дека ќе работи понапорно во корист нацелокупното извршување на работата.Вклученоста на вработените е од витално значењеза нашата работаВеруваме дека вклученоста на вработените воорганизацијата креира опкружување во кое луѓето влијаат наодлуките и на активностите кои го засегаат деловнотоработење, но и нивните работни места. Со вклучување навработените во разни програми и проекти кои се одвиваат вокомпанијата, им овозможуваме да придонесат конконтинуираното подобрување и кон тековниот успех нанивната работна организација.Постојано го следиме внатрешното мислење на вработенитесо разни истражувања кои ги спроведуваме во текот нагодината. Редовното истражување Проверка на пулсот штого спроведуваме два пати годишно дава слика зацелокупната клима во компанијата. Ова ни помага да гиидентификуваме трендовите и чувствата на вработените, нипокажува како вработените ги разбираат процесите вокомпанијата, особено во време на трансформација, јаотсликува внатрешната подготвеност да се прифататпредизвиците на компанијата итн.Високата стапка на учество која ја добивме воИстражувањето на мислењето на вработените во 2010 годинаво споредба со 2008 година е уште еден показател декавработените сакаат да го кажат своето мислење за ситепрашања поврзани со компанијата. Ова е многу важенпоказател за нас во ЧР бидејќи ние сме врската преку којамислењето на вработените може да направи разлика припромената на процесите.Здравје, безбедност и благосостојба за нашите вработениЗдравјето, безбедноста и благосостојбата во рамките нанашата организација ни се најважни. Ние обезбедувамездрава средина за нашите вработени преку имплементирањена политиката на Компанијата од областа на здравјето ибезбедноста на вработените во согласност со најновитеевропски регулативи и практики. На тој начин овозможувамеи одржуваме безбедна работна средина и здрави работниуслови за нашите вработени.Имајќи ја предвид природата на работниот процес, сегрижиме работното опкружување да биде прилагодено прекупреземање на разни безбедносни мерки и мерки за заштитана здравјето. Континуирано спроведуваме обуки за давработените се стекнат и го зголемат своето знаење исвесност во врска со овие прашања. Вработените постојаносе информирани за сите прашања во врска со регулативите иаспектите од областа на здравјето и безбедноста прекувнатрешни информативни канали.За прв пат во 2010 година, спроведеното Истражување намислењето на вработените на ниво на цела Групацијасодржеше разни прашања за да се проверат, меѓу другото,аспектите поврзани со здравјето, врз основа на кои беанаправени детални и научни извештаи и анализи наздравјето, идентификувајќи ги приоритетите за активности соцел да се обезбеди добро работно опкружување и да сеподобри здравствената состојба на тимот.Ова доведува до заклучок дека компанијата посветуваголемо внимание за да обезбеди оптимални работни условиво однос на одредбите за здравје и безбедност со цел да сеобезбеди здраво и безбедно опкружување за нашитевработени.


26 27


26 29Македонски Телеком и Т-Мобиле се меѓу најголемитеподдржувачи, не само во рамките на деловното опкружување воМакедонија, туку и во рамките на разни области кои се одсуштинско значење за целокупниот развој на македонскотоопштество. Се обидуваме да го олесниме и збогатимесекојдневниот живот на луѓето и да инвестираме во разниобласти кои се од суштинско значење за развојот намакедонското општествоДимитар КовачевскиИзвршен директор на Област заКомуникација на ниво на Групација


Дизајниравме одговорна стратегија за комуникација со воспоставен контекст за одржливост. Гиидентификувавме очекувањата и потребите на разни заинтересирани страни во општеството и гооценивме нивното влијание. Креиравме партнерства во рамките на разни области и ние секогашсме на располагање за оние на кои им е потребна помош. Македонски Телеком и Т-Мобилесе долгогодишни поддржувачи на македонските организации и лица во областа на културата,образованието, спортот, традиционалните вредности, модерното општество и трендови...Унапредување на образовните процеси воземјатаПосветеноста кон зголемување на квалитетот наобразованието преку ефикасна употреба на Интернетот какомодерна технолошка комуникациска алатка беше потврденасо продолжување на најголемиот проект во земјата за2010 година - Проектот „Компјутер за секој ученик“. Освенкомпјутерска опрема и Интернет конекција во училиштата,Т брендот обезбеди Интернет и за студентските домови низземјата. Освен во училиштата, пристап до Интернет им бешеобезбеден и на студентите во четири студентски домови воСкопје, Штип, Битола и Гостивар, како и во Охрид и Прилеп.Освен тоа, се цел да им се овозможи на студентите даги користат придобивките од Интернетот со брзина насветлината, планот за проширување на оптичката мрежаги опфаќа и студентските домови, со што Компаниитедополнително го истакнуваат проширувањето на пристапот домодерната технологија.Спортските настани ги поврзуваат луѓето, гобудат тимскиот дух и креираат здрава срединаИнвестирањето во спортот е една од клучните определби.Спортот го зајакнува духот и ги совладува сите бариери.Затоа, за да придонесе кон врвни спортски достигнувања,Т брендот поддржуваше неколку клучни настани, какошто е учеството на македонската сениорска ватерполорепрезентација во европското првенство во ватерполо воХрватска. Исто така, Т брендот е традиционален поддржувачна Охридскиот пливачки маратон, најголемиот меѓународенспортски настан во земјата кој се одржува 56 години и јапривлекува целокупната светска пливачка елита. Другспортски настан кој го поддржаа Компаниите во 2010 годинае традиционалниот меѓународен кајак слалом ИКАС 2010,кој се одржа во рекреативниот центар Матка, Скопје. Ова енајстариот спортски настан во Македонија на кој учествуваатдобитници на олимписки, светски и европски награди.Културните настани креираат моменти запаметење што вреди да се споделат!Музика, забава и фестивалиAКако општествено одговорен бренд, Т беше дел однастани со што ги збогати културните содржини во земјата.Компаниите поддржуваат меѓународно познати фестивали:Меѓународниот фестивал за современи уметности АКТО воБитола, Балкански музички плоштад во Охрид, Охридско лето.Летото почнува со традиционалната поддршка на најголемиотмакедонски културен настан – Охридско лето. Оваа светскипозната културна манифестација се одржува секоја годинаво Охрид, а Т брендот е секогаш присутен преку поддршкана изведбите на некои од најголемите имиња во светотна музиката пред македонската публика. Охридско летоостанува амбасадор на македонската култура и музика.И оваа година, Античкиот театар во Охрид беше местото кадешто се одржуваше Балканскиот музички плоштад каде штоучествуваа некои од најпознатите балкански уметници.Главниот град на Македонија, Скопје, повторно беше обоенод звуците на џезот. Скопскиот џез фестивал, кој е етаблиранкако еден од џез фестивалите од највисок ранг во регионот,во 2010 година се одржа по 29-ти пат со поддршка од Т.На минатогодишното 29-то издание на познатиот Скопскиџез фестивал, учествуваа многу еминентни и познати џезмузичари од целиот свет, вклучувајќи ги САД, Куба, Бразил,Нов Зеланд, Велика Британија, Италија, Холандија, Норвешка,Белгија.


30 31Петта година по ред (2010 година), АКТО Фестивалот ги собрамеѓународните уметници од полето на визуелни уметности,музичка култура и бројна публика од целиот регион.Интересот на публиката и на медиумите за Фестивалотрасте од година во година и истиот се здоби со имиџ наединствен фестивал од овој вид во Македонија кој ги собира ипромовира новиот бран на модерни уметници од Македонија,Бугарија, Албанија, Србија, Грција, Хрватска, Словенија, ЦрнаГора, Босна и Херцеговина. „Циркусот под отворено небо“или Баскерфест се одржува секоја година во јуни. Т брендоте лојален пријател на овој летен спектакл со необични иуникатни изведби на улични уметници од целиот свет.Т брендот веќе неколку години е партнер на Скопско лето.Реномето на овој настан е потврдено и надвор од границитена Македонија со членството во Здружението на меѓународнифестивали и настани – ИФЕА.Настаните кои се одржаа во 2010 година се голем доказ зареномето кое Т брендот го има во Македонија – најголеми најлојален партнер на македонската култура, музика инастани за деца.Со поддршка на Компаниите, најголемите ѕвезди на попмузиката во Македонија, Калиопи и Влатко Илиевски, имдадоа единствена можност на нивните обожаватели дауживаат во звуците на нивната музика во живо во текот наконцертите и при правењето на нивните албуми.Како долгогодишни партнери на Златно славејче,Гроздоберче и Супер ѕвезда – детски музички фестивали– Компаниите создадоа основа за збогатување на детскиотживот и за настап на многу познати македонски пејачи.Најважно е да им се овозможи на многу талентирани деца одцелата земја да го покажат својот музички талент.


Заштита на животната срединаЗаштитата на животната средина и обезбедувањето набезбедни услови за работа се меѓу карактеристиките наопштествено одговорните компании со високо развиенасвест за животната средина. Освен безбедната работа закомпаниите кои се дел од заедницата во која делуваат,Компаниите посебно се грижат и за зголемување насвесноста кај јавноста за животната средина. Преку процесии ангажмани, Т брендот во Македонија активно придонесувакон заштита на животната средина и кон заштита иподобрување на условите за живот на идните генерации.· На Светскиот ден на телекомуникациите, Т брендот испратисилна одекнувачка порака до граѓаните и корисниците созасадување на дрва и садници во Градскиот парк и активносе вклучи во големата акција на територијата на целатадржава - Денот на дрвото - Засади ја својата иднина.· Час на планетата земја – Во март, компаниите воМакедонија се приклучија на светската иницијативанаречена Час на планетата земја заедно со околу 90 другиземји. Македонски Телеком и Т-Мобиле ги исклучијасветлата за да привлечат внимание кон фактот дека секојможе да стори нешто за заштита на животната средина.Целта на Час на планетата земја е да се посочи наклиматските промени и заканите од истите. Компаниитеправат сè што е во нивна моќ за да ја зголемат свесноста наделовниот сегмент и на корисниците за можностите занивна вклученост.- сè што правиме има влијание на иднината и животите нанашите деца.Политика за заштита на животната срединаПолитиката за заштита на животната средина на МакедонскиТелеком АД – Скопје и Т-Мобиле Македонија вклучуваприфаќање на одговорност и обврска за почитување наЗаконот за животната средина и другите регулативиповрзани со животната средина и стремење кон постојаноподобрување на влијанието на Компаниите врз животнатасрединаКомпаниите сметаат дека е најважно да ја извршуваат својатаработа така што ќе бидат свесни за нивното влијание врзживотната средина и затоа тие ќе ги направите сите напориза да ја применат оваа пракса во целокупното работење,погрижувајќи се да ги извршуваат своите активности како„Општествено одговорна компанија“.Политиката за заштита на животната средина јасно гинаведува минималните барања:· Имаме општествена одговорност да ја заштитиме животнатасредина и нашето размислување и делување се насоченикон долгорочно одржливо општество во интерес на иднитегенерации.· Заштитата на животната средина ни е од најголема важност.Менаџментот е директно одговорен за дефинирање иимплементирање на Политиката за заштита на животнатасредина во двете Компании.· Користиме модерен систем за управување со животнатасредина за да обезбедиме ефикасна примена на нашатаПолитика за заштита на животната средина.· Нашата Политика за набавки е насочена кон исполнувањена целите за заштита на животната средина. Овие целиимаат влијание и на нашето однесување кон договорнитестрани.· Се стремиме да најдеме решенија за производи и услугикои ја зачувуваат енергијата и природните ресурси.· Активно ги вклучуваме нашите вработени во мерките зазаштита на животната средина.· Ја информираме јавноста и акционерите и промовирамеконструктивен дијалог.Помагање на оние на кои им е потребноЗа да се овозможи полесен пристап до драмските уметности, беа снимени пет радио драми и една новогодишна бајка соподдршка на Компаниите. Овие радио драми без изведени за децата од Државното училиште за рехабилитација на децаи младинци со оштетен вид „Димитар Влахов“ и за членовите на Здружението на слепи лица. На овој начин, Компаниитеги промовираат вредностите на брендот, збогатувајќи го животот и давајќи придонес кон создавање на солидна основа закултурна и социјална интеграција на сите членови на заедницата.Донација од вработените на Македонски Телеком и Т-Мобиле за Црвениот крстВработените на Македонски Телеком и Т-Мобиле Македонија собраа преку 200 кутии со книги, играчки и облека како делод активностите за одбележување на Светска недела на кориснички услуги 2010 и ги донираа на Македонскиот црвен крст.Хуманитарната активност на вработените на Македонски Телеком и Т-Мобиле Македонија е дел од бројните активностиводени од корпоративните културни принципи во компаниите на ниво на Групацијата Дојче Телеком.Во соработка со Црвениот крст и Државниот институт за трансфузиона медицина, вработените на двете Компанииорганизираа и ден на крводарителство. Тоа е традиционална активност со која вработените ја покажуваат својата хуманост идоброволност придонесувајќи кон здравјето и животот на граѓаните во нивното општество.


33 33Фондација Т-Мобиле за МакедонијаФокусот на Фондацијата Т-Мобиле за Македонија бешеда се подобри јавното здравје и да се создадат подобриуслови за медицински третман на сите граѓани. Од другастрана, целта на Фондацијата е да обезбеди поддршка занајранливите групи во општеството, пред сè за децата.Визијата на Фондацијата е да создаде поубава и посреќнасредина, изразувајќи ги вистинските животни вредностии свесноста за заемно помагање, средина во која ситеможеме да го исполниме нашиот потенцијал за доброто насите.Мисијата е да се изнајдат различни начини за да сегенерираат идеи и инвестиции со кои можеме да импомогнеме на луѓето на кои им е потребна помош и наорганизациите и институциите за имплементација напроекти од општествен интерес.За таа цел, во 2010 година Фондацијата Т-Мобилеза Македонија даде донација за подобрување намедицинскиот третман и условите за сместување надеца и новороденчиња на Клиниката за инфективниболести. Дел од средствата беа наменети за Клиникатаза анестезиологија, реанимација и интензивна нега –КАРИЛ. Фондацијата донираше и машина за механичкавентилација на Клиниката за анестезиологија, реанимацијаи интензивна нега (КАРИЛ). Машината се користи за даовозможи вештачка вентилација и е замена и компензацијаза спонтано дишење.Донацијата има директно влијание на спасувањето човечкиживоти. Опремена со најнов софтвер, оваа машина истотака овозможува намалување на нус појавите кои сепојавуваат во текот на третманот. КАРИЛ е единственаинституција во Македонија која нуди таква нега и каде штосе носат сите критични случаи не само од Македонија тукуи од регионот.Исто така, Фондацијата Т-Мобиле за Македонија обезбедидонација за Клиниката за инфективни и фебрилни болестисо која се овозможи реновирање на Одделот за цревниинфекции. Сите простории во Одделот кои се користат засместување на новороденчиња се целосно реновирани,климатизирани и опремени со мебел. На Клиниката заинфективни болести годишно се третираат околу 4000пациенти, од кои 80% се новороденчиња и мали деца. НаОдделот за цревни инфекции годишно се хоспитализираат500-600 новороденчиња чија ранлива возраст бараспецифично сместување и услови за нега и медицинскапомош.Фондацијата Т-Мобиле за Македонија донираше мебел нанеколку невладини институции и организации. Донацијатана мебел се изврши во текот на еден месец активнадоброволна работа која беше збогатена со учеството навработените од Македонски Телеком и Т-Мобиле.Исто така, со донацијата на мебел, Фондацијата Т-Мобилеза Македонија беше вклучена во обезбедувањето наподдршка на кампањата на Детското село, И ти можешда помогнеш, за која телефонскиот број 070 143 456беше отворен за донации. На тој начин и Фондацијатастана партнер на Детското село во процесот на стабилнофинансирање и подобрување на квалитетот на животот надецата.Освен на Детско село, Фондацијата донираше мебел ина Клиниката за инфективни и фебрилни болести, наневладините организации Калисто и Интегритет, Домот задеца без родители 11 Октомври и на други институции.Таквите општествено важни активности придонесувааткон градење и зајакнување на културата на корпоративнаопштествена одговорност.Броеви за донацијаПосебните броеви за донација на Т-Мобиле се најактивниотканал за собирање на средства наменети за помош налуѓето на кои им е потребна итна хируршка интервенцијаили третман, за проекти од јавен општествен интерес и заневладини организации. Овие броеви се отворени ипромовирани од страна на Фондацијата на барање напоединци или организации, а средствата ги донираатграѓаните. Преку посебните броеви за донација,корисниците на Т-Мобиле меѓусебно се поврзуваат во кругна хуманост, обезбедувајќи директна помош заисполнување на хуманата цел за која е наменет бројот.Од основањето на Фондацијата во 2020 година, преку овиеброеви собрани се повеќе од 640.000 евра за повеќе од200 лица. Дополнителни 210.000 евра беа донирани ипреку 50 проекти за севкупно општествено доброимплементирани од Фондацијата.


Нашите активности во медиумите поврзанисо корпоративната општественаодговорност во 2010 годинаГлобална акција „Час на планетата земја“27.03.201027.03.2010 година, Македонски Телеком АД – Скопје и Т-Мобиле Македонија, како компании совисоко развиена свест за заштита на животната средина, ќе се приклучат кон глобалната акција„Час на планетата земја“ која се одржува по четврти пат.Во периодот од 20:30 до 21:30 часот во текот на акцијата, сите светла и клима уреди ќе бидатисклучени во сите продажни места и административни згради на Македонски Телеком АД –Скопје и Т-Мобиле Македонија.Фондацијата Т-Мобиле за Македонија реновираше Одделениево Клиниката за инфективни болести23.04.2010Фондацијата Т-Мобиле за Македонија & додели донација на Клиниката за инфективни болести ифебрилни состојби наменета за реновирање на Одделението за цревни инфекции.Донацијата овозможи целосно реновирање на сите осум соби за сместување на новороденчињасо нивните мајки на Одделението за цревни инфекции, како и инсталирање на системи заклиматизација и набавка на мебел. Со тоа, условите за третман и престој на деца ќе бидатподобрени. Донацијата беше збогатена и со пријателите на Фондацијата – децата од домот задеца без родители 11 Октомври и децата од Центарот за поддршка на лица со пречки воинтелектуалниот развој Порака од Куманово, кои донираа цртежи за разубавување на собите.World Cyber GamesШестиот локален шампионат во World Cyber Games се одржува овој викенд8/19/2010Во сабота 21.08.2010 година, шестиот национален шампионат во сајбер игри World Cyber Games2010 (WCG) ќе започне во 11:00 часот пред Experience Café и продажниот салон на T-Home иT-Mobile на плоштадот Македонија во Скопје.Преку 200 натпреварувачи од целата земја поделени во 50 тимови ќе учествуваат вонационалниот шампионат кој е поддржан од Т брендот во Македонија. Најдобриот тим во CounterStrike ќе ја претставува Македонија на светското финале на WCG 2010 кое ќе се одржи во ЛосАнџелес САД, и се очекува да биде најпосетен и најдобро организиран електронски спортскинастан.


34 35Македонската Т Групација како единствен спонзорна домашната ватерполо репрезентација20.08.2010Македонската јавност беше официјално информирана за соработката помеѓу ТГрупацијата и македонската сениорска ватерполо репрезентација, која вклучуваексклузивно спонзорство од компанијата кое се случува непосредно предпочетокот на Европскиот шампионат во ватерполо во Хрватска, каде што ќеучествува и нашиот тим.Фондација Т-Мобиле за Македонија донира мебелна домот за деца без родители 11 Октомври18.11.2010Фондацијата Т-Мобиле за Македонија донираше мебел на домот за деца безродители 11 Октомври со што се заокружи месецот на активна доброволна работана вработените на Т-Мобиле и Македонски Телеком. Во текот на месецот наактивна доброволна работа, кој траеше од 18 октомври до 19 ноември, беаимплементирани неколку донаторски активности со кои се овозможи донација на300 парчиња мебел.Освен донацијата за домот на деца без родители, Фондацијата донираше истолици, маси и ормари на СОС Детско село, невладините организации Калисто,Интегритет, Алфа и Омега, Здружението на жени и овозможи целосно реновирањена просториите и понатамошно опремување со мебел на Одделението за цревниболести во Клиниката за инфективни болести во Скопје.М2 продукција и Т-Мобиле го започнаа новиот циклус од „Потрага по ѕвезда“12.11.2010Музичката продукција М2 во соработка со Т-Мобиле организира нов циклус од„Потрага по ѕвезда“. Овој оригинален музички проект им дава на младитеанонимни музички таленти во Македонија единствена можност да го претставатсвојот квалитет и да изградат успешна идна кариера. Во изминатите години„Потрага по ѕвезда“ ги оствари соништата на многу млади луѓе кои станаа успешнии еминентни имиња на македонската музичка сцена, како што се: Елена Ристеска,Ламбе Алабаковски, Александра Пилева, 4Play, Бојана Атанасовска и многу други.Богата програма за незаборавно новогодишно искуство01.12.2010Градот Скопје заедно со Македонски Телеком, Т-Мобиле Македонија имакедонско-германското стопанско здружение најавија бројни активности запретстојната прослава на новогодишните празници.Градот Скопје ќе се погрижи нашиот град да биде во добро расположение идекориран во празничен дух, додека Македонски Телеком, Т-Мобиле имакедонско-германското стопанско здружение најавија денови исполнети собогата културно - забавна програма со многу забава и моменти за паметење засите генерации.


Т е клучна компонента на успехот на нашата компанија. Восрцето на ветувањето на нашиот бренд се споделените искуства.Наша обврска е да им обезбедиме на нашите корисниципроизводи од вистинска важност за поврзување на нивнитесекојдневија. Тоа ќе го направи Т да биде прв избор и ќе креиразадоволни и лојални корисници.Матијас Ханел,Главен директор за маркетинг на Македонски Телекоми Т-Мобиле Македонија


30 37Продажниот пристап треба едноставно да ги конвертирапотенцијалните купувачиво вистински корисници. Како ќе го постигнеме ова? Состратешки чекори, посветеност, постојани промени и иновациинаменети за задоволување на сите потреби на корисницитеГабор Алтман,Главен директор за продажба на Македонски Телекоми Т-Мобиле Македонија


Фокус на воведувањето и промовирањето на нови услуги, задржување на лојалните корисници иуникатен начин за воспоставување на односи со новите кориснициЕден од главните фокуси во 2010 година беше ставен наDouble и Triple Play пакетите, на продажбата на говорни иширокопојасни услуги, на конвергирани производи и наинтензивирање на односите со корисниците.Стратешките маркетиншки чекори и комуникацијата ипрофесионализмот на двете Компании во рамките на ситепродажни активности, успеаја да го стабилизираатодлевањето на корисниците и да ја зголемат базата налојални корисници.T-Home и T-Mobile остануваат лидери на иновациите воМакедонија!Воведувањето на првата 3 Screen кампања во рамките наГрупацијата ДТ овозможи уникатно искуство за корисниците– ексклузивна покриеност на сите видови медиуми на ФИФАСветското првенство во фудбал 2010 – на мобилен телефон,Интернет и IPTV со висока резолуција.За прв пат во Македонија и во Групацијата Дојче Телеком, водухот на Т брендот и вредностите, пред почетокот на ФИФАСветското првенство во фудбал, T-Home и T-Mobile гововедоа најновото иновативно решение во областа нателекомуникациите – понудата 3 Screen. Сите обожавателина фудбалот во Македонија имаа ексклузивна можност да гигледаат натпреварите од ФИФА Светското првенство вофудбал во живо, со висока резолуција на MaxTV, на нивниотмобилен телефон или преку Интернет на web.maxtv.mk, www.idividi.com.mk, www.t-home.mk во секое време, на секоеместо, со кристално чиста слика која нуди потполнозадоволство и возбуда.· Повеќе од 6.000 корисници на Т-Мобиле ги гледаафудбалските натпревари на нивните мобилни телефони· Импресивни настани под отворено небо – само воизминатите два дена од турнирот, повеќе од 3.000 луѓе гигледаа натпреварите и заедно навиваа на отворено.Клучната мотивација за преземање на ваков чекор бешерешеноста за комуникација, дека постои нешто ново иразлично, атрактивно и корисно, нешто што претходно небеше познато на македонскиот телекомуникациски пазар, нодостапно за корисниците; нешто што ќе донесе извонреднофудбалско искуство на било кој екран каде и да се. Самозабавна, ексклузивна содржина може да привлече новикорисници кои ќе ги користат услугите.Т брендот ги донесе најновите телекомуникациски иновациивоведени во Македонија.Денес, Т ги предводи меѓународните телекомуникацискитрендови нудејќи уникатно и незаборавно искуство загледање на истата содржина преку телевизија со високарезолуција, Интернет и мобилна телефонија.Нудење на истата содржина на различни медиуми е клучендвигател за Т брендот во Македонија. Главната цел е да сеобезбеди истата MaxTV понуда на различни уреди, покрајтелевизијата, како што се телевизија на мобилен телефон,телевизија на веб.Освен тоа, Компаниите работат на проширување насегашната multi screen понуда со дополнителна, позабавна иуникатна содржина за нивните корисници.Како одговор на агресивните движења на цените наконкуренцијата на пазарот за мобилни комуникации,Т-Мобиле креираше нови пакети и портфолија за сегментотна приватни и деловни корисници и семејниот сегмент, коипривлекоа огромен број на корисници за само 6 месеци.Еден од главните фокуси беше ставен на сегментот намобилни податочни услуги, каде што Компанијата постигнуваголемо зголемување во споредба со претходната година.Имајќи ги предвид потребите и очекувањата на корисницитешто произлегуваат од модерниот стил на живот, Т брендотвоведе производи во пакет како што се Family + и Total Connectivity.Со воведувањето на заеднички производи на дватабренда, T-Home и T-Mobile, корисниците ги добиваат ситеуслуги кои што им се потребни во еден производ како пакети на една сметка. Таквите чекори водат кон задоволство,задржување/спречување на одлевањето на корисниците изајакнување на односите со корисниците, притоаистовремено следејќи ги сите дневни и долгорочни потреби.Како резултат на зголемената потреба на корисниците одвидео и податочни услуги, Т брендот воведе неколку новиникои придонесоа кон исполнување на целното задоволство накорисниците.Еден од најважните фокуси на продажбата на Т-Мобиле бешеставен на уредите за мобилни податочни услуги сововедување на разновидно портфолио на таблет компјутери идруги смарт телефони.2010 година ја означи воведувањето на iPhone 4 што сеслучи во септември. Набрзо по појавувањето на iPhone 4 напазарот, како дел од Групацијата ДТ, iPhone 4 беше воведенво Македонија, во рамките на вториот европски бран изаедно со 4 други земји. Т-Мобиле создаде вистинскауспешна приказна од тоа!


