стратегија за социјално вклучување, социјална заштита и ...

bim.lbg.ac.at

стратегија за социјално вклучување, социјална заштита и ...

СТРАТЕГИЈА ЗА СОЦИЈАЛНО ВКЛУЧУВАЊЕ,СОЦИЈАЛНА ЗАШТИТА И НАМАЛУВАЊЕНА СИРОМАШТИЈАТА ВО ОПШТИНА КОНЧЕЈули 2011ИздавачИнститут за човекови права „Лудвиг Болцман” – БИМ-ФВ, СкопјеПодготовката и печатењето на оваа публикација се финансиски поддржани од страна на Австрискатаразвојна соработка (ADC)ПодготовкаРоза Јаневска – локален консултант на БИМ-ФВЛице за поддршка од Општина КончеЗлатко Јанкулов, координатор на Локалната партнерска групаПроект„Човекови права и социјална инклузија во Македонија”Институт за човекови права „Лудвиг Болцман” - БИМ-ФВ, Скопјеул. „Вељко Влаховиќ” бр.1 А-1/4 1000 Скопјетел.: +389 (0)2 3216 956факс: +389 (0)2 3216 982Тим за поддршка на БИМ-ФВ, СкопјеПетранка Делова-Миладинова – менаџер на проектотСтојан Мишев – советник за човекови праваНинослав Младеновиќ – советник за човекови праваЈагода Иљов – административен асистентСТРАТЕГИЈА ЗА СОЦИЈАЛНО ВКЛУЧУВАЊЕ, СОЦИЈАЛНА ЗАШТИТАИ НАМАЛУВАЊЕ НА СИРОМАШТИЈАТА ВО ОПШТИНА КОНЧЕ1Лице за поддршка од Министерството за труд и социјална работа на РМИрена Тодороска – раководител на Одделението за социјална инклузијаЛектураМарија КостовскаСтавовите изразени овде и оние на авторите не го изразуваат секогаш официјалниот став на Институтот зачовекови права „Лудвиг Болцман” (БИМ-ФВ) и на Австриската развојна соработка (ADC)При употреба на податоците, молиме да се наведе изворот:СТРАТЕГИЈА ЗА СОЦИЈАЛНО ВКЛУЧУВАЊЕ, СОЦИЈАЛНА ЗАШТИТА И НАМАЛУВАЊЕ НА СИРОМАШТИЈАТА ВО ОПШТИНА КОНЧЕ,


СОДРЖИНАПредговорИзвршно резимеДефиницииГлава 1 - Процес на стратегиско и акциско планирање1.1. Цел, улога, задачи1.2. Принципи на кои е поставена стратегијата1.3. Методолошки пристапГлава 2 – Преглед на постоечки стратегиски документи345666792.1. Стратегија за локален економски развој на микрорегионот Радовиш и Кончеза периодот 2007-20112.2. Локален акционен план за вработување за општини Радовиш и Конче (2009 – 2010)2.3. Индекс на социјална инклузија на локално ниво, февруари 2010–март 2011999Глава 3 – Стратегија за социјално вклучување, социјална заштита и намалување на2сиромаштијата на општина Конче3.1. Социјален профил на општината3.2. Идентификувани ранливи групи (потреби и приоритети)101013СТРАТЕГИЈА ЗА СОЦИЈАЛНО ВКЛУЧУВАЊЕ, СОЦИЈАЛНА ЗАШТИТАИ НАМАЛУВАЊЕ НА СИРОМАШТИЈАТА ВО ОПШТИНА КОНЧЕ3.3. Кратко објаснување на алатката и резултати од анализа ПЕСТЕЛ(вклучително родов аспект и осврт кон животната средина и правата на граѓаните поврзани со неа)3.4. Приоритетни области за развој (стратегиски приоритети и стратегиски цели)3.5. Резултати од спроведени фокус-групи ( дополнителен влез )Глава 4 – Акциски план за спроведување на стратегискиот документАнекси1618232435


ПРЕДГОВОРСогласно со насоките и процедурите за подобрување во процесот на евроинтеграција на нашата држава,за општините како единици на локалната самоуправа, неопходно е да се донесуваат повеќе стратегискидокументи за разни области на општественото живеење. Од особена важност, за нас општините, од областана општественото живеење претставува и обврската за подготовка и донесување Стратегија за намалување насиромаштијата и социјалната исклученост во општината.Oпштина Конче како единица на локалната самоуправа, во целокупниот период од своето постоење активнопрезема мерки, активности, програми кои се насочени кон намалување на сиромаштијата и исклученоста,притоа посочувајќи ги мерките за вработување, поттикнување на образованието, заштита на најранливитегрупи и сл.Во определбата за вклучувањето на општина Конче во процесот на изградбата на оваа стратегија се водевмеод желбата за подобрување на квалитетот на живот кај сите свои граѓани, но и вклучување во европскитеиницијативи за социјална вклученост и заштита на најранливите групи граѓани.Стратегијата за намалување на сиромаштијата, социјалното вклучување и социјалната заштита на општинаКонче е изготвена во рамките на заедничкиот проект „Социјална инклузија и човекови права во Македонија”на Министерството за труд и социјална политика и Институтот за човекови права „Лудвиг Болцман”-ФВ сокористење на методот на партиципативно учество на Локалната партнерска група и фокус-групи на ранливиграѓани од општина Конче.Стратегијата има главна стратегиска цел: намалување на сиромаштијата и социјалната исклученост во општинаКонче преку подобро користење на расположивите човечки и материјални ресурси, подобрување на условитеза живот, за работа и на општествените услови на сите граѓани, системско и институционално содејство вофункција за побрз развој, повисок стандард и поквалитетно живеење и се фокусира на три области: намалувањена сиромаштијата, социјално вклучување на ранливите категории во општината и социјална заштита за ситеграѓани на општината.Во спроведувањето на надлежностите и креирањето на развојот на општината, Стратегијата ќе ни биде водичза генералните насоки по кои Општината треба да се движи кон остварување на своите стратегиски цели коисе поврзани со социјалното вклучување, социјалната заштита и намалување на сиромаштијата во општината.Стратегијата го опфаќа периодот 2011-2015 и нуди решенија за решавање и за надминување на најактуелнитепроблеми од областа со кои се соочува Општината и нејзините граѓани, преку остварување конкретнистратегиски цели и активности.Изразувам посебна благодарност до целиот тим кој се посвети на изработката на овој стратегиски документ,кој по својот состав со академско знаење и практично искуство од сите сфери на општественото опкружувањепридонесе за квалитетно оформување на овој стратегиски документ. Принципот на партиципативност итранспарентност беше составен дел во обезбедување на суштината за градење на оваа стратегија.СТРАТЕГИЈА ЗА СОЦИЈАЛНО ВКЛУЧУВАЊЕ, СОЦИЈАЛНА ЗАШТИТАИ НАМАЛУВАЊЕ НА СИРОМАШТИЈАТА ВО ОПШТИНА КОНЧЕ3Инкорпорирањето на сите вредни сугестии кои ги дадоа вклучените актери во процесот на стратегискои акциско планирање, вклучените стратегиски документи за социјално вклучување, социјална заштита инамалување на сиромаштијата и акцискиот план за спроведување на стратегијата, ни се голема надеж дека соконкретните предвидени акции ќе допреме до оние граѓани кои живеат на маргините на општеството и на коиим е потребна адекватна помош од нас.Со почит,ГрадоначалникСтојан Лазарев


ИЗВРШНО РЕЗИМЕСтратегијата за намалување на сиромаштијата, социјалното вклучување и социјалната заштита на општинаКонче е изготвена во рамките на заедничкиот проект „Социјална инклузија и човекови права во Македонија”на Министерството за труд и социјална политика и Институтот за човекови права „Лудвиг Болцман” (БИМ-ФВСкопје).Стратегијата е изработена од Роза Јаневска, консултантка ангажирана од страна на Институтот „ЛудвигБолцман” (БИМ-ФВ Скопје), со користење на методот на партиципативно учество на Локалната партнерскагрупа на општина Конче.Оваа стратегија се фокусира на три области на развој:1. Намалување на сиромаштијата;2. Социјално вклучување на ранливите категории во економскиот, социјалниот и културниот живот наопштината;3. Социјална заштита за сите граѓани на општината.Стратегијата е поделена на 4 поглавја:Воведен делГлава 1 - Процес на стратегиско и акциско планирањеГлава 2 - Преглед на постоечки стратегиски документи во релевантни областиГлава 3 - Намалување на социјалната исклученост, социјална заштита и намалување на сиромаштијатана општина КончеГлава 4 - Акциски план за спроведување на стратегискиот документАнексиАнекс 1 – Листа на учесници во ЛПГАнекс 2 – Извештај од наоди со одржани фокус-групиАнекс 3 - Табеларен преглед на ЗАКЛУЧОЦИ И ПРЕПОРАКИ 14СТРАТЕГИЈА ЗА СОЦИЈАЛНО ВКЛУЧУВАЊЕ, СОЦИЈАЛНА ЗАШТИТАИ НАМАЛУВАЊЕ НА СИРОМАШТИЈАТА ВО ОПШТИНА КОНЧЕРезултатите од процесот на партиципативно планирање базирано врз човековите права се содржани во овојстратегиски документ и претставуваат насоки за одржлив социјален развој на општина Конче за периодот2011-2015 година.Истовремено, оваа стратегија има цел среднорочно да ги даде генералните насоки по кои Општината треба дасе движи кон остварување на своите стратегиски цели кои се поврзани со социјалната исклученост, социјалнатазаштита и намалување на сиромаштијата во општината. Стратегијата го опфаќа периодот 2011-2015 и нудирешенија за решавање и за надминување на најактуелните проблеми од областа со кои се соочува Општинатаи нејзините граѓани, преку остварување конкретни стратегиски целииста на кратенкиЛПГ – Локална партнерска групаЛС – Локална самоуправаЦСР – Центар за социјална работаГО – Граѓанска организацијаГС – Граѓански секторИнститут за човекови права „Лудвиг Болцман“ (БИМ-ФВ Скопје)ДЗС - Државен завод за статистикаЕУ - Европска унијаЈКП – Јавно комунално претпријатиеЛАГ - Локална акциска групаЛЕР - Локален економски развојМЗ - Месна заедницаДУП - Детален урбанистички планАВРМ – Агенција за вработување на Република МакедонијаМОН – Министерство за образование и наукаМТСП – Министерство за труд и социјална политикаПЕ - Подрачна единицаАнализа ПЕСТЕЛ - PESTEL (Political Factors (политички фактори), Economic Factors (економски фактори),Social Factors (општествени фактори), Technological Factors (технолошки фактори), EnvironmentalFactors (фактори кои се однесуваат на животната средина) и Legal Factors (правни фактори)1. Наоди од Студијата за сиромаштијата и социјалната исклученост во Република Македонија - Институт за човекови права„Лудвиг Болцман”, март 2011


РМ - Република МакедонијаУЈП - Управа за јавни приходиИПА – Инструмент за претпристапна помошИПАРД - Инструмент за претпристапна помош за рурален развојУНДП - Програма за развој на Обединетите нацииУСАИД - Агенција за меѓународен развој на САДУСАИД –МЛГА - Проект за локална самоуправа на УСАИДФЗО - Фонд за здравствено осигурувањеЗЕЛС – Заедница на единиците на локалните самоуправиОМК – Отворен метод на координацијаМРЦ – Милениумски развојни целиМЛС – Министерство за локална самоуправаКЕМ – Комисија за еднакви можностиМЗШВ – Министерство за земјоделство, шумарство и водостопанствоОСНОВНИ ДЕФИНИЦИИПри изработката на овој документ се користени следниве дефиниции поврзани со намалување насиромаштијата и социјалната инклузија.Сиромаштија:Отсуство или несоодветно реализирање/исполнување на некои основни слободи и права: избегнување наглад, болест, неписменост итн.Европската унија ја користи следнава дефиниција за сиромаштијата:“Луѓето живеат во сиромаштија доколку нивните приходи и ресурси се толку несоодветни што ги спречувада имаат животен стандард сметан за прифатлив во општеството во кое живеат. Нивната сиромаштија сесогледува преку невработеност, ниски приходи, сиромашни и несоодветни домови, несоодветна здравственазаштита, како и неможност за доживотно учење, култура, спорт и рекреација. Тие често се маргинализирани иисклучени од економски, социјални и културни активности, а нивниот пристап до основните човекови правае ограничен”.Социјална исклученост:“Социјалната исклученост е процес во кој одредени поединци се исфрлени на маргините на општествотои целосно се спречени да учествуваат во општествениот живот, како последица на нивната сиромаштија,недостаток од основни компетенции и можности за доживотно учење или како резултат на појава надискриминација. Ова ги оддалечува од можност за постојано вработување, приходи, образование, можностиза обука, како и од секаков вид социјални и општествени активности. Најчесто немаат пристап до органите коидонесуваат одлуки. Ова придонесува да се чувствуваат немоќни и неспособни да ја преземат контролата врзсопствените одлуки, кои пак влијаат врз нивните секојдневни животи”.СТРАТЕГИЈА ЗА СОЦИЈАЛНО ВКЛУЧУВАЊЕ, СОЦИЈАЛНА ЗАШТИТАИ НАМАЛУВАЊЕ НА СИРОМАШТИЈАТА ВО ОПШТИНА КОНЧЕ5Социјална инклузија/вклученост:“Социјалната вклученост е процес кој гарантира дека на лицата кои се во ризик од сиромаштија и социјалнаисклученост ќе им се дадат можности и ресурси, кои се неопходни за нивно целосно вклучување во економскиот,социјалниот и културниот живот, како и нормален животен стандард и благосостојба во општеството во коеживеат. Ова ќе им овозможи поголемо учество во процесот на донесување одлуки кои позитивно ќе влијаатврз нивните животи, а исто така и пристап до нивните основни права”.Социјална заштита:“Социјалната заштита вклучува не само јавни нормативи за социјална сигурност туку и приватни илинестатутарни нормативи со слична цел, како што се заемно корисни општества и професионални пензискифондови. Придонесите од сите видови нестатутарни нормативи, формални или неформални, не се целосноутврдени со пазарните сили”.