38 39„Се на едно место“ за нашите кориснициМакедонски Телеком и Т-Мобиле развија мрежа на разнипродажни канали, за услужување на корисниците одразлични сегменти. Главниот продажен канал е мрежата од46 заеднички продавници на Компаниите. Од 1 октомври,сите продавници нудат целосно портфолио на производитена двете Компании. Новиот продажен концепт на ДТ бешевоведен во четири продавници во 2010 година. Една одпродавниците беше дизајнирана како кафетерија иресторан, урбано место каде луѓето можат да уживаат и да сезапознаат со најновите технолошки решенија.Врвно корисничко искуствоСо својата сигурност и поставување на трендови,задоволувајќи ги потребите на корисниците, Компаниитевоведоа различен концепт на продажба и производи којштоги опфаќа следниве седум сегменти на производи: Сегментна специјални/актуелни понуди; Сегмент за интернет (иподатоци), Сегмент за дополнителна опрема и уреди;Сегмент за споделување на моменти (говорни услуги,редовни тарифи и телефонски апарати); Сегмент за забава,Бизнис сегмент и Сегмент за понуди за лојалност. Овојчекор овозможи пристап за сите посетители и корисници напродажните салони на T-Home и T-Mobile. Меѓународнатаанализа за контакт со корисници (ICCA) беше исто такавоведена во сите продажни салони низ Македонија штопомогна во дефинирањето на јасни насоки за уште поголемозголемување на задоволството на корисниците. Во поглед наподобрувањето на продажбата, со почетокот наУправувањето базирано на вредности, беше утврденоУправување со продажни канали со цел обид за дефинирањена реалната вредност на различните продажни канали истекнување на оптимална распределба на буџетот заинвестирање на пазарот. Тоа го покрива управувањето соканали и оперативниот развој, управувањето соспроведување на кампањи и активности за поддршка, со целда се осигура спроведување на одредени кампањи, да сеискористат трошоците за комуникација и да се зголемиефикасноста на кампањите на најдобриот можен начин.Имајќи ја предвид важноста на Односи со корисници, T-Mobileвоведе Телепродажба како дел од Мобилниот контактцентар.Во 2010 година беше ставен силен фокус и на FTTHпроизводите. Со интензивни напори на ИТ, маркетингкомуникација и продажните активности, Компанијата гипостигна таргетираните резултати.· 885% ефикасност во исполнувањето на предусловот зазапочнување на проектот· FTTH договори - 90% учество во вкупната продажба вопрвите два квартала од 2010 година· покриеност со FTTB оптика на повеќе од 130 деловникориснициПроектот Оптика се смета за иднина на телекомуникациитеКомпанијата започна во Скопје, но продолжува и во другитерегиони низ Македонија. Зголемената потреба за видео иподаточни услуги бара поголеми капацитети на преноснатамрежа. Дополнителен фокус ќе биде ставен на квалитетот науслугите, како и на зголемувањето на безбедноста имрежниот пристап.Во продолжение се дадени дополнителни новитети што беавоведени од страна на Т брендот во текот на 2010 година,како дел од годишната програма за посебен третман наделовната група на корисници:· утврдување на посебни броеви за секој деловен корисникпосебно!· ново портфолио на деловни тарифи со: тарифирање попрвата секунда на разговорот, вклучен интернет сообраќајво месечниот надомест и без надомест за конекција· организирање и подготовка на заеднички работилници наT-Home и T-Mobile за мали деловни корисници и корисници- мали средни претпријатија· проширено портфолио на деловни решенија, како што се:Управување со возен парк, Системска интеграција за малиделовни корисници и корисници - мали среднипретпријатија...Проширувањето на продажната мрежа на партнери бешеважен чекор во претходната година, со што беше опфатенопроширувањето на мрежата за индиректна продажба со новиголеми малопродажници коишто треба да обезбедатподдршка од највисок квалитет и соодветно покривање напазарот. Компаниите вложија многу време, човечки ресурсии професионализам во постојаната регионална поддршка,надзор и обука на лице место за вработените во продажнитесалони на партнерите.


2010 беше година на иновацијата поради:Појавата на е-трговија создаде нови финансиски потребикоишто во многу случаи не можат ефективно да се исполнатод страна на традиционалните системи за плаќање Соприфаќање на ова, Т брендот беше првиот кој воведеелектронски систем за плаќање: моделот за онлајнелектронско плаќање со кредитни и дебитни картички прекуwww.t-mobile.mk и www.t-home.mk за електронско плаќањена сметка (онлајн процес за плаќање на телефонски фактуриза корисниците на T-Mobile и T-Home) и електронсконадополнување на кредит (онлајн процес за надополнувањена припејд сметка за корисници на T-Mobile).Овој чекор не само што го докажува придонесот на Т возаштитата на животната средина, туку и дека им заштедувавреме на корисниците и им го олеснува животот, штопретставува основа на Т вредностите.Онлајн продажни канали - ефективен начин за постигнувањена одлични резултати!Јакнењето на единицата за онлајн продажба во 2010 годинасе покажа како ефективен начин за зголемување напродажбата и придонесе за надминување на крајнитерезултати. Унапредувањето на единицата за онлајнпродажба во Служба за онлајн бизнис, како посебен каналза продажба и услуги, беше значаен чекор напред воразвојот на корисничкиот канал за продажба/услуги/информации којшто е активен 24 часа во неделата. Покрајодговорната единица, тестирањето на онлајн продажбата совклучување на вработените, поставувајќи проект заспецијални бонуси, беше од клучно значење за постигнувањена значајните резултати во продажбата на 3Max, 2Max и 3Max FTTH пакетите. Само во декември, онлајн системотпридонесе со 43% во вкупните барања и 50% во вкупнатаимплементација на поднесени барања.Инвестициите, интензивната комуникација за подигнувањена свеста и информирањето на корисниците, како иинтензивните обуки и програми за бонуси за вработените вопродажба се неизбежни за постигнување на успешнирезултати – тоа донесе илјадници новостекнати корисници инадградба на приходите.Мотивирањето на вработените е клучен двигател кон успехотна компанијата!Како секој бренд и компанија што ја признава важноста наодносот со корисниците, Т брендот вложува посебни напориза тие цели исто така. За таа цел, двете програми залојалност на брендовите T-Home и T-Mobile беа споени воедна програма, најголема во Македонија којашто е целоснофокусирана на потребите на корисниците и се грижи занаградување на нивната лојалност.Твојот клуб – заедничка програма за лојални корисницина двата бренда, T-Home и T-MobileДвете компании ја започнаа оваа програма поради фактотшто корисникот секогаш се наоѓа во нашиот фокус. Оттука,програмите за лојалност на T-Home и T-Mobile, кои досегафункционира како посебни програми, Клуб на пријатели иКлуб 360, беа одлична можност да ја покажеме нашатапосебна грижа за корисниците. Брендовите обезбедијадополнителна вредност за долгорочните корисници, возамена за нивната доверба и лојалност.Како компании за електронски комуникации, ја ставамецелата модерна технологија во служба на корисниците соцел да се олеснат нивните животи, да им се обезбедат врвникомуникации и да заштедат време. Оваа програма е уштееден сегмент од целиот деловен концепт на МакедонскиТелеком и T-Мобиле Македонија.Земајќи го фактот што двете компании веќе понудијазаеднички, т.е. конвергирани услуги на пазарот, ова бешемногу логичен чекор. Концептот на заедничката програмаза лојалност, Клуб на пријатели на T-Home и Клуб 360 наT-Mobile, функционира како еден бренд од ноември 2010година.Тој ги обединува двете портфолија на Клубот на пријатели иКлуб 360 и воспоставувањето на единствен систем забодување. На овој начин, компаниите им нудат поголемипридобивки на своите корисници. Суштината назаедничкиот клуб на лојалност е корисниците да собератповеќе поени на едно место и да ги конвертираат вопосакуван производ, заштедувајќи при тоа време иовозможувајќи поголем избор.Меѓутоа, програмата за лојалност има и друга суштинскадимензија, настрана од материјалниот дел на приказната.Предметите кои се дел од понудата за наградување служаткако демонстрација на грижата за задоволување на желбитена корисниците, но пред се тие претставуваат знак наблагодарност за нивната лојалност и заедничка доверба којаја градиме низ годините.Недела на корисничките услугимеѓународна недела што се слави во целиот свет од странана сите компании ориентирани кон услуги и кориснициВо рамките на активностите за одбележување наМеѓународната недела на кориснички услуги, МакедонскиТелеком и T-Мобиле Македонија припремија и серијаинтересни изненадувања за своите корисници. При тоа,компаниите ја демонстрираа својата грижа за исполнувањена потребите и барањата на корисниците, т.е. нивните напориза беспрекорно функционирање на услугите и производитекоишто го носат Т брендот.Меѓународната недела на кориснички услуги јаодбележуваат илјадници компании низ светот во прватанедела на октомври. Темата на Меѓународната недела накориснички услуги 2010 беше Традицијата на услугите.


40 41Нашето портфолио на производиза 2010 година во медиумитеИнтернет со брзина на светлината, без дополнителна наплата за период од три месеци!11.02.2010Т-Home подготви неверојатна понуда што им овозможува на корисниците да уживаат во привилегиите насветската револуционерна технологија – Fibre to the home (FTTH) (оптика до домот). Заинтересиранитекорисници ќе можат да го пробаат Интернетот со брзина на светлината, без дополнителна наплата за период одтри месеци!Оние корисници што ќе одлучат да ја испробаат оваа најсовремена технологија, за првпат достапна воМакедонија, ќе добијат неограничен интернет сообраќај со симетрична брзина дури до 40 Mbps. Оптиката ќебиде достапна за новите и постојни корисници на MaxADSL, Call & Surf или 3 Маx пакетите на Т-Home.Уживање со MaxTV три месеци бесплатно14.04.2010Со цел да се овозможи поголем број на граѓани да уживаат во придобивките на најдобрата дигитална телевизијаво Македонија, T-Home подготви нова понуда за корисниците – 3 месечно бесплатно користење на MaxTVуслугата вклучувајќи ги 3Max, 2Max и 3Max Optic пакетите. Секој корисник што ќе склучи договор за кој било одовие пакети до 30 јуни 2010 година ќе може бесплатно да ужива во преку 80 канали со кристално чиста слика.Т-Мобиле го организира најголемиот пикник на езеро во Охрид30.04.2010Во сабота, 1 мај 2010 година, Т-Мобиле го организира најголемиот мајски пикник на езеро во Охрид, почнувајќиво 12 часот.Леко од Охрид кој беше интервјуиран од Т-Мобиле ја даде идејата за пикникот. Кога го прашаа – „Што бинаправил ако можеш да зборуваш за 1 денар/минута со преку 1.3 милиони корисници на Т-Мобиле“, Неговатажелба прерасна во голема и уникатна идеја – пикник на езеро.Идејата на Леко лесно се оствари со услугата на Т-Мобиле, што му овозможи да покани многу пријатели за само1 денар/минута и му помогна да го организира најголемиот најуникатниот пикник на езеро во Македонија.Најголемото вртење на хулахоп на сите времиња5/18/2010Дали знаете дека најголемото вртење на хулахоп во Градскиот парк во Скопје беше одржано на 10 април, воорганизација на T-Home?Забавата којашто започна, според планираното, утрото и продолжи неколку часа надвор од распоредот, завршидоцна попладнето. Бројните посетители од сите возрасти се забавуваа и спортуваа.Посетителите учествуваа во натпреварот во вртење хулахоп којшто беше организиран во неколку дисциплини:најдолго вртење хулахоп, вртење на хулахоп околу вратот, вртење неколку хулахопи истовремено и најголемогрупно вртење хулахоп.Најдобрите вртачи на хулахоп беа наградени со бројни награди и хулахоп изненадувања. Забавата во Градскиотпарк беше дополнително збогатена со изведбите на нашите поп-пејачи, Елена Ристеска и Ламбе Алабаковски.Настанот од којшто беше создадена прекрасна видео реклама, беше дел од новата промотивна кампања наT-Home „Сега и ти можеш да вртиш за 0 денари“ и се базира на основното ветување на нашиот бренд –создаваме искуства вредни за споделување.Најиновативен сајтwww.t-mobile.com.mk најавен како Најиновативниот сајт за 2010 година7/2/2010Т-Мобиле Македонија е добитник на наградата Најиновативен сајт на годината којашто се доделува нанастанот одржан под покровителство на Претседателот на Република Македонија и организиран од странана Системот за онлајн маркетинг „Keep an Eye“.Веб сајтот на Т-Мобиле беше претставен како најиновативен од аспект на техничките елементи коишто секористени при креирањето на сајтот, но и како резултат на фокусирањето на сајтот за задоволување напотребите на корисниците и обезбедување точни информации.Изборот на Сајт на годината, организиран по прв пат во Македонија оваа година, има за цел потенцирањена значењето на развојот на интернет сајтовите во Македонија.


Мобилниот телефонски апарат го заменува паричникот02.06.2010За првпат на македонскиот пазар, Т-Мобиле воведува нова и иновативна услуга за своите корисници – мобилно плаќање(M-Payment).Т-Мобиле е првиот оператор што им овозможува на корисниците да ги платат своите сметки во рестораните, кафе баровите исл., преку своите мобилни телефони. Услугата е брза, лесна и едноставна за користење, како и соодветна за сите модели нателефонски апарати.Уникатно фудбалско искуство со Т-Мобиле и T-Home09.06.2010Следете ги натпреварите од Светското првенство на телевизија со висока резолуција, мобилен телефон и интернет за прв патво Македонија.За прв пат во Македонија и воопшто во Групацијата Дојче Телеком, пред започнувањето на Светското првенство во фудбалво организација на ФИФА, во духот на Т брендот и вредностите, T-Home и T-Mobile ќе го воведат најновото иновативнорешение во областа на телекомуникациите – понудата 3 Screen. Фудбалските фанови ќе имаат ексклузивна можност да гогледаат Светското првенство во фудбал во организација на ФИФА во живо, на висока резолуција на MaxTV, на своитемобилни телефони или преку интернет во секое време на секое место.Кети Пери и Дојче Телеком заеднички гхи покануваат најголемите обожаватели да учествуваат во нејзиниот спот запесната „Firework“09.08.2010- Проект на Кети Пери: Кампањата за спотот на поп пеачката ќе ги ангажираат нејзините најголеми обожаватели да бидат делод нејзиниот спот за претстојниот нов сингл.‘Firework’.- Активностите на кампањата вклучуваат осум европски пазари на Дојче Телеком.- Кампањата го зајакнува мотото на брендот Дојче Телеком „Сподели доживувања“ со тоа што на обожавателите имобезбедува моменти за паметење коишто ќе можат да ги споделуваат.Нови продажни салони на Т брендот во Скопје26.08.2010T-Home и T-Mobile ја прошируваат својата продажна мрежа. Денес, два нови продажни салони беа отворени во Скопје вотрговскиот центар Беверли Хилс (поранешната локација на кафе барот Спа) и во Кисела Вода, веднаш до Рампа. А наскоро,со отворањето на новиот трговски центар Веро, на 1 септември, ќе почнат да работат два нови продажни салона.T-Mobile и T-Home услугите на една претплата01.09.2010Денес, брендовите T-Mobile и T-Home воведоа нова понуда, обезбедување на своите решенија за комуникација од едноместо, на иста сметка и на само една претплата.Family Max е новиот пакет создаден во согласност со барањата на различни возрасни групи и ги исполнува барањата нацелото семејство. Сите корисници на Family Max пакетот сега ќе можат да зборуваат, сурфаат и гледаат телевизија за цена од1.999 денари со ДДВ.Т-Мобиле го донесе iPhone 4 на македонскиот пазар09.24.2010Новиот iPhone 4 спакуван со прекрасен нов дизајн од стакло и не`рѓосувачки челик што го прави најтенкиот паметентелефон во светот.Денес, Т-Мобиле го донесе iPhone 4 на македонскиот пазар – најновиот iPhone 4 на Apple ја вклучува функцијата FaceTime,со што сонот за видео повик станува реалност, извонредниот нов Retina дисплеј со највисока резолуција некогаш вграденаво телефон, со што се добива супер јасен текст, слика и видео.Нови канали за плаќање на услугите06.12.2010Во согласност со модерниот начин на живеење и поседувајќи ги најсовремените технолошки достигнувања, МакедонскиТелеком АД – Скопје и Т-Мобиле Македонија, во соработка со Стопанска банка, воведоа нови и полесни канали за плаќањена услугите достапни 24 часа дневно во текот на целата недела. Корисниците на Македонски Телеком и Т-Мобиле ќе можатда ги плаќаат месечните сметки за интернет, телефон и телевизија преку интернет и преку мрежата на банкомати наСтопанска банка.


43 43Подготовка на теренот за нови производи и услуги, за иновациии за поголемо задоволство на корисниците... Нашата вклученосте потребна за сите процеси и целото работење на компанијата.Наша задача не е да донесуваме обични решенија, но ние требада ги зголемиме очекувањата и да ги запазиме сите временскирамки, ограничувања на буџетот и да бидеме први со најдобритерезултати.Торстен Алберс,Главен директор за техника на Македонски Телекоми Т-Мобиле МакедонијаБарањата и очекувањата на корисниците создадоа поинаквадефиниција за квалитетот и ефикасноста на мрежата. Да се биденајголема компанија којашто услужува повеќе од 120 милионипретплатници значи не само да се следат трендовите, туку и дасе следи интензивното темпо на Т брендот. Свесни сме декавлеговме во нова ера на телекомуникациите и се подготвивме зарастот на податочните услуги со широко распространување иподобрување на мрежата.Ефтим Бетински,Главен директор за техника на Т-Мобиле Македонија


Компаниите ја задржаа целта во 2010 година:Одржување на мрежата на високо технолошко ниво со цел да се обезбеди широк опсег напроизводи и услуги што ќе ги задоволат барањата на корисниците.Имајќи го ова во фокусот на сите активности...Македонски Телеком прави напори да ја модернизирасвојата мрежа и да постигне високо технолошко ниво, да гоподобри секојдневното оддржување и да ги надминепречките во процесот на давање услуги и отстранување нагрешки.Модернизирањето на мрежата се врши во неколку сегменти.Во областа на пристапната мрежа постојат два важнифокуси:· Модернизирање на мрежната инфраструктура соспроведување на оптичките кабли до крајните корисниципознато како Fiber-to-the-Home (FTTH) (оптика до домот).· Зголемување на густината на претпланици наширокопојасни услуги со искористување на постојнатабакарна мрежа со проширување на ADSL портовите ипокриеноста, како и искористување на веќеимплементираната FTTH мрежа.Распространувањето на FTTH е неизбежно за обезбедувањена висококвалитетни широкопојасни услуги. Во 2010 година,беше изграден капацитет од приближно 20.000 домови вонеколку поголеми градови во Македонија, како што се:Скопје, Куманово, Штип, Струмица, Охрид, Гостивар и др.Бројот на ADSL портови се зголеми на приближно 200.000портови, а беше постигната покриеност од речиси 100% насите RSU локации.Зголемените барања за сообраќај од широкопојаснитеуслуги продолжуваат да го потикнуваат порастот накапацитетот на транспортните мрежи. Во текот на 2010година, беа утврдени неколку нови IP/MPLS PoP локации,беше извршено проширување на речиси половина одрутерите со интерфејси од 1xGE и 10GE и беа воведени новиBRAS рутери. Капацитетот на Интернет гејтвеите беше истотака зголемен со цел да се исполнат барањата за интернетконекција.Барањата од порастот на широкопојасните услуги преку IP/MPLS мрежата, ISP и T-Mobile MK резултираа вопроширување на DWDM мрежата во текот на 2010 година.Проширувањето се состои од имплементација на ROADM(Reconfigurable Optical Add Drop Multiplexer) јазли на неколкулокации, проширување на речиси сите меѓународнипрекугранични линкови и проширување со интерфејси од10G на извесен број на локации.Деловните корисници остануваат во фокусот накомпаниите.Продолжува веќе започнатиот проект за мигрирање одмеѓународните изнајмени линии базирани на TDM конрешенија базирани на IP со користење на EFM (етернет вопрвата милја) модеми, како и со користење на оптичкаинфраструктура преку Етернет агрегатни централи и уредиза оптика демаркација. Имајќи го ова предвид, во текот на2010 година, беа утврдени нови локации со EFM прекубакарна опрема, а постојните беа проширени со цел да сеподдржи постојната миграција на VPN корисници од TDM вопристап базиран на Етернет.Иновација и имплементација на новините чијашто цел еефикасностаВо поглед на сервисните платформи, главниот фокус во 2010година беше ставен на зголемувањето на квалитетот наискуството на корисникот во поглед на IPTV услугата и наимплементацијата на платформата IP Multimedia Subsystem(IMS).· IPTV платформата беше надградена со цел да се поддржизголемениот борј на канали и STB и да се додадатдополнителни функции, како што е DVR насекаде, побрзоменување на канали, рупирање на повеќе снимања, листана претходни 5 канали и др.· IMS платформата ќе се користи како база за миграција одPSTN мрежата кон целата IP мрежа и имплементација нанови услуги и апликации. Имплементацијата и тестирањетона IMS платформата започна во 2010 година.Имплементацијата на нови услуги секогаш е големпредизвик од техничка гледна точка. По иновацијата, какостратешки столб на Компанијата, во текот на 2010 година беавоведени следниве нови услуги, како што беше претходноспоменато: 3 Screen ТВ, Family +, и др. Одличен тим наексперти и професионалци го подготвија теренот завоведување на ваков вид на модернизирани технолошкирешенија и за постојана комуникација и соработка со ситедруги области од двете компании.Подобрена оперативна ефикасностПокрај мрежниот и инфраструктурниот развој, Областа наглавниот директор за техника постојано ги интензивиранапорите за поддршка на ефикасните процеси заобезбедување услуги и отстранување на грешки со цел да сепридонесе во поголемо задоволство на корисниците.


44 45Информатичка технологијаСледејќи ја корпоративна стратегија за интегрирање, ИТобластите на Македонски Телеком и Т-Мобиле Македонијабеа фокусирани на консолидацијата на ИТ системите иинфраструктурата, при што се намалува комплексноста наИТ архитектурата и се подобруваат ИТ безбедноснитестандарди.Интеграцијата на ИТ инфраструктурата и архитектура епредуслов за спроведување на заедничките процеси на нивона Групацијата МКТ и за зголемување на ефикасноста напроцесите.Главни постигнувања во 2010 година беа следниве:· Имплементација на заедничка централа и домен- Доменот @telekom.mk беше утврден како заеднички доменза Групацијата, ситте корисници/сервери на Т-Мобиле беамигрирани на доменот @telekom.mk, а сите електронскипошти беа мигрирани на заедничката централа 2010;· Интеграција и имплементација на заедничка корпоративнаИТ мрежа – Интерконекција помеѓу Македонски ТелекомАД – Скопје и Т-Мобиле Македонија АД Скопје,корпоративна мрежна инфраструктура и градење на новазаедничка мрежна инфраструктура. Заедничката мрежаовозможува стабилна, високо достапна, сигурна и безбеднамрежна инфраструктура и го подобрува функционирањетона сите апликации и процеси што се од клучно значење заделовното работење;· Развој на таргетирана ИТ архитектура за CRM, Billing и ERPдомените и усогласување со стандардите не Дојче Телекм;· Со цел да се обезбедат сигурни простории за инсталирањена хардверската опрема за новите ИТ и OSS системи, Датацентарот беше проширен за дополнителни 160 м2, при штосе гарантира дека потребите на Дата центарот ќе бидатзадоволени во следните 4 години.IT зазема значајна улога во имплементацијата на новитеконвергирани производи и услуги од фиксна и мобилнателефонија:· „Family +“ – првиот сеопфатен корпоративен 4Play пакеткојшто вклучува фиксна линија, мобилна линија,широкопојасен DSL и MaxTV;· 3 Screen ТВ стриминг за ФИФА Светското првенство вофудбал 2010 година во висока резолуција на MaxTV,мобилен стриминг и интернет стриминг;· Заедничка програма за лојалност;· E-трговија и плаќање на рати.Стандардите за ИТ безбедност беа подобрени соимплементацијата на неколку системи коишто се релевантниза безбедноста и коишто ги намалуваат оперативните ризиции ја подобруваат заштитата на корисниците и личнитеподатоци. Првата фаза од имплементацијата на Системот зауправување со идентитет и централни права на пристап езавршена со интегрирање на сите ИТ системи на МКТкоишто содржат кориснички податоци, со план да сепродолжи и со други системи на МКТ и истото да се проширии на ИТ системите на ТММК.CRM и Билинг доменот беше во фокусот во текот на 2010година.Проектот за надградба на системот за билинг на компаниите бешезавршен којшто воведе нови капацитети за тарифирање и билингво нашето портфолио на производи, како контрола на трошоци,поделена наплата, подобрено тарифирање на роаминг, итн.Македонски Телеком и Т-Мобиле започнаа тригодишен проект заCRM од следна генерација, чијашто цел е имплементација на новконсолидиран CRM систем, како дел од Групацијата ДојчеТелеком. Овој систем треба да овозможи севкупен увид во односна корисниците и понатаму да го изостри корисничкиот фокус надвете компании.Подготовка на теренот за задоволство на корисниците намобилната телефонија· проширување на 3G капацитетот и покриеност. Брзината бешезголемена до 7.2Mbps. Покриеноста на населението бешезголемена на 60%.· имплементација на packet core географска редундантност. GPRSопремата беше дуплирана на две географски различни локации.Ова значително ја зголеми сигурноста на податочните услуги,бидејќи во случај на испад или нефункционирање на еден систем,вториот ќе ја преземе контролата на целиот податочен сообраќај.· имплементација на платформа за видео стриминг. Овој проект имовозможи на претплатниците на Т-Мобиле да гледаат телевизијана своите телефонски апарати насекаде и во секое време.· зголемување на капацитетот на говорните услуги на 1800MHz. Созголемување на капацитетот на радио мрежата на 1800MHz,Т-Мобиле избегна огранучувања на капацитетот на радио мрежитена 900 MHz.· со цел да се зголеми безбедноста во мрежата, Т-Мобилеимплементираше SMS firewall.· T-Мобиле го надгради системот за наплата Со помош на оваанадградба, можностите на системот се зголемија, при што сеовозможи понуда на поиновативни услуги, особено на нашитеприпејд претплатници.· со надградбата на системот за наплата, со цел да се подобрисигурноста на услугите, Т-Мобиле имплементираше географскаредундантност.· опремата за системот за наплата беше дуплирана на двегеографски различни локации. Ова значително ја зголемисигурноста на услугата, бидејќи во случај на испад илинефункционирање на еден систем, вториот ќе ја преземеконтролата на сите претплатници и услуги кои се управувани одсистемот за наплата (во моментот, главно припејд претплатниците).Компанијата става силен акцент на обезбедувањето најиновативниуслуги и на обезбедувањето на највисок квалитет на мрежата. Овасе постигнува со имплементација на најнапредна опрема, но и соимплементирање на највисоките стандарди во работењето.Постојаната оптимизација на мрежата, следејќи ги Клучнитепоказатели на извршувањето на работата (KPI) и споредување содруги оператори на Т-Мобиле во Европа, овозможуваат објективнорасудување и јасна слика како да се продолжи.Географската редундантност е имплементирана во најважнатаопрема за подобрување на сигурноста, како и резервнонапојување и генератори во сите базни станици. Постојанитенапори и инвестиции водат кон сигурност на брендот и подобарквалитет, при што се постигнува стратешката цел: највисоко нивона задоволство на корисниците.


Постојано сме во трка со конкуренцијата.Да се биде сопственик на мрежа распространета низ целатаземја, да се нудат најдобрите решенија на пазарот, да сесоработува со најдобрите професионалци и да се поседувамеѓународно искуство и знаење, ги дава најдобрите финансискирезултати и ги исполнува очекувањата на акционерите. Згора натоа, ги прави вработените и менаџментот ентузијасти и гимотивира за идни успеси. Ќе продолжиме во истиот дух.Славко ПројкоскиГлавен директор за финансии на Македонски Телекоми Т-Мобиле Македонија


46 47Македонски Телеком АД – СкопјеКонсолидирани финансискиизвештаиЗа годината која завршува на31 декември 2010Со извештај на независниот ревизорСодржинаИзвештај на независниот ревизорКонсолидирани финансиски извештаиКонсолидиран извештај за финансискатасостојба 50Консолидиран извештај за сеопфатнадобивка 51Консолидиран извештај за паричните текови 52Консолидиран извештај за променитево главнината 53Белешки кон консолидиранитефинансиски извештаи 54


Македонски Телеком АД – СкопјеКонсолидирани финансиски извештаи


Консолидирани финансиски извештаиКонсолидиран извештај за финансиската состојбаНа 31 декемвриВо илјади денариБелешка20102009СредстваТековни средстваПарични средства и еквиваленти на паричните средстваДепозити во банкиПобарувања од купувачи и останати побарувањаПобарувања за останати даноциПобарувања од данок на добивкаЗалихиСредства наменети за продажбаВкупно тековни средства567810111.414.0728.205.4443.119.68594.7328.882504.99438.13913.385.9481.991.4218.665.5212.929.6142.195138.817529.33939.11314.296.020Нетековни средстваНедвижности, постројки и опремаАванси за недвижности, постројки и опремаНематеријални средстваПобарувања од купувачи и останати побарувањаФинансиски средства расположливи за продажбаФинансиски средства по објективна вредност прекудобивката или загубатаОдложени даночни средстваВкупно нетековни средстваВкупно средства12137914.912.18623.1722.590.138315.27930565.125-17.906.20531.292.15314.407.28248.4672.865.745107.91789661.37660.77517.552.45831.848.478ОбврскиТековни обврскиОбврски кон добавувачите и останати обврскиОбврски за останати даноциРезервирања за други обврски и плаќањаВкупно тековни обврски148153.721.90528.761388.2024.138.8683.484.71975.081927.0014.486.801Нетековни обврскиОбврски кон добавувачите и останати обврскиРезервирања за други обврски и плаќањаВкупно нетековни обврскиВкупно обврски141597.802527.340625.1424.764.01096.596317.115413.7114.900.512КапиталАкционерски капиталПремија за издавање акцииСопствени акцииОстанати резервиАкумулирана добивкаВкупно капиталВкупно капитал и обврски169.583.888540.659(3.738.358)2.475.06817.666.88626.528.14331.292.1539.583.888540.659(3.738.358)2.475.06818.086.70926.947.96631.848.478Консолидираните финансиски извештаи прикажани на страниците од 1 до 52 беа одобрени од страна на Раководството на Македонски ТелекомАД - Скопје на 17 февруари 2011 година, и се предмет на разгледување и одобрување од Одборот на директори на 23 февруари 2011 година и одакционерите на денот кој дополнително ќе се одреди.


Македонски Телеком АД – СкопјеКонсолидирани финансиски извештаи5051Консолидиран извештај за сеопфатната добивкаЗа годината завршена на 31 декемвриВо илјади денариБелешка20102009Приходи1717.209.12218.012.694АмортизацијаТрошоци за вработенитеПлаќања кон останати операториОстанати расходи од работењетоТрошоци од работење1819(3.161.352)(1.696.490)(1.595.239)(4.896.321)(11.349.402)(2.847.707)(1.576.491)(1.441.064)(5.639.474)(11.504.736)Останати оперативни приходи2013.80918.402Оперативна добивка5.873.5296.526.360Расходи од финансирањеПриходи од финансирањеПриходи од финансирање - нетоДобивка пред оданочување2122(181.478)436.347254.8696.128.398(47.050)436.940389.8906.916.250Данок од добивкаДобивка за годината23(78.192)6.050.206(7.067)6.909.183Вкупна сеопфатна добивка за годината6.050.2066.909.183Информација за заработката по акција:Обична заработка по акција (во денари)70,1480,10


Консолидиран извештај за парични тековиЗа годината завршена на 31 декемвриВо илјади денариБелешка20102009Оперативни активностиНето добивка пред оданочувањеКорекции за:Амортизација(Поврат)/Исправка на вредноста на залихите до нето продажна вредност(Добивка)/Загуба од промена на објективната вредност на финансискитесредстваИсправка на вредноста на побарувања од купувачи и други побарувањаРезервирања за други обврски и плаќањаНето добивка од продажба на опремаПриходи од дивидендиРасходи од каматиПриходи од каматиЕфект од промена на курсот на паричните средства и еквивалентите напарични средстваПарични средства добиени од работењето пред промената во обртниоткапиталЗголемување/(намалување) на залихитеЗголемување на побарувањатаНамалување на обврскитеПарични средства добиени од работењетоПлатени каматиПобаруван/(Платен) данок од добивкаПаричен тек користен во оперативни активности1921/22192221226.128.3983.161.352(25.727)(3.158)147.407(42.931)(13.809)(2.789)250(382.028)5898.967.55450.072(637.162)(510.118)7.870.346(250)112.5187.982.6146.916.2502.847.70739.0183.133199.091180.901(18.402)(3.118)126(429.083)21.7329.757.355(288.196)(134.292)(602.689)8.732.178(126)(389.282)8.342.770Инвестициони активностиНабавка на недвижности, постројки и опремаНабавка на нематеријални средстваНаплатени/(Одобрени) заемиДепозити вратени од банкиДепозити пласирани во банкиПриливи од дивидендиПриливи од продажба на опремаПримени каматиПаричен тек користен во инвестициони активности(2.493.217)(475.505)1.71317.210.256(16.843.686)2.78934.698473.607(2.089.345)(2.339.280)(691.131)(7.816)16.968.252(15.672.243)3.11847.773398.910(1.292.417)Финасиски активностиИсплата на дивидендиПаричен тек користен во финансиски активности(6.470.029)(6.470.029)(6.160.720)(6.160.720)Нето (намалување)/зголемување на паричните средства и еквиваленти напаричните средстваПарични средства и еквиваленти на парични средства на 1 јануариЕфект од промена на курсот на паричните средства и еквивалентите напарични средстваПарични средства и еквиваленти на парични средства на 31 декември5(576.760)1.991.421(589)1.414.072889.6331.123.520(21.732)1.991.421


Македонски Телеком АД – СкопјеКонсолидирани финансиски извештаи5253Консолидиран извештај за промени во главнинатаВо илјади денариБелешкаАкционерскикапиталПремија одиздавањеакцииСопствениакцииОстанатирезервиАкумулиранадобивкаВкупноСостојба на 1 јануари 2009 -9.583.888540.659(3.738.358)2.475.06817.338.24626.199.503Вкупна сеопфатна добивка загодината----6.909.1836.909.183Исплатени дивиденди----(6.160.720)(6.160.720)Состојба на 31 декември 2009 -169.583.888540.659(3.738.358)2.475.06818.086.70926.947.966Состојба на 1 јануари 2010 -9.583.888540.659(3.738.358)2.475.06818.086.70926.947.966Вкупна сеопфатна добивка загодината----6.050.2066.050.206Исплатени дивиденди----(6.470.029)(6.470.029)Состојба на 31 декември 2010169.583.888540.659(3.738.358)2.475.06817.666.88626.528.143


Белешки кон консолидираните финансиските извештаи1. ОПШТИ ИНФОРМАЦИИ1.1. За друштвотоОвие консолидирани финансиски извештаисе однесуваат на групацијата на МакедонскиТелеком АД - Скопје, која ги вклучуваМакедонски Телеком АД – Скопје, Т-МобилеМакедонија АД Скопје и фондацијатае-Македонија – Скопје (во понатамошниоттекст: „Групацијата”).Македонски Телеком, АД – Скопје (вопонатамошниот текст: „Друштвото”) еакционерско друштво регистрирано воРепублика Македонија.Во 2008 година Друштвото го прифати Т-Хомебрендот и на 1 мај 2008 година го променисвоето правно име од АД МакедонскиТелекомуникации Скопје во МакедонскиТелеком АД – Скопје и неговите производисега се продаваат под брендот Т-Хоме.Директна матична компанија на Групацијата еАД Каменимост Комуникации Скопје, водоброволна ликвидација, во сопственост наМаѓар Телеком АД регистрирана во Унгарија.Крајната матична компанија е Дојче ТелекомАД регистрирана во Сојузна РепубликаГерманија.Друштвото е водечка компанија којаобезбедува услуги од областа на фикснатателефонија, додека Т-Мобиле Македонија АД(во понатамошниот текст: „Подружницата“) еводечка компанија која обезбедува услуги одобласта на мобилната телефонија воМакедонија. е-Македонија е фондација,основана за цели на поддршка на применатаи развојот на информационата технологија воМакедонија.Работењето на телекомуникацискиот секторво Република Македонија е регулирано соимплементирањето на Законот заелектронски комуникации („ЗЕК“) донесен вомарт 2005 година. Според ЗЕК, Друштвото еопределено како оператор со Значителнапазарна моќ („ЗПМ“) на пазарот на фикснителекомуникациски мрежи и услуги,вклучувајќи го и пазарот за пристап на мрежиза пренос на податоци и закуп на линии. Сопоследната измена на ЗЕК, објавена на 4август 2008 година, концесиските договорина Друштвото и Т-Мобиле Македонија не сеповеќе важечки од 5 август 2008 година. На 5септември 2008 година Агенцијата заелектронски комуникации („Агенцијата“),официјално им прати известување наДруштвото и Т-Мобиле Македонија за ониејавни електронски комуникациски мрежи и /или услуги кои биле доделени воконцесискиот договор. Лиценци зарадиофреквенција беа издадени наоператорите за опсегот доделен соконцесиските договори во форма пропишанаод ЗЕК. Со последните измени на ЗЕК,почнувајќи од 1 јули 2010 година, наДруштвото му беше воведена обврска зачување на необработените податоци засообраќајот во период од 24 месеци. Сеочекува Советот за радиодифузија да гиинтензивира активностите против кабелскитеоператори поради реемитување нателевизиски канали без регулирани права наинтелектуалната сопственост („ИС”).Лиценцата за радиофреквенција на Т-МобилеМакедонија, со проток од 25 MHz во 900 GSMмрежата, издадена во согласност со форматарегулирана во ЗЕК, е со важност до 5септември 2018, при што истата може да сепродолжи за дополнителни 20 години восогласност со ЗЕК.Друштвото користи методологијата задолгорочно зголемување на трошоците(„LRIC“) за регулирани услуги на големо. На 4октомври 2010 година, Агенцијата гоимплементираше LRIC Bottom - upтрошочниот модел и на 20 декември 2010година ги објави конечните резултати, којштоќе се применува од март 2011 година.Врз основа на ЗЕК, Агенцијата може дапропише регулирање на малопродажнитефиксни телефонски услуги. Агенцијата јазаврши постапката за анализа нарелевантните пазари и врз основа назаклучоците од анализата, Агенцијатапланира да наметне регулирање намалопродажните цени на Друштвото.Дополнително се очекува поголем притисокврз молопродажните цени поради Упатствотоза тестирање на исстиснување со ценивоведено од страна на Агенцијата во 2010година.Дополнително, Агенцијата објави јавна дебатаза регулаторните предизвици поврзани соновата генерација на пристапни мрежи.Врз основа на неколку донесени подзаконскиакти објавени во втората половина на 2008година Друштвото подготви неколкудополнителни големопродажни производикако што се изнајмување на големо напретплатничка линија, изнајмување на големона линии и локален битстрим пристап. Водекември 2010 година од страна наАгенцијата беше објавен нов правилник запристап и користење на специфични мрежнисредства. Според новиот правилник,Друштвото има обврска да понуди пристап докабелска канализација и неискористениоптички влакна.На 27 мај 2010 беше воведена нова услуга заПреносливост на броеви („ПБ“): WLR со ПБ,давајќи им можност на сите WLR корисницитеда мигрираат во големопродажната мрежа наДруштвото.На 29 февруари 2008 година Т-МобилеМакедонија поднесе Референтна понуда заинтерконекција до Агенцијата.Во мај 2010 заврши вториот круг на анализана пазарот 16 при што сите три мобилниоператори беа назначени како СМП напазарот 16.Врз основа на вториот круг на анализа напазарот 16 и LRIC трошочниот моделот, војули 2010 година Т-Мобиле Македонија добирешение каде цени за терминирање на повикво мобилната мрежа („МТР“) е дефинирана сопланирано намалување во временска рамкаод четири години (до 2013). Во септември2010 година цената за националниот МТР енамален за 3,2 денари и ќе продолжи сонамалувањето за 0,1 денари секоја година до2,9 ден / мин во септември 2013 година. Воисто време Агенцијата ги регулира МТР заONE и VIP со планирано намалување вовременска рамка од четири години, притоавоведувајќи асиметрија помеѓу трите мобилниоператори што ќе доведе до еднаква цена наМТР од 2,9 денари до септември 2013 година.На 7 јули 2010 година Агенцијата направианализа на пазарот 15 (Услуга за пристап и завоспоставување на повик во јавната мобилнакомуникациска мрежа), а на 28 јули 2010година донесе одлука со која Т-МобилеМакедонија е назначен како Оператор созначителна пазарна моќ на пазарот 15, врзоснова на која Т-Мобиле Македонија подготвии објави Референтна понуда за пристап(„РПП“).На втoр тендер за дополнителни три 3Gлиценци, објавен на 15 септември 2008година, Т-Мобиле Македонија доби едналиценца којашто му беше доделена на 17декември 2008 година и за која плати МКД613.837 илјади, што е еднакво на ЕУР 10милиони како еднократен надомест. На 11јуни 2009 година Т-Мобиле Македонијазапочна со обезбедување на комерцијални3G услуги. Лиценцата е со важност 10 години,односно до 17 декември 2018 година соможност за продолжување за 20 години восогласност со ЗЕК.На 10 јануари 2009 година беше објавен јавентендер за доделување на две лиценци за 2G


Македонски Телеком АД – СкопјеКонсолидирани финансиски извештаи5455радиофреквенции во 1800 MHz мрежата. На9 јуни 2009 година Т-Мобиле Македонијадоби една лиценца. За 2G лиценцата во 1800MHz мрежата, Т-Мобиле Македонија платиЕУР 2 милиони (МКД 122.812 илјади).Важноста на лиценцата е 10 години соможност за продолжување за 20 години восогласност со ЗЕК.Од август 2006 година, Друштвото има повеќеод 100 акционери како резултат напродажбата на дел од акциите во сопственостна Владата на Република Македонија прекуаукциите организирани во текот на јуни 2006година. Согласно Законот за хартии одвредност, со ова, Друштвото се квалификувакако компанија со посебни обврски заизвестување кои главно се состојат оддоставување на квартални, полугодишни игодишни финансиски информации доКомисијата за хартии од вредност наРепублика Македонија.Регистрирана адреса на Друштвото е ул. ОрцеНиколов бб, 1000 Скопје, РепубликаМакедонија. Просечниот број на вработениво 2010 беше 1.726 (2009: 1.741).1.2. Истрага за одредени договориза консултантски услугиНа 13 февруари 2006 година, Маѓар ТелекомАД, доминантниот сопственик на Друштвото,(преку Каменимост Комуникации АД – Скопје(во ликвидација), мнозински сопственик наДруштвото), објави дека е спроведена истрагаза одредени договори склучени од другаподружница на Маѓар Телеком АД, со цел дасе утврди дали договорите биле склучени воспротивност на политиките на Маѓар ТелекомАД или важечките закони или регулативи.Одборот за ревизија на Маѓар Телеком гиангажираше White & Case како свој независенправен советник за целите наспроведувањето на интерната истрага.Последователно на ова, на 19 февруари 2007година, Одборот на директори на Друштвото,врз основа на препораката на Одборот заревизија на Друштвото и Одборот за ревизијана Маѓар Телеком АД донесе одлука заспроведување на независна интерна истрагаво однос на одредени договори воМакедонија.Дополнителни информации во врска соинтерната истрага се содржани вофинансиските извештаи на Друштвото загодината што завршува на 31 декември 2009година.Според информациите што му беа доставенина друштвото од страна на Маѓар Телеком АДна 2 декември 2009 година, Одборот заревизија на Маѓар Телеком АД, на Одоборотна директори на Маѓар Телеком му достави„Извештај за Истрага до Одборот за ревизијана Маѓар Телеком АД“ од 30 ноември 2009година (во понатамошниот текст „Финаленизвештај“). Одборот за ревизија посочи декаистиот смета дека, со подготовката наФиналниот извештај, врз основа на фактитедостапни во моментот, White & Case ја завршисвојата независна интерна истрага.Според информациите доставени доДруштвото од страна на Маѓар Телеком АД,Финалниот извештај ги вклучува следнитенаоди и заклучоци поврзани со македонскитеподружници на Маѓар Телеком, врз основа надоказите што му беа достапни на Одборот заревизија на Маѓар Телеком АД и неговиотправен советник:· Како што беше претходно објавено, постојатдокази дека одредени поранешнивработени намерно уништиле документиповрзани со активностите преземени воМакедонија од страна на Маѓар Телеком АДи неговите подружници.· Во периодот помеѓу 2000 и 2006 година,мала група на поранешни членови наизвршниот менаџмент на Маѓар Телеком имакедонските подружници на МаѓарТелеком одобриле издатоци од приближноЕУР 24 милиони, преку повеќе од 20сомнителни договори за консултантскиуслуги, за лобирање и други договори(вклучувајќи и одредени договори помеѓуМаѓар Телеком и неговите подружници одедна страна и подружници на консултантскакомпанија со седиште во Кипар од другастрана). Финалниот извештај заклучува дека“достапните докази не утврдуваат декадоговорите според коишто се направениовие издатоци биле легитимни“.· Доказите покажуваат дека, спротивно нанивните услови, одреден број од овиедоговори биле склучени за да се стекнатконкретни регулаторни и други придобивкиод Владата на Македонија. Друштватагенерално ги добиле бараните придобивкии потоа направиле издатоци врз основа наеден или повеќе од сомнителните договори.Постојат докази дека останатите договорибиле исто така нелегитимни и креиралефонд на средства коишто биле достапни задруги цели, а не за оние што биле утврдениво делокругот на договорите.“ Меѓутоа,правниот советник на Одборот за ревизијана Маѓар Телеком немал пристап додоказите коишто би му овозможиле да гиидентификува крајните корисници на овиеиздатоци.· При склучувањето на овие договори иодобрувањето на издатоците според истите,поранешните членови на извршниотменаџмент свесно предизвикале,структурирале или одобриле трансакциикоишто претежно или целосно ги ималеследниве заеднички карактеристики:- намерно заобиколување навнатрешните контроли;- лажни и што наведуваат на погрешнизаклучоци корпоративни документи изаписи;- недостаток на длабинска анализа и наследење на извршувањето на работатана изведувачите и застапниците вооколности со висок ризик за корупција;недостаток на докази за извршувањетона работата; и- издатоци коишто не биле за целитенаведени во договорите според коиштоистите биле направени, туку биленаменети за добивање на користи заподружниците на Маѓар Телеком коиштоби можеле да бидат доделени само сопосредство на Владата.· Во Финалниот извештај е наведено дека„Истрагата не откри докази коиштоукажуваат дека кои било македонскивладини претставници или претставници наполитичка партија примиле плаќања.“Како што беше објавено претходно, МаѓарТелеком презеде корективни чекори со целда ги реши прашањата што беа претходноидентификувани со независната истрага,вклучувајќи и чекори наменети заревидирање и подобрување на внатрешнитеконтроли на Групацијата Маѓар Телеком.Според информациите доставени доДруштвото од страна на Маѓар Телеком,Одборот за ревизија на Маѓар Телекомнема дадено препораки во однос напрограмата за усогласеност иливнатрешните контроли на Маѓар Телеком воврска со издавањето на Финалниот извештаји Маѓар Телеком, во консултација со својотОдбор за ревизија, разгледува дали и до којстепен Финалниот извештај ќе предизвикадополнителни корективни дејствија,вклучувајќи и какви било дејствија во односна вработените и/или промени наполитиките и процедурите за внатрешнаконтрола во Маѓар Телеком или неговитеподружници коишто биле или ќе бидатимплементирани со цел да се постапи по


Белешки кон консолидираните финансиските извештаинаодите од Финалниот извештај.Во врска со издавањето на Финалниотизвештај и информациите доставени доДруштвото од страна на Маѓар Телеком, војануари 2010 година Претседателот наОдборот на директори на Друштвото побараправна и даночна експертиза од трета страназа проценка на потенцијалнитесметководствени и даночни импликации штопроизлегуваат од трансакциите извршени одстрана на Друштвото и неговата подружницакоишто се предмет на Финалниот извештај.Надворешните експерти изготвија извештаи(во понатамошниот текст: „Извештаите“) занивната проценка и ги доставија Извештаитедо Претседателот на Одборот на директорина Друштвото и до Менаџментот на Друштвотои неговата подружница, соодветно. Какорезултат, врз основа на анализата наданочните и правните експерти иинформациите што му беа достапни наМенаџментот во врска со трансакциитепредмет на Финалниот извештај, бешеидентификуван износ од МКД 248.379 илјадикако потенцијално даночно влијание (заедносо поврзаната казнена камата) заклучно со31 Декември 2009 што произлегува одтрансакциите спроведени од страна наДруштвото и неговата подружница коишто сепредмет на Финалниот извештај (видибелешка 15). Во 2010 годинаидентификуваниот износ во врска сопотенцијалното даночно влијание (заедно соповрзаната казнена камата) изнесуваше МКД261.834 илјади од кои МКД 227.972 денариилјади кои се однесуваа на Друштвото беаисплатени во 2010 година согласно извршнаодлука, издадена од страна на Управата зајавни приходи. Исто така, вредноста на едендоговор од МКД 105.147 илјадикапитализирана во рамките на сопственитеакции е корегирана како да овие плаќањабиле прикажани како трошок во 2006 годинанаместо како капитализирани во рамките насопствените акции како што беше првичноизвестено. Другите договори што сеидентификувани во Финалниот извештај иизвештаите изготвени од даночните иправните експерти во врска со трансакциитеизвршени од страна на Друштвото и неговатаподружница биле прикажани како трошок воповрзаните периоди (2001-2007 година).Во мај 2008 година, Министерството завнатрешни работи („МВР“) на РепубликаМакедонија („РМ“) до Друштвото поднесеофицијално писмено барање за информациии документација во однос на одредениплаќања за консултантски услуги и аванснадивиденда, како и одредени набавки идоговори. Во јуни 2008 година, Друштвотодостави копии од побараните документи. Воистиот период, Т-Мобиле Македонија истотака доби слични барања за доставување наодредена документација до Министерствотоза внатрешни работи на РМ којашто бешеуредно доставена.Во октомври 2008 година, Истражниот судијаод Основниот суд Скопје 1 – Скопје(кривичен суд) му издаде официјален писменналог на Друштвото да предаде одреденаоригинална документација. Подоцна, вооктомври 2008 година, Друштвотоофицијално и лично ја предаде побаранатадокументација. Од МВР беа доставенидополнителни писмени барања, при штоДруштвото ја обезбеди побаранатадокументација.Врз основа на јавни информации достапни од10 декември 2008 година имаме сознанијадека Одделот за организиран криминал приМВР ги предал досиејата на канцеларијата наОсновното јавно обвинителство заорганизиран криминал и корупција сопредлог да се покрене кривична постапкапротив Атила Сендреи (поранешен Главенизвршен директор на Македонски ТелекомАД - Скопје), Ролф Плат (поранешен Главенфинансиски директор на МакедонскиТелеком АД - Скопје), Михаил Кефалојанис(поранешен член на Одборот на директори воКаменимост и поранешен член на одборот надиректори во Телемакедонија) и ЗолтанКишјухас (поранешен Главен извршендиректор на Каменимост и поранешеннеизвршен член на Одборот на директори наМакедонски Телеком АД - Скопје) порадиосновано сомнение за извршено кривичнодело. За овие лица се предлага да бидатобвинети за „злоупотреба на службенадолжност и овластувања“ на нивните позицииво Македонски Телеком АД - Скопје прекусклучување на договори за консултантскиуслуги во однос на коишто немало намераниту пак потреба од какви било услуги завозврат.Основниот суд Скопје 1 во Скопје, Истраженоддел за организиран криминал доставипокана до Друштвото во врска со кривичнитепријави против претходно наведените лица ипобара изјава дали Друштвото претрпелокакви било штети како резултат на наведенитедоговори за консултантски услуги.По неколку одложувања на судското рочиштеза истражната постапка што се води приОсновниот Суд Скопје 1 Скопје, на рочиштетоодржано на 13 април 2009 година,претставниците на Македонски Телеком АД– Скопје го презентираа ставот на Друштвотодека земајќи ја предвид тековната независнаинтерна истрага спроведувана од страна наWhite&Case, а одобрена од страна на Одборотна директори на Друштвото, прерано е да сенајави каква било штета којашто би можелада биде причинета со спроведувањето нанаведените договори или во врска со нив. Позавршувањето на независната интернаистрага, Друштвото ќе го извести судот засвојот конечен став во однос на евентуалнаташтета и кривичното гонење на обвинетителица. На 9 април 2010 година Друштвото добиизвестување од Бирото за судски вештачењадека врз основа на наредба на Основен СудСкопје 1 Скопје Бирото ќе врши експертизаза случајот. Експертизата беше изведена на11 мај 2010 година и експерти одМинистерството за правда на РепубликаМакедонија – Канцеларија за судскаекспертиза - Скопје, побара дополнителнидокументи од страна на Друштвото со цел дасе подготви експертиза. Друштвото добиизвестување од Канцеларија за судскаекспертиза - Скопје дека експертизата ќепродолжи на 18 октомври 2010 година.Експертите побараа дополнителниинформации во врска со одредени договорисклучени во 2005 и 2006 година, иповрзаните фактури. На 1 ноември 2010година Друштвото ги собра и доставибараните информации/документи доКанцеларија за судска експертиза. Поподготовката, експертизата ќе бидедоставена од страна на одговорниот судијадо Јавниот обвинител. Јавниот обвинителтреба да одлучи дали тој / таа ќе покренеобвинителен акт против обвинетите лица илине во зависност од експертизата и другирелевантни докази собрани во текот наистрагата.МВР на РМ - Сектор за организиранкриминал му пристапи на Друштвото во текотна август 2009 година со барање одреденадополнителна документација да бидедоставена до МВР. Друштвото ја собра идостави побараната документација на 27август 2009 година.Претседателот на Одборот на директори наДруштвото и Менаџментот на Друштвотодобија информација дека содржината наФиналниот извештај му била ставена нарасполагање и на македонското Јавнообвинителство. Менаџментот на Друштвото не