Глава 1 - Процес на стратешко и акционо планирање1.1 Цел, улога, задачиИнститутот за човекови права „Лудвиг Болцман, Истражувачка асоцијација Скопје (БИМ-ФВ) во рамките напроектот „Социјална инклузија и човекови права во Македонија“ има цел да го примени пристапот заснованна човекови права во процесот на планирање на националните и локални власти кои работат на прашањаповрзани со социјалното вклучување, социјалната заштита и намалување на сиромаштијата. Ова придонесувакон општата цел за намалување на сиромаштијата во Македонија, преку поддршка на примената на пристапотзаснован на човекови права во областа на социјалното вклучување, а во рамките на процесот на пристапувањекон ЕУ, преку работата на носителите на правата и носителите на надлежностите.Во рамките на проектот, Институтот за човекови права „Лудвиг Болцман“ (БИМ-ФВ Скопје) ангажираше4 консултанти кои ќе ги поддржат локалните партнерски групи во 8 избрани општини Берово/Пехчево,Студеничани/Чашка, Радовиш/Конче, Липково и Неготино во елаборирањето на документите за сиромаштија,социјално вклучување и социјална заштита, приоритизација и стратешко и акционо планирање.Главните цели на проектот се:6• Да се проценат и да се вклучат собраните податоци од Студијата за сиромаштија и социјалнатаисклученост во Република Македонија на БИМ-ФВ за сиромаштија и социјална исклученост во процесотна елаборирање на документите за сиромаштија, социјална заштита и социјална исклученост, утврдувањена приоритети, стратегиско и акциско планирање;• Да ги поддржат локалните партнерски групи во процесот на идентификација на ранливите групи лица коисе најмаргинализирани и кои се соочуваат со повеќекратна дискриминација;• Да се поддржат локалните партнерски групи во нивните напори за изнаоѓање решенија за интегрирањена ранливите и сиромашни групи лица во процесот на планирање на локалниот развој;• Да придонесат кон утврдувањето на приоритети од страна на локалните партнерски групи вообезбедување на напредокот кон посакуваните резултати;• Да го промовираат и да останат фокусирани на очекуваните резултати од аспект на Проектот на Институтотза човекови права - Истражувачка асоцијација-Скопје (БИМ-ФВ) за Социјална инклузија и човекови прававо РМ;• Да го имаат предвид и да го вклучат родовиот аспект низ целиот процес на консултации, особено имајќија предвид сиромаштијата и социјалната исклученост на жените, како и особено посветување вниманиена односите на моќ и процесите на донесување одлуки на локално ниво;• Да го имаат предвид и да го вклучат аспектот на заштита на животната околина низ целиот процес наконсултации.1.2. Принципи на кои е поставена стратегијатаСТРАТЕГИЈА ЗА СОЦИЈАЛНО ВКЛУЧУВАЊЕ, СОЦИЈАЛНА ЗАШТИТАИ НАМАЛУВАЊЕ НА СИРОМАШТИЈАТА ВО ОПШТИНА КОНЧЕПри изработката на Стратегијата за социјално вклучување, социјална заштита и намалување на сиромаштијатана општина Конче, применет е концептот на локално планирање, заснован врз принципот на почитување начовековите права (ПЗЧП) и родова еднаквост.При подготовката на Стратегијата за Општина Конче беше користена методологијата на партиципативнопланирање. Процесот на партиципативно планирање може да се дефинира како вклучување на ситезаинтересирани страни, (поединци, групи, организации и институции) во одлучувањето за сите прашањаповрзани со прашањата за проблемот со сиромаштијата, социјалното вклучување и социјалната заштита воопштината.За примена на партиципативниот пристап во планирањето треба да се задоволат неколку услови и тие беаисполнети во општина Конче:• подготвеност на градоначалниците и на локалната администрација, како и на советите на општините да госпроведат партиципативното планирање;• транспарентност во работата на Општината при процесот на планирањето;• непристрасност во односите меѓу градоначалниците, администрацијата и другите заинтересирани страни;• навремено спроведување на активностите.При спроведување на процесот на партиципативното планирање се направи идентификација, односномапирање на ситуацијата во Општината Конче, а преку директни контакти со локалните власти, граѓанскиотсектор и деловниот сектор се формираше Локална партнерска група составена од горенаведенитепретставници во Општината.Резултатите од процесот на партиципативно планирање базирано врз почитување на човековите права иродова еднаквост се содржани во овој стратегиски документ и претставуваат насоки за надминување напроблемот со сиромаштијата, како и социјално вклучување и социјална заштита на ранливите групи лица одопштина Конче за периодот 2011–2015 година.


При процесот на изработка на овој документ, Локалната партнерска група се раководеше врз основа наследниве принципи и вредности:• Отвореност и недискриминација кои ќе обезбедат сигурност во спроведувањето на утврдените обврскиза добросостојбата на сите граѓани на општина Конче, без оглед на националната, религиозната, половата,социјалната или која било друга припадност;• Иновација, креативност и динамичност што значи учење од најдобрите меѓународни практики и ќепридонесуваме за нив;• Флексибилност и одговорност, со цел да се одговори на менливите потреби и околности;• Транспарентност и коректност кои ќе обезбедат отвореност во донесувањето на• одлуките и во распределбата на финансиските средства;• Почитување, разбирање и поддршка, со цел создавање професионални односизасновани врз доверба и соработка меѓу сите заинтересирани страни;• Професионализам кој значи доследно спроведување на обврските;• Ефикасност и ефективност, со што ќе се обезбеди најсоодветно користење на• расположивите ресурси;• Партнерство и комуникативност, со што ќе се промовира ефективен ангажман и партнерство помеѓу ситезаинтересирани страни во општината;• Потреба од овозможување слобода на избор на клучните фактори, на средствата и активностите кои ќебидат преземени заради остварување на целите;• Неопходноста од усогласување на активностите со буџетот на Општината и со другите расположивифинансиски средства за спроведување на активностите;• Следење на динамиката на надворешните процеси кои влијаат врз севкупниот развој на општината, а коиби можеле да доведат до неусогласеност на Стратегијата со надворешната средина.Овие принципи и вредности остануваат важечки и при спроведувањето на стратегијата, како и принабљудувањето и оценката на постигнувањата на развојот на општина Конче.Стратегијата за социјално вклучување, социјална заштита и намалување на сиромаштијата во општина Кончее изработена во согласност со Националната стратегија за намалување на сиромаштијата и социјалнатаисклученост во РМ (2010-2020), како и во согласност со Отворениот метод на координација (ОМК) којпретпоставува јакнење на капацитетите на локалната власт во процесот на организирање и фацилитирањена широк консултативен процес со граѓанските организации, ранливите, социјално исклучени и сиромашнигрупи на граѓани, деловниот сектор и сите останати засегнати лица.При процесот на изработка на овој стратегиски документ и дефинирањето на стратегиските приоритети, целии активности, Локалната партнерска група (ЛПГ) водеше сметка за одредбите од следните прописи 2 :• Закон за локална самоуправа, Сл. весник на РМ бр. 5/2002;• Закон за финансирање на единиците на локалната самоуправа од 2002 год.;• Закон за територијална организација на единиците на локалната самоуправа, Сл. весник на РМ бр. 55/2004;• Закон за рамномерен регионален развој, Сл. весник на РМ 63/2007;• Декларација за учество на локалните и регионални власти во остварувањето на Милениумските развојницели (МРЦ) од 2006 год.СТРАТЕГИЈА ЗА СОЦИЈАЛНО ВКЛУЧУВАЊЕ, СОЦИЈАЛНА ЗАШТИТАИ НАМАЛУВАЊЕ НА СИРОМАШТИЈАТА ВО ОПШТИНА КОНЧЕ7Истовремено, при концептуализацијата на овој стратешки документ, ЛПГ ги зеде предвид и клучните насокиутврдени со следните програмски документи на Министерството за локална самоуправа (МЛС):• Програма за спроведување на процесот на децентрализација;• Национална програма за имплементација.1.3. Методолошки пристапПристапот кој се користеше за изработка на стратегискиот документ е пристап кој е заснован на принципот напартиципативното планирање.Имено, во изработката на стратегискиот план активно учествуваше Локалната партнерска група на општинаКонче 3 . Оваа група беше составена од претставници на Локалната самоуправа (ЛС), јавниот сектор, граѓанскиотсектор (ГС) и деловниот сектор, со што беше обезбедено учеството и придонесот на сите заинтересиранистрани во неговата изработка.Процесот на партиципативно планирање се одвиваше во рамки на две работилници, кои беа водени одстрана на консултантот ангажиран од страна на БИМ-ФВ. На овие работилници беа презентирани методите итехниките за стратегиско и акциско планирање, со цел ЛПГ да биде запозната со овие методи и техники за даможе максимално да придонесе во изработката на стратегискиот план.2. Исто така беа земени предвид и сите релевантни закони од областа на образованието, вработувањето, социјалнатазаштита, здравството, домувањето и сл. кои регулираат прашања од особен интерес и значење за ранливите, социјалноисклучени и сиромашни групи на граѓани.3. Приложена листа на учесници во ЛПГ во анекси на овој стратегиски документ


За време на работилницата се користеа методи на работа во парови и групи, јавни дискусии, презентации,матрица на приоритети, како и методот метаплан. Со цел да се утврдат политичките, економските, социјалните,технолошките, еколошките и правните фактори кои влијаат врз процесот на стратегиското планирање и врзспроведувањето на стратегијата, како и заради утврдување на приоритетни ранливи групи и дефинирањена стратегиските дејствија и стратегиските цели за решавање на најакутните проблеми со кои се соочуваопштината, беше изработена анализата ПЕСТЕЛ на опкружувањето. Имено, Локалната партнерска групанаправи идентификација и утврдување на приоритетните ранливи групи во општината преку работилниците застратегиско и акциско планирање, во согласност со можностите и ресурсите на општината. Сето ова е посоченово стратегискиот план, во временска рамка за наредните пет години.Локалната партнерска група ги утврди следните приоритетни области за дејствување во општината:1. Намалување на сиромаштијата;2. Социјална вклученост на ранливите групи;3. Социјална заштита.По завршувањето на двете работилници за стратегиско планирање и изработка на акциски план, како и поспроведените фокус-групи со најранливите категории на граѓани, Стратегијата и акцискиот план беа јавнопретставени и презентирани пред граѓаните на општина Конче на јавна трибина.Истовремено, оваа Стратегија има цел среднорочно да ги даде генералните насоки по кои Општината треба дасе движи кон остварување на своите стратегиски цели кои се поврзани со социјалната вклученост, социјалнатазаштита и намалување на сиромаштијата во општината. Стратегијата го опфаќа периодот од наредните петгодини и нуди решенија за решавање и за надминување на најактуелните проблеми од областа со кои сесоочува Општината и нејзините граѓани, преку остварување на конкретни стратегиски цели.8СТРАТЕГИЈА ЗА СОЦИЈАЛНО ВКЛУЧУВАЊЕ, СОЦИЈАЛНА ЗАШТИТАИ НАМАЛУВАЊЕ НА СИРОМАШТИЈАТА ВО ОПШТИНА КОНЧЕ


Глава 2 – Преглед на постоечки стратегиски документиПри изработката на Стратегијата за социјално вклучување, социјална заштита и намалување на сиромаштијатана општина Конче, беа земени предвид постојните стратегиски документи кои се однесуваат на општината.Подолу следува кусо претставување од аспект на претходните напори за решавање на социјалните проблемиво општината и колку овие социјални проблеми се опфатени во веќе постоечките стратегиски документи воОпштината.Општина Конче ги има изготвено следните стратегиски документи:• Стратегија за локален економски развој на микрорегионот Радовиш и Конче за периодот (2007-2011);• Општини Радовиш и Конче – Локален акционен план за вработување (2009 – 2010);Други релевантни документи кои ја покриваат областа на интервенција се:• Националната стратегија за намалување на сиромаштијата и социјалната исклученост (2010-2020) 4 ;• Национална стратегија за изедначување на правата на лицата со инвалидност (ревидирана) (2010-2018) 5 ;• Индексот на социјална инклузија на локално ниво (2011) 6 ;• Основната студија за сиромаштија и социјална исклученост во Република Македонија (2011) 7 .2.1. Стратегија за локален економски развој на микрорегионот Радовиш и Конче за периодот 2007-2011Стратегијата за локален економски развој е заедничка стратегија за општините Радовиш и Конче. Таа е донесенаод страна на Комисијата за планирање во периодот мај-декември 2006, а е усвоена од Советот на општинитево јануари 2007 година. Стратегијата за локален економски развој се однесува за периодот 2007-2011 и сонеа општините Радовиш и Конче заеднички ги даваат основните насоки за одржлив економски развој зарадиподобрување на квалитетот на живеење на граѓаните во сите сфери на општественото живеење.Иако оваа стратегија директно не го третира проблемот на социјалната исклученост и социјална заштитана ранливите групи во општината, сепак, претставува добра основа за намалување на сиромаштијата воопштината, преку отворање на нови работни места и намалување на невработеноста.2.2. Локален акционен план за вработување во општините Радовиш и Конче (2009 – 2010)Акциониот план за вработување во општините Радовиш и Конче е изработен во рамките на КАРДС Проектот- Политика за вработување III, поддржан и финансиран од ЕУ. Носители на проектот се општините Радовиш иКонче, во партнерство со институции и невладини организации.СТРАТЕГИЈА ЗА СОЦИЈАЛНО ВКЛУЧУВАЊЕ, СОЦИЈАЛНА ЗАШТИТАИ НАМАЛУВАЊЕ НА СИРОМАШТИЈАТА ВО ОПШТИНА КОНЧЕВо документот се дава преглед на главните заклучоци од спроведената анализа на состојбите на локалниотпазар на труд, како и препораки од анализата. Истовремено, преку Локалната стратегија за вработување сеодредуваат: главни насоки и приоритетни цели на акциониот план за вработување; план за имплементација нацелите; и буџет за реализација на целите.9Акцискиот план за вработување на микрорегионот Радовиш и Конче се однесува за периодот 2009 – 2010година.2.3. Индекс на социјална инклузија на локално ниво, февруари 2010 – март 2011Публикацијата „Индекс на социјална инклузија на локално ниво” е резултат на истражувањето кое е спроведеноод страна на Институтот за општествени и хуманистички истражувања „Евро-Балкан” во рамките на проектот„Индекс на социјална инклузија на локално ниво: Создавање инструмент за проценка на еднаквоста напристапот и правичната распределба на локалните услуги”.Идејата на оваа студија е да овозможи споредба меѓу сите општини во Република Македонија и меѓу значаенброј категории. Неминовно, ваквиот тип споредување (намерно) доведува до подредување на состојбите наповеќе и помалку поволни, во овој случај на ниво на општина. Тоа на студијата ù го дава форматот на т.н. индексили рангирање 8 .4. 2010, септември; Издавач: Влада на Република Македонија. Документот е достапен на интернет-страницата наМинистерството за труд и социјална политика на Република Македонија (МТСП) www.mtsp.gov.mk/WBStorage/Files/SocialExclusion%20strategy%20mk%20final%20word.doc5. Издавач: Влада на РМ. Документот е достапен на интернет-страницата на Министерството за труд и социјална политика наРепублика Македонија (МТСП) http://www.mtsp.gov.mk/WBStorage/Files/FINALNA%20Revidirana%20Nacionalna%20Strategija.pdf6. 2011, Издавач: Институт Евро – Балкан; Документот е достапен на интернет-страницата на Институтот Евро-Балкан: http://www.euba.edu.mk/tl_files/Publikacii%20EUBA/Indeks%20na%20socijalna%20inkluzija%20-%20WEB.pdf7. Податоци од Основната студија за сиромаштија и социјална исклученост во РМ: Локални социјални проблеми и потреби,Институт за човекови права „Лудвиг Болцман” – БИМ-ФВ Скопје, март 20118. Индекс на социјална инклузија на локално ниво (2011), стр.13