Македонски Телеком АД – СкопјеКонсолидирани финансиски извештаи5657може да предвиди дали македонското Јавнообвинителство ќе покрене каква било правнапостапка ниту пак може да го предвиди видоти делокругот на правните дејствија врз основана информациите содржани во Финалниотизвештај.Немаме сознанија за било какви информациикако резултат на барања од било коерегулаторно тело или други надворешнистрани, од кои би можеле да заклучиме декафинансиските извештаи може да бидатнеточни, вклучувајќи го и ефектот од можнинезаконски дејства.2. ЗНАЧАЈНИ СМЕТКОВОДСТВЕНИПОЛИТИКИОсновните сметководствени политикиусвоени во подготвувањето на овиеконсолидирани финансиски извештаи сеприкажани подолу. Сметководственитеполитики се конзистентни со оние кои сеприменети во претходните години, освен аконе е поинаку наведено.2.1. Основа за изготвувањеКонсолидираните финансиски извештаи наМакедонски Телеком АД - Скопје сеизготвени во согласност со Меѓународнитестандарди за финансиско известување(МСФИ).Консолидираните финансиски извештаи сеприкажани во илјади македонски денари.Изготвувањето на финансиски извештаи восогласност со МСФИ подразбирараководството да врши проценки ипретпоставки кои влијаат врз прикажанитеизноси во финансиските извештаи ибелешките поврзани со нив. Деловите коивклучуваат висок степен на претпоставки икомплексност или каде што проценките ипретпоставките се значајни во однос наконсолидираниве финансиски извештаи сеприкажани во белешка 4. Фактичкитерезултати може да се разликуваат од тиепроценки.2.1.1. Стандарди, измени иинтерпретации ефективни иприфатени од Групацијата во 2010година:· МСС 7 (изменет) Извештаи за паричнитекови. Според измените, се бара саморасходите коишто резултираат вопризнаено средство во извештајот зафинансиската состојба да можат да секласифицираат како инвестициониактивности. Ова важи за периодите коиштопочнуваат на или по 1 јануари 2010 година.Групацијата го применува изменетиотстандард од 1 јануари 2010 година, при штонема промена во презентацијата наИзвештајот за парични текови наГрупацијата.· МСФИ 3, МСС 27 (изменет). Во јануари2008 година ОМСС ги објави изменетитестандарди МСФИ 3 – Деловни комбинациии МСС 27 – Консолидирани и самостојнифинансиски извештаи. Главните измениспоредено со важечките верзии настандардите се дадени подолу:- Во врска со евидентирањето нанеконтролирачкиот интерес (нов терминза малцински интерес) додадена еможност во МСФИ 3 да се дозволиентитетот да признае 100% од гудвилотна купениот ентитет, а не само дел одгудвилот на купениот ентитет (целосенгудвил опција) или да го вреднуванеконтролирачкиот интерес пообјективна вредност. Оваа опција можеда биде избрана за секоја поединечнатрансакција.- Во купување во повеќе чекори,објективната вредност на средствата иобврските, вклучувајќи го и гудвилот накупениот ентитет, се вреднуваат надатумот кога е стекната контрола надентитетот. Според ова, гудвилот ќе бидемерен на денот на купување какоразлика помеѓу објективната вредност набило која инвестиција поседувана преддатумот на купување, платениот износ икупените нето средства.- Парцијално отуѓување на инвестиција воподружница доколку се уште имаконтрола врз подружницата сеевидентира како капитална трансакцијасо сопствениците и не се признаваат нитузагуби ниту добивки.- Парцијално отуѓување на инвестиција воподружница кое резултирало во губењена контролата предизвикува повторновреднување на остаточниот интерес дообјективна вредност. Било каква разликапомеѓу објективната вредност исегашната вредност е добивка или загубапри отуѓување и се признава водобивката или загубата.- Трошоците поврзани со купувањето ќесе евидентираат посебно од деловнатакомбинација и како такви ќе сепризнаваат како расход наместо да севклучуваат во гудвилот. Купувачот наденот на купувањето ќе треба да признаеобврска за износот на било којпотенцијален износ за купување. Доколкусумата на потенцијалниот износ закупување евидентирана како обврска сепромени како резултат на настан послекупувањето (како на пример постигањена целта за заработка), ќе бидепризнавана во согласност со другитеМСФИ наместо како корекција нагудвилот.- Ревидираните стандарди бараатентитетот да ги прикаже загубите какодел од неконтролирачкиот интерес дурии кога ова резултира со негативен биланскај неконтролирачкиот интерес.- Ефектите од подмирувањето на веќепостоечки обврски (обврски помеѓукупувачот и купениот пред деловнатакомбинација) не треба да бидат вклучениво одредување на износот на средствата.- За разлика од постојниот МСФИ 3,изменетата верзија на овој стандард даваправила за правата кои биле дадени накупениот (на пример да ја користинеговата интелектуална сопственост)пред деловната комбинација и сегаповторно се купуваат со деловнатакомбинација.- Ревидираниот МСФИ 3 ги опфаќа иделовните комбинации на заедничкиентитети и деловните комбинации кои сепостигнати само со договор.Изменетата верзија на МСФИ 3 треба да сеприменува за деловни комбинации соефективни датуми во годишните периоди коипочнуваат на или после 1 јули 2009 година.Групацијата го применува изменетиотстандард од 1 јануари 2010 година.Изменетите стандарди немаат влијание нафинансиските извештаи на Групацијатабидејќи Групацијата нема трансакции нааквизиција или инвестиција.· МСФИ 2 (изменет) Плаќање врз основа наакции. Измените поврзани со платежнитетрансакции на Групацијата што сеготовински порамнети и базирани на акциибеа објавени во јуни 2009 година.Претходно применливите МСФИналожуваат припишување на група наплатежни трансакции базирани на акциисамо доколку тие се порамнети со главнина.Со измената се разрешуваат различните


Белешки кон консолидираните финансиските извештаипрактики во поглед на припишувањето наплатежните трансакции што се готовинскипорамнети и базирани на акции и се бараентитетот којшто ги прима производите илиуслугите преку платежна трансакција што еготовински порамнета или е порамнета воглавнина да ја евидентира таквататрансакција во своите одделни илипоединечни финансиски извештаи.Групацијата нема плаќање врз основа наакции, поради што ние не очекувамеизменетиот стандард да има какво биловлијание врз Групацијата кога истиот ќестапи во сила. Измените на МСФИ 2 сеприменуваат ретроактивно за годишнитепериоди што започнуваат на или по 1јануари 2010 година. Измените исто така гиопфаќаат и насоките што се содржани воКТМФИ 8 (Делокруг на МСФИ 2) и воКТМФИ 11 (МСФИ 2 - Трансакции сосопствени акции и акции на групацијата).Како резултат на тоа, Одборот ги повлечеКТМФИ 8 и КТМФИ 11.· МСФИ 5 (изменет) Нетековни средства штосе чуваат за продажба и прекинатоработење. Со измената се појаснува декаМСФИ 5 ги утврдува обелоденувањата штосе задолжителни во однос на нетековнитесредства (или групи за отуѓување)класифицирани како средства што сечуваат за продажба или прекинатоработење. Исто така е образложено декаопштите барања од МСС 1 сè уште важат,особено став 15 (со цел да се постигнеобјективно презентирање) и став 125(извори на несигурност во проценувањето)од МСС 1. Оваа измена важи за периодотшто започнува на или по 1 јануари 2010година.2.1.2. Стандарди, измени иинтерпретации ефективни во 2010година, но кои не се релевантни заГрупацијата:· МСС 17 (изменет) Наеми. Беше извршенобришење на конкретни насоки во однос накласификацијата на наемите на земјиште соцел да се отстрани недоследноста соопштите насоки за класификација нанаемите. Како резултат на тоа, наемите наземјиште треба да се класифицираат иликако финансиски или како оперативни, сокористење на општите принципи на МСС 17.Ова важи за периодите што започнуваат наили по 1 јануари 2010 година. Измената нее релевантна за финансиските извештаи наГрупацијата.· МСС 36 (изменет) Оштетување на средства.Со измената се појаснува дека најголематаединица (или група на единици) штогенерира готовина на којашто може да седодели гудвилот за целите на тестирање наоштетувањето е оперативен сегмент какошто е утврдено во став 5 од МСФИ 9„Оперативни сегменти“ (односно, предакумулирањето на сегменти со сличниекономски карактеристики дозволено состав 12 од МСФИ 8). Ова важи за периодитешто започнуваат на или по 1 јануари 2010година. Измената не е релевантна зафинансиските извештаи на Групацијата,бидејќи Групацијата нема гудвил.· МСС 38 (изменет) Нематеријални средства.Со измените на став 36 и 37 од МСС 38 севрши појаснување на барањата споредМСФИ 3 (ревидиран) во однос наевидентирањето на нематеријалнитесредства што се стекнати во деловнакомбинација. Исто така, став 40 и 41 сеизменети со цел да се појасни описот натехниките за вреднување што вообичаено секористат од страна на ентитетите примерењето на објективната вредност нанематеријалните средства стекнати воделовна комбинација со кои не се тргува наактивни пазари. Оваа измена важи запериодите коишто почнуваат на или по 1јануари 2010 година. Измената не ерелевантна за финансиските извештаи наГрупацијата, бидејќи Групацијата неманематеријални средства стекнати воделовна комбинација.· МСС 39 (изменет) Финансиски инструменти:Признавање и мерење. Во продолжение едаден преглед на главните измени настандардот:- ОМСС ја објави измената на МСС 39 воавгуст 2008 година во поглед на хеџингсметководството. Измената на„Прифатливи хеџирани ставки“ дозволувада се определат само промени вопаричните текови или објективнатавредност на хеџираната ставка над илипод утврдената цена или друга варијабила(МСС 39.AG99BA). Измените на МСС 39се применуваат ретроактивно загодишните периоди што започнуваат наили по 1 јули 2009 година. Измената немада има влијание на извештаите наГрупацијата бидејќи истата не применувахеџинг сметководство.- Покрај тоа, ОМСС објави измена и вопоглед на третманот на казнените пенализа авансно отплаќање на заеми какотесно поврзани деривати. Имено, соизмената се појаснува дека аванснитеплаќања, чијашто цена на реализација мунадоместува на заемодавачот за загубатана камата со намалување на економскатазагуба од ризикот од инвестирање, требада се сметаат за тесно поврзани соосновниот договор за заем. Оваа изменаважи за периодите коишто почнуваат наили по 1 јануари 2010 година.- Извршени се измени на изземањето одделокругот утврдено во став 2(е) од МСС39 со цел да се појасни дека: (а) тоа сеоднесува само на обврзувачки(термински) договори помеѓу стекнувач ипродавач во деловна комбинација закупување на стекнат ентитет на одредендатум во иднината; (б) времетраењето натерминскиот договор не треба да гонадминува разумниот период што евообичаено неопходен за да се добијатпотребните одобренија и да се извршитрансакцијата; и (в) изземањето не требада се применува на договори за опција(без оглед на тоа дали тие во моментот сеприменливи или не) чијашто реализацијаќе резултира со контрола на одреденентитет, ниту пак по аналогија да сеприменува за вложувања во придруженипретпријатија и слични трансакции. Овааизмена важи за периодите коиштопочнуваат на или по 1 јануари 2010година.- Измени во однос на хеџингсметководство на парични текови. Соизмените се појаснува кога треба да сепризнаат добивки или загуби на хеџингинструменти како прилагодување сорекласификација во хеџинг на паричентек на предвидена трансакција штопоследователно резултира вопризнавање на финансиски инструмент.Со измената се појаснува дека добивкитеили загубите треба да серекласификуваат од главнината какодобивка или загуба во периодот во којпредвидениот хеџинг на паричен тек имавлијание на добивката или загубата. Овааизмена важи за периодите коиштопочнуваат на или по 1 јануари 2010година.


Македонски Телеком АД – СкопјеКонсолидирани финансиски извештаи5859· МСФИ за мали и средни претпријатија. Војули 2009 година ОМСС го издаде МСФИ замали и средни претпријатија, којшто не ерелевантен за Групацијата.· МСФИ 1 (изменет) Дополнителни изземањаза ентитети што првпат ги усвојуваат МСФИ.ОМСС ги издаде измените на МСФИ 1 воЈули 2009. Со оглед на фактот декаГрупацијата веќе долги години своетофинансиско известување го врши споредМСФИ, за Групацијата не се релевантниниту првичниот стандард, ниту која биларевизија на истиот.· КТМФИ 17 Распределба на безготовинскисредства на сопствениците. Ова Толкувањеиздадено во ноември 2008 година сеоднесува на прашањето за тоа кога да сепризнаат обврските што се евидентираникако обврски за плаќање на безготовинскидивиденди (на пр. недвижности, постројки иопрема) и како истите да се мерат. Покрајтоа толкувањето се однесува на прашањетоза тоа како да се евидентира каква билоразлика помеѓу сегашната вредност нараспределените средства и сегашнатавредност на дивидендата што треба да сеисплати. МСФИ 5 е исто така изменет со целда се наложи обврска средствата да секласифицираат како средства што се чуваатза распределба само кога тие се достапниза распределба во нивната моменталнасостојба, при што постои голема веројатностза таква распределба. Толкувањето сеприменува за годишните периоди штозапочнуваат на или по 1 јули 2009 година.КТМФИ 17 нема да има влијание нафинансиските извештаи на Групацијатабидејќи истата не врши распределба набезготовински дивиденди.· КТМФИ 18 Пренесувања на средства одкупувачите. Со Толкувањето се вршипојаснување на барањата од МСФИ задоговорите според кои ентитетот добиваодреден елемент на недвижности, постројкии опрема од корисникот (или готовина штоексплицитно треба да се користи застекнување на недвижности, постројки иопрема), којшто елемент ентитетот потоамора да го искористи или со цел да гоповрзе корисникот со мрежа или за да муобезбеди на корисникот постојан пристапдо производи и услуги. Ова Толкување важиза годишните периоди што почнуваат на илипо 1 јули 2009 година и се применуваперспективно. Сепак, дозволена е иограничена ретроактивна примена. КТМФИ18 не се очекува да има какво биловлијание врз финансиските извештаи наГрупацијата.2.1.3. Стандарди, измени иинтерпретации кои сè уште не сеефективни и за кои не е извршенопредвремено прифаќање одГрупацијата:· МСС 24 (ревидиран) Обелоденувањаза поврзани страни. Во ноември2009 година, ОМСС ја издаде ревидиранатаверзија на МСС 24. До сега, доколкуентитетот е под контрола или значителновлијание на владата, истиот беше долженда обелодени информации во однос насите трансакции со други ентитети што сепод контрола или значително влијание наистата влада. Ревидираниот стандард сèуште наложува обелоденувања коиштосе важни за корисниците на финансискитеинструменти, но ги отстранува барањатаза обелоденување на информации чиештособирање чини скапо и коишто се од помалавредност за корисниците. Стандардот јапостигнува ваквата рамнотежа соналожување на обелоденување во врскасо овие трансакции само доколку тие сепоединечно или збирно значителни. Истотака, ОМСС ја поедностави дефиницијатана поврзана страна и ги отстранинедоследностите. Ревидираниот стандардсе применува ретроактивно за годишнитепериоди коишто започнуваат на или по 1јануари 2011 година. Се дозволувапримената да настапи и порано.· МСФИ 9 Финансиски инструменти.Стандардот го сочинува првиот делод триделниот проект за замена наМСС 39 (Финансиски инструменти:Признавање и мерење) со нов стандардкојшто ќе биде познат како МСФИ9 Финансиски инструменти. МСФИ9 ја пропишува класификацијата имерењето на финансиското средствои обврската. Останатите фази на овојпроект се во тек и истите се однесуваатна исправката на вредност на финансискиинструменти и хеџинг сметководството,како и понатамошниот проект во врска содепризнавање.Финансиски средства - Првичнопризнавање, МСФИ 9 бара финансискитесредства да се мерат по објективнавредност. По првичното признавање,финансиските средства продолжуваатда се мерат во согласност со нивнатакласификација според МСФИ 9. Онаму кадешто финансиското средство се класификуваи мери според амортизирана вредност, сеналожува обврска истото да се тестира заисправка на вредност според барањата заисправка на вредност од МСС 39. Во МСФИ9 се утврдени правилата за класификацијададени во продолжение.- МСФИ 9 наложува финансискитесредства да се класификуваат какопоследователно мерени или споредамортизирана или според објективнавредност. Постојат два услови што морада бидат исполнети за класификувањена финансиското средство поамортизирана вредност. (1) Целтана бизнис моделот на ентитетот во врскасо управувањето со финансиски средстватреба да биде да се чуваат средства соцел да се врши наплата на парични тековиспоред договори; и (2) Договорнитеуслови за финансиското средство наконкретни датуми предизвикуваатпарични текови коишто се исклучивоплаќања на главнина и камата напреостанатиот износ од основниотдолг. Доколку кој било од овие условине е исполнет, финансиското средство секласификува според објективнатавредност.- Опција објективна вредност: МСФИ 9дозволува ентитетот да определиинструмент, којшто инаку би билкласификуван во категоријата наамортизирана вредност, да секласификува според објективна вредностпреку добивка или загуба, доколку такватаопределба ја отстранува или значителноја намалува евентуалната недоследностпри мерењето или признавањето(сметководствена неусогласеност).- Сопственички инструменти:Стандардната категорија за сопственичкиинструменти е утврдена споредобјективната вредност преку добивка илизагуба. Сепак, со стандардот е утврденодека ентитетот може да направинеотповиклив избор при првичнотопризнавање со цел да се прикажатсите промени во објективната вредностза вложувања во главнина што не сечуваат за тргување во рамките на


Белешки кон консолидираните финансиските извештаиостанатата сеопфатна добивка. Заовие добивки или загуби споредобјективна вредност не се поднесуваатизвештаи како дел од добивката илизагубата на ентитетот што поднесуваизвештаи. Само дивидендите што седобиваат од овие вложувања сеевидентираат во добивка или загуба.- Вградени деривати: Барањата од МСС39 во однос на вградените деривати сепроменети од аспект на тоа што тиеповеќе не наложуваат вграденитедеривати да бидат одделени од основнитедоговори за финансиското средство.- Рекласификација: МСФИ 9 наложуварекласификација помеѓу објективнатаи амортизираната вредност кога и самокога постои промена во бизнис моделотна ентитетот. „Спорните правила“содржани во МСС 39 се отстранети.Финансиски обврски - МСФИ 9„Финансиски инструменти“ поставува условиза сметководството на финансискитеобврски и ги заменува соодветните правилаво МСС 39 „Финансиски инструменти:признавање и мерење“. Новите објави:- Ги превзема правилата на МСС 39 запризнавање и депризнавањенепроменети.- Ги превзема повеќето од барањата наМСС 39 за класификација и мерење.- Ги елиминира исклучоците од мерењетопо објективна вредност за деривативнитеобврските коишто се поврзани и коиштомора да се порамнети со испорака нанекотирани сопственички инструмент.- Ги променува барањата поврзани соопцијата по објективна вредност зарешавање на сопствениот кредитен ризик.Ентитетот треба да го применува МСФИ 9 загодишните периоди коишто започнуваат наили по 1 јануари 2013 година. Се дозволувапримената да настапи и порано.Ентитетот што поднесува извештаи требада го применува МСФИ 9 ретроактивно.За ентитетите што ќе го усвојат МСФИ9 за периодите што започнуваат пред 1јануари 2012 година, МСФИ обезбедуваатослободување при преминот во однос наповторното искажување на компаративнитеинформации. Групацијата во моментовги анализира можните промени вофинансиските извештаи на Групацијата коиќе бидат резултат на усвојувањето на новиотстандард.· МСФИ 7 (изменет) - ОМСС објавиизмена на МСФИ 7 Измени и дополнувањана МСФИ 7 Финансиски инструменти:Обелоденувања во октомври 2010 година.Измената бара квантитативни и квалитативниобелоденувања во врска со трансфери нафинансиски средства кои не резултираат соцелосно депризнавање, или кои резултираатсо континуираното учество. Ова е сонамера да им овозможи на корисницитена финансиските извештаи да ја подобратнивната перцепција за такви трансакции(на пример, секјуритизација), вклучувајќи иразбирање на можните ефекти од каквибило ризици кои можат да останат соентитетот кој ги пренесува средствата. Соизмените, исто така се бараат идополнителни обелоденувања доколкудиспропорционална вредност од ваквитетрансакции се преземаат околу крајот напериодот на известување. Примената наизмената се бара за годишните периодикои започнуваат на или по 1 јули, 2011. Седозволува примената да настапи ипорано. Не очекуваме декаусвојувањето на измените и дополнувањатана стандардот дека ќе доведе дозначајни промени во обелоденувањата вофинансиските извештаи на Групацијата.2.1.4. Стандарди, измени иинтерпретации кои сè уште не сеефективни и кои не се релевантни заработењето на Групацијата:· МСС 32 (изменет) Финансиски инструменти:Презентирање на класификацијата наемисијата на нови акции за постојнитеакционери (откупливи финансискиинструменти). Со измената се појаснувакласификацијата на откупливитефинансиски инструменти како главнинаили обврски за откупливи финансискиинструменти што се деноминирани вовалута различна од функционалната валутана издавачот. Пред измената, овиеоткупливи финансиски инструменти сеевидентираа како дериватни обврски.Со измената се наложува таквата емисијана откупливи финансиски инструментипонудена пропорционално на сите постојниакционери на ентитетот да се класифициракако главнина. Класификацијата енезависна од валутата во која еденоминирана цената на реализација.Примената на измената е задолжителназа годишните периоди коишто започнуваатна или по 1 февруари 2010 година. Седозволува примената да настапи и порано.Измената нема да има никакво влијание врзфинансиските извештаи на Групацијата.· МСФИ 1 ОМСС ги издаде измените наМСФИ 1 во јануари 2010 и декември 2010година. Со оглед на фактот дека Групацијатавеќе долги години своето финансискоизвестување го врши според МСФИ, заистата не се релевантни ниту првичниотстандард, ниту која била ревизија на истиот.· КТМФИ 14 (изменет) МСС 19 -Ограничување на утврдените средстваза бенефиции на вработените, барања заминимално финансирање и нивна взаемнаповрзаност. Во ноември 2009 година ОМССиздаде измени и дополнувањана КТМФИ 14, со што се коригираатнесаканите последици од КТМФИ 14.Без измените, во одредени случаи наентитетите не им е дозволено да признаатнекои доброволни претплати за минимумфинансирани придонеси како средство.Измената дозволува ентитетот да ја третирабенефицијата од таквото рано плаќањекако средство. Ова Толкување важи загодишните периоди што почнуваат наили по 1 јануари 2011. Измените мора дасе применува ретроактивно почнувајќи однајраниот презентиран компаративенпериод. Измените и дополнувањата натолкувањето не се однесуваат на Групацијатабидејќи истата нема дефинирани за користипо престанокот на работниот однос.· КТМФИ 19 Порамнување на финансискиобврски со инструменти на главнина. Со оваТолкување издадено во ноември 2009година се појаснуваат барањата од МСФИкога ентитетот повторно преговара заусловите на одредена финансиска обврскасо неговиот кредитор, при што кредитороте согласен да ги прифати акциите илидруги инструменти на главнина на ентитетотсо цел целосно или делумно да се порамнифинансиската обврска. Ова Толкување важиза годишните периоди што почнуваат на илипо 1 јули 2010 година, при што се дозволувапримената да настапи и порано.Толкувањето се применува ретроактивно.Толкувањето не се однесува на Групацијатабидејќи истата не врши порамнување насвоите финансиски обврски со инструментина главнина.· МСС 12 (изменет). Во декември 2010


Македонски Телеком АД – СкопјеКонсолидирани финансиски извештаи6061година, ОМСС ја издаде објавата“Одложен данок: Обнова наклучните средства - Измени и дополнувања на МСС 12“. Новатаобјава на „Одложениот данок: Обнова на клучните средства - Измении дополнувања на МСС 12“ поставува претпоставките за обновување(на пример, употреба или за продажба) на одредени средства. Овае важно во случаите каде што одреден тип на наплата има различниданочни последици. Објавата поставува променлива претпоставкадека сметководствената вредност на вложувањата во недвижностикои се мерат со помош на моделот на објективна вредност во МСС40 ќе се обнови со продажба. Покрај тоа, книговодствената вредностна средствата кои не се амортизираат мерена со помош на моделотна ревалоризација согласно МСС 16 секогаш се смета дека требада се надомести преку продажба. Измената го заменува SIC 21 аќе се применува за годишни периоди почнувајќи на или по 1јануари 2012 година. Се дозволува примената да настапи и порано.Бидејќи Групацијата нема инвестиции во недвижности или средствакои не се амортизираат и кои се мерат со помош на моделот наревалоризација во МСС 16, изменетиот стандард нема да имавлијание врз финансиските извештаи на Групацијата.2.2. Основа на консолидација2.2.1. ПодружнициПодружници се оние претпријатија кои се контролирани од страна наДруштвото. Контролата постои кога Друштвото има моќ, директно илииндиректно да раководи со финансиските и оперативните политики наедно претпријатие генерално придружено од сопственост на надполовина од гласачките права, со цел да се здобие со полза однеговите активности. Финансиските извештаи на подружниците севклучени во консолидираните финансиски извештаи од датумот когаќе започне контролата до датумот на престанок на контролата.Трансакциите во рамките на Групацијата, како и нереализиранитедобивки коишто произлегуваат од трансакциите во рамките наГрупацијата се елиминираат при изготвувањето на консолидиранитефинансиски извештаи.Т-Мобиле Македонија АДФондација “е-Македонија”Земја каде еинкорпориранаМакедонијаМакедонијаПроцент насопственостНа 31декември20101001002.3. Трансакции во странска валута2.3.1. Функционална и презентациска валутаПроцент насопственостНа 31декември2009Консолидираните финансиски извештаи се прикажани во илјадимакедонски денари кој е функционална и презентациска валута наДруштвото.2.3.2. Трансакции и салдаТрансакциите во странска валута се искажуваат во денари споредкурсот важечки на денот на трансакцијата. Монетарните средства иобврски искажани во странска валута на датумот на изготвување на100100извештајот за финансиска состојба се претвораат во денари споредсредниот курс важечки на денот на извештајот за финансиска состојба,а приходите и расходите произлезени од оваа основа се признаваат водобивката или загубата (Финансиски приходи/трошоци).Немонетарните средства и обврски искажани во странска валута сепретвораат во денари според курсот важечки на денот натрансакцијата.Девизните средства со кои што работи Групацијата се претежноамерикански долари (УСД) и евра (ЕУР). Официјалните курсевиважечки на 31 декември 2010 и 2009 година беа како што следи:1 УСД1 ЕУР1 ЦХФ2.4. Финансиски инструменти2010MKD46,3161,5149,302009MKD42,6761,1741,12Финансиски инструмент е било каков договор кој што предизвикувафинансиско средство кај еден ентитет и финансиска обврска илисопственички инструмент кај друг ентитет.Финансиските средства на Групацијата вклучуваат парични средства иеквиваленти на парични средства, депозити во банки, сопственичкиинструменти на други ентитети (расположливи за продажба и пообјективна вредност преку добивката или загубата) и договорни правада прими парични средства (побарувања од купувачи и останатипобарувања) или друго финансиско средство од друг ентитет.Финансиските обврски на Групацијата вклучуваат обврски коипроизлегуваат од договорните обврски да испорача парични средстваили други финансиски средства на друг ентитет (недеривативнифинансиски средства). Во основа, финансиските обврски вклучуваатобврски кон добавувачи и останати обврски.2.4.1. Финансиски средстваГрупацијата ги класификува финансиските средства во следнивекатегории:a) финансиски средства по објективна вредност преку добивката илизагубатаб) заеми и побарувањав) финансиски средства расположливи за продажбаКласификацијата зависи од целите за коишто се стекнати овиесредства. Раководството ја определува класификацијата нафинансиските средства при иницијалното признавање.Стандардните продажби и купувања на финансиски средства сепризнаваат на датумот на тргување, т.е. на датумот на кој Групацијатапрезела обврска за продажба или купување на средството.Инвестициите иницијално се признаваат по објективна вредност плустрансакциските трошоци за сите финансиски средства коишто не сеприкажани по објективна вредност преку добивката или загубата.


Белешки кон консолидираните финансиските извештаиФинансиските средства прикажани пообјективна вредност преку добивката илизагубата иницијално се признаваат пообјективна вредност, а трансакцискитетрошоци се признаваат како трошок водобивката или загубата.На секој датум на извештајот за финансискасостојба, Групацијата проценува дали имаобјективни докази дека финансискотосредство е оштетено. Постојат објективнидокази за оштетување доколку како резултатна настани на загуба што се случиле попрвичното признавање на средството имавлијание на проценетите идни паричнитекови на финансиското средство или групана финансиски средства кои можат сосигурност да се проценат.Загубите од оштетување на финансискисредства се признаваат во Добивката илизагубата наспроти сметки за исправка за дасе намали сегашната вредност се додепризнавање на финансиското средство,кога нето сегашната вредност (вклучувајќи ибило какви загуби од оштетување) седепризнава од Консолидираниот извештај зафинансиска состојба. Добивките или загубитепри депризнавањето се пресметуваат какоразлика помеѓу приливите од продажба инето сегашната вредност којашто едепризнаена.Финансиските средства престануваат да сепризнаваат (депризнавање) кога правото дасе примаат парични приливи одинвестицијата е истечено или пренесено иГрупацијата ги има пренесено значајнитеризици и придобивки од сопственоста.(a) Финансиски средства прикажани пообјективна вредност преку добивката илизагубатаОваа категорија ги содржи оние финансискисредства прикажани по објективна вредностпреку добивката или загубата при нивнотоиницијално признавање. Финансискотосредство е класификувано во оваа категоријадоколку е така одредено од страна нараководството кое донесува одлуки занабавка и продажба врз основа на нивнатаобјективна вредност во согласност соинвестиционата стратегија на Групацијата зачување на вложувањата во сопственотопортфолио се до моментот на појавување наповолни пазарни услови за нивна продажба.Финансиските средства прикажани пообјективна вредност преку добивката илизагубата последователно се прикажуваат пообјективна вредност. Добивките и загубитекоишто произлегуваат од промената наобјективната вредност на финансискитесредства по објективна вредност прекудобивката или загубата, се признаваат водобивката или загубата (Финансискиприходи/расходи) во периодот во којнастануваат.Приходот од дивиденди од финансискитесредства по објективна вредност прекудобивката или загубата, се признава водобивката или загубата кога е воспоставеноправото на Групацијата да ја добие наплататана истата и кога економските користи северојатни.(б) Заеми и побарувањаЗаемите и побарувањата се недеривативнифинансиски средства со фиксни илидетерминирани плаќања кои не котираат наактивниот пазар. Тие се вклучени во обртнисредства, со исклучок на оние чие доспевањее по 12 месеци, по датумот од извештајот зафинансиска состојба. Овие секласифицирани како нетековни средства.Следниве ставки се вклучени во категоријата„заеми и побарувања“:· парични средства и еквиваленти напаричните средства· депозити во банки· побарувања од купувачите· останати побарувања· заеми на вработени· побарувања и заеми на трети лицаЗаемите и побарувањата иницијално сепризнаваат по објективна вредност, апоследователно се мерат по амортизиранавредност користејќи го методот на ефективнакаматна стапка.Парични средства и еквиваленти напаричните средстваПаричните средства и еквивалентите напаричните средства се состојат од средстваво благајна, депозити по видување и останатикраткорочни високо ликвидни инвестиции сорок на доспеаност од три месеци илипомалку.Доколку се случи исправка на паричнисредства и еквиваленти на паричнитесредства, истата ќе биде признаена водобивката или загубата (расходи одфинансирање).Побарувања од купувачите и другипобарувањаПобарувањата од купувачите и другитепобарувања иницијално се признаваат пообјективна вредност, а последователно семерат по амортизирана вредност користејќиго методот на ефективна каматна стапка инамалени за исправка на вредноста зарадиоштетување. Исправката на вредност зарадиоштетување на побарувањата од купувачите идругите побарувања се формира когапостојат објективни докази дека Групацијатанема да може да ги наплати сите доспеаниизноси согласно оригиналните услови напобарувањето. Значајните финансискипотешкотии на должникот, веројатноста декаќе влезе во стечај или финансискареорганизација и задоцнетото плаќање сесметаат за индикатори дека побарувањето еоштетено.Доколку има објективни докази деканастанало оштетување на заеми ипобарувања признаени по амортизиранавредност, износот на исправката на вредностсе утврдува како разлика меѓу сегашнатавредност на средството и сегашната вредностна предвидените идни парични текови(исклучувајќи ги идните кредитни загуби коисе уште не се случени) дисконтирани сооригиналната ефективна каматна стапка нафинансиското средство (т.е. ефективнатакаматана стапка пресметана на иницијалнотопризнавање). Сегашната вредност насредството е намалена со користење насметка за исправка, а износот на загубата епризнаен во добивката или загубата(Останати расходи од работењето - Исправкана вредноста на сомнителни и спорнипобарувања).Политиката на Групацијата за групнапроценка за оштетување се базира настаросната структура на побарувањатапоради големиот број од релативно сличнивидови на купувачи.За најголемите купувачи и странскитекупувачи, како и за купувачи кои се во процесна ликвидација или стечај, исправката епресметана на индивидуална основа.


Македонски Телеком АД – СкопјеКонсолидирани финансиски извештаи6263Индивидуално вреднување исто така се вршиво специјални околности.Кога побарувањето од купувачот ененаплатливо, се отпишува преку Останатирасходи од работењето во добивката илизагубата (Исправка на вредноста насомнителни и спорни побарувања) сопаралелно ослободување на кумулиранатаисправка на сметката за исправка напобарувањата од купувачите.Последователните враќања на износитепретходно отпишани се пребиени сопризнаените исправки на вредност водобивката или загубата.Доколку во некој последователен периодизносот на оштетувањето се намали и тоанамалување објективно може да се поврзе сонастан кој настанал после признавањето наоштетувањето (како на пример подобрувањево кредитниот рејтинг на должникот),претходно признаената загуба ќе бидевратена со корекција на сметката за исправкана побарувањата. Сегашната вредност нафинансиското средство на датумот на кој севраќа загубата не смее да ја надминеамортизираната вредност која би билапресметана доколку оштетувањето не билопризнаено. Вредноста на вратената загуба ќебиде признаена во добивката или загубатакако намалување на Останати расходи одработењето (Исправка на вредноста насомнителни и спорни побарувања).Износите кои се должат кон и побаруваат оддругите мрежни оператори се прикажани нането основа во случаите каде постои право запребивање и износите се подмируваат нането основа (како на пример побарувањата иобврските поврзани со меѓународенсообраќај).Заеми за вработениЗаемите за вработени иницијално сепризнаваат по објективна вредност апоследователно се мерат по амортизиранавредност користејќи го методот на ефективнакаматна стапка.Разликата помеѓу номиналната вредност нададените кредити и иницијалната објективнавредност на заемите за вработени сепризнава како однапред платени бенефициина вработени. Каматите од дадените заемипресметани по методот на ефективна каматасе признаваат како финансиски приходи,додека однапред платените бенефиции навработените се амортизираат како Трошоциза вработените рамномерно завреметраењето на заемот.Загубите од исправката на заемите завработени, доколку се случат, се признаваатво добивката или загубата (трошоци завработени).(в) Финансиски средства расположливи запродажбаФинансиски средства расположливи запродажба се недеривативи кои се илиодредени во оваа категорија или не секласифицирани во некоја од другитекатегории. Тие се вклучени во нетековнитесредства освен ако раководството иманамера да ги продаде финансиските средстваво рок од 12 месеци од датумот на извештајотза финансиска состојба. Стекнувањето ипродажбата на финансиските средства сепризнаваат на денот на тргувањето - датумотна кој Групацијата се обврзува да купи илипродаде некое средство.По иницијалното признавање, ситерасположливи средства за продажба семерат по објективна вредност со исклучок нанекој инструмент кој што не е котиран наактивниот пазар и чија што објективнавредност не може реално да се измери и вотој случај истиот се прикажува по набавнавредност, вклучувајќи ги трансакцискитетрошоци намалени за трошоците наоштетувањето. Намерата на Друштвото е да гиотуѓи овие средства кога ќе се појаватповолни услови на пазарот за нивнапродажба. Промените на објективнатавредност на финансиските средства кои секласификувани како расположливи запродажба се признаваат во капиталот. Когафинансиските средства, класификувани какорасположливи за продажба ќе се продадатили ќе претрпат оштетување, акумулиранатаобјективна вредност, признаена во капиталот,се вклучува во добивката или загубата, какодобивка или загуба од вложувања во хартииод вредност.Групацијата оценува на секој датум наизвештај за финансиската состојба дали имаобјективен доказ дека финансискотосредство е оштетено. Објективен доказ заоштетување има, кога како резултат нанастани на загуба кои се случиле поиницијалното признавање на средството имавлијание врз проценетите идни паричнитекови на финансиските средства или групатана финансиски средства кои можат сосигурност да се проценат.Доколку постои таков доказ за финансискисредства расположливи за продажба,кумулативната нереализирана добивка(доколку постои) е рекласификувана одОстанат сеопфатен приход во Добивката илизагубата и секоја останата разлика е истотака признаена во Добивката или загубата(Финансиски приходи). Загубите порадиоштетување признаени во добивката илизагубата за капитални инструменти не сепризнаваат повторно преку добивката илизагубата.Доколку средствата расположливи запродажба се продадени или откупени, ипоради тоа депризнаени, корекцијата наобјективната вредност акумулирана вокапитал е рекласификувана од Останатсеопфатен приход во Добивката или загубата(Финансиски приход)..2.4.2. Финансиски обврскиОбврски кон добавувачи и останатиобврскиОбврските кон добавувачи и останати обврски(вклучувајќи ги и проценките) иницијалносе признаваат по објективна вредност, апоследователно се мерат по амортизиранавредност користејќи го методот на ефективнакаматна стапка.Заради краток рок на доспевање,сметководствената вредност на обврските кондобавувачи и останатите обврски е приближнана нивната објективна вредност.2.5. ЗалихиЗалихите се искажуваат по вредност понискаод набавната или нето пазарна вредност.Нето пазарната вредност е проценетапродажна цена во нормални услови наделување, намалена за проценетите трошоциза продажба.Набавната вредност на залихите сеевидентира според принципот просечни цении ги вклучуваат трошоците настанати за нивнанабавка и доведување на постојната состојбаи локација.


Белешки кон консолидираните финансиските извештаиТелефонските апарати врзани во промотивни активности, често сепродаваат по пониска од набавната вредност за целите на добивањена нови претплатници со обврзувачки период за користење науслугата. Таквите загуби од продажба на опрема се евидентираат самопри настанување на продажбата, бидејќи истите се продадени какодел од профитабилен договор за услуги со купувачот и доколкуноминалната продажна цена е повисока од набавната вредност нателефонот. Доколку номиналната продажна цена е пониска однабавната, разликата веднаш се признава како исправка.Загубите од исправката на залихите се признаваат во Останатирасходи од работењето (Исправката на вредноста на залихите до нетопродажна вредност).2.6. Нетековни средства наменети за продажбаСредствата се класифицираат како средства наменети за продажбадоколку повеќе не се потребни за идното работење на Групацијата,доколку се идентификувани за продажба и се очекува дека ќе бидатпродадени во наредните 12 месеци. Овие средства се прикажани попониска од сегашната вредност или објективната вредност намаленаза трошоците за продажба. Амортизацијата престанува да сепресметува од денот кога средствата добиваат статус на средстванаменети за продажба. Кога средствата се означени за продажба иутврдената објективна вредност е пониска од сегашната вредност,разликата се признава во добивката или загубата (Амортизација) какозагуба од оштетување.2.7. Недвижности, постројки и опремаНедвижностите, постројките и опремата се прикажуваат по набавнавредност намалена за акумулираната амортизација и загубите одоштетување (види белешка 2.9).Набавната вредност на недвижностите, постројките и опремата сесостои од набавната цена, вклучувајќи ја увозната царина инеповратните даноци за набавка, намалена за трговските попусти ирабати и сите директни трошоци направени за средството да се доведена локација и во услови неопходни за средството да биде способно заупотреба на начин кој е одреден од раководството. Иницијалнатапроценка на трошоците за демонтирање и отстранување насредството, како и за обновување на просторот (реставрација) на којсредството е лоцирано исто така се вклучени во набавната вредностако стекнатата обврска може да биде признаена како резервирањесогласно МСС 37- Резервирања, неизвесни обврски и неизвеснисредства.Набавната вредност на сопствено изградените средства ги вклучуватрошоците за материјали и директна работна рака.Последователни издатоци се вклучени во сегашната вредност насредството, или се признаени како посебно средство, единствено когае веројатно дека идните економски користи поврзани со средството ќесе прелеат во Групацијата и кога трошокот на средството може да бидеизмерен веродостојно. Сегашната вредност на заменетиот дел сеотпишува. Сите останати издатоци се признаваат во добивката илизагубата како трошоци во периодот кога настануваат.Кога средствата се расходуваат, набавната вредност и акумулиранатаамортизација се тргаат од сметководствената евиденција и загубата сепризнава во добивката или загубата како трошок за амортизација.Кога средствата се продадени, набавната вредност и акумулиранатаамортизација се тргаат од сметководствената евиденција и добивкатаили загубата определена со споредување на приливот со сегашнатавредност се признава во добивката или загубата (Останати оперативниприходи).Амортизацијата на недвижностите, постројките и опремата сепризнава во добивката или загубата на праволиниска основа во текотна проценетиот корисен век на траење на недвижностите, постројкитеи опремата. На недвижностите, постројките и опремата не им сепресметува амортизација се до моментот кога стануваат расположливиза употреба. Земјиштето не се амортизира. Корисниот век нанедвижностите, постројките и опремата и остатокот на вредноста серевидира, и се коригира ако е потребно, најмалку еднаш годишно. Заповеќе детали околу влијанието на последната ревизија на корисниотвек на групите на недвижности, постројки и опрема види белешка 12.Проценетиот корисен век на недвижностите, постројките и опремата екако што следи:ЗградиНадземни и кабелски линииТелефонски централиБазни станициКомпјутериМебел и друга канцелариска опремаВозилаОстанато2.8. Нематеријални средства2010Години20-4020-25101044-104-102-152009Години20-4020-25101044-104-102-15Нематеријалните средства набавени од Групацијата се искажани понабавна вредност намалена за акумулираната амортизација (видиподолу) и загубите од оштетување (види белешка 2.9).Последователните издатоци кај нематеријалните средства секапитализираат единствено кога ја зголемуваат идната економскакорисност од нематеријалните средства содржани во специфичнисредства на кои што се однесуваат. Сите останати издатоци сетретираат како трошоци во периодот кога настануваат.Корисниот век на концесијата и лиценците е одреден врз основа надоговорите по основ на кои истите се стекнати и се амортизираат направолиниска основа во текот на периодот на достапност нафреквенцијата за комерцијална употреба до крајот на иницијалнатаконцесија или периодот за кој е добиена лиценцата. При одредувањетона корисниот век не се земаат во предвид периодите на обновување(види белешка 13).Проценетиот корисен век е како што следи:Софтвер и лиценциКонцесија3G лиценци и 2G 1800 MHz лиценци2010Години2-518102009Години2-51810


Македонски Телеком АД – СкопјеКонсолидирани финансиски извештаи6465Амортизацијата на нематеријалните средствасе признава во добивката или загубата направолиниска основа во текот на проценетиоткорисен век на траење на нематеријалнитесредства. Корисниот век на нематеријалнитесредства се ревидира, и се коригира ако епотребно, најмалку еднаш годишно.При одредување дали одредено средство коеинкорпорира елементи и на недвижност,постројки и опрема и на нематеријалносредство треба да се евидентира според МСС16 – Недвижност, постројки и опрема иликако нематеријално средство според МСС 38– Нематеријални средства, раководствотокористи проценка за да оцени кои елементисе позначајни и соодветно се признаваистото.2.9. Оштетување на недвижностите,постројките и опремата инематеријалните средстваСредствата кои имаат неодреден век накористење не се предмет на амортизација исе тестирани годишно за оштетување.Средствата кои се предмет на амортизацијана Групацијата се проценуваат од оштетувањекога постојат настани или промени вооколностите кои индицираат дека нивнатасегашна вредност не е иста со нивнатанадоместувачка вредност. Загубите одоштетување се признаваат за износитеза кои сегашната вредност на средствотого надминува неговиот надоместувачкиизнос. Надоместувачкиот износпретставува поголемиот износ од износоткој ја претставува реалната вредноста насредството при продажба, намалена затрошоците и вредноста во употреба. Запроценка на оштетување на средствата,истите се групираат на најниско можно нивоза кое може да се утврди независен паричентек (cash-generating units).Загубите од оштетување се признаваат водобивката или загубата (Амортизација).Нефинансиските средства кои претрпелеоштетување се ревидираат еднаш годишно зада се утврди можното враќање на оштетување.2.10. Резервирања и неизвесниобврскиРезервирањата се признаваат когаГрупацијата има сегашна законска иликонструктивна обврска како резултат наизминати настани и е веројатно дека ќенастане одлив на средства со цел да сеподмири оваа обврска и кога е можно да сенаправи веродостојна проценка на износотна обврската.Резервирањата се мерат и евидентираат каконајдобра можна проценка на износот кој епотребен да се подмири сегашната обврскана датумот на извештајот за финансискасостојба. Резервирањата се признаени водобивката или загубата на соодветен трошоккој одговара на природата на резервирањето.За неизвесните обврски не се врширезервирање. Неизвесна обврска е можнаобврска која произлегува од минат настан ичиешто постоење ќе биде потврдено само сослучување или неслучување на еден илиповеќе несигурни идни настани кои не се воцелост под контрола на ентитетот, илисегашна обврска кој произлегува од минатнастан но не е признаена бидејќи не еверојатно дека ќе има одлив на ресурси коивклучуваат економски користи за исплата натаа обврска или не може да се направиверодостојна проценка на износот наобврската.2.11. Акционерски капиталОбичните акции се класифицирани воакционерскиот капитал.2.12. Сопствени акцииКога Групацијата купува сопствени акции,износот кој е платен, кој ги вклучува идиректните променливи трошоци (намалениза данок на добивка), е намален одзапишаниот капитал на акционерите наГрупацијата се додека акциите не сеотповикани или повторно издадени. Когасопствените акции се повторно издаденипримениот надоместок (намален за било коидиректно припишани променливи трошоци иповрзаниот ефект на данокот на добивка) севклучува во капиталот кој се однесува наимателите на акции на Групацијата.2.13. Останати резервиЧленките на Групацијата издвојуваатзаконска резерва која се формира по пат наиздвојување од нето добивката. Оваа резервасе пресметува и издвојува како процентутврден со закон и не може да биде помал од15% од добивката, се додека резервите недостигнат износ кој е еднаков на една петтинаод основната главнина. Овие резерви сенаменети за покривање на загуби и не сераспределуваат на акционерите, освен вослучај на банкротирање на членките наГрупацијата.2.14. ПриходиПриходите од дадени услуги и продажба наопрема (види белешка 17), се прикажанинамалени за ДДВ, попусти и по елиминацијатана продажбата внатре во Групацијата.Приходите се признаваат кога износот наприходот може веродостојно да се измери, икога е веројатно дека ќе настане прилив наидни економски користи во Групацијата испецифичните критериуми од МСС 18 запродажбата на производи и давањето науслуги се исполнети за давањето на секоја одуслугите на Групацијата и продажбата напроизводи.На купувачите на Групацијата им седоделуваат поени за лојалност (кредитнипоени) врз основа на користењето на услугитена Групацијата, вклучувајќи го и навременотоплаќање на фактурите. Наградите залојалност можат да се акумулираат иискористат со цел да се остварат иднипридобивки (пр. Телефони,телекомуникациска опрема и сл.) одоператорите на Групацијата. Кога купувачитеќе ги заработат нивните кредитни поени,истите се одземаат од фактурираниот приходна купувачот, и се признаваат во Останатиобврски (Одложен приход). Приискористувањето (или истекувањето) напоените, Одложениот приход се ослободуваво приход како што купувачот го искористува(или откажува) неиспорачаниот елемент одпакетот.Приходите од оперативен наем се признаваатна праволиниска основа во текот на периодотво кој се дава услугата.2.14.1. Приходи од фиксна имобилна телефонијаПриходите произлегуваат од услуги дадени напретплатниците и останати трети лица кои јакористат телекомуникациската мрежа и одпродажба на опрема.Договорите со претплатниците типичновклучуваат продажба на опрема, месечна


Белешки кон консолидираните финансиските извештаипретплата и реализиран говорен, интернет,податочен или мултимедијален сообраќај.Групацијата ги разгледува различнитеелементи на ваквите договори со целодделните приходи да се прикажат восогласност со МСФИ и признавањето насекој од овие приходи се врши користејќи гометодот на остаточна вредност. Овиеелементи се идентификувани и поделени,бидејќи истите имаат самостојна вредност исе продаваат и одделно освен во пакет. ЗатоаГрупацијата признава приход за сите овиеелементи користејќи го методот на остаточнавредност при што вредноста земена вопредвид за алоцирање на поодделнитеелементи е еднаква на вкупната вредностземена во предвид минус објективнатавредност на неискористените елементи.Групацијата им овозможува на клиентитетеснопојасен и широкопојасен пристап донејзината фиксна, мобилна и телевизискамрежа. Приходите од услуги се признавааткога услугите се дадени во согласност содоговорните одредби и услови. Приходите одсообраќај се признаваат споредискористените минути и договоренитенадоместоци намалени за одобренитепопусти, додека приходите од претплата иуслуги со фиксен надомест се признаваат вопериодот за кој се однесуваат.Приходите и трошоците поврзани сопродажба на телекомуникациска опрема идодатоци се признаваат кога производите седоставени, под услов да не постојатнеисполнети обврски од страна накомпанијата кои имаат влијание врзконечното прифаќање на договорот одстрана на купувачот.Приходите од аудио текст услуги (говорни инеговорни) се признаени на бруто основабидејќи обезбедувањето на овие услуги прекумрежата е одговорност на Групацијата,Групацијата ја утврдува цената на овие услугии ги сноси значајните ризици од овие услуги,во спротивно се прикажани на нето основа.Клиентите можат да купат припејд картичкиза мобилен, јавни говорници и интернет(„припејд картички“) кои им овозможуваат натие претплатници да ја користаттелекомуникациската мрежа за одреденвременски период. Клиентите мора да плататза ваквите услуги на денот на купувањето наприпејд картичката. Приходите од продажбана припејд картички се признаваат прикористењето на картичките или кога рокот накористење на картичката е поминат сонеискористен сообраќај.Трети лица кои се корисници нателекомуникациската мрежа ги вклучуваатроаминг клиентите од други даватели науслуги и останати даватели нателекомуникациски услуги коишто ја користатмрежата за телефонски разговори. Овиеприходи од големопродажен (влезен)сообраќај се признаваат во периодот накористење на мрежата. Дел од приходитенајчесто се плаќаат на други оператори(интерконекциски) за употреба на нивнитемрежи, каде што е применливо. Приходите итрошоците за овие телефонски разговори коитерминираат или транзитираат се прикажанина бруто основа во овие консолидиранифинансиски извештаи бидејќи Групацијата еосновен снабдувач на овие услуги притоакористејќи ја сопствената мрежа и слободнодефинирајќи ги цените на услугите, и сепризнаени во периодот на користење намрежата.2.14.2. Приходи од интегриранирешенија и ИТДоговорите за мрежни услуги се состојат одинсталација и управување со комуникацискимрежи на корисниците. Приходите одговорни и услуги за податоци коипроизлегуваат од таквите договори сепризнаваат кога услугите се искористени одстрана на корисникот.Приходите од договори за интегриранирешенија кои бараат доставување напроизводи и/или услуги генерално сепокриени со договори со фиксни цени иприходите се признаваат врз основа напроцент на довршеност земајќи го превидодносот на направените трошоци заизвршената работа во врска со договорот ипроценетите вкупни трошоци од договорот.Приходите од продажбата на хардвер сепризнаваат кога ризикот од сопственостазначително ќе се пренесе на корисникот,обезбедувајќи дека не постојат неисполнетиобврски кои влијаат на конечното прифаќањена договорот од страна на корисникот. Билокакви трошоци во однос на овие обврски сепризнаваат кога соодветниот приход епризнаен.Приходите од договори за изградба сеевидентираат со употреба на метода напроцент на довршеност. Степенот надовршеност се утврдува врз основа натрошоците направени до тој датум во односна проценетите вкупни трошоци.Побарувањата од договори за изградба секласификуваат во консолидираниот извештајза финансиската состојба како Побарувањаод купувачи и останати побарувања.2.15. Бенефиции на вработените2.15.1. Пензиски и останатикраткорочни обврски конвработенитеГрупацијата во текот на своето нормалноработење врши исплати во корист на своитевработени за пензиско, здравствено исоцијално осигурување како и персоналенданок коишто се пресметуваат споредважечките законски стапки кои се на сила вотекот на годината врз основа на нивнитебруто плати. Надоместокот за хранарина,превоз и годишен одмор исто така сепресметува според локалното законодавство.Групацијата ги исплаќа овие придонеси кондржавните и приватните фондови. Трошокотза овие исплати се прикажува на товар надобивката или загубата во истиот период какои трошокот за плата. Не е направенорезервирање за надоместок за неискористенгодишен одмор бидејќи согласно локалнатазаконска регулатива, работодавачот еобврзан да обезбеди услови, а вработениотда го искористи годишниот одмор во рамкитена една година. Ова исто така се применувакако политика на Групацијата и во согласностсо историските податоци вработените гикористат нивните годишни одмори во рамкитена едногодишниот законски рок. Групацијатане работи со ниедна друга пензискапрограма или план за пост пензискибенефиции и според тоа нема никакваобврска во однос на пензиите. Групацијатаима законска обврска да им исплати навработените две просечни плати воРепублика Македонија на денот на нивнотопензионирање, за кои е призната соодветнаобврска во финансиските извештаи, меренаспоред сегашната вредност на две просечниплати заедно со корекциите вклучени воактуарската пресметка. Обврската задефинираната корист се пресметува годишноод страна на независни актуари со користењена метод на кредитирање на проектиранаединица. Сегашната вредност на обврската за