Истражувањето е вршено во 84 општини во Република Македонија, меѓу кои е и општина Конче.Индексот на социјалната инклузија е мерен преку неколку показатели: основни потреби ( водоснабдување,санитарни услови, електрична енергија), образование, вработување, социјална заштита, здравство, руралнонаселение, стари лица, транспорт и врски, родова рамноправност, лица со посебни потреби, млади и Роми.За секој показател се вклучени по неколку параметри кои се предмет на истражувањето. Врз основа надобиените податоци, во однос на параметрите се врши подредување на состојбите во општините, на помалкуи повеќе поволни, искажани преку индекс. Големината на индексот се мери на скала од 0 до 10 и е правопропорционална со рангот на општината (повисок индекс – повисок ранг). Индексот претставува основа зарангирање на општините и овозможува да се прави споредба помеѓу општините.Од 84 општини во РМ, а врз основа на добиените податоци од поставените параметри за секој показателпоединечно, во однос на социјалната инклузија во РМ, највисоко рангирана општина е општина Аеродром соиндекс на социјална инклузија 6,91, а најниско рангирана општина е Ранковце со индекс на социјална инклузија3,28. Конечниот ранг на општина Конче е 49 место, со конечен индекс на социјална инклузија 4,81.Глава 3 – Стратегија за социјално вклучување, социјална заштита инамалување на сиромаштијата на општина Конче3.1. Социјален профил на општинатаОпшти карактеристики на општина КончеОпштина Конче се наоѓа во централно-источниот дел од Република Македонија, на 150 км оддалеченост одградот Скопје, десно од патот Радовиш-Струмица. Таа е типично рурална општина која е опкружена со КонечкаПланина и Смрдешник. Географската конфигурација на теренот е претежно ридско-планински. Рамничарскиотдел е околу реката Лакавица.10Општина Конче зафаќа површина од 225км2 и се вбројува меѓу средно големите рурални општини воРепублика Македонија. Вкупниот број на домаќинства е 1.057. Во општина Конче има еден рурален центарсо 13 селски населби, со вкупен број на жители 3.536. Има само три населби со повеќе од 500 жители, и тоа:Конче, Дедино и Ракитец. Во останатите населби живеат 300-500 жители. Во три населби живеат помалкуод 50-ина жители, а четири населби се целосно раселени. Во однос на етничката структура на населението,доминантно е македонското население со 85,10% од вкупниот број жители, потоа Турци 14,73%, Срби 0,08%и останати 0,08%. Старосната структура на населението покажува дека 21,4% се на возраст од 0 до 14 години,67,0% се на возраст од 15 до 64 години, додека 11,6% се на возраст над 65 години. Најголем дел од жителите сесо незавршено основно образование 50,6%, потоа со завршено основно образование се 34,5%, со завршеносредно образование се 14% и со вишо и високо образование се 0,9%.СТРАТЕГИЈА ЗА СОЦИЈАЛНО ВКЛУЧУВАЊЕ, СОЦИЈАЛНА ЗАШТИТАИ НАМАЛУВАЊЕ НА СИРОМАШТИЈАТА ВО ОПШТИНА КОНЧЕГлавни стопански дејности се земјоделство, шумарство и сточарство. Општина Конче е чиста и еколошкиздрава средина со ресурси и потенцијали за производство на здрава храна, а располага и со огромно шумскои водно богатство. Општина Конче располага и со огромни резерви на мермер, глина и бакарна руда, со штопретставува и потенцијал за развој на рударството.3.1.1. Анализа на социоекономската состојбаВо однос на социјалната состојба во општина Конче, доминантни социјални проблеми во општината сесиромаштијата и невработеноста. Една третина од работоспособните жители на општината Конче (32,3%),односно 722 лица се невработени. Половата структура на невработеноста покажува дека поголем дел одневработените лица се мажи, односно од вкупниот број невработени само 23,3% (168) се жени. Со огледна етничката структура на населението, најголем дел се Mакедонци (604), Tурци (112), Срби (3) и останатиистрибуцијата на невработеноста според возрасната структура покажува дека најголем дел од невработените(224) се на возраст од 30 до 39 и 189 лица на возраст од 20 до 29. Потоа следуваат лицата на возраст 40-49 (152),105 лица на возраст 50-59 и 27 лица на возраст 60-65. Анализата на податоци покажува дека најголем бројод лицата чекаат за вработување подолго од осум години, односно се невработени 98 лица помалку од еднагодина, до две години 93, до три години 50, до четири години 44, од пет до седум години 94 и над осум години283 лица. Две третини од невработените лица (488 од кои 130 жени) се неквалификувани работници, со среднастручна спрема се 118 од кои 44 жени, а со вишо и високо се само 8 од кои 7 жени. Во Конче нема развиенаиндустрија, односно нема капацитет за апсорбирање на работната сила. Во 2009 година се ангажирале околу50 корисници на социјална парична помош за изведување јавни работи во општината.Капацитети: Во општина Конче нема установа за предучилишно воспитание и образование. Нема ниту јавенниту приватен старски дом. Не постојат форми за поддршка на лицата со телесна/ментална попреченост како,на пример, Дневен центар или згрижувачки семејства.


3.1.2. Пазар на трудот и вработувањеОпштина Конче е типично рурална општина каде што земјоделството, сточарството, водостопанствотои шумарството се директно вклучени во развојот на општината. Во населените места во општината имарегистрирано само мали трговски објекти и мал стопански капацитет за откуп и преработка на млеко.За жителите на Конче е надлежен Центарот за вработување од Радовиш. Во Центарот се применуваат активнимерки за вработување, согласно со оперативните планови на МТСП. Како дефицитарни занимања се наведуваатпрофилите дипломиран филолог по англиски јазик и електроинженери. Не постои канцеларија на Центарот завработување која е лоцирана во општина Конче, туку граѓаните мораат да ги користат услугите на овој Центарво општина Радовиш.Најзагрозена група во однос на можностите за вработување се повозрасните неквалификувани лица одопштината. Во однос на користењето на правата од социјална заштита, најзагрозенa група граѓани се старителица кои се материјално необезбедени и неспособни за работа, но поради поседување на одреден имот иимотни права, немаат право на користење на одредени мерки за социјална заштита. Во однос на вработувањетокако показател, а според студијата Индекс на социјална инклузија на локално ниво, од 84 општини во РМопштината Конче се наоѓа на 66 место, со индекс 2. 9 За овој показател, највисок индекс (5,33) има општинаБогданци, а најнизок индекс (1) има општина Струмица. Притоа се земени предвид бројот на невработени на1.000 жители, бројот на невработени од 15 до 29 години на 1.000 жители и процент на учество на невработенитебез квалификации од вкупниот број невработени.3.1.3. Основни потреби и инфраструктураОпштина Конче има релативно добра инфраструктурна мрежа. Во најголем дел од селата има водоводнамрежа, односно во секое населено место во функција се посебни системи од кои се добива пивка вода. Самово три села кои имаат многу мал број жители, односно скоро се празни села (Загорци, Гарван и Скоруша)водоснабдување се врши најчесто од бунари. Канализациона мрежа има во четири најголеми села: Конче,Ракитец, Дедино и Долни Липовиќ. Сите населени места имаат комуникациска поврзаност до општинскиотцентар. Иако пристапот во и од населените места е асфалтиран, треба да се напомене дека внатре во селатаима неасфалтирани земјени патишта. Во тој контекст испитаниците од фокус-групата истакнаа: „Само главниотпат е асфалтиран, но за да си влеземе во домовите врвиме низ кал...“ 10 Предвидена е реконструкција на патотРадовиш-Конче во 2011 година.Во однос на показателот Основни потреби во кој се вклучени водоснабдувањето, санитарните услови,електричната енергија и домувањето, општина Конче се наоѓа на 62 место со индекс 5,8. 11 Прва рангиранаопштина од 84-те општини во РМ е општина Ѓорче Петров со индекс 8,75, а последна рангирана е општинаСтаро Нагоричане, со индекс 3,11. Мерејќи го индексот на социјална инклузија според процент на села коисе поврзани со јавен превоз, процент на села со пошти, процент на села според отсеченост од општинскиотцентар во зима и сл., од 84 општини во РМ општина Конче се наоѓа на 28 место, со индекс 3,93. 12 Највисокорангирана е општина Чаир со индекс 7,97, а последна рангирана е општина Дебар со индекс 0,67.СТРАТЕГИЈА ЗА СОЦИЈАЛНО ВКЛУЧУВАЊЕ, СОЦИЈАЛНА ЗАШТИТАИ НАМАЛУВАЊЕ НА СИРОМАШТИЈАТА ВО ОПШТИНА КОНЧЕ113.1.4. ОбразованиеВо општина Конче има едно централно училиште за основно образование ОУ „Гоце Делчев” – Конче со 4подрачни училишта од 1-во до 5-то одделение во селата: Габревци, Ракитец, Горни Липовиќ и Долни Липовиќ.Наставата се одвива и на турски јазик во село Конче. Нема ниту едно училиште за средно образование.Учениците најчесто посетуваат средно образование во соседната општина Радовиш.Според бројот на опфатеност на деца од 5 до 9 години во образованието, бројот на опфатеност на деца од10 до 14 години во образованието, бројот на наставници на 1.000 ученици, процент на неписмени од вкупнонаселение 10 години +, процент на неписмени од население 60 +, процент на села во општината во кои имаосновни училишта, процент на села во кои има превоз за деца кои одат на училиште на друго место, општинаКонче добива индекс 6,7 што претставува индекс на социјална влученост во однос на образованието и серангира на 72 место од 84 општини. 13 Прва рангирана е општина Пехчево со индекс 8,96, а последна рангиранае општина Зајас со индекс 5,73.3.1.5. ЗдравствоМрежата на здравствени установи на територијата на општина Конче е многу слабо развиена. На целататериторија на општината има само две амбуланти со матичен лекар по општа медицина и медицинска сестра,9. Стр.169, Индекс на социјална инклузија на локално ниво10. Податоци од Основна студија за сиромаштијата и социјалната исклученост во РМ: Локални социјални проблеми и потреби,Институт за човекови права „Лудвиг Болцман“ – БИМ-ФВ Скопје, март 201111. Стр.190, Индекс на социјална инлузија на локално ниво12. Стр.211, Индекс на социјална инлузија на локално ниво13. Стр.193, Индекс на социјална инклузија на локално ниво


од кои амбулантата во Конче иако треба да работи секој ден, тоа не е практика, па и двете амбуланти работатдва пати неделно. Нема итна служба, на што реагираа испитаниците од фокус-групата: „Ако ти се случи нешто,итна служба нема викање, не знаеме што е тоа. Веднаш викаш такси, па што ќе ти даде Господ...” 14 Немаспецијалистички ординации и аптеки: „Вака не било никогаш, да нема аптека во општината...” 15 Поради тоажителите на општината се принудени да патуваат во околните општини во случај на потреба од здравственауслуга: ,,Аптека нема, па ако се смилува таксистот да ни купи лекови од Радовиш - арно, ако не, 160 денаридавам за да одам по лекови во Радовиш...” 16Индексот на социјалната вклученост во однос на здравството е истражуван преку стапка на смртност надоенчиња, број на умрени на 1000 живородени, број на лекари на 1000 жители, број на медицински сестрина 1000 жители, број на фармацевти на 1000 жители, процент на села според присутност на лекар, процент насела со аптека. Во однос на овие параметри, општина Конче добива индекс 4,54 и е рангирана на 55 место од 84општини. Највисок индекс 8,69 има општина Могила, а најнизок индекс на социјална инклузија - 1,91 во односна здравството има општина Другово.3.1.6. Социјална заштитаВо рамките на општинската администрација, во општина Конче нема посебно одделение за социјална заштита,туку надлежностите се реализираат од страна на Одделението за правни и општи работи. Нема вработенсоцијален работник, но има назначено лице со работни задолженија од областа на социјалната сфера. Во 2009година е усвоена Програма за социјална заштита на населението во општина Конче за 2010 година, во којафокусот, генерално, се става на материјалните давања. Во Програмата за здравствена и социјална заштита за2011 година се проширени активностите за социјална заштита на населението со оперативен план за нивноспроведување. Соработката со граѓаните се одвива преку информирање на граѓаните, соопштенија на јавниместа, упатување и помош при пополнување апликации. Како форма за помош на социјално загрозенотонаселение, Општината доделува еднократна парична помош. За оваа ставка во 2010 година се издвоиле 150.000денари или 0,5 проценти од годишниот буџет на Општината. За 2011 година се предвидени 200.000 денари одбуџетот на Општината. 1712СТРАТЕГИЈА ЗА СОЦИЈАЛНО ВКЛУЧУВАЊЕ, СОЦИЈАЛНА ЗАШТИТАИ НАМАЛУВАЊЕ НА СИРОМАШТИЈАТА ВО ОПШТИНА КОНЧЕЦентарот за социјална работа во Радовиш е месно надлежен за жителите на Конче. Во Конче нема нитуканцеларија за материјални давања во која можат да се остваруваат формите на социјална парична помош,постојана парична помош и помош и нега од туѓо лице. ЦСР соработува со општинската администрација воКонче само во случај на потреба, најчесто кога ќе се појави некој проблем поврзан со корисник на право одсоцијална заштита. Со училиштата се соработува во случај на малолетничка деликвенција, како и во случај напотреба за издавање школска потврда за членови на домаќинството. Исто така се соработува со здравственитеустанови кога е потребно да се обезбеди некоја документација. ЦСР има добра соработка со Агенцијатаза вработување, а слаба е соработката со локалните НВО 18 , кои се во многу мал број во општина Кончеи недоволно развиени. Поради непостоење на Центар за социјална работа во Конче жителите во случај напотреба од остварување на некое право од социјална заштита се принудени да патуваат во соседната општинаРадовиш. Тоа претставува тешкотија за нив, со оглед на тоа што се работи за сиромашни лица кои треба даиздвојат дел од средствата за патни трошоци, а дел пак се лица кои се болни или лица со инвалидитет, како идеца односно стари лица. Ваквата ситуација наметнува потреба за отворање Центар за социјална работа или,во најмала рака, канцеларија за материјална помош во Конче, со што би се олеснила реализацијата на праватаод социјална заштита.Број и структура на корисници на мерки и услуги за социјална заштита: Анализата на структурата накорисниците на парична помош од социјална заштита на територијата на општина Конче покажува дека 23домаќинства се корисници на социјална парична помош. Како глава на домаќинствата се јавуваат лица од ситестаросни групи. Како корисници на постојана парична помош се јавуваат 17 семејства, од кои најголем делод нив (15) го користат ова право врз основа на старост и болест. Најголем дел од овие семејства се од турскаетничка припадност. Еднократна парична помош во просек се доделува на 20 корисници годишно. Правотона парична помош од социјална заштита најчесто не се остварува како резултат на остварувањето на приходод земјоделска дејност, односно обработка на тутун. Исто така ова право се ограничува како резултат напоседувањето на земјоделска површина и поседување на сета потребна механизација.Како голем проблем во рамките на фокус-групите се истакна висината на социјална парична помош - „Јасживеам со невенчана жена која е болна, а и јас сум болен и имам направено неколку операции... Со паритеод помошта не можам да преживеам, а камо ли да купам лекови. Еве зимата доаѓа, немам дрва, и да сакам неможам сам да соберам, не сум способен да се наведнам ...“ 1914. Цитат од претставник на фокус-група, одржана на 13.4.2011 во општина Конче15. Цитат од претставник на фокус-група, одржана на 13.4.2011 во општина Конче16. Цитат од претставник на фокус-група, одржана на 13.4.2011 во општина Конче17. Податоци од Основна студија за сиромаштијата и социјалната исклученост во РМ: Локални социјални проблеми и потреби,Институт за човекови права „Лудвиг Болцман“ – БИМ-ФВ Скопје, март 201118. Податоци од Основна студија за сиромаштијата и социјалната исклученост во РМ: Локални социјални проблеми и потреби,Институт за човекови права „Лудвиг Болцман“ – БИМ-ФВ Скопје, март 201119. Цитат од претставник на фокус-група, одржана на 13.4.2011 во општина Конче


Од формите на вонинституционална заштита се јавува дете без родителска грижа, односно дете од семејствочии родители се корисници на постојана парична помош и кое е сместено во згрижувачко семејство воМакедонски Брод. Исто така, евидентирани се две девојчиња, сестри, кои биле сместени во Домот за деца безродители „25 Мај”, меѓутоа заради возраста им завршило правото на користење постојана парична помош.Во општина Конче нема центар за дневно или привремено сместување на лица со посебни потреби, немазгрижувачки семејства, ниту мал групен дом. Како потребно се издвојува формирањето на дневен центар илидом за стари лица, со оглед на фактот дека оваа категорија лица е една од побројните во општината.Општина Конче голем процент од општинскиот буџет издвојува за социјална помош и има висок процент наприматели на социјална помош. Во прилог на ова е високиот индекс на социјална вклученост во однос насоцијалната заштита кој е 8,43, по што општина Конче се наоѓа на највисокото 1 место од 84 општини во РМ. 203.1.7. Други значајни капацитети 21Културни установи: Жителите на општина Конче се оневозможени во задоволувањето на нивните културнипотреби заради непостоењето на установи во општината во кои би се реализирале културни активности. ВоКонче нема дом на култура, но има поголема сала која се користи за културни настани и собири на граѓани.Нема кино, театар, музеј и библиотека. Спортски објекти: Во општина Конче нема спортска сала ниту спортскоигралиште. Единствено има сала во централното основно училиште во која се реализираат активности пофизичка култура. Во четири села има диви фудбалски игралишта. Медиуми: Во општина Конче нема локалнорадио. Нема локална телевизија ниту локален печат. Граѓански организации: Во општина Конче се регистрираниповеќе здруженија на граѓани, но активни се неколку. Најголем дел од тоа се фолклорни друштва, дел сенасочени кон еманципација на жената Македонка и жената Турчинка, а функционира и едно здружение натутунари.3.1.8. Соработка на општината со локалните актериОпштината, генерално, има добра соработка со ЗЕЛС. Слаба е соработката со Центарот за социјална работа,која се остварува само во случај на потреба за конкретен случај. Нема соработка во однос на превенцијаод социјални проблеми и прашања за унапредување на социјалната состојба во општината. Соработкатана Општината со Агенцијата за вработување се оценува како одлична. Меѓусебно се информираат за обукии едукации. Општинската администрација е задоволна од работата на локалниот Центар за вработување идоделување помош за развивање на мали бизниси и самовработување. Општината реализира соработкасо граѓански здруженија, меѓутоа се потенцира слабиот капацитет и иницијативност на локалните НВО. Во2010 година, усвоена е Програма за развој на НВО секторот и соработка со општината за 2011 година, пришто се одвоени 100.000 денари за финансирање на активностите од општина Конче. Приватниот сектор еслабо развиен и има слабо развиена корпоративна солидарност. Соработката со централната власт е добра,но се нагласува дека сите општини немаат ист капацитет за преземање на сите надлежности. Аналогно натоа, сите општини не можат да имаат ист степен на децентрализација. Предност претставува фискалнатадецентрализација и можноста за остварување на сопствени извори на приходи.СТРАТЕГИЈА ЗА СОЦИЈАЛНО ВКЛУЧУВАЊЕ, СОЦИЈАЛНА ЗАШТИТАИ НАМАЛУВАЊЕ НА СИРОМАШТИЈАТА ВО ОПШТИНА КОНЧЕ133.2. Идентификувани ранливи групи (потреби и приоритети)Во сферата на човековите права, сè поголемо внимание им се посветува на луѓето кои припаѓаат на специфичнигрупи кои по своите потреби или проблеми се нарекуваат ранливи групи. Луѓето кои им припаѓаат имаатодредени заеднички карактеристики или, пак, се во ситуација која ги прави уште поранливи на дискриминација.Прашањето на човековите права во Македонија и генералната општествена клима укажуваат на фактотдека постојат значителни разлики помеѓу одделни региони и различен пристап во справувањето соразлични проблеми со кои се соочуваат ранливите општествени групи. Додека најголемиот дел од ваквитепроблеми, повеќе или помалку, се заеднички за сите лица, би било сосема погрешно идентични решенија дабидат применети во секој регион одделно, уште повеќе имајќи ги предвид различните услови на теренот испецифичните културни разлики во одделни региони.Идентификацијата на сиромашните и на ранливите во општина Конче се спроведе во консултација со ситевклучени фактори, т.е. Локалната партнерска група, истакнувајќи ја уште еднаш важноста од воспоставувањепартиципативен пристап во почетокот на процесот. Ова се изврши преку работилница која се одржа од 21 до 23март 2011 година, во хотел „Дрим” во Струга на која присуствуваа претставници на Локалната партнерска група(ЛПГ) од општина Конче. На работилницата, низ конструктивна и отворена дискусија беа разгледани ранливитегрупи во општината и беа анализирани нивните специфични проблеми и идентификувани нивните потреби.Потоа, со помош на матрица на приоритети, ЛПГ ги подреди приоритетните ранливи групи во општината, последниов редослед:20. Индекс на социјална инклузија на локално ниво, стр. 20221. Податоци од Основна студија за сиромаштијата и социјалната исклученост во РМ: Локални социјални проблеми и потреби,Институт за човекови права „Лудвиг Болцман“ – БИМ-ФВ Скопје, март 2011


Ранлива група Дефинирани проблеми ПотребиЛица со телесна/менталнапопреченостСтари и изнемоштени лица- Отежнат пристап до работно место;- Физички бариери и отежнат пристап доинституции;- Социјални проблеми и бариери во односна личниот развој, самоостварување,образование и културен живот;- Дискриминација и нееднаков третман;- Манифестирање страв/чувство насожалување и беспомошност.- Ниски или недоволни пензии;- Недоволен пристап до здравственазаштита;- Недоволна грижа од семејството изаедницата;- Недостаток од домови и дневни центри.- Намалување на физичките и социјалнибариери;- Подобрување на психо-физичкиотинтегритет и обезбедување услови/можности за професионалносамоостварување во локалната заедница ипоширокото социјално опкружување;- Доследно почитување на принципот нанедискриминација од локалната средината,институциите и државата во целина;- Воведување активни мерки заприоритетно само/вработување, меркиза подобрување на социјалните услуги иотворање на дневен центар за лицата соментална пореченост.- Отворање на специјалистичка ординација,служба за брза помош и аптека;- Збогатување на мрежата на социјалниуслуги за старите лица (сервиси за помоши нега во домашни услови, сместување водневни центри или мали групни домови);- Отворање на домови и дневни центри запривремено згрижување.Лица-самци кои немаатпримања- Социјална и институционална исклученост;- Склоност кон нередовна и неправилнаисхрана;- Изразени здравствени проблеми.- Преземање мерки за подобрена, редовнаи правилна исхрана;- Подобрување на здравствената заштита,грижа и третман;- Поголема социјална и институционалназгриженост;- Подигање на јавната свест за потребатаод социјално вклучување на овие лица вопошироките општествени текови.14СТРАТЕГИЈА ЗА СОЦИЈАЛНО ВКЛУЧУВАЊЕ, СОЦИЈАЛНА ЗАШТИТАИ НАМАЛУВАЊЕ НА СИРОМАШТИЈАТА ВО ОПШТИНА КОНЧЕСамохрани родителиДеца без родителизгрижени кај блискиродниниНевработени лица- Невработеност;- Недостаток од потребните средства заобразование и одгледување на децата;- Немање на работно искуство.- Недостаток на родителска грижа;-Изразени здравствени проблеми;- Недоволна посветеност на наставниоткадар во образованите институции;- Социјална исклученост;- Стигма и дискриминација;- Неможност за суштинска професионалнаориентација.- Голем број на долгорочно невработенилица;- Затворени производствени ипреработувачки капацитети;- Недостаток на информации за можноститеза вработување и правата од работен однос–дигитален јазик.- Воведување активни мерки завработување;- Предност при вработување илиприоритетно вработување;- Промовирање на програми завработување и самовработување;- Збогатување на мрежата на социјалниустанови;- Проширување на формите за социјалнапомош што ги реализира општината;- Зголемување на средствата што сеиздвојуваат од буџетот за социјална заштитаи нивно ефективно користење;- Обуки за преквалификација идоквалификација.- Развивање на формите на згрижувачкосемејство;- Подобрување на грижата од страна надавателите на социјални услуги - ЦСР;- Воведување редовни здравственипрегледи;- Подобрување на грижата од страна наобразовните институции.- Отворање на работни места и поголемииндустриски капацитети;- Стимулирање на развојот на мали и среднибизниси;- Промовирање на програми завработување и самовработувањена долгорочно невработените икорисниците на социјална заштита (прекусубвенционирање и даночни олеснувања)- Воведување активни мерки завработување на долгорочно невработенитеи корисниците на социјална заштита;- Обуки за преквалификација идоквалификација, вклучително обуки закористење на интернет мрежи;- Воспоставување интернет мрежа задостапност на информации за вработувањедо невработени лица.


Жени земјоделки безпензиско и здравственоосигурување- Необразованост;- Недостаток на обработлива земја инедвижен имот на свое име;- Нерегистрирано производство илинеможност за плаќање давачки спремадржавата што придонесува за неможност одкористење на субвенции).- Едукација и обуки;- Работилници од НВОи, ПЕ на МЗШВ,Агенција за поттикнување и развој наземјоделството и сл.;- Промена на патријархалната традиција;- Регистрирање на производствотои редовно плаќање на пензиско издравствено осигурување.Необразовани лицаЖртви на семјно насилствоКорисници на дрога иалкохол- Неидентификуван број на необразованилица;- Недостапност до работни места порадинеконкурентност на пазарот на труд;- Недостаток на информации за вработувањена соодветни работни места согласно состручната подготвка.- Семејни несогласувања и караници;- Физичко и псхичко малтретирање инасилство;- Последици од насилството по жртвата(здравствени проблеми, трауми, психози).- Отфрленост и неприфатеност одпошироката социјална средина;- Изразени здравствени проблеми;- Проблеми за набавка на лекови исупституциона терапија;- Недоволен број и капацитет на метадонскии центри за лекување зависности;- Несоодветни медицински и психолошкитретмани.- Идентификација на број на необразованилица преку спроведено истражување повозрасни групи и полова распределба;- Дообразување на лицата со посетана обуки за преквалификација идоквалификација или преку нивновклучување во системот на редовнообразование;- Спроведување на тематски курсевиод страна на НВОи или Агенција завработување;- Воспоставување систем/механизам задостапност на информации за соодветновработување согласно со стручнатаподготвка.- Пријави на проблем во ЦСР, МВР, НВОи идруги надлежни институции;- Згрижување во засолништа;- Отворање на психолошки советувалиштаи СОС линии;- Обезбедување бесплатна правна помош изастапување.- Зајакната грижа од страна на ЦСР;- Регулирање на потребата од редовнаметадонска/супституциона терапија;- Обезбедување соодветно болничколекување, грижа и третман;- Зголемена поддршка од средината;- Реализирање на превентивни програмиза справување со појавата на социјалнипроблеми кои се поврзани со девијантнооднесување.СТРАТЕГИЈА ЗА СОЦИЈАЛНО ВКЛУЧУВАЊЕ, СОЦИЈАЛНА ЗАШТИТАИ НАМАЛУВАЊЕ НА СИРОМАШТИЈАТА ВО ОПШТИНА КОНЧЕКако три најприоритетни ранливи групи во општина Конче беа идентификувани лицата со инвалидност,старите и изнемоштени лица во општината и лица-самци кои немаат примања.Лицата со телесна/ментална попреченост кои живеат во општина Конче немаат основни услови за секојдневнофункционирање и развој, а уште помалку можности за нивна вклученост и интеграција во заедницата. Тиепретставуваат голема обврска за родителите и за целото семејство и не постојат дополнителни олеснувачкирасположиви услуги во општината. Ако се земе предвид дека во општина Конче не постојат т.н. специјалнипаралелки во рамките на училиштата, Дневен центар, ниту пак други алтернативни услуги (мобилни служби,организирани активности и сл.), а притоа постојат и физички бариери за пристап до услуги, нема можности заобразование и вклучување во социјалниот живот за овие лица и тие се оставени на грижа само на семејството.Старите и изнемоштени лица од општина Конче, исто така, се високо приоритетна ранлива група, земајќи гопредвид податокот дека во општината живее висок процент на постаро население. Овие лица се соочуваатсо неможност сами да ги завршуваат домашните работи, да се грижат за себе и за своето здравје, а немаатможност за социјализација. Значајно е да се спомене дека многу од овие услуги воопшто и не постојат воопштина Конче, како на пример: нема итна служба, ЦСР, аптека, старски дом, мобилни и патронажни служби,банкомат. Тоа дополнително ја отежнува нивната ситуација и ја влошува нивната состојба.15Лица-самци кои немаат примања е карактеристична ранлива група на граѓани во општина Конче. Тоа сенајчесто лица во зрели години, од машки пол, кои немаат оформено семејство, т.е. најчесто се неженети, какорезултат на податокот што најчесто се невработени и немаат никакви примања. Оставени се сами да се боратсо својата ранливост без помош од никого во заедницата. Гореспоменатото, најчесто резултира со појавана лоша здравствена состојба кај голем број од овие лица што доведува до создавање услови за развој наповеќекратна ранливост кај нив.


3.3. Кратко објаснување на алатката и резултати од анализата ПЕСТЕЛИмето на оваа алатка за анализа доаѓа од англиската кратенка PESTEL која се фокусира на следните аспекти,односно фактори на влијание:• Политички фактори• Економски фактори• Социјални (општествени) фактори• Tехнолошки фактори• Еколошки фактори и• Легални (правни) факториАнализата ПЕСТЕЛ врз ранливите групи беше направена со цел да се согледаат можностите и ризиците во односна политичките, економските, социјалните, технолошките, еколошките и правните фактори во непосреднотоопкружување.Притоа беше идентификувано следново:16СТРАТЕГИЈА ЗА СОЦИЈАЛНО ВКЛУЧУВАЊЕ, СОЦИЈАЛНА ЗАШТИТАИ НАМАЛУВАЊЕ НА СИРОМАШТИЈАТА ВО ОПШТИНА КОНЧЕПолитичкиЕкономскиСоцијалниТехнолошкиЕколошкиВработување по основ на припадност на политички партии;Неподдржување за донесување закони за одделни ранливи групи (пр. лицата со телесна/менталнапопреченост) на иницијатива на граѓанскиот сектор;Недоволна или самодекларативна застапеност на ранливите групи во платформите на политичкитепартиииско ниво на политичка свест;Влијанието на меѓународната заедница и на соседните држави од регионот;Политичка стабилност на државата.Недостаток на финансиски средства за задоволување на основните животни потреби;Кратење на буџетски пари заради штедење;Злоупотреби на припадниците на ранливите групи (пр. лицата со телесна/ментална попреченост,самохрани родители) од страна на деловниот сектор заради остварување на предвидени законскиолеснувања и бенефиции;Недоверба во работната способност на лицата со телесна/ментална попреченост;Недостаток на инвестиции и потреба од поголеми инвестиции кои ќе овозможат вработување наранливите групи граѓани;Креирање на посебни економски програми за ранливи групи лица;Стимулирање на претприемништво и можности за самовработување за ранливи групи граѓани;Спроведување на европските стандарди за вработување, вклученост и заштита на ранливи групилица.Непостоење на НВОи кои вршат доквалификации и преквалификации;Непостоење на центри за обука, доквалификации и преквалификации на невработени и социјалнозагрозени лица;Неадекватен третман на лицата со инвалидност како социјален товар на државата;Различни привилегии и примања врз основа на инвалидитет;Нарушени семејни односи;Нефункционалност на синдикати и непостоење на соодветни форми на синдикално здружување;Недоволна здравствена заштита;Недоволно екипирани установи за социјална заштита;Неактивен граѓански сектор;Недоволна промоција на јавно приватни партнерства и формирање на социјални фондови;Потреба од соодветни човечки ресурси.Недоволна искористеност на новите технологии кои можат да придонесат за намалување на бројотна невработени;Поголема искористеност на Интернет мрежи во насока на подобрување на состојбата на ранливитегрупи лица;Неможност за избор на одредени занимања поради инвалидност (дискриминација во пристапот допазар на труд врз основа на инвалидност);Потреба од модернизација на капацитетите.Здрава еколошка средина како фактор кој позитивно влијае за поттикнување на производството наеколошки здрава храна и полесен пласман;Необезбеден пристап до паркови за лицата со инвалидност;Потреба од зачувување на животната средина;Промовирање на програми и проекти за заштита на животната средина.