Македонски Телеком АД – СкопјеКонсолидирани финансиски извештаи6667дефинираната корист е определена содисконтирање на проценетите идни паричниодливи со користење на каматни стапки нависоко квалитетни обврзници, кои седеноминирани во валута во која ќе бидатплатени надоместоците. Исто така,Групацијата нема обврска да обезбедувапонатамошни бенефиции на тековните ипоранешните работници.2.15.2. Бонус плановиГрупацијата признава обврски и трошоци забонуси земајќи ги предвид финансиските иоперативните резултати. Групацијатапризнава резервирања кога е обврзана содоговор или кога има практика во минатотокоја резултирала во конструктивна обврска.2.15.3. Отпремнини за технолошкивишокОтпремнината за технолошки вишок сеисплаќа во случај кога престанува работниотоднос на вработениот пред датумот нанеговото нормално пензионирање, илидоколку вработениот прифати доброволнопрекинување на работниот однос во заменаза бенефицијата. Групацијата ги признаваотпремнините за технолошки вишок доколкупрестане работниот однос на вработените врзоснова на детален формален план безможност за отповикување или во случајдоколку Групацијата понуди опција навработените за доброволно прекинување наработниот однос.2.16. Маркетинг трошоциМаркетинг трошоците се евидентирааткога ќе се случат. Маркетинг трошоците сеприкажани во белешка 19.2.17. Данок од добивка2.17.1.Тековен данок од добивкаКомпаниите не треба да плаќаат данок надобивка на нивната добивка предоданочување (заработена од 1 јануари 2009година) додека таа добивка да се распределиво форма на дивиденда или во други формина распределување на добивката. Доколку сеисплати дивиденда, треба да се плати 10%данок на добивка во моментот на исплата надивидендата, без оглед дали во парична иливо непарична форма, на странскинерезидентни правни лица, и странски идомашни физички лица. Дивидендитеисплатени на резидентни правни лица сеизземени од плаќање данок. Освен нараспределбата на дивиденди, данок се плаќаи на неодбитните трошоците направени во таафискална година, намалени за износот наданочното одобрување и други даночниолеснувања. (види белешка 2.18).2.17.2. Одложен данокПоради измените во македонското даночнозаконодавство во сила од 1 јануари 2009година, даночната стапка занераспределената добивка беше практичнонамалена на нула, бидејќи данок се плаќасамо кога се распределува добивката.Согласно со МСС 12.52A, одложенитеданочни средства и обврски треба да семерат до користење на стапката нанераспределена добивка. Ова резултирашесо анулирање на салдата на дел ододложените даночни средства и ситеодложени даночни обврски на 31 декември2009 година и анулирање на сите одложениданочни средства на 31 декември 2010година. Во согласност со барањата на СОС25, Групацијата го евидентираше влијаниетона оваа промена во добивката или загубата за2009 и 2010 година, соодветно (види белешка9).2.18. Данок на неодбитни трошоциНа крајот на фискалната година компаниитесе должни да платат данок на неодбитнитетрошоци, без оглед на нивните финансискирезултати. Основица се трошоците кои неспаѓаат во делокругот на дејноста накомпанијата, односно неодбитни трошоци(трошоци за репрезентација, резервирања,подароци, и сл.) намалени за даночнотоодобрување и други даночни олеснувања.Данокот на неодбитните трошоци се признававо добивката или загубата (Останати расходиод работењето) како Останати даноци (видибелешка 8).2.19. Наеми2.19.1. Оперативен наем -Групацијата како наемодавателСредствата дадени под наем на клиентипреку оперативни наеми се вклучени воНедвижности, постројки и опрема воконсолидираниот извештај за финансискасостојба. Тие се амортизираат во текот нанивниот корисен век на конзистентна основасо слични основни средства. Приходите однаем се признаваат на праволиниска основаза време на траење на наемот.2.19.2. Оперативен наем -Групацијата како наемателТрошоците кои произлегуваат од оперативеннаем се признаваат во добивката илизагубата на праволиниска основа за време натраење на наемот.2.20. Добивка по акцијаДобивка по акција се пресметува со делењена добивката кој се однесува на имателите наакции на Друштвото за периодот сопросечниот број на важечки обични акции.2.21. ДивидендиДивидендите се признаваат како обврска,при што се намалува капиталот, вофинансиските извештаи на Групацијата вопериодот кога се одобрени од страна наакционерите на Друштвото.2.22. СегментиОперативните сегменти на Групацијата себазираат на деловните сегменти, фиксен имобилен, што е во согласност со интернитеизвештаи доставени до главниот извршенносител на одлуки, Главниот извршендиректор (ГИД) кој добива совети одМенаџмент Колегиумот (МК) на Друштвото.ГИД е одговорен за алокација на ресурсите, иоценување на остварувањата на оперативнитесегменти. Сметководствените политиките ипринципите на мерење на оперативнитесегменти се исти со тие на Групацијата,опишани во делот Значајни сметководствениполитики (види белешка 2). Во финансискитеизвештаи известувањето за сегментите наГрупацијата се врши на начин којшто еконзистентен со интерното известување.Двата оперативни сегменти, фиксен имобилен се претставени од двата посебниправни ентитети, Македонски Телеком АД– Скопје, и Т-Мобиле АД Скопје, соодветно.Приходите на оперативните сегментивклучуваат приходи од надворешникорисници како и внатрешниот приходгенериран од останатите сегменти.Оперативните сегменти, како два посебниправни ентитети, фактурираат приходи зауслугите дадени на другите сегменти исто


Белешки кон консолидираните финансиските извештаикако за надворешните корисници.Резултатите на Оперативните сегменти ГИД иМК ги надгледуваат преку EBITDA (добивкапред камата, данок од добивка иамортизација), којa од страна на Групацијатае дефиниранa како Оперативна добивка безтрошок за амортизација.Друг важен клучен индикатор заостварувањето што се надгледува на ниво насегментите се капиталните издатоци (Capex),кои се определени како зголемувања наНедвижности, постројки и опрема и наНематеријалните средства.2.23. Споредбени информацииСо цел да се одржи конзистентноста сопрезентацијата во тековната година одредениделови може да се рекласификуваат закомпаративни цели. Материјалните промениво образложенијата, ако ги има, се деталноопишани во соодветните белешки.3. УПРАВУВАЊЕ СОФИНАНСИСКИОТ РИЗИК3.1. Финансиски фактори на ризикГрупацијата не применува сметководство зазаштита од ризик на своите финансискиинструменти, сите добивки и загуби сепризнаваат во добивката или загубата, освенфинансиските средства класифицирани какорасположливи за продажба кои сепризнаваат во друг сеопфатен приход. Вооснова Групацијата е изложена на кредитенризик поврзан со нејзините финансискисредства и од движењето на курсевите,каматните стапки и пазарните цени, коивлијаат на нејзините средства и обврски.Управувањето со финансискиот ризик има зацел да ги ограничи овие пазарни ризиципреку континуирани оперативни ифинансиски активности.Деталните објаснувања на ризиците,управувањето со истите како и сензитивнитеанализи се дадени подолу. Сензитивнитеанализи вклучуваат потенцијални промени водобивката пред оданочување. Потенцијалнитевлијанија кои се обелоденети (намалени заданокот) се исто така применливи накапиталот на Групацијата.3.1.1. Пазарен ризикПазарниот ризик се дефинира како „ризикдека реалната вредност или вредноста илиидните готовински текови на финансискиотинструмент ќе варираат како резултат напромени во пазарните цени” и вклучувакаматен ризик, валутен ризик и другиценовни ризици.Бидејќи голем дел од приходите и расходитена Групацијата се во денари, функционалнатавалута на Друштвото е денарот, и какорезултат на тоа целта на Групацијата е да сесведе на минимум нивото на финансискиризик во поглед на денарот.За презентирање на пазарните ризици,МСФИ 7 бара сензитивни анализи кои гипокажуваат ефектите од хипотетичнитепромени на релевантните варијабили наризикот врз добивката или загубата иакционерскиот капитал. Периодичнитевлијанија се утврдуваат со поврзување нахипотетичните промени во варијабилите наризикот врз состојбата на финансискитеинструменти на датумот на извештајот зафинансиска состојба. Состојбите на датумотна извештајот вообичаено серепрезентативни за годината, како целина,затоа влијанијата се пресметуваат сокористење на состојбите на крајот нагодината претпоставувајќи дека состојбитебиле конзистентни во текот на периодот наизвестување. Бидејќи глобалната економскаситуација не е значително изменета воспоредба со крајот на претходниот период наизвестување, методите и претпоставките коисе користат во сензитивните анализи не сезначително променети.a) Валутен ризикФункционална валута на Друштвото емакедонскиот денар.Изложеноста на валутен ризик е поврзана сопоседување на депозити во банки кои седеноминирани во странска валута и одоперативни активности на приходи од иплаќања кон меѓународнителекомуникациски оператори како ииздатоците за недвижности, постројки иопрема и нематеријални средства коиштопроизлегуваат од обврски кон добавувачи одстрански земји.Девизната валута од која произлегува овојризик првенствено е ЕУР. Групацијатакористи парични депозити во странски валутипретежно во ЕУР и парични депозити во МКДсо девизна клаузула со цел заштита одстрански валутен ризик како и домашниотвалутен ризик во согласност сорасположливите понуди на банките.Групацијата управува со изложувањата наризик од курсни стапки преку одржување наповисок износ на депозити во ЕУР какодокажана стабилна валута и со стремење коннамалување на бројот на договори сострански оператори во УСД како релативнонестабилна валута во периодот и соизвршување на плаќање во УСД одготовинските резерви во таа валута.Сензитивната информација за валутниотризик која се бара според МСФИ 7 еограничена на ризиците коиштопроизлегуваат од финансиски инструментиизразени во валути кои се различни одфункционалната валута во која се мерат.Групацијата акумулираше повеќе готовина воЕУР и УСД во споредба со нејзините трговскиобврски во ЕУР и УСД. На 31 декември 2010година, доколку МКД би било 1% (2009година: 1%) послабо или посилно воспоредба со ЕУР, добивката би била повисокаили пониска за МКД 58.321 илјади (2009година: МКД 48.174 илјади во нето билансот,соодветно. На 31 декември 2010 година,доколку МКД би бил 1% (2009 година: 1%)послаб или посилен во споредба со УСД,добивката би била повисока или пониска заМКД 934 илјади (2009 година: МКД 417илјади) во нето билансот, соодветно.б) Каматен ризикКаматниот ризик е ризик дека реалнатавредност или идните готовински текови нафинансискиот инструмент ќе варираат какорезултат на промени во каматните стапки напазарот.Промената во каматните стапки и каматнитемаргини можат да влијаат врз финансискитетрошоци и повратот на финансискитеинвестиции.Каматниот ризик и ризикот од приносот наинвестицијата се од секундарна важностспоредено со сигурносните цели и целите заликвидноста опишани погоре. Групацијата гоминимизира каматниот ризик прекудефинирање на фиксни каматни стапки вопериодот на валидност на определени


Македонски Телеком АД – СкопјеКонсолидирани финансиски извештаи6869финансиски инвестиции. Инвестициите сеограничени на форми на финансискиинвестиции со релативно низок ризик воочекување на објективен принос во однос напретпоставениот ризик.Групацијата нема каматоносни обврски, ноима ризик од каматните стапки во поглед напаричните депозити во банки и заемите конвработените. Групацијата нема политика зазаштита од каматниот ризик. Промените кајпазарните каматни стапки влијае врзкаматата добиена од депозитите во банки.На 31 декември 2010 година, Групацијатаимаше депозити во износ од МКД 9.611.091илјади (вклучувајќи и депозити по видување),при што пораст од 1 % на пазарните каматнистапки ќе предизвика зголемување (ceterisparibus) на каматата која се добива од MKD96.111 илјади на годишно ниво, додекаслично намалување би предизвикало истотакво намалување во добиената камата. На 31декември 2009 година, Групацијата имадепозити во износ од МКД 10.645.105 илјади(вклучувајќи и депозити по видување), пришто пораст од 1 % на пазарните каматнистапки ќе предизвика зголемување (ceterisparibus) на каматата која се добива одприближно МКД 106.451 илјади на годишнониво додека слични намалувања ќепредизвикаат исти намалувања во камататакоја се добива.в) Друг ценовен ризикИнвестициите на Групацијата се воакционерски капитал на други ентитети штојавно тргуваат на македонската берза, какона официјалниот така и на редовниот пазар.Менаџментот постојано го следи портфолиотона инвестициите во акционерски капитал врзоснова на фундаментални и технички анализина акциите. Сите одлуки за купување ипродавање ги одобруваат соодветните тела наДруштвото. Во согласност со стратегијата наГрупацијата, инвестициите во рамките напортфолиото се чуваат до моментот кога ќесе создадат поволни услови на пазарот запродажба на истите.Како дел од презентирањето на пазарнитеризици, МСФИ 7 исто така бараобелоденувања за тоа како хипотетичкитепромени во варијабилите на ризикот влијаатна цената на финансиските инструменти. На31 декември 2009 и 2010 година Групацијатаима инвестиции кои би можеле да бидатзасегнати од варијабилите на ризикот какошто се берзанските цени.На 31 декември 2010 година Групацијата имаМКД 65.125 илјади инвестиции воакционерски капитал на други ентитети коишто јавно се тргуваат на македонската берза,при што пораст од 20 % на пазарните цени бипредизвикал (ceteris paribus) добивка од МКД13.025 илјади а слично намалување бипредизвикало исто таква загуба во добивкатаили загубата. Износот на инвестиции воакционерски капитал на други ентитети коијавно се тргуваат на македонската берза на31 декември 2009 година изнесува МКД61.376 илјади, при што пораст од 20 % напазарните цени би предизвикал (ceteris paribus)добивка од МКД 12.275 илјади, а сличнонамалување би предизвикало исто таквазагуба во добивката или загубата.3.1.2. Кредитен ризикКредитен ризик се дефинира како ризик декаедна страна на финансиски инструмент ќепредизвика финансиска загуба за другатастрана со тоа што нема да исполни одреденаобврска.Групацијата е изложена на кредитен ризик одсвоите оперативни активности и од одреденифинансиски активности.Ограничувањата на соработниците сеодредуваат врз основа на доставенитебанкарски гаранции во согласност сопазарните услови на оние банки кои сакаатда издадат банкарска гаранција. Вкупниотизнос на банкарските гаранции кои ќе бидатобезбедени треба да го покрие износот напроектираните слободни парични средствана Групацијата.Во однос на финансиските активноститрансакциите примарно се склучуваат сосоработници (банки) кои имаат кредитенрејтинг од најмалку BBB+ (или еквивалентенкредитен рејтинг) или каде што соработникотима доставено банкарска гаранција каде штобанката гарант треба да биде со кредитенрејтинг од BBB+ (или еквивалентен кредитенрејтинг).Во случај кога расположливите средства наГрупацијата го надминуваат вкупниот износна добиени банкарски гаранции спомнатипогоре, финансиското инвестирање нарасположливите парични средства се вршиво согласност со проценка на банкарскиотризик базиран на CAEL методологијата какоиндиректен систем на оценување.Одлуките за депонирање се прават врзоснова на следните приоритети:· Да се депонира во банки (банки со коиДојче Телеком АД најчесно соработува,доколку е возможно) со обезбеденабанкарска гаранција од банките сонајдобар рејтинг и најдобар квалитет набанкарска гаранција.· Да се депонира во банки со обезбеденабанкарска гаранција од банки со понизокрејтинг и послаб квалитет на банкарскатагаранција.· Доколку вкупниот износ на депозити неможе да се пласира во банки покриени собанкарска гаранција со најмалку BBB+рејтинг (или еквивалентен кредитен рејтинг),тогаш депозитите ќе се пласираат волокални банки без банкарска гаранција. Воовој случај одредувањето наограничувањата на соработниците по банкиќе бидат направени во согласност со CAELметодологијата (оцена на ризичните деловина банката – капитал, средства, добивка иликвидност).CAEL методологијата во основа ги оценувафинансиските показатели на банките кои сесоставен дел од четирите CAEL компоненти- Капитал, Средства, Добивка и Ликвидност.Крајната оценка на банките (на скала од 1 до5) е поврзана со работењето иперформансите на банките за анализираниотпериод. Политика на Групацијата е даинвестира во банки чија конечна оценкаварира во рамките на следниве 3 ранга:A – Банки со оцена од 1,84 до 2,45 –инвестиции кои не надминуваат 80% одакционерскиот капитал на банката.B - Банки со оцена од 2,46 до 3,07 –инвестиции кои не надминуваат 70% одакционерскиот капитал на банката.C - Банки со оцена од 3,08 до 3,69 –инвестиции кои не надминуваат 60% одакционерскиот капитал на банката.Процесот на управување со кредитни ризициод оперативни активности вклучувапревентивни мерки како што се проверка на


Белешки кон консолидираните финансиските извештаикредибилитет и превентивни забрани, корективни мерки во текот назаконските односи како на пример активности за опоменување иисклучување, соработка со агенции за наплата и наплата по законскиодноси како што се процеси на оптужување, судски постапки,вклучување на извршната единица и факторинг. Задоцнетите плаќањасе следат преку постапка за проследување на долг врз основа на видотна корисникот, кредитната класа и износот на долгот.Кредитниот ризик се контролира преку проверка на кредибилитет -што утврдува дека корисникот нема долг и кредитната вредност накорисникот и преку превентивни забрани - што го утврдува кредитниотлимит врз основа на претходните приходи од сообраќај генерирани одкорисникот.Групацијата нема значајна концентрација на кредитен ризик конпоединечна странка или кон група на странки кои имаат сличникарактеристики.Процедурите на Групацијата обезбедуваат на перманентна основадека продажбата се извршува на корисници со соодветна кредитнаисторија и дека не се надминува лимитот за изложување на кредитенризик.Максималната изложеност на кредитниот ризик е презентирана прекусегашната вредност на финансиските средства во Консолидираниотизвештај за финансиска состојба. Последователно на тоа, Групацијатасмета дека нејзината максимална изложеност на кредитен ризик епретставена со износот на побарувањата намалени за исправката навредноста признаена на денот на извештајот за финансиска состојба.Следнава табела ја претставува изложеноста на кредитен ризик наГрупацијата во 2010 и 2009:Во илјади денариДепозити во банкиПарични средства и еквиваленти напарични средстваПобарувања од купувачи-домашниПобарувања од купувачи-странскиЗаеми за вработениПобарувања од поврзани страниОстанати побарувања20108.205.4441.405.6472.758.46593.681123.037198.78513.83712.798.89620098.665.5211.979.5842.592.84170.793121.92458.82118.61713.508.101Парични средства и еквиваленти на парични средства во табелатапогоре ја исклучува благајната за која не постои кредитен ризик.Најголемата вредност на депозит во 2010 година е МКД 1.383.862илјади деноминирани во ЕУР 22.500 илјади (2009: МКД 1.260.000илјади). Дополнително Групацијата има депозити во 5 домашни банки(2009: 5 домашни банки).Со цел да се одржи конзистентноста со презентацијата во тековнатагодина, гаранциите во 2009 година известени во Депозити во банки совредност од МКД 6.723 илјади и Парични средства и еквиваленти напарични средства со вредност од МКД 653 илјади се исклучени одДепозити во банки и Парични средства и еквиваленти на паричнисредства во овие финансиски извештаи и се рекласификувани воОстанати побарувања во вредност од МКД 7.376 илјади.Рекласификацијата нема влијание врз капиталот или нето добивката.3.1.3. Ризик за ликвидностРизикот за ликвидност е ризик дека Друштвото може да наиде натешкотии за подмирување на обврските поврзани со финансискитеобврски.Ризик за ликвидност се дефинира како ризик дека Групацијата немада биде во можност навремено да ги подмири или исполни своитеобврски.Инвестициското портфолио ќе остане доволно ликвидно со цел да сезадоволат сите оперативни барања кои можат разумно да сепредвидат. Ова е постигнато со структуирање на портфолиото така дафинансиските инструменти доспеваат истовремено со потребата одпарични средства за задоволување на предвидените потреби.Политика на Друштвото е да одржува вишок на парични средства иеквиваленти на паричните средства за подмирување на обврските водогледна иднина. Секој вишок на парични средства е депониран вокомерцијалните банки.Процесот за управување со ликвидноста на Групацијата вклучувапредвидување на готовинските текови од главните валути иразгледување на нивото на потребните ликвидни средства земајќи гипредвид податоците од бизнис планот, наплатите и одливот.Месечните, полугодишните и годишните парични проекции сеизготвуваат и ажурираат на дневна основа од страна на Секторот зауправување со готовина.3.2. Управување со капитални ризициЦелите на Групацијата при управување со капиталот е да се заштитиспособноста на Групацијата да работи на континуирана основа со целда обезбеди поврат за акционерите и бенефиции за другитезаинтересирани страни и да одржува оптимална структура на капиталсо цел намалување на трошокот за капитал. Вкупниот капитал со коешто управува Друштвото на 31 декември 2010 година е МКД17.470.439 илјади, според локалните општоприфатенисметководствени принципи (2009: МКД 17.970.698 илјади). Од овојизнос МКД 9.583.888 илјади (2009: МКД 9.583.888 илјади)претставуваат акционерски капитал, додека МКД 1.916.777 илјади(2009: МКД 1.916.777 илјади) претставуваат законски резерви, кои несе распределуваат (види белешка 2.13). Друштвото исто така имакупено сопствени акции (види белешки 2.12 и 16.1). Трансакцијата е восогласност со локалните законски барања со стекнувањето насопствените акции, да не се намали имотот на Друштвото под износотна основната главнина и резервите коишто, според закон или споредстатутот на Друштвото, не смеат да се користат за исплата наакционерите. Исто така, согласно локалните законски барањадивиденда може да биде исплатена на акционерите во износ којштонема да ја надминува вкупно остварената добивка искажана согодишната сметка и со финансиските извештаи, зголемена запренесената нераспределена добивка од претходните години или со


Македонски Телеком АД – СкопјеКонсолидирани финансиски извештаи7071резервите коишто можат да сераспределуваат, односно кој ги надминуваатзаконските резерви и резервите определенисо статутот на Друштвото. Друштвото е восогласност со сите законски барања кои сеоднесуваат на капиталот.3.3. Проценка на објективнавредностаПаричните средства и еквивалентите напарични средства, побарувањата од купувачии другите тековни финансиски средства секраткорочни. Поради ова, нивната сегашнавредност на денот на извештајот зафинансиска состојба е приближна на нивнатаобјективна вредност.Објективната вредност на нетековниот дел одпобарувањата од купувачи ги вклучувазаемите на вработени и се определувакористејќи техника на дисконтиран паричентек.Финансиските средства расположливи запродажба претставуваат акции вреднувани пообјективна вредност.Објективната вредност на јавно тргуванитефинансиски средства прикажани пообјективна вредност преку добивката илизагубата се базира на објавената пазарнавредноста на денот на извештајот зафинансиска состојба.4. ЗНАЧАЈНИ СМЕТКОВОДСТВЕНИПРОЦЕНКИ И ПРЕТПОСТАВКИГрупацијата прави проценки и претпоставкишто се однесуваат на иднината. Проценките имислењата континуирано се вреднувани и себазираат на минато искуство и други фактори,вклучувајќи ги очекувањата за идни настаниза кои што се верува дека се разумни подсоодветните услови. Најзначајните проценкии претпоставки се обелоденети подолу.4.1. Корисен век на средстватаОпределувањето на корисниот век насредствата се базира на историскотоискуство со слични средства, како и наочекуваниот технолошки развој и променитево пошироките економски или индустрискифактори. Соодветноста на проценетиоткорисен век се ревидира на годишна основаили секогаш кога се појавуваат индикации зазначајни промени во дадените претпоставки.Веруваме дека сметководствените проценкиповрзани со одредувањето на корисниот векна средствата се значајни сметководственипроценки земајќи го предвид тоа декавклучуваат претпоставки за технолошкиотразвој во иновативна индустрија и во големдел зависат од инвестиционите планови наГрупацијата. Понатаму, поради тоа штокорисниот век на недвижностите, постројкитеи опремата и нематеријалните средства ворамките на вкупните средства е значителен,влијанието на било кои промени вопроценките може да биде материјално занашите финансиски позиции и резултати одработењето. Пример, кога Друштвото би гонамалило просечниот корисен век нанедвижностите, опремата и постројките инематеријалните средства за 10%, тоа бирезултирало во зголемување на годишниоттрошок за амортизација во приближен износод МКД 340.281 илјади (2009: МКД 309.321илјади). Види белешка 12 за променитенаправени во корисниот век во годините закои се известува.Групацијата постојано воведува нови услуги иплатформи вклучувајќи, но не иограничувајќи се на Универзален мобилентелекомуникациски систем (UMTS) базиранна широкопојасни услуги во мобилнитекомуникации како и поставување на оптичкикабли. Во случај на воведување на вакви новиуслуги, Групацијата спроведува ревизија накорисниот век на веќе постоечкитеплатформи, но во најголемиот број случаиовие сервиси се дизајнирани дакоегзистираат со старите платформи, без дапредизвикаат промени кај новите технологии.Последователно, корисниот век на постаритеплатформи вообичаено не треба да сескратува.4.2. Можни оштетувања нанедвижностите, постројките иопремата и нематеријални средстваНие го проценуваме оштетувањето напрепознатливи недвижности, постројки иопрема и нематеријални средства секогашкога постои причина за верување декасегашната вредност значително ја надминуванадоместувачката вредност и таму каде штосе очекува оштетување на вредноста.Надоместувачката вредност се добива по патна пресметка, при која се користи широкспектар на претпоставки и фактори коивлијаат на истите. Покрај другото, ги земамево предвид идните приходи и расходи,технолошката застареност, дисконтинуитет воуслугите и други промени на околности коиможат да доведат до оштетување. Доколкуоштетувањето е утврдено со методата наупотребна вредност, се утврдува објективнавредност намалена за трошоци за продажба(ако може да се утврди), за да се утврдиточниот износ на оштетувањето (ако постои).Земајќи предвид дека ова се врши врз основана проценки и мислења, вредноста наможните оштетувања може да бидезначително различна од онаа којашто едобиена по пат на овие калкулации.Раководството изврши тестирање заоштетеност врз основа на проекции запаричните текови за 10 години и употребипредвидена стапка на постојан раст од 2%(2009: 1%) за да ја утврди терминалнатавредност после 10 години. Употребнатавредност беше утврдена со анализа надисконтираните парични текови, користејќистапка од 9,38% (2009: 8,55%). .4.3. Можни исправки на побарувањаод купувачи и други побарувањаНие пресметуваме исправка на вредност наспорни побарувања базирајќи се напроценетите загуби кои произлегуваат однеможноста на корисниците да ги извршатплаќањата. За најголемите купувачи истранските купувачи исправката епресметана на индивидуална основа, додеказа другите купувачи е пресметана напортфолио основа, која се базира надоспеаноста на побарувањата и минатотоискуство со отпишување на побарувањата,кредитната способност на корисниците инеодамнешните промени на условите наплаќање (види белешка 2.4.1 (б)). Овиефактори се разгледуваат периодично, и когае потребно се вршат промени во пресметката.Ако финансиската состојба на нашитекорисници се влошува, тековните отписи напобарувањата можат да бидат и повисоки одочекуваните и можат да го надминат нивотона исправки коишто се признаени досега(види белешка 3.1.2).4.4. РезервирањаРезервирањата главно се базираат напроценка особено во правни спорови.Групацијата ја проценува веројатноста однастанување на негативен исход какорезултат на минат настан, и доколкуверојатноста за одлив на економски користи