Легални/ПравниИзмени и усогласување на законските прописи за приоритетно вработување на социјално загрозении ранливи групи лица, согласно со европските и меѓународни стандарди;Доследна примена/спроведување на постоечката законска регулатива, ратификуваните конвенции имеѓународни договори;Потреба од донесување правилници и други подзаконски акти;Нератификувана Конвенцијата за правата на лицата со хендикеп;Неинформираност за одредени закони и за постоечката законска регулатива;Неинформираност за одредени правилници и акти;Воведување суштински законски мерки за недискриминација;Измени во Законот за работни односи и трудово-правно законодавство;Измени во здравственото законодавство.Родов апектНационалната стратегија за намалување на сиромаштијата и социјалната исклученост 2010-2020 какоспецифична стратегиска цел го предвидува унапредувањето на положбата на жената и намалување настепенот на сиромаштија и ризикот од социјална исклученост. Во согласност со Националниот план за родоварамноправност 2007–2012 и Законот за еднакви можности помеѓу жените и мажите се нагласува потребатаод систематски пристап, преку родовите институционални механизми, во тесна соработка со неформалниотсистем за превенција и заштита (невладиниот сектор) на централно и локално ниво. Како дел од целите сенаведуваат:1. Превенција од родово базирана дискриминација, насилство и социјална исклученост на женскатапопулација, особено нагласена во руралните и во другите помали заедници, како и меѓу етничките групи;2. Формална заштита на правата на жените преку зајакнување на капацитетите и координираноста наинституциите и сервисите, пред сè, на локално ниво.3. Поголем фокус кон активности насочени кон инкорпорирање на родовиот концепт во политикитена централно и локално ниво од аспект на социјално вклучување, преку родовите институционалнимеханизми во соработка со невладиниот сектор.Врз основа на претходно кажаното, овој документ вклучува релевантни податоци од родов аспектза општината Конче:Во општина Конче 53,5% од населението се мажи, а 46,5% се жени.СТРАТЕГИЈА ЗА СОЦИЈАЛНО ВКЛУЧУВАЊЕ, СОЦИЈАЛНА ЗАШТИТАИ НАМАЛУВАЊЕ НА СИРОМАШТИЈАТА ВО ОПШТИНА КОНЧЕТабеларно претставено: Вкупно население по пол мажи – жени на 31.12.2008, 2009Година Мажи Жени Вкупно2009 1902 1657 35592008 1912 1665 357717Извор: Процени на населението на 30.6.2009 и 31.12.2009 според пол, јули 2010 НТЕС 3 – 2007 год. Државензавод за статистика 22Во регионот, кај половата структура во целина се забележуваат одделни незначителни отстапувања воспоредба со општата полова структура на ниво на Републиката. Додека застапеноста на машкото население надржавно ниво изнесува 50,06%, во општина Конче изнесува 53,5%. Ова отстапување е позначајно во руралнитеи понеразвиените населби. Оваа нерамнотежа меѓу половите е сериозен показател за нарушениот баланс напопулацијата. На ниво на целиот регион се забележува постепен процес на стареење на населението: малоопаѓање на учеството на младото население до 14-годишна возраст, а истовремено и пораст на учеството настарото машко население во категоријата над 55 години.Во општина Конче постои Комисија за еднакви можности на жените и мажите (КЕМ), но нема програми зародова рамноправност во општината. Карактеристично за Конче е што во Советот на општината нема женисоветнички,додека во општинската администрација 36,36% од вработените се жени. Во општината не серегистрирани организации на жени, а со тоа отсуствуваат активности, како и услуги и форми од овој аспект.Според студијата Индекс на социјална инклузија на локално ниво, во однос на родовата рамноправност какопоказател, застапени се следниве параметри: процент на застапеност на жени во советите на општините во22. Податоци од Основна студија за сиромаштијата и социјалната исклученост во РМ: Локални социјални проблеми и потреби,Институт за човекови права „Лудвиг Болцман“ – БИМ-ФВ Скопје, март 2011


2010 година, процент на застапеност на жени во општинската администрација во 2010 година, процент нажени со возачки дозволи во 2010, мерки и програми на Општината за родова рамноправност и постоење наорганизации на жени и нивна активност. Според овие параметри, општина Конче е рангирана на 74 место од84 општини во Македонија, со индекс 2,47 што укажува на многу низок степен на вклученост на жените воопштина Конче.Осврт кон животната срединаАрхуската конвенција 23 како меѓународен договор е еден од најважните инструменти за заштита на праватана граѓаните за здрава животна средина. Јавноста има право и потреба да биде информирана, да учествува воодлучувањето по прашањата за заштита на животната средина и да има слободен пристап до нив.Имплементацијата на Архуската конвенција овозможува подобрување на пристапот до информациите,зголемување на учеството на јавноста во одлучувањето, со што се подобрува квалитетот на одлуките, а сето тоаќе резултира со подобрување на квалитетот на животната средина. Имплементацијата на Архуската конвенцијапридонесува кон заштита на правото на секој поединец од сегашните и идните генерации да живее во животнасредина што е соодветна за неговото здравје и добросостојба и да се овозможат правата на пристап доинформациите, учество на јавноста во одлучувањето и пристап до правдата во однос на прашањата сврзани созаштита на животната средина, а во согласност со Законот за заштита и унапредување на животната средина.Во општина Конче како позначаен еколошки проблем се истакнува проблемот со депонијата која не е изграденаспоред еколошки стандарди, како и во незначителна мера проблеми со ерозија на земјиштето. Во согласностсо погоре кажаното, потребно е решавање на проблемот со депонијата за цврст отпад, како и да се презематмерки за намалување на последиците од ерозија на земјиштето.3.4. Приоритетни области за развојЛокалната партнерска група ги утврди следниве приоритети за надминување на проблемите во социјалата воопштина Конче, за период 2011-2015 година:1. Намалување на сиромаштијата2. Социјално вклучување3. Социјална заштитаРаководејќи се од проблемите и од потребите во локалната заедница, за секоја од наведените приоритетниобласти беа одредени стратегиски цели и стратегиски дејствија:183.4.1. Приоритетна област 1 - Намалување на сиромаштијата3.4.1.1. Стратегиска цел 1 – Намалување на невработеноста на идентификуваните ранливи групи лицаво општината, преку стимулирање на развојот на мали и средни бизниси, субвенционирање и даночниолеснувања за 15% до 2015 година.СТРАТЕГИЈА ЗА СОЦИЈАЛНО ВКЛУЧУВАЊЕ, СОЦИЈАЛНА ЗАШТИТАИ НАМАЛУВАЊЕ НА СИРОМАШТИЈАТА ВО ОПШТИНА КОНЧЕЗа успешна реализација на оваа стратегиска цел се планирани следниве стратегиски дејствија:• Зголемување на свеста кај населението за потребата од регистрирање на земјоделци/носителина земјоделска дејност, со посебен фокус на жени земјоделки. Активноста ќе се реализира прекуорганизирање и реализација на информативни средби. Ваков вид средби се предвидени минимум 3 патигодишно кои ќе придонесат директно да се информира населението за предностите од регистрирање наносители на земјоделска дејност.• Поддршка и подигање на свеста за формализирање мали бизниси преку користење на субвенциите заосновање мали и средни претпријатија, насочени кон поттикнување на вработувањето на ранливитегрупи граѓани. Преку реализација на информативни средби кои се предвидени минимум 3 (три) годишно,населението ќе се информира за начинот на користење на понудените субвенции, а со тоа ќе се зголемибројот на основни мали и средни претпријатија кои нудат можност за вработување и самовработување.• Активно информирање и помош на физички и правни лица за користење на ИПА и ИПАРД програми, прекуорганизирање и реализација на информативни средби и работилници, минимум 4 (четири) годишно.Преку оваа активност ќе се поттикне учество во овие програми од страна на подобното население и ќе сеотвори можност за вклучување и вработување на лица од идентификуваните ранливи групи.• Основање на општински фонд за започнување мали бизниси и самовработување, со акцент завработување и самовработување на лица од идентификуваните ранливи групи, како вид поттик и помошна лицата-припадници на ранливите групи за вработување и самовработување.• Организирање мини саем за промовирање на традиционални обичаи и занаети. Овој мини саем кој бисе реализирал еднаш годишно на територијата на општина Конче има цел да поттикне иницијативи занови бизниси и можност за генерирање приходи на локалното население и да овозможи ангажирање ивклучување лица од ранливите групи.• Отворање на мали погони за финални земјоделски производи преку здружување, со можност завклучување на лица од идентификуваните ранливи групи. Оваа активност нуди поттикнување наздружувањето на локалните земјоделци и вклучување на лицата од ранливите групи како можност за23. Пристап до документот на интернет страницата: http://www.rec.org.mk/Arhuska%20Konvencija/ArhuskaKonvencija-gradjani.htm


заемна соработка и придонес во заедницата.• Промовирање на природните ресурси и на селскиот туризам во општината како можност за развивањена овие потенцијали на општината. Активноста ќе се реализира преку промотивни материјали, рекламии видеоснимки на медиуми, како и преку заживување на веб-страницата на општината. Оваа активностиндиректно може да даде голем придонес за поголема вклученост на лицата од ранливите групи воопштината.• Поттикнување за воспоставување и функционирање на бизнис-инкубатор за започнување нови бизниси,со посебен фокус за вклучување лица од ранливите категории граѓани. Општината ќе се обиде прекуодредени мерки да поттикне и да стимулира функционирање на бизнис-инкубатор.За спроведување на горенаведените активности се идентификувани следниве ризици:отпор и незаинтересираност на заедницата кон промени, непостоење на претприемачки дух, недоволночувство за посредништво, недоволни човечки ресурси, недоволна промоција на активностите за поттикнувањена вработувањето.Успешноста за реализацијата на оваа стратегиска цел ќе се мери според следниве дефиниранипоказатели:зголемен процент на вработени лица од ранливите групи во општината, зголемен процент на нови бизнисиво општината кои вклучуваат лица од ранливите категории, зголемен процент на самовработување наприпадници на ранливите категории граѓани.Средства за верификација: склучените договори со вработените лица; М1 и М2 обрасци; база на податоци одАгенција за вработување и Централен регистар на РМ, податоци и наоди од ЦСР, општински извештаи.3.4.1.2. Стратегиска цел 2 – Зголемување на вработувањето и самовработувањето преку отворање наработни места и поголеми индустриски капацитети, како и промовирање на индустриска зона за 5%до 2015Стратегиски дејствија кои се предвидени за оваа стратегиска цел се:• Изработка на урбанистичка документација од општина Конче за индустриска зона. Оваа активност е битенпредуслов за понатамошен економски и социјален развој на општината. Има големо индиректно влијаниеза подобрување на состојбите во општината, вклучително и состојбите на лицата од идентификуванитеранливи групи.• Изработка на комунална инфраструктура за индустриска зона. Комуналната инфраструктура е најзначајназа изградба на функционална индустриска зона. И оваа активност е битен предуслов за понатамошенразвој на општината и поттикнување на вработувањето на ранливите групи граѓани.• Промовирање на индустриската зона пред домашни и странски инвеститори. Промоцијата ќе сереализира преку директни средби со потенцијални инвеститори, како и дистрибуција на промотивниматеријали. Предвидено е средбите да се реализираат минимум 4 пати годишно.• Олеснување/привлекување инвеститори преку намалување на комунални такси и преку посредство завработување на локални невработени, со акцент на лица од идентификуваните ранливи групи. Активностаима цел да овозможи што поголем број заинтересирани инвеститори и отворање на нови работни местаза ранливите групи граѓани, со што ќе се намали и невработеноста во општината.Идентификуван ризик од овие дејствија е незаинтересираност за инвестирање во општината.За оваа стратегиска цел беа дефинирани следниве показатели:• зголемен процент на вработени ранливи категории лица во општината, зголемен процент на новибизниси во општината, зголемен број на започнати семејни бизниси кои вклучуваат ранливи категорииграѓани, зголемен процент на самовработување на ранливи групи граѓани.• Средства за верификација: база на податоци од АВРМ и Централен регистар на РМ, општински извештаи,наоди и податоци од ЦСР, фотографии и видеоснимки.СТРАТЕГИЈА ЗА СОЦИЈАЛНО ВКЛУЧУВАЊЕ, СОЦИЈАЛНА ЗАШТИТАИ НАМАЛУВАЊЕ НА СИРОМАШТИЈАТА ВО ОПШТИНА КОНЧЕ193.4.1.3. Стратегиска цел 3 – Едукација, преквалификација и доквалификација на невработените исоцијално загрозени лица, вклучително обуки за користење на интернет мрежи за 15% од реалниотброј до 2015 годинаЗа реализација на оваа стратегиска цел се планирани следниве стратегиски дејствија:• Организирање на работилници и обуки за едукација, преквалификација и доквалификација.Активноста има цел да понуди можност за едукација, доквалификација и преквалификација на лица одидентификуваните ранливи групи, со што ќе се придонесе за нивно вработување, па и за започнувањенови бизниси кои се приспособени на локалните можности и ресурси. Вклучително тука се предвидени иобуки за користење на интернет мрежи.• Предавања и информативни средби од страна на активни успешни приватни стопанственици. Целтана активноста е локалното население да се информира за можноста од отворање сопствени бизниси.Предавањата и средбите можат да поттикнат идеја кај локалното население за генерирање приходи. Соова се обезбедува можност за вклучување и вработување лица од идентификуваните ранливи групи воопштината.Значајна претпоставка за реализирање на горенаведените активности е да се обезбедат целосни и сигурниинформации за реалните потреби пред започнување на спроведувањето на активностите.Показателите кои беа дефинирани за оваа стратегиска цел се:


зголемен број едуцирани и оспособени лица од ранливите категории за вработување според пазарот натрудот, зголемен број нови бизниси кои вклучуваат лица од ранливите категории.Средства за верификација: списоци на присутни, евиденциски листи, евалуациони листи, анкетни листи,фотографии, видеоснимки, општински извештаи, база на податоци од Централен регистар на РМ и АВРМ,податоци и наоди од ЦСР.3.4.1.4. Стратегиска цел 4 – Формирање центри за информирање на невработените и социјалнозагрозени лица за можностите за вработување до 2015 годинаЗа оваа стратегиска цел е предвидено Основање истурена канцеларија на Агенцијата за вработување, прекукоја локалното население од ранливите категории ќе има поголем пристап до огласите за работа и состојбатана пазарот на трудот.Како основна претпоставка за спроведување на оваа цел е постоење волја и слух од страна на АВРМ зареализација на активноста, а како ризик за спроведување на активноста може да биде евентуалниот отпор кајнаселението при прифаќање промени, пред сè, заради недоволна активност и недоволниот одзив на граѓанитепри имплементација на нови работи.Показатели за успешноста на оваа стратегиска цел се: зголемен процент на информираност на локалнотонаселение од ранливите категории од општина Конче и зголемен процент на искористени расположивисубвенции во однос на вработувањето од страна на ранливите категории граѓани.Средства за верификација: анкетни листи, база на податоци од Агенција за вработување, општински извештаи,база на податоци од АВРМ, податоци и наоди од ЦСР.3.4.2. Приоритетна област 2 - Социјално вклучување на идентификуваните ранливи групи3.4.2.1. Стратегиска цел 1 – Подобрување на состојбата и овозможување можности за интеграција налицата со телесна/ментална попреченост во општината20СТРАТЕГИЈА ЗА СОЦИЈАЛНО ВКЛУЧУВАЊЕ, СОЦИЈАЛНА ЗАШТИТАИ НАМАЛУВАЊЕ НА СИРОМАШТИЈАТА ВО ОПШТИНА КОНЧЕЗа реализација на оваа стратегиска цел се предвидени следниве стратегиски дејствија:• Овозможување физички пристап до сите институции во општината преку изградба на пристапни рампи залицата со телесна попреченост секаде каде што е тоа потребно.• Воспоставување и функционирање на мобилни служби за помош на лицата со телесна/менталнапопреченост и на нивните семејства. Во недостиг од Дневен центар или други форми на згрижување,оваа активност има цел да им ги даде неопходните услуги на лицата со телесна/ментална попречености на нивните семејства заради подобрување на квалитетот на нивното живеење. Во мобилните служби епредвидено ангажирање локални волонтери, припадници на ранливи категории.• Поттикнување и организирање активности за работно ангажирање и вклучување на лицата со телесна/ментална попреченост во сите сфери во општината. Целта на активноста е да се овозможи вклученостна лицата со телесна/ментална попреченост во повеќе сфери од општественото живеење и да се спречинивната изолација и исклученост од заедницата.Како можен ризик за спроведување на активностите се јавува отпорот кон промени кој постои кај населениетои нивната отвореност да ги надминат постоечките предрасуди во однос на лицата со телесна/менталнапопреченост. Како важна претпоставка за нивно спроведување се јавува неопходноста од обезбедување напотребниот буџет.Показателите кои се дефинирани за оваа стратегиска цел се следниве:обезбеден пристап до сите институции во општината, зголемен процент на расположиви услуги за овие лица,процент на корисници на услугите.Средства за верификација: евиденциски листи за лицата со телесна/ментална попреченост од ЦСР, општинскиизвештаи, извештаи од активности и проекти од граѓански организации, извештаи и наоди од ЦСР.3.4.2.2. Стратегиска цел 2 – Подобрување на состојбата на старите изнемоштени лица во општина КончеЗа реализација на оваа стратегиска цел се планирани следниве стратегиски дејствија:• Воспоставување и функционирање на мобилни служби за помош на старите изнемоштени лица – самци.Преку оваа активност ќе се придонесе да им се олесни животот на оваа категорија граѓани која во општинаКонче е со висок процент и е идентификувана како една од најприоритетните ранливи групи. Мобилнитеслужби предвидуваат вклучување на локални волонтери кои ќе им ги дадат неопходните услуги на овиелица.• Отворање на старски дом. Идентификувана е голема потреба од ваков тип активност порадигоренаведеното. Во општината има голем број стари изнемоштени лица – самци кои би биле згрижениво овој старски дом.• Активирање на патронажните служби за стари и изнемоштени лица. Поради нередовно престојувањена здравствена служба во општината, патронажните служби би овозможиле континуирано следење наздравствената состојба на старите изнемоштени лица.Можен ризик во однос на оваа стратегиска цел е незаинтересираност и неприфаќање на активностите одстрана на претставниците на институциите. Значајна претпоставка е целосно да се обезбеди неопходниотбуџет за активностите.


За оваа стратегиска цел беа дефинирани следниве показатели:зголемен број на понудени и расположиви услуги од страна на општината за овие лица; зголемен број на лицакорисницина услугите.Средства за верификација: евиденција на стари лица од ЦСР, извештаи од реализирани посети на стари лицаод страна на патронажни служби, анкетни листи, фотографии, општински извештаи за активности и програми,наоди и извештаи од ЦСР, извештаи и податоци од ГО.3.4.2.3. Стратегиска цел 3 – Подигање на свеста кај жената во општина Конче за редовна здравственазаштита за рано откривање на малигни заболувања, како и социјална заштита и пензиско осигурувањеза 30% (трибини, летоци, работилници)Стартегиски дејствија кои се планирани за оваа стратегиска цел се:• Организирање кампања за подигање на свеста кај жената за редовна здравствена заштита за ранооткривање на малигни заболувања. Кампањата ќе се реализира преку одржување трибини и работилници,како и подготовка, дистрибуција на промотивни материјали кои ќе ги нудат потребните информации и ќедејствуваат едукативно на учесниците.• Иницијативи за овозможување социјална заштита и друга дополнителна помош за веќе заболените лица.Оваа активност има цел да обезбеди социјална заштита, како и друг вид помош која им е неопходна назаболените лица. Активноста ќе се реализира континуирано и по потреба.Како ризик за реализација на овие активности, можна е незаинтересирност и неучество од страна на лицата закои се наменети активностите поради степенот на родова сензибилизација во општината.За оваа стратегиска цел беа дефинирани следниве показатели:зголемен процент на редовни здравствени прегледи кај жените, намален процент на заболени жени од малигнизаболувања, зголемен процент на рано откриени и излечени жени од малигни заболувања, зголемен процентна дадени услуги, социјална заштита и помош на веќе заболените лица.Средства за верификација: досие на пациенти (матичен лекар), список на присутни на трибините, анкетнилисти, фотографии, извештаи и наоди од матичниот лекар, здравствени служби и матични амбуланти,здравствени картони, извештаи и наоди од ЦСР, општински извештаи.3.4.2.4. Стратегиска цел 4 - Подигање на јавната свест за потребите на ранливите групи за 30% (2011-2015)За оваа стратегиска цел се предвидени следниве стратегиски дејствија:• Организирање информативна кампања. Кампањата ќе се реализира преку одржување трибини идистрибуција на промотивни материјали кои се наменети за целата заедница. Активностите кои ќенудат информации за потребите на ранливите групи во општината заради надминување на одреденипредрасуди и сензибилизирање на јавноста во однос на идентификуваните ранливи групи граѓани.• Организирање групи за самопомош. Активноста има цел да поттикне организирана комуникација изаемна помош на одделни групи граѓани во зедницата, на пример, група за самопомош на родителите налицата со посебни потреби.• Поттикнување на активни граѓански здружувања. Целта на оваа активност е да поттикне активна заедницаи активно граѓанство кое е свесно за состојбите и самото придонесува за подобрување на квалитетот наживеење во заедницата.Како можен ризик за спроведување на активностите се јавува отпорот кон промени кој постои кај населениетои нивната отвореност да се информираат повеќе за спецификите на припадниците на ранливите групи, а каковажна претпоставка за нивно спроведување се јавува неопходноста од обезбедување на потребниот буџет.Показатели кои се предвидени за оваа стратегиска цел се следниве:зголемен број на понудени услуги од страна на Општината за овие лица, зголемен број на лица-корисницина услугите, зголемен процент на граѓански иницијативи и акции, зголемен број на граѓански организации воопштината.Средства за верификација: листи на присутни од реализирани дејствија, општински извештаи од активности,проекти и програми, извештаи од граѓански организации, архивски и статистички податоци од Централенрегистар на РМ.СТРАТЕГИЈА ЗА СОЦИЈАЛНО ВКЛУЧУВАЊЕ, СОЦИЈАЛНА ЗАШТИТАИ НАМАЛУВАЊЕ НА СИРОМАШТИЈАТА ВО ОПШТИНА КОНЧЕ213.4.2.5. Стратегиска цел - Воспоставување механизми за идентификување, консултирање и вклучувањена сиромашните и ранливите во процесите на донесување одлуки (2011-2015)Стратегиски дејствија кои ќе придонесат за успешна реализација на оваа стратегиска цел се:• Организирање и спроведување фокус-групи заради директно идентификување на потребите наранливите групи и можност за нивно спроведување.• Спроведување проценка на потребите на ранливите групи како друг модел на идентификување на нивнитепотреби заради вклучување во процесите на одлучување. Овој модел служи како надополнување нафокус-групите заради поголема вклученост и опфатеност на поголем број лица од ранливите категориикои од различни причини не можат или не сакаат да учествуваат во фокус-групи.• Одржување редовни контакти и состаноци со граѓански организации кои работат и/или застапуваатодделни ранливи категории како уште една можност за вклученост на нивните потреби и нивна


вклученост во процесот на донесување одлуки.Показатели кои се предвидени за оваа стратегиска цел се: зголемен процент на реализирани активности иодлуки како резултат на идентификуваните потреби и зголемен процент на вклученост на ранливите категорииграѓани во процесот на одлучување.Средства за верификација: годишни и квартални извештаи за реализација на општинските програми;записници од одржани седници на Советот на општината.3.4.3. Приоритетна област 3 - Социјална заштита/преземање дополнителни мерки за социјална заштита3.4.3.1. Стратегиска цел 1 – Ефективни координирани и вмрежени институции за надминување напроблемите од социјалната сфера (2011-2015)Следниве стратегиски дејствија се предвидени за оваа стратегиска цел:• Одржување редовни состаноци помеѓу локалната група со Центарот за социјална работа и другирелевантни институции, на пример, полиција, здравство и сл. Целта на оваа активност е размена на значајниинформации заради надминување на одредени состојби во социјалната сфера и сензибилизирање навработените во институциите за проблемите на ранливите групи. Предвидена е средба минимум еднашна секои три месеци.• Воспоставување практика од посета на стручно лице од ЦСР Радовиш во општина Конче, еднаш вонеделата. Поради непостоење одделение на ЦСР во општина Конче, преку оваа активност ќе се овозможипоголема достапност на услугите на ЦСР, пред сè, за припадниците на ранливите групи, но и за целатазаедница.Можен ризик во однос на оваа стратегиска цел е незаинтересираност и неприфаќање на активностите одстрана на претставниците на институциите.За оваа стратегиска цел беа дефинирани следниве показатели:намален процент на укинување одредени мерки за социјална заштита, зголемен процент на сензибилизираникадри во јавните институции кои имаат разбирање за проблемите на ранливите групи, зголемен процент наразмена на релевантни информации меѓу институциите, зголемен процент на реализација на координираниактивности со вклученост на претставници од релевантните институции, зголемен процент на достапни услугиза ранливите категории граѓани.Средства за верификација: извештаи, податоци и наоди од ЦСР и матични амбуланти, анкетни листи, листана присутни претставници од институциите на состаноците, фотографии, видеозаписи, извештаи од извршенипосети од ЦСР и извештаи за испорачани услуги, општински извештаи и извештаи од граѓански организации.22СТРАТЕГИЈА ЗА СОЦИЈАЛНО ВКЛУЧУВАЊЕ, СОЦИЈАЛНА ЗАШТИТАИ НАМАЛУВАЊЕ НА СИРОМАШТИЈАТА ВО ОПШТИНА КОНЧЕ3.4.3.2. Стратегиска цел 2 – Подобрување на состојбата на социјално најзагрозените лицаОваа стратегиска цел ги предвидува следниве стратегиски дејствија:• Организирање редовни бесплатни здравствени прегледи. Во општината нема редовна здравственаслужба, па активноста има цел да овозможи редовна здравствена контрола за оние лица кои не сефинансиски моќни самите да го прават тоа.• Обезбедување топол оброк на овие лица. Ова е еден вид мерка/активност наменета за социјалнонајзагрозените лица во општината.Како можен ризик за остварување на овие активности се јавува недоволниот расположив буџет на општината.За оваа стратегиска цел беа дефинирани следниве показатели: зголемен процент на редовни здравственипрегледи кај социјално најзагрозените лица, број на обезбеден топол оброк за социјално најзагрозените лица.Средства за верификација: извештаи од здравствени служби и матични амбуланти, податоци и наоди од ЦСРи општински извештаи, фотографии, извештаи од матичен лекар, здравствени картони и досиеја.3.4.3.3. Стратегиска цел 3 – Достапни информации за остварување на правата на граѓаните во општинаКонче од социјалната заштита 2011-2015 – Инфо-системЗа оваа стратегиска цел се предвидени следниве стратегиски дејствија:• Подготовка и дистрибуција на информатор со правата на граѓаните од областа на социјалната заштита.Целта на активноста е подостапни информации за населението преку кои ќе се запознаат со своите праваод областа на социјалната заштита, а со тоа ќе можат да реагираат соодветно во конкретни ситуации.Информаторот ќе содржи и основни информации за услугите кои ги нудат институциите.• Отворање на канцеларија за информирање на граѓаните од сите области. Канцеларијата има цел даовозможи достапност и проток на информации од сите области. Оваа канцеларија ќе биде од големозначење за населението во општина Конче бидејќи може да влијае за нивна поголема вклученост во ситеопштествени текови и може да придонесе за поактивно граѓанство.Можен ризик за остварување на овие активности е недоволниот расположив буџет на општината.Показателите кои се дефинирани за оваа стратегиска цел се следниве:зголемен процент на информираност на населението, зголемен процент на преземени граѓански иницијативии акции, процент на адекватно користење на постојните мерки за социјална заштита.Средства за верификација: примерок од Информатор, медиумски емисии, фотографии, анкетни листиидеоснимки, општински извештаи и извештаи и податоци од граѓански организации и ЦСР.