Белешки кон консолидираните финансиските извештаие оценета како поголема од 50%, Групацијата врши резервирање зацелиот износ на обврската. Бидејќи проценката на веројатноста севрши врз основа на претпоставки, во некои случаи проценката можеда не биде во согласност со евентуалниот исход на случајот.4.5. Трошоци за стекнување на претплатнициТрошоците за стекнување на претплатници примарно вклучуваатзагуби од продажба на опрема (приходите и трошоците се прикажаниодделно) и надоместоци платени на агенти за стекнување напретплатници. Агентите кои работат за Друштвото исто така трошат делод нивните надоместоци за маркетинг на производите на Групацијатадодека определен дел од маркетинг трошоците на Групацијата требада се сметаат како трошоци за стекнување на претплатници.Директните надоместоци наплатени од претплатниците за активирањеили поврзување се маргинални во споредба со трошоците застекнување. Овие приходи и трошоци се признаени когапретплатникот ќе биде приклучен на фиксната или мобилната мрежана Групацијата. Ваквите трошоци или приходи не се капитализираниили одложени. Овие трошоци за стекнување (загуби) се признативеднаш иако не се соодветно одделени од другите маркетинг трошоци.Вкупниот износ на трошоци за надоместоци платени на агенти во 2010изнесува МКД 338.550 илјади (2009: 373.557 илјади).5. ПАРИЧНИ СРЕДСТВА И ЕКВИВАЛЕНТИ НАПАРИЧНИТЕ СРЕДСТВАВо илјади денариДепозити по видувањеБлагајна20101.405.6478.4251.414.07220091.979.58411.8371.991.421Каматната стапка на депозити по видување во банки се движи од0,50% до 2,00% на годишно ниво (2009: 2,21% до 4,10% на годишнониво). Овие депозити имаат рок на доспевање помал од 3 месеци.Со цел да се одржи конзистентноста со презентацијата во тековнатагодина, гаранциите претставени во Депозити по видување во 2009 воизнос од МКД 653 илјади се исклучени од Депозити по видување воовие финансиски извештаи и се рекласификувани во Останатипобарувања (види белешка 7). Рекласификацијата нема никаквовлијание на капиталот или нето-добивката.Сегашната вредност на парични средства и еквиваленти на паричнисредства се изразени како што следи:Во продолжение е прегледот на депозити по видување по категории ипо кредитен рејтинг на гарантот (види белешка 3.1.2):Во илјади денариКредитен рејтинг на Гарантот: A+Кредитен рејтинг на Гарантот: AКредитен рејтинг на Гарантот: A-Кредитен рејтинг на Гарантот: BB+Кредитен рејтинг на Гарантот: BBB+6. ДЕПОЗИТИ ВО БАНКИ2010816.177475.58180.98332.906-1.405.6472009-602.777252.875-1.123.9321.979.584Депозитите во банки претставуваат парични средства во реномиранидомашни банки, со каматна стапка помеѓу 1,00 % - 4,35% годишно(2009: од 2,00%- 4,85% годишно) и со доспеаност од 3 до 12 месеци.Сегашната вредност на депозитите во банките е деноминирана повалути како што следи:Во илјади денариМКДЕУР20102.019.2386.186.2068.205.44420093.219.1205.446.4018.665.521Со цел да се одржи конзистентноста со презентацијата во тековнатагодина гаранциите претставени како Депозити во банки во 2009година во износ од МКД 6.723 илјади се исклучени од Депозити вобанки во овие финансиски извештаи и се рекласификувани воОстанати побарувања (види белешка 7). Рекласификацијата неманикакво влијание на капиталот или нето-добивката.Во продолжение е даден прегледот по банки и категории и покредитен рејтинг на Гаранторот (види белешка 3.1.2):Во илјади денариКредитен рејтинг на Гарантот A+Кредитен рејтинг на Гарантот: AКредитен рејтинг на Гарантот: A-Кредитен рејтинг на Гарантот: BB+Кредитен рејтинг на Гарантот: BBB+20102.235.1411.843.4164.125.897990-8.205.44420091.235.598590.0503.720.308-3.119.5658.665.521Во илјади денариМКДЕУРУСДОстанато20101.360.20642.57911.28341.414.07220091.816.681168.8035.925121.991.421


Македонски Телеком АД – СкопјеКонсолидирани финансиски извештаи72737. ПОБАРУВАЊА ОД КУПУВАЧИ И ОСТАНАТИПОБАРУВАЊАВо илјади денариПобарувања од купувачи - домашниНамалено за: исправка на вредностаПобарувања од купувачи-домашни-нетоПобарувања од купувачи-странскиПобарувања од поврзани страниЗаеми дадени на трети страниНамлено за: исправка на вредностаЗаеми дадени на трети страни - нетоЗаеми за вработениОстанати побарувањаФинансиски средстваАванси дадени на добавувачитеНамалено за: исправка на вредностаАванси дадени на добавувачите - нетоПретплати и пресметани приходиНамалено за нетековен дел: ОстанатипобарувањаНамалено за нетековен дел: Заеми завработениНамалено за нетековен дел: Побарувањаод купувачи - домашниТековен дел20104.611.686(1.853.221)2.758.46593.681198.7853.088(3.088)-123.03613.8373.187.804110.247(74.156)36.091211.0693.434.964(8.714)(99.363)(207.202)3.119.685Побарувањата од поврзани страни претставуваат побарувања одГрупацијата Маѓар Телеком и Групацијата Дојче Телеком (видибелешка 29).20094.657.312(2.064.471)2.592.84170.79358.8213.033(3.033)-121.92418.6172.862.996178.753(74.156)104.59769.9383.037.531(6.841)(101.076)-2.929.614Заемите за вработените се обезбедени со хипотека на недвижност илименица.Заеми дадени на трети страни претставува заем со референтнатакаматна стапка на 6 месечен ЕУРИБОР со маргина од 0,3%. Заемитеодобрени за вработените имаат каматна стапка од 6,25%, 7% и 9,45%годишно (2009: 4,55% и 7% годишно).Останати побарувања содржи ограничени парични средства во износод МКД 10.391 илјади (2009: МКД 14.217 илјади) коишто претставуваатгаранции издадени за продажба на проекти.Со цел да се одржи конзистентноста со презентацијата во тековнатагодина, гаранциите кои во 2009 година се претставени како Депозитиво банки (види белешка 6) во износ од МКД 6.723 илјади и Депозити повидување (види белешка 5) во износ од МКД 653 илјади се исклучениод Депозити во банки и Депозити по видување во овие финансискиизвештаи и се рекласификувани во Останати побарувања во износ одМКД 7.376 илјади. Покрај тоа, МКД 2.195 илјади претставени во 2009година како Останати побарувања, во овие финансиски извештаи сеисклучени од Останати побарувања и се рекласификувани какоПобарувања по ДДВ (види белешка 8). Рекласификацијата неманикакво влијание на капиталот или нето-добивката.Сите нетековни побарувања се со датум на доспевање до 15 години одденот на извештајот за финансиска состојба.На 31 Декември 2010 година за побарувањата од домашни купувачиво износ од МКД 2.470.668 илјади (2009: МКД 2.643.922 илјади) имаисправка на вредноста. Старосната структура на овие побарувања екако што следи подолу:Во илјади денариПомалку од 30 денаПомеѓу 31 и 180 денаПомеѓу 181 и 360 денаПовеќе од 360 дена2010339.428366.614124.6991.639.9272.470.6682009353.533337.366185.3261.767.6972.643.922Вкупниот износ на исправката на вредност за побарувања од домашникупувачи е МКД 1.853.221 илјади (2009: МКД 2.064.471 илјади). Одоваа вредност, МКД 1.697.080 илјади (2009: 1.919.553 илјади) сеоднесуваат на исправка според старосна структура на спомнатитепобарувања, додека вредноста од МКД 97.552 илјади (2009: МКД83.835) се побарувања од купувачи во стечај и ликвидација за кои имаисправка за целата нивна вредност. Дополнително Групацијата имаисправка на вредноста на индивидуална основа на одредена групаклиенти во износ од МКД 58.589 илјади (2009: МКД 61.083 илјади).Износот на исправка спореден со бруто вредноста на побарувањатаод домашни купувачи главно е резултат на побарувања кои седоспеани повеќе од 360 дена. Вкупната вредност на побарувањата закои е направена исправка за целата нивна вредност е МКД 1.563.368илјади (2009: 1.656.505 илјади). Овие побарувања се главно одкупувачи кои се исклучени во две насоки, купувачи кои седемонтирани, оптужени купувачи и купувачи кои веќе не ги користатуслугите на Групацијата.Објективната вредност на побарувања од купувачите и останатипобарувања се како што следат подолу:Во илјади денариПобарувања од купувачи-домашни-нетоПобарувања од купувачи-странскиПобарувања од поврзани страниЗаеми за вработениОстанати побарувањаФинансиски средстваАванси дадени на добавувачитеПретплати и пресметани приходи20102.758.46593.681198.785123.03613.8373.187.80436.091211.0693.434.964Движење на исправката на вредноста на сомнителни и спорнипобарувања од домашни купувачи.Во илјади денариИсправка на вредност на 1 јануариРасход во текот на годинатаОтписИсправка на вредноста на 31 декември20102.064.471147.407(358.657)1.853.22120092.592.84170.79358.821121.92418.6172.862.996104.59769.9383.037.53120092.016.635199.091(151.255)2.064.471Побарувањата за кои има исправка на вредност се отпишуваат коганема очекување за дополнителни приливи.


Белешки кон консолидираните финансиските извештаиНа 31 декември 2010 година побарувањата од странски купувачи воизнос од МКД 49.011 илјади (2009: МКД 53.579 илјади) беа застарени,но за нив нема исправка. Ова се однесува на купувачи од странствопресметани на индивидуална база во согласност со минатото искуствона Групацијата и тековните очекувања.Анализата на овие застарени побарувања од странски купувачи е какошто следи подолу:Во илјади денариПомалку од 30 денаПомеѓу 31 и 60 денаПомеѓу 61 и 90 денаПомеѓу 91 и 180 денаПомеѓу 181 и 360 денаПовеќе од 360 дена201017.7583.3181.83911.0017.4487.64749.011Нема други побарувања кои се застарени, а за кои нема исправкаосвен горе спомнатите.200919.15911.20011.8994603.3497.51253.579Групацијата има побарувања од домашните купувачи со изменетидоговорни услови со сегашна вредност од МКД 46.056илјади (2009:МКД 34.656 илјади). За сегашната вредност на заемите ипобарувањата, кои инаку би биле застарени, а се со изменети услови,не е направена исправка на вредноста доколку наново договоренитеготовински текови се сметаат за сигурни.Сегашната вредност на нетековни и други побарувања на Групацијатасе изразени во следните валути:Во илјади денариМКДЕУР2010315.279-315.279Сегашната вредност на побарувања од купувачи и останатипобарувања се изразени во следните валути:Во илјади денариМКДЕУРУСДОстанато20102.822.730286.5015.7454.7093.119.6852009102.2635.654107.91720092.782.974138.1223.2065.3122.929.614Кредитниот квалитет на побарувањата од купувачите коишто не сезастарени, ниту пак има исправка на вредноста за нив се проценетиврз база на податоците од минатото за доцнење во плаќањето накупувачите.Категориите за кредитниот квалитет на побарувањата од домашнитекупувачи коишто не се застарени, ниту пак им е извршена исправка навредноста се како што следи подолу:Во илјади денариГрупа 1Група 2Група 320101.500.640178.600254.5751.933.81520091.542.870324.133146.3872.013.390Категориите за кредитниот квалитет на побарувањата од странскитекупувачи коишто не се застарени, ниту пак има исправка на вредностаза нив се како што следи подолу:Во илјади денариГрупа 1Група 2201042.0412.62944.670200914.9662.24817.214Група 1 - Корисниците во фиксната телефонија коишто во просеквршат плаќање на нивните сметки пред истекот на рокот за плаќање икорисници во мобилната телефонија без исклучувања во последните12 месеци.Група 2 - Корисниците во фиксната телефонија коишто во просеквршат плаќање на нивните сметки на денот на истекот на рокот заплаќање и корисници во мобилната телефонија до 3 исклучувања вопоследните 12 месеци.Група 3 - Корисниците во фиксната телефонија коишто во просеквршат плаќање на нивните сметки по истекот на рокот за плаќање икорисници во мобилната телефонија со повеќе од 3 исклучувања вопоследните 12 месеци.8. ОСТАНАТИ ДАНОЦИПочнувајќи од 1 јануари 2009 и во текот на 2010 година, Владата наРепублика Македонија воведе неколку измени во Законот за данок надобивка. Според овие измени основица за пресметување на данокотна добивка се непризнаените трошоци направени во текот нафискалната година, додека данокот на добивка се плаќа во моментотна дистрибуција на добивката во форма на дивиденда на странскиправни лица, странски и домашни физички лица. Дистрибуцијата надивиденда меѓу домашните компании е ослободена од данок. Затоа,на 31 декември 2010 година пресметаниот данок на непризнаенитрошоци е презентирани како дел од Останати расходи од работењетово Добивка за годината и Останати даноци во Извештајот зафинансиската состојба (види белешка 23).


Македонски Телеком АД – СкопјеКонсолидирани финансиски извештаи74758.1. Побарување по останати даноци 8.2. Обврски по останати даноциВо илјади денари20102009Во илјади денари20102009Побарувања по ДДВДанок на непризнаени трошоци62.61132.12194.7322.195-2.195Обврски по ДДВОстанати даночни обврски25.4333.32828.76172.5762.50575.0819. OДЛОЖЕНИ ДАНОЧНИ (СРЕДСТВА)/OБВРСКИПризнаени одложени даночни (средства)/обврскиОдложените даночни (средства)/обврски се однесуваат на следните ставки:Во илјади денариСредства Обврски Нето201020092010 200920102009Недвижности, постројки и опремаПобарувања од купувачите и останатипобарувањаОдложен приходФинансиски средства по објективна вредностпреку добивката или загубатаОбврски кон добавувачи и други обврскиРезервирањаДаночни (средства) /обврскиНето даночни средства/(обврски)--------(1.951)(1.426)(16.448)(1.555)(5.818)(33.577)(60.775)(60.775)------------------------(1.951)(1.426)(16.448)(1.555)(5.818)(33.577)(60.775)(60.775)Одложените даночни средства и обврски се пребиваат кога постои законско право за порамнување на тековните даночни средства наспротитековните даночни обврски и кога одложените даноци се однесуваат на исти даночни власти. Пребиените вредности се како што следи:Во илјади денариОдложени даночни средства:Одложени даночни средства кои треба да се надоместат за повеќе од 12 месециОдложени даночни средства кои треба да се надоместат за 12 месециОдложени даночни обврски:Одложени даночни обврски кои треба да се надоместат за повеќе од 12 месециОдложени даночни обврски кои треба да се надоместат за 12 месециНето одложени даночни средства/(обврски)200922.06938.70660.775---60.775Согласно промените во законската легислатива во Македонија, дел од одложените даночни средства и сите даночни обврски беа ослободени на31 декември 2009 година и сите одложени даночни средства беа ослободени со 31 декември 2010 година.(види белешка 2.17.2).


Белешки кон консолидираните финансиските извештаиДвижење на времените разлики во текот на годинатаВо илјади денариСостојба на1 јануари2010Признаено Состојба наво добивка 31 декември2010Во илјади денариСостојба на1 јануари2009Признаено Состојба наво добивка 31 декември2009Недвижности, постројки иопремаПобарувања од купувачите иостанати побарувањаОдложен приходФинансиски средства пообјективна вредност прекудобивката или загубатаОбврски кон добавувачи идруги обврскиРезервирањаОдложени даночни обврски(нето)(1.951)(1.426)(16.448)(1.555)(5.818)(33.577)(60.775)1.9511.42616.4481.5555.81833.57760.775-------Недвижности, постројки иопремаНематеријални средстваЗалихиПобарувања од купувачите иостанати побарувањаОдложен приходФинансиски средства пообјективна вредност прекудобивката или загубатаОбврски кон добавувачи идруги обврскиРезервирањаОдложени даночни обврски(нето)488.638(6.861)(34)(219.084)(87.183)1.591(13.200)(116.032)47.835(490.589)6.86134217.65870.735(3.146)7.38282.455(108.610)(1.951)--(1.426)(16.448)(1.555)(5.818)(33.577)(60.775)Како резултат на промените во законската легислатива во Македонија, времените разлики во 2009 година се однесуваат на непризнаенитетрошоци кои даваат основа за идни даночни кредити, најмногу поради резервирања направени на товар на Добивката или загубата (видибелешка 2.17 и белешка 23).10. ЗАЛИХИВо илјади денариМатеријалиТрговски стокиИсправка на вредност на залихите донето продажна вредност2010193.627322.214(10.847)504.9942009129.636444.615(44.912)529.339Движење на исправката на вредност на залихите до нето продажнавредностВо илјади денари20102009Состојба на 1 јануариТрошок за годинатаОтпис на залихиСостојба на 31 декември44.912(25.727)(8.338)10.84730.99339.018(25.099)44.912Намалувањето на вредноста на залихите се однесува на трговска стока. Отписот на залихите до нето продажна вредност е врз основа на анализана пониската од набавната и нето продажната вредност на датумот на извештајот за финансиска состојба.


Македонски Телеком АД – СкопјеКонсолидирани финансиски извештаи767711. НЕТЕКОВНИ СРЕДСТВА НАМЕНЕТИ ЗА ПРОДАЖБАНетековните средства наменети за продажба вклучуваат недвижности, постројки и опрема кои се неупотребливи во Друштвото и сеидентификувани за продажба. Намерата на раководството е да ги продаде овие средства во рок од една година, со можност за пролонгирањезависно на околностите. Постои план за продажба на овие средства и раководството започна со активна продажба на пазарот по разумна цена.Средствата наменети за продажба прикажани во Консолидираниот извештај за финансиска состојба се дел од фиксниот сегмент. Мобилниотсегмент нема средства во оваа категорија.12. НЕДВИЖНОСТИ, ПОСТРОЈКИ И ОПРЕМАВо илјади денариЗемјиштеЗградиТелекомуникацискаопремаOстанатоИнвестицииво текВкупноНабавна вредностНа 1 јануари 2009ЗголемувањаПренос од инвестиции во тек (види белешка 13)НамалувањаПренос во средства наменети за продажбаНа 31 декември 20096.353----6.3534.046.83933.207298(2.300)(68.047)4.009.99725.040.226904.887467.387(287.548)-26.124.9524.406.514445.992135.579(346.287)(32.723)4.609.075524.6021.241.791(779.323)(1.599)-985.47134.024.5342.625.877(176.059)(637.734)(100.770)35.735.848АмортизацијаНа 1 јануари 2009Амортизација за годинатаНамалувањаПренос во средства наменети за продажбаНа 31 декември 2009-----1.404.833118.805(610)(30.137)1.492.89115.304.9821.487.191(229.760)-16.562.4133.260.334359.605(314.172)(32.505)3.273.262-----19.970.1491.965.601(544.542)(62.642)21.328.566Сегашна вредностНа 1 јануари 2009На 31 декември 20096.3536.3532.642.0062.517.1069.735.2449.562.5391.146.1801.335.813524.602985.47114.054.38514.407.282Во илјади денариЗемјиштеЗградиТелекомуникацискаопремаOстанатоИнвестицииво текВкупноНабавна вредностНа 1 јануари 2010ЗголемувањаПренос од инвестиции во тек (види белешка 13)НамалувањаПренос во средства наменети за продажбаТрансфер меѓу категории на средства(видибелешка 13)На 31 декември 20106.353-----6.3534.009.99737.5842.427(15.716)(26.841)189.4664.196.91726.124.9521.235.963700.146(313.016)-690.65828.438.7034.609.075438.323127.747(406.636)-(688.894)4.079.615985.4711.124.931(965.659)(28.654)--1.116.08935.735.8482.836.801(135.339)(764.022)(26.841)191.23037.837.677АмортизацијаНа 1 јануари 2010Амортизација за годинатаНамалувањаПренос во средства наменети за продажбаТрансфер меѓу категории на средства(видибелешка 13)На 31 декември 2010------1.492.891129.466(8.658)(24.367)54.2721.643.60416.562.4131.670.828(262.682)-517.97118.488.5303.273.262414.852(380.065)-(514.692)2.793.357------21.328.5662.215.146(651.405)(24.367)57.55122.925.491Сегашна вредностНа 1 јануари 2010На 31 декември 20106.3536.3532.517.1062.553.3139.562.5399.950.1731.335.8131.286.258985.4711.116.08914.407.28214.912.186Трансферот помеѓу категориите на средствата нема да влијае на трошокот за амортизација.


Белешки кон консолидираните финансиските извештаиРевизијата на корисниот век на недвижности, постројки и опрема, направена во текот на 2010 година, влијаеше врз корисниот век на неколкутипови на средства. Промената на корисниот век главно се однесува на модеми/рутери, електронски безбедносни системи за надзор и заштитаод кражби, фискални принтери, климатизери и фиксни телефонски уреди. Промената на корисниот век на засегнатите средства беше направенапоради технолошките промени и бизнис плановите на членките на Групацијата.Ревизијата резултира со следната промена на првичниот тренд на амортизација во тековната и во годините што следат.Во илјади денари2010201120122013После 2013Зголемување/(Намалување)на амортизацијата33.26833.26825.48425.48420.60720.60718.52118.521(97.880)(97.880)13. НЕМАТЕРИЈАЛНИ СРЕДСТВАВо илјади денариНабавна вредностНа 1 јануари 2009ЗголемувањаПренос одинвестициите во тек(види белешка 12)НамалувањаНа 31 декември 2009АмортизацијаНа 1 јануари 2009Амортизација загодинатаНамалувањаНа 31 декември 2009Сегашна вредностНа 1 јануари 2009На 31 декември 2009Софтвер исофтверлиценци7.048.984536.449165.729(1.563.428)6.187.7345.020.987765.908(1.563.428)4.223.4672.027.9971.964.267Концесија,2G и 3Gлиценци768.594122.812--891.40668.78147.046-115.827699.813775.579Останато174.80319.02410.330 176.059- (1.563.428)204.157 7.283.29772.9285.330 818.284- (1.563.428)78.258 4.417.552101.875125.899Вкупно7.992.381678.2855.162.6962.829.6852.865.745Во илјади денариНабавна вредностНа 1 јануари 2010ЗголемувањаПренос одинвестициите во тек(види белешка 12)НамалувањаТрансфер меѓукатегории насредства(видибелешка 12)На 31 декември 2010АмортизацијаНа 1 јануари 2010Амортизација загодинатаНамалувањаТрансфер меѓукатегории насредства(видибелешка 12)На 31 декември 2010Софтвер исофтверлиценци6.187.734556.300135.339(19.882)(1.764)6.857.7274.223.467755.524(16.232)(3.272)4.959.487Концесија,2G и 3Gлиценци891.406----891.406115.82785.492--201.319Останато204.15717.464--(189.466)32.15578.2586.364-(54.278)30.344Вкупно7.283.297573.764135.339(19.882)(191.230)7.781.2884.417.552847.380(16.232)(57.550)5.191.150Сегашна вредностНа 1 јануари 2010На 31 декември 20101.964.2671.898.240775.579690.087125.8991.8112.865.7452.590.138Трансферот помеѓу категориите на средствата нема да влијае на трошокот за амортизација.Ревизијата на корисниот век на употреба на нематеријалните средства во текот на 2010 го потврди корисниот век на употреба на овие средства.


Македонски Телеком АД – СкопјеКонсолидирани финансиски извештаи787914. ОБВРСКИ КОН ДОБАВУВАЧИТЕ И ОСТАНАТИОБВРСКИВо илјади денариОбврски кон добавувачите- Домашни- СтранскиОбврски кон поврзанистраниОстанати обврскиФинансиски обврскиПресметани трошоциОдложен приходПримени АвансиОстанатоНамалено за нетековен дел:Одложен приходТековен делВо илјади денариПомалку од 90 денаОд 90 до 180 денаПовеќе од 181денаВо илјади денари2010899.102822.654175.618139.6502.037.0241.046.838647.97653.10434.7653.819.707(97.802)3.721.905Нетековните одложени приходи имаат период на доспевање до 10години од датумот на Консолидираниот извештај за финансискасостојба.Обврските кон поврзани страни претставуваат обврски конГрупацијата Маѓар Телеком и Групацијата Дојче Телеком (видибелешка 29).Со цел да се одржи конзистентноста со презентацијата во тековнатагодина, износот од МКД 75.081 илјади се исклучени од Обврски кондобавувачи и останати обврски во овие финансиски извештаи и сереклсифицирани во Останати даноци ( види белешка 8).Рекласификацијата нема никакво влијание на капиталот или нетодобивката.Старосната анализа на обврските спрема домашни и странскидобавувачи е како што следи:20101.625.50156.11040.1451.721.75620102009662.766661.959137.29360.7711.522.789974.8561.002.53546.37034.7653.581.315(96.596)3.484.71920091.264.12114.35946.2451.324.725Табелата погоре не ја прикажува договорната доспеаност наобврските, туку старосната анализа каде што поголемиот дел одобврските се во рамките на 90 дена, којшто е регуларниот рок наДруштвото за плаќање на добавувачите.Сегашната вредност на тековните обврски се деноминирани по валутикако што следи:200915. РЕЗЕРВИРАЊА ЗА ДРУГИ ОБВРСКИ И ПЛАЌАЊАВо илјади денари1 јануари 2010ЗголемувањаОслободувањаИскористено во периодот31 декември 2010Во илјади денари1 јануари 2009ЗголемувањаОслободувањаИскористено во периодот31 декември 2009Во илјади денариПравниспорови994.298236.642(26.795)(228.936)975.209Анализа на вкупните резервирања:Нетековни (правни спорови и друго)ТековниПравниспорови975.209279.281(342.418)(57.671)854.401Надоместоци153.7202.673(54.729)(101.664)-Други268.90726.230(6.024)(227.972)61.1412010527.340388.202915.542ДругиВкупно1.244.116305.511(348.442)(285.643)915.542Вкупно246.053 1.394.07126.178 265.493(3.068) (84.592)(256) (330.856)268.907 1.244.1162009317.115927.0011.244.116Резервирањата за правни спорови главно се однесуваат за одредениправни и регулативни спорови покренати против Групацијата. Постојатбројни судски спорови за кои е направено резервирање а кои наиндивидуална основа не се материјални и не се обелоденети. Заодредени правни спорови информациите кои се бараат според ИАС37 не се обелоденети, доколку е заклучено дека обелоденувањетоможе значително штетно да влијае врз исходот на случајот.Според соодветните правни совети, раководството не очекува декарезултатот од овие правни предмети ќе резултира во загубазначително поголема од износот наведен на 31 декември 2010година.Други, во најголем дел вклучува резервирања направени зазаконската обврска на Групацијата да исплати две просечни плати воРепублика Македонија на датумот на пензионирање (види белешка2.15.1) и резервирања за MTIP (види белешка 30). Резервирањето епризнато спрема Трошоци за вработените во Добивката или загубата.Покрај тоа, како резултат на наодите од Истрагата, идентификуванотовлијание во вредност од МКД 33.862 илјади на 31 Декември 2010година (2009: МКД 248.379 илјади), е признаено соодветното ворезервирања за други обврски и плаќања (види белешка 1.2.).МКДЕУРУСДOстанато2.910.473683.174110.46517.7933.721.9052.479.110941.56150.79913.2493.484.719