3.4.3.4. Стратегиска цел 4 - Овозможување соодветна помош и поддршка на ранливите и сиромашнитегрупи од населението од страна на општинската администрацијаСтратегиски дејствија за оваа стратегиска цел се:• Зајакнување на капацитетите на општинската администрација преку вработување на социјален работникво општината.• Зајакнување на капацитетите на општинската администрација преку едукација на вработените заможностите и формите за развивање на социјално-заштитните функции на Општината.• Едукација за стратегиско планирање и изработка на програми од областа на социјалната заштита.• Проширување на формите на социјална заштита што ги реализира Општината (претежно финансискапомош) со нови форми на социјални услуги.• Зголемување на процентот што се издвојува од буџетот за социјална заштита и на ефикасноста на тиебуџетски средства.Показателите со кои ќе се мери успешноста на постигнатото се: вработено лице – социјален работникво општина Конче, формирано одделение за социјална заштита во општина Конче, воспоставен систем/механизам за развивање на социјално-заштитните функции на општината, број на постоечки стратегии ипрограми од областа на социјалната заштита, број на реализирани активности од постојните програми,процент на подобрени услови за ранливите групи во општината, број на нови форми на социјални услуги коисе расположиви во општината, процент на подобрени услови на ранливите групи во општината, зголеменпроцент на општинскиот буџет за социјална заштита.Средства за верификација: извештај за спроведена проценка на потребите во однос на социјално-заштитнитефункции на општината; општински записници и извештаи; програма за работа на одделението за социјалназаштита; база на податоци на АВРМ; формулари за вработување (М1,М2), договор за работа; податоци ифинансиски извештаи во однос на буџетот на Општината; извештаи и наоди од ЦСР.Во делот за реализација на сите планирани стратегиски цели и дејствија како битни претпоставки за нивноспроведување и за можните ризици, значајно е да се напомне дека општината располага со сопственипростории во сите населени места, но има потреба за нивна адаптација, реконструкција и реновирање. Делод предвидените дејствија можат да се реализираат и во други простории (пр. простории на постоечкитеучилишта). Исто така, констатирана е состојба на недоволен стручен и квалификуван кадар во општинаКонче, но Општината е свесна за горенаведеното и работи за нивно надминување кои се битни предуслови заимплементација на целата Стратегија.3.5. Резултати од спроведени фокус-групиФокус-групите претставуваат суштински дел при развојот на документи за намалување на сиромаштијатаи социјалната исклученост. Тие го дополнуваат процесот на изработка на овие документи, процесот наутврдување на приоритети, како и стратегиското и акциското планирање, додавајќи повеќе емоции од странана најзагрозените и најсиромашните, а во однос на проблемот со сиромаштијата и социјалната исклученост.Преку фокус-групите се добиваат цитати и клучни поенти кои ќе бидат вклучени во развојните документиза да го „оживеат проблемот”. Дискусиите се во насока да ги охрабрат најранливите и најсиромашните за дазборуваат слободно и да ги споделат своите искуства, надежи и стравови.СТРАТЕГИЈА ЗА СОЦИЈАЛНО ВКЛУЧУВАЊЕ, СОЦИЈАЛНА ЗАШТИТАИ НАМАЛУВАЊЕ НА СИРОМАШТИЈАТА ВО ОПШТИНА КОНЧЕ23На состаноците со фокус-групите реализирани во општина Конче учествуваа 22 лица од повеќе ранливигрупи: Невработени; Родители на лица со ментална попреченост; Лица со телесна попреченост; Стари лицапензионери самци; Мажи во зрели години-самци; Самохрани родители; Инвалиди; Многудетни семејства безпримања; Жени земјоделки без осигурување. Притоа беше констатирана голема присутност на повеќекратнаранливост на лицата од ранливите групи во општина Конче. Карактеристично за овие фокус-групи кои сереализираа во општина Конче е тоа што спонтано се издвои и се идентификува уште една ранлива група воопштината - мажи во зрели години – неженети, најчесто и невработени, кои живеат од пензиите на своитеродители и од земјоделство.Како резиме беше заклучено дека:• недостатокот од информации е многу значајна компонента за високата ранливост, социјална исклучености високо ниво на сиромаштија во општина Конче. Потребно е да се обезбедат што поголеми можности заинформирање на граѓаните бидејќи имаат голема потреба да си ги знаат своите права, да знаат како да гибараат и да ги остваруваат и каде треба да се обратат во одредени ситуации. Организирано здружувањево граѓански организации и слични облици, исто така, може да има голем придонес за надминување наидентификуваните проблеми на ранливите групи во општина Конче;• пристапот до услугите е значаен проблем што придонесува за исклученост на населението. Неопходное преземање мерки и активности за овозможување на што полесен пристап и што повеќе расположивиуслуги во самата општина;• постои потреба од специјализирани и сензибилизирани кадри, главно, во оние институции коифункционираат како сервис на услуги: здравство, Центар за социјална работа, јавна администрација;• бидејќи општина Конче е рурална општина и најголем процент од населението живее од одгледувањетутун, значајно е државата и општината да поведат сметка за откупот на тутунот, тутунот како култура даима заштитна цена, да им се овозможува набавка на поефтини и поприфатливи суровини.


24СТРАТЕГИЈА ЗА СОЦИЈАЛНО ВКЛУЧУВАЊЕ, СОЦИЈАЛНА ЗАШТИТАИ НАМАЛУВАЊЕ НА СИРОМАШТИЈАТА ВО ОПШТИНА КОНЧЕГлава 4 – Акциски план за спроведување на стратегискиот документМатрица на логичка рамка (вклучително показатели и средства за верификација за секоја утврдена стратегиска цел/дејствие, главни носители на обврски, предложен буџет и сл.).1.Приоритетна област 1 - Намалување на сиромаштијатаСтратегиска цел 1.1. – Намалување на невработеноста на ранливите категории граѓани преку стимулирањена развојот на мали и средни бизниси, субвенционирање и даночни олеснувања за 15% до 2015Одговорен Показатели ВерификаториРесурси/средства(во МКД)ВременскирокБр. Стратегиски дејствијаОпштински извештаи и записници од ЛЕРодделението;Извештаи и статистички податоци од АВРМ;Документ за регистрирани земјоделци/земјоделкиисти на присутност;Фотографии од информативните средби.Број на реализираниинформативни средбиинимум 3 годишно);Број на посетители/учесницина средбите;Зголемен број на регистрираниземјоделци;Зголемен број на регистриранижени-земјоделки.2011-2015 30.750,00 Раководител на одделението ЛЕР;Здружение натутунопроизводители.1 Зголемување насвеста кај населениетоза потребата одрегистрирање наземјоделци/носителина земјоделска дејностпреку организирањеи реализација наинформативни средби(со посебен акцент нажените-земјоделки безосигурување)Општински извештаи и записници од ЛЕРодделението;Листи на присутност;База на податоцина Агенцијата за вработување;Фотографии и Видео снимки од информативнитесредби;База на податоци од Централен регистар на РМ.Број на реализираниинформативни средбиинимум 3 годишно);Број на посетители/учесницина средбите;Зголемен број наформализирани нови бизниси.2011-2015 30.750,00 Раководител на oдделението ЛЕР;Совет на општината иградоначалник.2 Поддршка иподигање на свестаза формализирањена мали бизнисипреку користењена субвенциите заосновање мали и среднипретпријатија, насоченикон поттикнувањена вработувањето наранливите групи граѓаниОпштински извештаи и записници одoдделението ЛЕР;Фотографии и видео снимки од средбите;Листи на присутност;Податоци (статистика) и извештаи од ПЕ наМЗШВ;Извештај од Платежната агенција за користењена средства од ИПАРД и другите агенции на ЕК.Број на реализираниинформативни средбиинимум 4 годишно);Број на посетители/учесницина средбите;Зголемен број на крисниции учесници на ИПА и ИПАРДпрограмите кои припаѓаат наранливи категории.2011-2015 61.500,00 Раководител на одделението ЛЕР;Совет на општината иградоначалник;Локален деловен сектор;Граѓански организации.3 Активно информирањеи помош на правнии физички лица закористење на ИПА иИПАРД програми, вонасока на поттикнувањеи вклучување на ранливикатегории граѓани


Зголемен број на започнатинови бизниси како резултат нафондот;Зголемен број вработени лицаод ранливите категории.СТРАТЕГИЈА ЗА СОЦИЈАЛНО ВКЛУЧУВАЊЕ, СОЦИЈАЛНА ЗАШТИТАИ НАМАЛУВАЊЕ НА СИРОМАШТИЈАТА ВО ОПШТИНА КОНЧЕ254 Основање општинскифонд за започнувањемали бизниси исамовработување, соакцент на вработувањеи самовработувањена лица одидентификуванитеранливи групи5 Организирање минисаем за промовирање натрадиционални обичаии занаети како можностза започнување напрофесионална дејност(еднаш годишно)6 Отворање на малипогони за финалниземјоделски производипреку здружување ивклучување лица одранливи категории7 Промовирање наприродните ресурсии селскиот туризамво општината прекупромотивни материјали,медиуми и преку вебстраницатана општината8 Поттикнување завоспоставување ифункционирање набизнис-инкубатор зазапочнување новибизниси со фокус навклучување на ранливикатегории граѓаниОпштински извештаи и записници ододделението ЛЕР;Записници и ослуки на Советот на општината;База на податоцина Агенцијата за вработување;Централен регистар на РМ;Годишен извештај на Општината;Финансиски извештаи.2011-2012 738.000,00 Раководител на одделението ЛЕР;Совет на општина Конче.Број на изложувачи на саемот;Број на посетители;Зголемен процент жителиицаод ранливи категории кои сезанимаваат професионално соовие дејности (регистриранибизниси и самовработување);Зголемен процент навработени лица од ранливикатегории.Раководител на одделението ЛЕР;Совет на општината иГрадоначалник;Граѓански организации;Локални занаетчии;КУД;Локален деловен сектор.2011-2015 307.500,00(има и отворени затворенпростор засаемот),Извештаи од ЛЕР и Oпштината;Извештај од Агенција за вработување;Извештаи и податоци од ГО;База на податоци од Централен регистар на РМ;Фотографии и видео снимки од саемот;Извештаи од медиумски и програмскиемитувања.Зголемен процент на отворенимали погони за финалниземјоделски производи прекуздружување;Зголемен број на вработенилица од ранливите групи.2011-2015 123.000,00 Раководител на одделение ЛЕР;Совет на општина иградоначалник;Локален деловен сектор.Број на печатени идистрибуирани промотивниматеријали;Број на настапи на медуми;Зголемен број на презентиранисодржини на веб- страницата;Зголемен процент напосетители во општината(туристи);Процент на вклучени лица одранливи групи во активностите.2011-2015 61.500,00 Раководител на одделението ЛЕР;Совет на општината иградоначалник;Граѓански организации;Локален деловен сектор.Број на реализирани средбисо заинтересирани лица/припадници на ранливикатегории;Зголемен број на започнатинови бизниси;Зголемен број на вработенилица од ранливите групи.База на податоци од Агенција за вработување;База на податоци од Централен регистар на РМ.Општински извештаи и записници ододделението ЛЕР;Записници и извештаи од вклучени ГО;Презентирани информации на веб- страницата;Медиумски видеоснимки и фотографии;Примероци од кампањски материјали;Наоди и податоци од ЦСР.Општински извештаи и записници ододделението ЛЕР;Склучени договори (М1,М2)обрасци; извештај ибаза на податоци од Агенција за вработување;База на податоци од Централен регистар на РМ;Наоди од ЦСР.2011-2015 30.750,оо Раководител на одделението ЛЕР;Совет на општината иградоначалник;Локален деловен сектор.


26СТРАТЕГИЈА ЗА СОЦИЈАЛНО ВКЛУЧУВАЊЕ, СОЦИЈАЛНА ЗАШТИТАИ НАМАЛУВАЊЕ НА СИРОМАШТИЈАТА ВО ОПШТИНА КОНЧЕСтратегиска цел 1.2. – Зголемување на вработувањето и самовработувањето преку отворање на работни места и поголемииндустриски капацитети, како и промовирање индустриска зона за 5% до 2015Одговорен Показатели ВерификаториРесурси/средства(во МКД)ВременскирокБр. Стратегиски дејствијаОпштински извештаи од Одделението заурбанизам;Самата изработенаурбанистичка документација.92.250,оо Раководител на Одделение заурбанизам;Совет на општина Конче;Градоначалник.Декември2012Годишен извештај на општината;1 Изработка наурбанистичкадокументација одопштина Конче заиндустриска зонаЗаписници и одлуки од Советот наопштината.Поставена инфраструктура; Општински извештаи од Одделение закомунални дејности;Податоци и извештаи од ЈКП;Годишна програма и Годишен извештај наОпштината;Записници и одлуки на Советот наопштината.922.500,оо Одделение за комуналнидејности;Комунален инспектор;Совет на општина Конче;Градоначалник.Декември20152 Изработка на комуналнаинфраструктура заиндустриска зонаЛисти на присутност;Општински извештаи и записници;База на податоци од Централен регистар наРМ и АВРМ;Наоди и податоци од ЦСР;Фотографии ивидеоснимки;Медиумски емитувања.Број на реализирани средбиинимум 4 средби годишно);Број на дистрибуираниматеријали;Зголемен процент наинвестиции (нови бизниси) воопштината;Зголемен процент навработени лица од ранливикатегории.30.750,оо Совет и градоначалиник наопштината;Декември20143 Промовирање прединвеститори домашни истрански, преку директнисредби и промотивниматеријали со фокус навработување на лица одранливи категорииОпштински извештаи и записници одОдделението за ЛЕР;База на податоци од Агенција завработување;Наоди и податоци од ЦСР.Зголемен процент на посредниконтакти;Зголемен број на вработенилица од ранливите категории.246.000,оо Раководител на Одделение залокален економски развој наопштинатаЈануари-Декември20154 Олеснување наинвеститорите вооднос на контакти(посредништво) привработување налокални невработени одранливите категории


Стратегиска цел 1.3. – Едукација, преквалификација и доквалификација на невработените и социјално загрозени лица, вклучителнообуки за користење на интернет мрежи за 15% од реалниот број до 2015Одговорен Показатели ВерификаториРесурси/средства(во МКД)ВременскирокБр. Стратегиски дејствијаОпштински извештаи и записници ододделението ЛЕР;Раководител на одделението ЛЕР;ГО/ консултанти.2012-2015 246.000,оообезбеденипросторииЛисти на присутност, извештаи и записнициод ГО и консултантски куќи1 Организирање наработилници и обуки зазапочнување на новибизниси приспособенина локалните можности иресурсиБаза на податоци од АВРМ;Број на релизираниработилници и обуки;Број на посетители;Зголемен број на вработениранливи лица како резултатна доквалификации ипреквалификации.Наоди, податоци и анкетни листи од ЦСР.Општински извештаи и записници ододделението ЛЕР;Број на реализиранипредавања;Раководител на одделението ЛЕР;Граѓански организации;2012-2013 61.500,оообезбеденипросторииИзвештаи, записници и листи на присутностод ГО;Број на посетители на средбитеи предавањата.Локален деловен сектор.Фотографии ивидеозаписи.2 Предавања иинформативнисредби за потребитена пазарот на трудотод страна на активниуспешни приватнистопанственициСтратегиска цел 1.4. – Формирање на центри за информирање на невработените и социјално загрозени лица за можностите завработување до 2015 годинаОдговорен Показатели ВерификаториРесурси/средства(во МКД)ВременскирокБр. Стратегиски дејствијаОпштински извештаи и записници одОдделението за ЛЕР;Раководител на Одделениетоза ЛЕР;Претставник од АВРМ.2012-2013 Обезбеденпростор,кaнцеларијаБаза на податоци на АВРМ;Основана канцеларија;Број на реализирани средби идистрибуирани информации;Зголемен процент наинформираност по односна информирање наневработените лица за огласиза работа.1 Основање наистурена канцеларијана Агенцијата завработувањеИзвештаи и наоди од АВРМ и ЦСР.СТРАТЕГИЈА ЗА СОЦИЈАЛНО ВКЛУЧУВАЊЕ, СОЦИЈАЛНА ЗАШТИТАИ НАМАЛУВАЊЕ НА СИРОМАШТИЈАТА ВО ОПШТИНА КОНЧЕ27


Стратегиска цел 2.3. - Подигање на свеста на жената во општина Конче за редовна здравствена заштита за рано откривање намалигни заболувања, како и за нивна социјална заштита за 30% ( 2011-2015 )Одговорен Показатели ВерификаториРесурси/средства(во МКД)ВременскирокБр. Стратегиски дејствијаЛисти на присутност, извештаи и записници одвклучени ГО;30.750,оо Граѓански организации Број на трибини иработилници;2011-2013-20151 Кампања преку трибинии работилници ипромотивни материјалиФотографии ивидеоснимки;Број на посетители/учеснички;Примероци одкампањски и промотивен материјал;Број на печатени идистрибуирани промотивниматеријали;Наоди и извештаи од ЦСР;Намален процент на заболенижени;Здравствени картони и досиеја од матичниамбуланти/лекари и лекари специјалисти.Зголемен процент на ранооткриени и излечени жени.Општински записници и извештаи од Одделениеза правни и општи работи;Број на лица од оваа категоријакои добиле социјална заштитаИзвештаи од вклучени ГО;2011-2015 18.450,оо Раководител на Одделениеза правни и општи работи наопштина Конче;Граѓански организацииЦСР.Податоци од ПЕ на ФЗО;2 Иницијативи заовозможување социјалназаштита и другадолнителна помош завеќе заболените лицаконтинуирано или попотребаНаоди и податоци од ЦСР.СТРАТЕГИЈА ЗА СОЦИЈАЛНО ВКЛУЧУВАЊЕ, СОЦИЈАЛНА ЗАШТИТАИ НАМАЛУВАЊЕ НА СИРОМАШТИЈАТА ВО ОПШТИНА КОНЧЕ29


30СТРАТЕГИЈА ЗА СОЦИЈАЛНО ВКЛУЧУВАЊЕ, СОЦИЈАЛНА ЗАШТИТАИ НАМАЛУВАЊЕ НА СИРОМАШТИЈАТА ВО ОПШТИНА КОНЧЕСтратегиска цел 2.4. – Подигање на јавната свест за потребите на ранливите групи за 30% ( 2011-2015 )Одговорен Показатели ВерификаториРесурси/средства(во МКД)ВременскирокБр. Стратегиски дејствија2011-2015 30.750,оо Граѓански организации Број на реализирани трибиниисти на присутност, записници и извештаи одвклучени ГО;Број на учесници;1 Организирањеинформативна кампања(трибини, промотивниматеријали и сл.)Примероци од промотивни материјали;Фотографии и видеоснимки.Број на испечатени идистрибуирани промотивниматеријалиисти на присутност, извештаи и записници одвклучени ГО;2011-2015 30.750,оо Граѓански организации Број на активни групи засамопомош;2 Организирање групи засамопомошНаоди и податоци од ЦСР;Број на учесници во групите.Фотографии.Извештаи и записници од Одделение за правнии општи работи и вклучени ГО;Број на новоотворениграѓански организации;Зголемен процент наактивности од страна награѓански организации.2011-2015 30.750,00 Раководител на Одделениеза правни и општи работи наопштина Конче3 Поттикнување на активниграѓански здружувањаБаза на податоци од Централен регистар на РМ.


Стратегиска цел 2.5. – Воспоставување механизми за идентификување, консултирање и вклучување на ранливите категории награѓани во процесите на донесување одлуки на локално ново ( 2011-2015 )Одговорен Показатели ВерификаториРесурси/средства(во МКД)ВременскирокБр. Стратегиски дејствијаОпштински записници и извештаи од Одделениеза правни и општи работи;Записници и извештаи од консултанти/граѓанскиорганизацииисти на присутност;Годишни и квартални извештаи за реализацијана општинските програми;Записници од одржани седници на Советот наопштината.Број на реализирани фокусгрупи;Број на учесници во фокусгрупите;Зголемен процент нареализирани активностии одлуки како резултат назаклучоци од фокус-групи;Зголемен процент навклученост на ранливитекатегории граѓани во процесотна одлучување.2011-2015 30.750,00 Раководител на Одделение заправни и општи работи;1 Организирање на фокусгрупи како редовновоспоставена практикаГО/консултант.Извештаи и записници од вклучени ГО иконсултанти;Анализа од проценка на потребите;Примерок од прашалник;Годишни и квартални извештаи за реализацијана општинските програми и Одделението заправни и општи работи;Наоди и податоци од ЦСР;Записници од одржани седници на Советот наопштината.Број на дистрибуирани/применети прашалници;2011-2015 30.750,00 Раководител на Одделение заправни и општи работи;Број на обработенипрашалници;ГО/консултант.2 Спроведување проценкана потребите наранливите групи прекусоодветни прашалници(писмени или/иусни), како редовновоспоставена практикаЗголемен процент нареализирани активностии одлуки како резултат наидентификуваните потреби.Општински записници и извештаи одОдделението за правни и општи работи иизвештаи и записници од вклучени ГО;Број на реализиранисостаноци;Зголемен процент наактивности од страна на НВО;2011-2015 30.750,00 Раководител на Одделение заправни и општи работиНаоди и податоци од ЦСР;Записници од одржани седници на Советот наопштината.Зголемен процент наодлуки засновани врзидентификуваните потреби наранливите групи.3 Редовни состаноци иконтакти со граѓанскитеорганизации коизастапуваат одредениранливи групи зарадиидентификување нанивните потребиСТРАТЕГИЈА ЗА СОЦИЈАЛНО ВКЛУЧУВАЊЕ, СОЦИЈАЛНА ЗАШТИТАИ НАМАЛУВАЊЕ НА СИРОМАШТИЈАТА ВО ОПШТИНА КОНЧЕ31


32СТРАТЕГИЈА ЗА СОЦИЈАЛНО ВКЛУЧУВАЊЕ, СОЦИЈАЛНА ЗАШТИТАИ НАМАЛУВАЊЕ НА СИРОМАШТИЈАТА ВО ОПШТИНА КОНЧЕ1.Приоритетна област 3 - Социјална заштита/преземање дополнителни мерки за социјална заштитаСтратегиска цел 3.1. – Ефективни координирани и вмрежени институции за надминување на проблемите од социјалната сфера ворок од 5 годиниОдговорен Показатели ВерификаториРесурси/средства(во МКД)ВременскирокБр. Стратегиски дејствијаОпштински извештаи и записници одОдделението за правни и општи работи;Извештај и наоди од ЦСР;Фотографии и видеозаписииста на присутни претставници.Број на одржани состаноци/средбиинимум еднаш во тримесеци);Зголемен процент наиницијативи од социјалнатасфера;Намален процент наконфликтни ситуации.2012-2015 60.000.00 Раководител на Одделениеза правни и општи работи наoпштина Конче;ЦСР.1 Одржување на редовнисостаноци од локалнагрупа со Центарот засоцијална работа ирелевантни институции(Полиција, Здравство,АВРМ и др.)Општински извештаи од Одделението за правнии општи работи;Број на реализирани посети;2012-2015 60.000,00 Раководител на Одделение заправни и општи работи Советна општина КончеНаоди и податоци од ЦСР.Број на дадени расположивиуслуги за ранливите категорииграѓани.2 Воспоставувањепрактика од посета настручно лице од ЦСРеднаш во неделатаСтратегиска цел 3.2. – Подобрување на состојбата на социјално најзагрозените лица во општината за 30% ( 2011-2015 )Одговорен Показатели ВерификаториРесурси/средства(во МКД)ВременскирокБр. Стратегиски дејствијаОпштински извештаи од Одделението за правнии општи работи;Зголемен број здравственипрегледи и корисници наздравствени прегледи;2011-2015 123.000,оо Раководител на Одделениеза правни и општи работи наопштина Конче;1 Организирање редовнибесплатни здравственипрегледиИзвештаи од вклучени ГО;Намален процент на серизнизаболувања.Граѓански организации;Наоди и податоци од ЦСР;База на податоци од Здравствена служба.Претставник од Здравственаслужба.Општински извештаи и записници одОдделението за правни и општи работи;Број на лица кои добиваатсекојдневно топол оброк2011-2015 3.690.000,00 Раководител на Одделениеза правни и општи работи наопштина Конче;2 Обезбедување тополоброк на овие лицаИзвештај и база на податоци од ЦСР.ЦСР.


34СТРАТЕГИЈА ЗА СОЦИЈАЛНО ВКЛУЧУВАЊЕ, СОЦИЈАЛНА ЗАШТИТАИ НАМАЛУВАЊЕ НА СИРОМАШТИЈАТА ВО ОПШТИНА КОНЧЕСтратегиска цел 3.4. – Овозможување соодветна помош и поддршка на ранливите и сиромашните групи од населението од странана општинската администрацијаОдговорен Показатели ВерификаториРесурси/средства(во МКД)ВременскирокБр. Стратегиски дејствијаБаза на податоци на општина Конче;Вработено лице – социјаленработник во општина КончеСовет на општина Конче;База на податоци на АВРМ;Градоначал-ник наопштина Конче.Формулари за вработување (М1,М2), договорза работа.2012 Во систематизацијатана Општината немапредвидено работноместо-социјаленработник1 Зајакнување накапацитетитена општинскатаадминистрација прекувработување на социјаленработник во општинатаЛисти на присутност и извештаи од обуки,фотографии од обуките;Број на одржани обуки;Број на учесници од општинскатаадминистрација во обуките;Направена проценка на потребитево однос на социјално-заштитнитефункции на општината;Формирано одделение за социјалназаштита во општина Конче;Воспоставен систем/механизамза развивање на социјалнозаштитнитефункции на општината.2011-2013 30.750,00 Раководител наОдделение за правнии општи работи наопштина КончеИзвештај за спроведена проценка напотребите во однос на социјално-заштитнитефункции на општината;Општински записници и извештаи;2 Зајакнување накапацитетитена општинскатаадминистрација прекуедукација на вработенитеза можностите и формитеза развивање на социјалнозаштитнитефункции наОпштинатаПрограма за работа на одделението социјалназаштита.Општински и консултантски извештаи одреализирани обуки, листи на присутност ифотографии;Број на вклучени лица одопштинската администрација вообуки за стратегиско планирање;Број на постоечки стратегии ипрограми од областа на социјалнатазаштита;Број на реализирани активности одпостојните програми;Процент на подобрени услови заранливите групи во општината.2011-2013 6.150,00 Раководител наОдделение за правнии општи работи воопштина Конче3 Едукација за стратегископланирање и изработка напрограми од областа насоцијалната заштитаОпштински извештаи и податоци;Извештаи и наоди од ЦСР.Општински извештаи и програми за работа;Извештаи и наоди од ЦСР.Број на нови форми на социјалниуслуги кои се расположиви воопштината;Процент на подобрени услови наранливите групи во општината.2011-2013 6.150,00 Раководител наОдделение за правнии општи работи воопштина Конче;4 Проширување на формитена социјална заштита штоги реализира Општината(претежно финансискапомош) со нови форми насоцијални услугиПодатоци и финансиски извештаи во однос набуџетот на Општината;Совет на општина Конче Зголемен процент на општинскиотбуџет за социјална заштита;2012-2015 1-1,5% од буџетот наОпштинатаИзвештаи и наоди од ЦСР.Процент на подобрени услови наранливите групи во општината.5 Зголемување на процентотшто се издвојува од буџетотза социјална заштита ина ефикасноста на тиебуџетски средства


АнексиАнекс 1 - Список на лица кои учествувале во Локалната партнерска група за изработка на стратегијата:Име и презимеЛокална самоуправаЗлатко ЈанкуловТинка АнгеловаЈавен секторИгор ГорѓиевГраѓански секторВанчо ТрајковКатица ЈовановскаСтојче КоцевДаниела МанојлеваНаташа ИлиевскаИсмаил БаровДеловен секторЈане ТодоровИнституцијаОпштина КончеОпштина КончеЈКП Лакавица-КончеЗдружение на инвалидиЛокална самоуправаЗдружение на пензионериЗдружение на тутунариКУД „Македонски глас”Месна заедница Серта-КончеМладен-компани с.РакитецСТРАТЕГИЈА ЗА СОЦИЈАЛНО ВКЛУЧУВАЊЕ, СОЦИЈАЛНА ЗАШТИТАИ НАМАЛУВАЊЕ НА СИРОМАШТИЈАТА ВО ОПШТИНА КОНЧЕ35


Анекс 2 – Агенда на работилнициРАБОТИЛНИЦА ЗА СТРАТЕГИСКО ПЛАНИРАЊЕПодготовка на стратегија за социјална инклузија, социјална заштита и намалувањена сиромаштијата на локално ниво21.03.2011, понеделникАГЕНДА21-23 Март 2011Хотел “Дрим” Струга19:00 Пристигнување на учесниците во Хотел „Дрим“ најдоцна до 19:00 часотСместување во двокреветни соби, согласно претходно утврден распоред20:00 - 20:30 Официјално отворање на работилницата„Конгресна сала“ Хотел „Дрим“• Поздравно обраќање - Петранка Д. Миладинова,• проектен менаџер на БИМ-ФВ Скопје• Поздравно обраќање - претставник на МТСП• Поздравно обраќање - градоначалници на партнерските општини3620:30 - 21:30 Коктел/вечера22.03.2011, вторникСТРАТЕГИЈА ЗА СОЦИЈАЛНО ВКЛУЧУВАЊЕ, СОЦИЈАЛНА ЗАШТИТАИ НАМАЛУВАЊЕ НА СИРОМАШТИЈАТА ВО ОПШТИНА КОНЧЕ09:00 - 10:30 Вовед во семинаротПретставување, очекувања, преглед на агендаКратка анализа на постојните документи кои се однесуваат насоцијалната сфера на општинитеДефиниции на термини10:30 - 11:00 Кафе пауза11:00 - 12:30 Проекција на едукативно документарен филмза маргинализираните групиОсврт кон родова еднаквост12:30 - 14:00 Ручек14:00 - 15:30 Идентификација на ранливи групиДефинирање на проблеми и потреби


РАБОТИЛНИЦА ЗА АКЦИОНО ПЛАНИРАЊЕПодготовка на стратегија за социјална инклузија, социјална заштита и намалувањена сиромаштијата на локално ниво04.05.2011, средаАГЕНДА04 - 06 Мај 2011Хотел “Молика” Пелистер17:00 Пристигнување и сместување на учесниците05.05.2011, четврток09:00 - 10:30 Вовед, очекувања, преглед на нацрт стратегијата ирезултатите од фокус групите10:30 - 11:00 Кафе пауза11:00 - 12:30 Разработка на стратешките цели12:30 - 14:00 РучекСТРАТЕГИЈА ЗА СОЦИЈАЛНО ВКЛУЧУВАЊЕ, СОЦИЈАЛНА ЗАШТИТАИ НАМАЛУВАЊЕ НА СИРОМАШТИЈАТА ВО ОПШТИНА КОНЧЕ14:00 - 15:30 Дефинирање на стратешки активности15:30 - 16:00 Кафе пауза16:00 - 17:30 Дефинирње на главните носители на активности и обврски3720:30 - 21.30 Вечера06.05.2011 петок09:00 - 10:30 Дефинирање на индикатори10:30 - 11:00 Кафе пауза11:00 - 12:30 Средства за верификација и буџет12:30 - 13:00 Кафе пауза13:00 - 14:30 План за мониторинг на стратегијатаЕвалуација и затворање на работилницата14:30 - 16:00 Ручек16:00 Заминување на учесниците


38СТРАТЕГИЈА ЗА СОЦИЈАЛНО ВКЛУЧУВАЊЕ, СОЦИЈАЛНА ЗАШТИТАИ НАМАЛУВАЊЕ НА СИРОМАШТИЈАТА ВО ОПШТИНА КОНЧЕ

More magazines by this user
Similar magazines