Белешки кон консолидираните финансиските извештаи16. КАПИТАЛ И РЕЗЕРВИАкционерскиот капитал се состои од следното:Во илјади денариОбични акцииЗлатна акцијаВо илјади денариАД Каменимост Комуникации, воликвидацијаВлада на Република МакедонијаДруштвото (сопствени акции)Меѓународна финансискакорпорација (IFC)Останати акционери20109.583.878109.583.88820104.887.7783.336.497958.388179.698221.5279.583.88820099.583.878109.583.888Акционерскиот капитал се состои од една златна акција со номиналнавредност од МКД 9.733 и 95.838.780 обични акции со номиналнавредност од МКД 100 по акција.Златната акција со номинална вредност од МКД 9.733 е во сопственостна Владата на Република Македонија. Согласно член 16 од Статутот наДруштвото сопственикот на златна акција има дополнителни права сокои се немаат стекнато сопствениците на обични акции. Имено, нитуедно решение или одлука на Собранието на акционерите поврзана со:создавање, распределба или издавање на акционерски капитал;здружување, спојување, одделување, консолидирање,трансформирање, реконструкција, престанок или ликвидација наДруштвото; менување на основните деловни активности на Друштвото;отуѓување или напуштање на основните деловни активности или назначајните средства на Друштвото; дополнување на Статутот наДруштвото на таков начин што се менуваат или поништуваат праватакоишто произлегуваат од златната акција; или промена на називот наДруштвото; нема да биде полноважна доколку имателот на златнатаакција гласа против соодветното решение. Правата кои ги имаимателот на златната акција се детално наведени во Статутот наДруштвото.На 31 декември 2010 година, обичните акции на Друштвото се восопственост на:16.1. Сопствени акции%51,0034,8110,001,882,31100,00Друштвото купи 9.583.878 од сопствените акции, што претставува 10%од неговите акции, преку Македонската берза во јуни 2006 година.Вкупната сума платена за купување на акциите, без данок, изнесуваМКД 3.843.505 илјади. Акциите се прикажани како откупени сопствениакции.прикажување), го намалува акционерскиот капитал на Друштвото.Друштвото има право дополнително повторно да ги издаде овие акции.Сите акции издадени од Друштвото се целосно платени.17. ПРИХОДИВо илјади денариПриходи од фиксна телефонијаГоворна услуга - малопродажнаГоворна услуга - големопродажнаИнтернетПренос на податоциОпремаТВОстанати приходи од фиксна телефонијаПриходи од фиксна телефонијаПриходи од мобилна телефонијаГоворна услуга - малопродажнаГоворна услуга - големопродажнаПренос на податоциОпремаПриходи од гостиИнтернетУслуги со посебна цена на чинењеОстанати приходи од мобилна телефонијаПриходи од мобилна телефонијаВкупни приходи18. ТРОШОЦИ ЗА ВРАБОТЕНИТЕВо илјади денариПлатиПридонеси на платиБонусиОстанати трошоци за вработенитеКапитализирани трошоци за вработените20103.389.5091.755.3591.279.933600.401358.617296.981110.2567.791.0566.308.5341.140.3981.060.645333.233161.111172.921107.699133.5259.418.06617.209.12220101.056.628335.535253.211168.313(117.197)1.696.49020094.355.2161.120.3761.175.946581.646370.658220.578229.7018.054.1216.610.4571.139.5471.168.985468.003218.732108.060156.31388.4769.958.57318.012.6942009972.933329.775214.737160.588(101.542)1.576.491Останати трошоци за вработените ги вклучуваат додатокот за одмор,отпремнините за технолошки вишок за 52 вработени кои ја напуштилеГрупацијата во 2010 година (2009: 16 вработени) и други користи.Во Бонусите исто така се вклучени трошоците за Среднорочниот планза стимулација (MTIP) на Маѓар Телеком АД (види белешка 30).Како резултат на наодите на Истрагата, еден консултантски договор, закој исплатите биле погрешно капитализирани како дел од Сопствениакции во 2006 година, ретроспективно е депризнаен од Сопствениакции (види белешка 1.2).Износот на сопствени акции од МКД 3.738.358 илјади, (после повторно


Македонски Телеком АД – СкопјеКонсолидирани финансиски извештаи808119. ОСТАНАТИ РАСХОДИ ОД РАБОТЕЊЕТОВо илјади денариНабавна вредност на продадени стокиУслугиМаркетинг и донацииМатеријали и одржувањеАудио текст услугиЕнергијаТакси давачки и локални даноциИсправка на вредноста на сомнителни испорни побарувањаЗакупниниКонсултантски услугиДанок на непризнаени трошоциОсигурувањеОстанато20101.597.9781.077.111492.468442.402316.116244.825180.866147.407115.21396.73692.58621.52871.0854.896.32120091.921.6161.116.201651.034472.281327.787213.289472.308199.091125.34297.117-21.55821.8505.639.474Услугите главно вклучуваат трошоци за агенциски провизии, трошоциза одржување на ИТ опрема, поштенски трошоци и останати провизииза извршени услуги (како на пример услуги за чистење обезбедување идруго).Со цел да се одржи конзистентноста со презентацијата во тековнатагодина, трошоците презентирани во 2009 година во Останато, во износод МКД 10.838 илјади се исклучени од Останати оперативни трошоциво овие финансиски извештаи и се рекасификувани во Расходи одфинансирање (види белешка 21). Рекласификацијата нема никаквовлијание врз капиталот или нето-добивката.Почнувајќи од 1 јануари 2009 година и во текот на 2010 година,Владата на Република Македонија воведе неколку измени во Законотза данок на добивка. Според овие измени основица за пресметувањена данокот на добивка се непризнаените трошоци направени во текотна фискалната година, додека данокот на добивка се плаќа вомоментот на распределба на добивката во форма на дивиденда настрански правни лица, странски и домашни физички лица.Распределбата на дивидендата меѓу домашните компании еослободена од данок. Затоа, на 31 декември 2010 годинапресметаниот данок на непризнаените трошоци е презентиран какодел од Останати расходи од работењето во Добивка за годината иОстанати даноци во Извештајот за финансиската состојба (видибелешка 23).20. ОСТАНАТИ ОПЕРАТИВНИ ПРИХОДИОстанати оперативни приходи претставуваат добивка од продажба нанедвижности, постројки и опрема21. РАСХОДИ ОД ФИНАНСИРАЊЕВо илјади денариРасходи од каматиБанкарски услуги и останати провизииПромена во објективната вредност нафинансиските средства-загубиВо илјади денариПриходи од каматиНето позитивни курсни разликиПриходи од дивидендиПромена во објективната вредност нафинансиските средства-добивка2010131.76549.067646181.4782010382.02847.7812.7893.749436.347200910.96432.9533.13347.050Со цел да се одржи конзистентноста со презентацијата во тековнатагодина, износот од МКД 10.838 илјади е исклучен од Останатиоперативни трошоци во овие финансиски извештаи и ерекласификуван во Расходи од финансирање (види белешка 19).Рекласификацијата нема никакво влијание врз капиталот или нетодобивката.22. ПРИХОДИ ОД ФИНАНСИРАЊЕ2009429.0834.7393.118-436.940Приходи од дивиденди произлегуваат од финансиски средства пообјективна вредност во добивката или загубата. Приходите од каматипроизлегуваат од финансиски средства класификувани како заеми ипобарувања.


Белешки кон консолидираните финансиските извештаи23. ДАНОК ОД ДОБИВКАПризнаени во добивката или загубатаВо илјади денариТековен данокТековна годинаОдложен данокПојава и анулирање на привремениразликиВкупен данок на добивка во добивкатаили загубата201017.41660.77678.1922009115.677(108.610)7.067Почнувајќи од 1 јануари 2009 и во текот на 2010 година, Владата наРепублика Македонија воведе неколку измени во Законот за данок надобивка. Според овие измени основица за пресметување на данокотна добивка се непризнаените трошоци направени во текот нафискалната година, додека данокот на добивка се плаќа во моментотна распределба на добивката во форма на дивиденда на странскиправни лица, странски и домашни физички лица. Распределбата надивиденда меѓу домашните компании е ослободена од данок. Истотака. данокот од добивка ќе се применува во моментот на распределбана добивката во форма на дивиденда. Последователно на тоа седодека добивката остане нераспределена. нема да се применуваданок од добивка (види белешка 2.17).До сега даночните власти извршија целосна даночна ревизија наДруштвото за 2005 година и за претходните години. Исто така ревизијана персоналниот данок беше извршена од даночните власти запериодот од 1 јануари 2005 година до 31 март 2006 година. Во текотна 2010 година има спроведено ревизија од страна на Управата зајавни приходи, за данок на добивка за 2008 и 2009 година, задржанданок за 2007 и 2008 и ДДВ за 2009 година.Даночните власти можат во период од 5 години од датумот наподнесениот даночен извештај да извршат ревизија и да утврдатдополнителни даночни обврски и казни. Во случај на даночна евазијаили даночна измама периодот на застареност може да се продолжи до10 години. Раководството нема сознанија за околности кои би можеледа доведат до значајни материјални обврски во контекст нагоренаведеното. освен оние евидентирани во финансиските извештаи.24. ДИВИДЕНДИСобранието на акционери на Друштвото на нивниот состанок одржанна 2 јули 2010 година ја усвои одлуката за исплата на дивиденда за2009 година. Одлуката за исплата на дивидендата за 2009 година е вовредност од МКД 6.470.029 илјади од нето добивката за 2009 година.Дивидендата беше исплатена на 2 јули 2010. До датумот на објавувањена овие финансиски извештаи не се објавени дивиденди за 2010година.25. ИЗВЕСТУВАЧКИ СЕГМЕНТИ И ИНФОРМАЦИИ25.1. Известувачки сегментиИзвестувачките сегменти на Групацијата се: фиксен сегмент и мобиленсегмент.Фиксниот сегмент обезбедува локални, национални и меѓународнителефонски услуги. VoIP услуги, услуги за изнајмување на линии,интернет и телевизија под брендот Т-Хоум.Мобилниот сегмент обезбедува мобилни телефонски услуги побрендот Т-Мобиле.25.2. Информации кои редовно се доставувани доглавниот извршен носител на одлукиСледните табели ги прикажуваат информациите за известувачкитесегменти кои редовно се доставуваат до ГИД и МК усогласени сосоодветните износи на ниво на Групацијата.ПриходиВо илјади денариВкупно приходи од фиксниот сегментНамалено за: Приходи на фиксниотсегмент од останати сегментиПриходи на фиксниот сегмент однадворешни кориснициВкупно приходи од мобилниот сегментНамалено за: Приходи на мобилниотсегмент од останати сегментиПриходи на мобилниот сегмент однадворешни кориснициВкупно приходи на Групацијата20108.483.703(694.405)7.789.29810.490.872(1.071.048)9.419.82417.209.122Ниту еден од надворешните корисници на Групацијата не преставувазначаен извор на приходи.Резултати по известувачки сегменти (EBITDA).Во илјади денариФиксен сегментМобилен сегментВкупна EBITDA на ГрупацијатаАмортизација на ГрупацијатаВкупна оперативна добивка на Групацијата20103.953.8695.081.0129.034.8813.161.3525.873.52920098.719.050(664.929)8.054.12110.932.990(974.417)9.958.57318.012.69420094.205.5135.168.5549.374.0672.847.7076.526.360Приходи од финансирање - нетоДобивка пред оданочување на Групацијата254.8696.128.398389.8906.916.250


Македонски Телеком АД – СкопјеКонсолидирани финансиски извештаи8283Капитални издатоци (CAPEX) за Недвижности, постројки и опрема иНематеријални средстваВо илјади денариФиксен сегментМобилен сегментВкупно капитални издатоци заНедвижности. постројки и опрема иНематеријални средства на Групацијата26. НАЕМИ И ОСТАНАТИ ПРЕВЗЕМЕНИ ОБВРСКИ26.1. Превземени обврски од оперативен наем - кадешто Групацијата е наемател:Превземените обврски од оперативен наем- каде што Групацијата енаемател главно се однесуваат на наем на згради, деловни објекти ителекомуникациски уреди.Идните вкупни минимални плаќања за наем по основ на нераскинливиоперативни договори за наем се како што следи:Во илјади денари20102.187.4371.223.1283.410.565201020091.839.6071.464.5553.304.162Износите обелоденети како „Капитални издатоци за Недвижности,постројки и опрема и Нематеријални средства“ се соодветни солинијата „Инвестиции“ обелоденета во белешка 12 и 13.200927. ДОПОЛНИТЕЛНИ ОБЕЛОДЕНУВАЊА НАФИНАНСИСКИТЕ СРЕДСТВАГрупацијата ги класифицира мерењата по објективна вредносткористејќи хиерархија на објективна вредност која ја одредуварелевантноста на информациите коишто се користат во формирањетона објективната вредност. Во хиерархијата на објективна вредностпостојат следните нивоа:а) котирани цени (неприлагодени) на активните пазари за идентичнисредства (Ниво 1);б) останати информации за средствата освен котираните ценивклучени во Ниво 1 коишто се достапни од извори надвор одГрупацијата, директно или индиректно (Ниво 2); ив) информации за средства коишто не базираат на податоци однадворешни пазари (Ниво 3).Хиерархиското ниво на објективната вредност во рамките наобјективното мерење на вредноста е категоризирано во целост иутврдено врз основа на најниското ниво на информации коишто серелевантни за објективното мерење на вредностите во целост.Релевантноста на информациите е оценувана во однос објективнотомерење на вредноста во целост.Не постои трансфер на финансиските средства помеѓу Ниво 1 и Ниво2.Под 1 годинаПомеѓу 1 и 5 годиниНад 5 години105.382266.612104.623476.617101.712279.822117.166498.70026.2. Превземени обврски од оперативен наем - кадеГрупацијата е наемодавател:Превземените обврски од оперативен наем - каде Групацијата енаемодавател главно се однесуваат на наем на земјиште и базнистаници.Идните вкупни минимални побарувања за лизинг по основ нанераскинливи оперативни договори за наем се како што следи:Во илјади денариПод 1 годинаПомеѓу 1 и 5 годиниНад 5 години201021.79085.32263.942171.054200918.38571.93565.402155.72226.3. Превземени обврски од капитални инвестицииВкупниот износ на договорени капитални инвестиции на 31 декември2010 година изнесува МКД 437.188 илјади (2009: МКД 445.004 илјади).


Белешки кон консолидираните финансиските извештаи27.1. Финансиски средства - Сегашна вредност и објективни вредностиТабелата подолу ја прикажува поделбата на финансиските средства на 31 декември 2009.Финансиски средстваСредстваВо илјади денариЗаеми и Задржанипобарувања додоспевањеРасположливизапродажба(Ниво 2)Објективнавредност водобивкатаили загубата(Ниво 1)СегашнавредностОбјективнавредностПарични средства и еквиваленти на паричните средстваДепозити во банкиПобарувања од купувачи и останати побарувањаФинансиски средства расположливи за продажбаФинансиски средства по објективна вредност преку добивката илизагубата1.991.4218.665.5212.929.614----------896-----61.3761.991.4218.665.5212.929.61489661.3761.991.4218.665.5212.929.61489661.376Табелата подолу ја прикажува поделбата на финансиските средства на 31 декември 2010.СредстваВо илјади денариФинансиски средстваЗаеми и Задржанипобарувања додоспевањеРасположливизапродажба(Ниво 2)Објективнавредност водобивкатаили загубата(Ниво 1)СегашнавредностОбјективнавредностПарични средства и еквиваленти на паричните средстваДепозити во банкиПобарувања од купувачи и останати побарувањаФинансиски средства расположливи за продажбаФинансиски средства по објективна вредност преку добивката илизагубата1.414.0728.205.4443.119.685----------305-----65.1251.414.0728.205.4443.119.68530565.1251.414.0728.205.4443.119.68530565.125Заемите и побарувањата се мерат по амортизирана вредност, додекасредства кои што се расположливи за продажба и кои што се чуваат затргување се мерат по објективна вредност.Паричните средства и еквиваленти на паричните средства,побарувањата од купувачите и останатите тековни финансискисредства главно имаат краток рок на доспевање. Од овие причининивната сегашна вредност на крајот на периодот на известување еприближна на нивната објективна вредност.Финансиските средства расположливи за продажба претставуваатакции вреднувани по објективна вредност.Финансиските средства кои се прикажани по објективна вредностпреку добивката или загубата вклучуваат вложувања во сопственичкиинструменти во вредност од МКД 65.125 илјади (2009: МКД 61.376илјади) кои се пресметани брз основа на нивната пазарна вредност наМакедонската Берза на Хартии од Вредност. Промените на пазарнитецени на другите финансиски средства прикажани по објективнавредност преку добивката или загубата се евидентирани во приходи одфинансирање во добивката или загубата (види белешка 21 и 22).Набавната вредност на овие капитални инвестиции изнесува МКД31.786 илјади (2009: МКД 31.786 илјади).27.2. Останати обелоденувања во врска софинансиските инструментиГрупацијата е исто така изложена на ризик којшто произлегува одможно повлекување на гаранции во номинален износ од МКД 10.391илјади на 31 декември 2010 (2009 МКД 14.217 илјади). Овие гаранциисе издадени од македонски банки на име на Македонски Телеком, илиподружница, како гаранции за обезбедување на исполнувањето наодредени договорни обврски на Групацијата. Групацијата донесуваодлуки врз основа на своите договорни обврски и очекувања и воиднина, затоа не се случило повлекување на гаранциите, и не сеочекува да се случи ни во иднина.Не постојат финансиски средства или обврски, кои серекласификувани во друга категорија на финансиски инструменти.Не постојат финансиски средства кои се трансферирани на начин, накој дел или сите финансиски средства не се квалификуваат задепризнавање.


Македонски Телеком АД – СкопјеКонсолидирани финансиски извештаи848528. НЕИЗВЕСНИ ОБВРСКИДруштвото има неизвесни обврски во однос на правни и регулаторни барања коишто произлегуваат од редовното работење. Раководството наДруштвото не предвидува дека ќе дојде до појава на материјални обврски од неизвесните обврски освен оние коишто се резервирани (видибелешка 15).Т- Мобиле Македонија има неизвесни обврски во однос на рутински судски процеси кои произлегуваат од редовното работење. Најзначајнатанеизвесна обврска во вредност од МКД 978.661 илјади се однесуваат на судски процес со Њусфон С ДОО – Скопје за можна оштета порадиизгубена идна добивка заради раскинување на договор од страна на Т- Мобиле Македонија. Врз основа на правен совет, раководството очекувадека не е веројатно дека ќе биде потребен одлив на ресурси коишто вклучуваат економски користи за порамнување на овие обврски.29. ТРАНСАКЦИИ СО ПОВРЗАНИ СТРАНИСите трансакции со поврзаните страни произлегуваат од тековното работење и нивната вредност материјално не се разликува од условите кои бипреовладувале во пазарни услови.Трансакциите со поврзани страни се состојат од обезбедување и добивање на телекомуникациски услуги и опрема. одобрување заеми иобезбедување на консултантски услуги за раководството и поддршка на активностите за ребрендирање. Износите на побарувањата и обврските сеприкажани во соодветните белешки (види белешка 7 и 14).Приходите и трошоците со поврзаните страни на Групацијата се следните:Во илјади денариMagyar Telekom Group2010 2009Приходи Трошоци ПриходиТрошоциMagyar Telekom PlcT-Mobile HungaryIQSYS Magyar TelekomTelemakedonija ADCrnogorski TelekomT-Mobile Crna GoraNovatelOrigo Zrt24.687--248869-2.697-77.256-11.282-4.433-15146930.8764.757-251-89010.209-119.3824.47011.868--6.7945.853-Deutsche Telekom GroupDeutsche Telekom AGT-Mobile DeutschlandT-Mobile InternationalHrvatski TelekomT-Mobile CroatiaSlovak TelekomT-Mobile SlovakiaPolska Telefonia CyfrowaT-Mobile Czech RepublicT-Mobile AustriaT-Mobile UKEverything Everywhere LimitedT-Mobile USAT-SystemsT-Mobile Netherlands BVT-Mobile International UK LimitedDeteconCosmofon OTEOTE GlobeRomtelekomCosmo Bulgaria MobileAlbanian Mobile CommunicationsCosmote Romanian Mobile TelecommunicationsCOSMOTE-Mobile Telecom. S.A.1.335.641--16.953-208-3174505.469-2.1765656.2681.078---18.847198731690232.641264.831--24.893-285-5441.2696.080-1.3881.4843.0691.57694825.875-16.0471504.9424.95347613.355812.53937.318(21.675)25018.538-1.1771.6982.12916.7452.187-8.39632.5935.550--81.30616.6623271.9082.975586.395195.51847.4995.8652.22416.471189211.2012.68913.5152.349-5.4298.0623.7441.0045.506115.1426.508-1.6674.2186166.356


Белешки кон консолидираните финансиските извештаиПобарувањата и обврските со поврзаните страни на Групацијата се следните:Во илјади денари2010 2009Побарувања Обврски ПобарувањаОбврскиMagyar Telekom GroupMagyar Telekom PlcT-Mobile HungaryIQSYS Magyar TelekomTelemakedonija ADCrnogorski TelekomT-Mobile Crna GoraNovatel2.210--218.052-36756.283-5.635---1.5532.967--24-2.53331162.94410.9055.016---672Deutsche Telekom GroupDeutsche Telekom AGT-Mobile DeutschlandT-Mobile InternationalHrvatski TelekomT-Mobile CroatiaSlovak TelekomT-Mobile SlovakiaPolska Telefonia CyfrowaT-Mobile Czech RepublicT-Mobile AustriaT-Mobile UKEverything Everywhere LimitedT-Mobile USAT-SystemsT-Mobile Netherlands BVT-mobile International UK LimitedDeteconOTE GlobeRomtelekomCosmo Bulgaria MobileAlbanian Mobile CommunicationsCosmote Romanian Mobile TelecommunicationsCOSMOTE-Mobile Telecom. S.A.97.363----81--559548---2.372---9256624.0738.77875352.61785.023--2.805---339---1.0012863.8592.3132168.421-7.884----39.934---9.124--------2.359----32959385-7969.8423.32324.179---39502853.283737-3.05510.1462011401.2241.056---196-


Македонски Телеком АД – СкопјеКонсолидирани финансиски извештаи868730. НАДОМЕСТОЦИ НА КЛУЧНОТО РАКОВОДСТВОВкупниот износ на надоместоци за клучното раководство воДруштвото. вклучувајќи ги поврзаните даноци и придонеси. сеприкажани подолу:Во илјади денариКраткорочни бенефиции (вклучувајќи гиповрзаните даноци)Законски придонеси за краткорочнитебенефицииПлаќања засновани на акции2010115.6366.1851.591123.412200999.6725.5992.689107.960Надоместоците на членовите на Одборот на директори на Друштвотоизнесуваат МКД 4.650 илјади (2009: МКД 6.120 илјади) и се вклучениво Краткорочни бенефиции.Плаќањата засновани на акции претставуваат компензација заклучниот менаџмент од страна на Друштвото како дел одсреднорочниот план за стимулација (MTIP) воведен од страна на МаѓарТелеком АД додека целите кои треба да бидат исполнети се базираатна перформансите на акциите на Маѓар Телеком АД Вклучени лица севрвниот и средниот менаџмент на Групацијата Маѓар Телеком.MTIP е управуван од страна на Маѓар Телеком АД додекакомпензацијата на клучниот менаџмент од Друштвото поврзана соMTIP паѓа на товар на Друштвото (за MTIP програмата која стартува2008 и 2009) и е вклучена во Трошоци за вработените (Бонуси) спремаДруги резервирања (види белешка 15 и 18).31. ПОСЛЕДОВАТЕЛНИ НАСТАНИНема настани после денот на изготвување на извештајот за финансискасостојба кои ќе влијаат на добивката или загубата, Консолидираниотизвештај за финансиска состојба или паричните текови за 2010 година.


Календар на настани за 2011 годинаСедници на Собранието на Македонски Телеком во 2011 годинаДатаНастан/Вид на извештај14.04.2011Годишна седница на Собранието на Македонски Телеком2011 Настани од областа на ФинансииДатаНастан/Вид на извештај28.02.201131.03.201129.04.201116.05.201121.05.201130.06.201114.08.201131.10.2011Годишна сметка на Македонски Телеком за 2010 година подготвена во согласност соопштоприфатените сметководствени принципи во Република Македонија и доставена доЦентралниот регистар и Управата за јавни приходи на РМКонсолидирана Годишна сметка на Македонски Телеком за 2010 година и Извештај заработењето подготвени во согласност со општоприфатените сметководствени принципи воРепублика Македонија и доставени до Централниот регистар на РМКонсолидирани и неревидирани Биланси на успех за Македонски Телеком самостојно ианализа на консолидираната и неконсолидираната добивка од работењето подготвени восогласност со Меѓународните стандарди за финансиско известување, како и објаснување заработењето на Групацијата Македонски Телеком за првото тромесечје на 2011 годинадоставени до Комисијата за хартии од вредност на РМ.Годишен извештај за 2010 година на Македонски Телеком, вклучувајќи и ревидираниконсолидирани и самостојни финансиски извештаи подготвени во согласност соМеѓународните стандарди за финансиско известување и доставени до Комисијата за хартии одвредност на РМ.Објавување на прегледот на ревидираните консолидирани и самостојни финансиски извештаиза 2010 година на Македонски Телеком во согласност со Меѓународните стандарди зафинансиско известување, заедно со ревизорското мислење во дневен весник во РМ.Годишни ревидирани финансиски извештаи на Македонски Телеком за 2010 година(самостојни и консолидирани) во согласност со општоприфатените сметководственипринципи во Република Македонија и Меѓународните стандарди за финансиско известувањедоставени до Централниот регистар на РМ.Полугодишен извештај на Македонски Телеком за 2011 година, вклучувајќи неревидиранитеконсолидирани и самостојни финансиски извештаи на Македонски Телеком во согласност соМеѓународните стандарди за финансиско известување, како и објаснување за работењето наМакедонски Телеком за првата половина од 2011 година доставени до Комисијата за хартииод вредност на РМ.Консолидирани и неревидирани Биланси на успех за Македонски Телеком самостојно ианализа на консолидираната и неконсолидираната добивка од работењето подготвени восогласност со Меѓународните стандарди за финансиско известување, како и објаснување заработењето на Групацијата Македонски Телеком за првото тромесечје на 2011 годинадоставени до Комисијата за хартии од вредност на РМ.


88 89Т продажни салони низ Македонија – Едно место за нашите корисници Makedonski Telekom is available forits customers everywhere. That is why we have our own developed sales network in 29 cities across the country.This is where the customers can get what they need from the Company’s rich service and product portfolio.КумановоКриваПаланкаТетовоГостиварСкопјеКочаниДелчевоШтипРадовишДебарКичевоВелесНеготиноСтрумицаСтругаКавадарциОхридРесенПрилепГевгелијаБитола


Листа на кратенкиADSL - Асиметрична дигитална претплатничка линијаАЕК - Агенција за електронски комуникацииBB - ШирокопојасноCаTV - Кабелска телевизијаCRM - Управување со односи со кориснициDLL - Дигитална изнајмена линијаDVBT - Дигитален видео пренос – ЗеменEBITDA - Добивка пред камати, даноци, депрецијација и амортизацијаEBITDA (без ПВ) – EBITDA без посебни влијанијаF2M - Фиксна кон мобилна мрежаFDI - Странски директни инвестицииFTTH - Оптика до домотHDTV - Телевизија со висока резолуцијаIC - ИнтерконекцијаICT - Информатичка и комуникациска технологијаIP - Интернет протоколIP VPN - Виртуелна приватна мрежа за Интернет протоколIPTV - Телевизија преку Интернет протоколNGN - Мрежа од следна генерацијаPSTN - Јавна комутирана телефонска мрежаRIO - Референтна понуда за интерконекцијаRUO - Референтна понуда за разврзан пристапULL - разврзан пристап до локална јамкаVoD - Видео на барањеWLR - Изнајмување на линии на големоWS - ГолемопродажбаSMP - Значителна пазарна моќLEC - Закон за електронски комуникации


90 91Изјава за идниот периодОвој документ содржи изјави за идниот период,коишто не се историски факти, вклучувајќи изјавиза нашите верувања и очекувања. Ваквите изјависе базираат на нашите постојни планови, проценки и проекции,земајќи ги предвид финансиските услови,резултатот на компаниите и работењето на Групацијатаи, како резултат на тоа не треба да се потпирате на нив вопреголема мера.Тие се однесуваат само на датумот на којшто се направени ине преземаме никаква одговорност јавно да ги ажурирамекако резултат на нови информации или идни настани.КонтактиПодготвено од:Област за комуникација на ниво на Групацијана Македонски Телеком АД - Скопје и Т-Мобиле Македонија АД СкопјеДизајн:Карма ДСФотографии:База на фотографии на ДТ и фотограф Љупчо СмоковскиМатеријали од базата на податоци на Македонски Телеком АД – Скопје иТ-Мобиле МакедонијаОбласт за комуникација на ниво на ГрупацијаТелефон: + 389 2 3242564Орце Николов бб1000 СкопјеОнлајн верзијата на овој извештај е достапна на:www.telekom.mk

More magazines by this user
Similar magazines