Biuletyn KSOW >> 

ksow.pl
  • No tags were found...

Biuletyn KSOW >> 

Szanowni Państwo,Krajowa Sieć Obszarów Wiejskich (KSOW) powstała,by wspierać współpracę wszystkich podmiotów zainteresowanychzrównoważonym rozwojem obszarówwiejskich. Ma szansę stać się szeroką platformą wymianywiedzy i doświadczeń dzięki zaangażowaniujej partnerów. W październiku ubiegłego roku MinisterRolnictwa i Rozwoju Wsi powierzył Fundacji ProgramówPomocy dla Rolnictwa FAPA wykonywaniezadań Sekretariatu Centralnego KSOW. Realizujemyje, bez rewolucyjnych zmian, ale z zamiarem wykreowaniawarunków do jeszcze lepszej współpracywszystkich zainteresowanych podmiotów, działającychna rzecz poprawy jakości życia na obszarachwiejskich oraz przeciwdziałania negatywnym zjawiskomspołecznym i gospodarczym występującym nawsi. Wspólnie z Ministerstwem Rolnictwa i RozwojuWsi tworzymy nową jakość sieciowania w celu jak najlepszegowykorzystania dostępnych środków i możliwości,jakie dają wzajemne kontakty pomiędzy partneramina poziomie krajowym i międzynarodowym.Promowanie wspólnych działań i partnerstwa jestwidoczne przede wszystkim w przyjętej procedurzerealizacji Planu działania Sekretariatu CentralnegoKSOW na lata 2012 -2013. Każdy partner, którego zakresi zasięg działania jest adekwatny do zadań przewidzianychdo realizacji w ramach projektu, jest dodatkowopunktowany. Kryteria oceny premiują projekty,które zyskują szerokie poparcie. Na nasze pierwszezaproszenie do składania wniosków odpowiedziało36 podmiotów. Do Fundacji FAPA wpłynęły 184 wnioski.Bardzo dziękujemy wszystkim wnioskodawcomza okazane zainteresowanie. Obecnie trwają praceKomisji Konkursowej oceniającej projekty zgłoszonedo realizacji w ramach Planu działania SekretariatuCentralnego KSOW. Wyniki poznamy już niebawem.Ważnym zadaniem Sekretariatu Centralnego KSOWjest koordynacja współpracy międzynarodowej, w ramachktórej kontynuujemy polsko -węgierską wymianęwiedzy i doświadczeń na temat sytuacji młodzieżyna wsi oraz wspieramy udział zainteresowanych podmiotóww wydarzeniach sieciujących organizowanychprzez inne państwa członkowskie. W działaniach tychkorzystamy ze wsparcia całej struktury KSOW w Polsce,w tym Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz SekretariatówRegionalnych. W kwietniu, na zaproszenieKomisji Europejskiej, do Brukseli przybędą przedstawicieleLokalnych Grup Działania ze wszystkich krajówUE. Reprezentantów z Polski, według kryteriów wskazanychprzez KE, wyłoniły Sekretariaty RegionalneKSOW. Giełdę projektów współpracy w ramach osi Leaderprzygotowuje Departament Rozwoju ObszarówWiejskich MRiRW. Ze względu na znaczny obszar krajuoraz dużą liczbę partnerów regionalnych i lokalnych,współpracę Sekretariatu Centralnego z podmiotamio mniejszym zasięgu działania będziemy organizowaćza pośrednictwem struktur wojewódzkich KSOW. Prosimywszystkie podmioty zainteresowane współpracąmiędzynarodową o zgłaszanie projektów do właściwychmiejscowo sekretariatów regionalnych KSOW.Informacje o aktywności sieci będą zamieszczanena portalu internetowym www.ksow.gov.pl. Obecnietrwają prace modernizacyjne w kierunku zmiany organizacjitreści oraz dostosowania zawartości do potrzebnaszych odbiorców. Kontynuujemy także wydawanieBiuletynu KSOW, którego następny numeroddajemy do rąk Czytelników. Na kolejnych stronachprezentujemy zespół Fundacji FAPA, który wykonujączadania Sekretariatu Centralnego KSOW pozostajedo Państwa dyspozycji. Zapraszamy do współpracy.Przemysław LitwiniukDYREKTORFUNDACJI PROGRAMÓW POMOCY DLA ROLNICTWA FAPAFOT. KANC2Biuletyn KSOW WIOSNA 1/2012


Prezentacja zespołuSC KSOW>>Fundacja Programów Pomocy dla RolnictwaFAPA została utworzona w 1992 roku przez,działającego w imieniu Skarbu Państwa, MinistraRolnictwa i Gospodarki Żywnościowej, a jej podstawowymzadaniem jest wspieranie działań sprzyjającychrozwojowi obszarów wiejskich, rolnictwa,rynków rolnych oraz sektorów związanych z rolnictwem.Szczególnym wyzwaniem, przed jakimstanęła Fundacja w latach 2004 -2008, było wdrażaniew Polsce Pilotażowego Programu Leader+,z którego z sukcesem skorzystały tak licznie lokalnespołeczności w całym kraju. Równocześnie w latach2006 -2008 Fundacja, wraz z instytucjami partnerskimi,uczestniczyła w realizacji projektu, któregocelem było utworzenie Krajowej Sieci Leader+.Doświadczenia zdobyte przez te lata oraz pracawykonana przez FAPA na rzecz resortu rolnictwai polskich regionów, zaowocowały powierzeniemjej przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi częścizadań Sekretariatu Centralnego Krajowej SieciObszarów Wiejskich. Obowiązki te wykonuje specjalniedo tego celu powołany międzywydziałowyzespół pracowników Fundacji. Poniżej prezentujemyjednostki, które od października 2011 r. czynnieuczestniczą w wykonywaniu zadań służącychfunkcjonowaniu Krajowej Sieci Obszarów Wiejskich(KSOW).Za realizację powierzonych Fundacji zadań odpowiadaZespół Koordynacji KSOW. Jego podstawowymcelem jest stworzenie szerokiej platformywspółpracy pomiędzy instytucjami i organizacjami,które działają na rzecz rozwoju obszarów wiejskich.Zadaniem zespołu jest zapewnienie wymianyinformacji, wiedzy i doświadczeń pomiędzypartnerami, przy wykorzystaniu różnorodnychnarzędzi, m.in.: biuletynu oraz portalu KSOW. Doobowiązków Zespołu należy także identyfikacjapodmiotów o ogólnokrajowym zasięgu działania,które deklarują współpracę w ramach KSOW orazobsługa posiedzeń Grupy Roboczej ds. KSOW. Ważnymzadaniem jest także współpraca z KomitetemKoordynującym Europejskiej Sieci oraz z krajowymisieciami rozwoju obszarów wiejskich z państwczłonkowskich UE i innymi podmiotami międzynarodowymi.Zespół realizuje Plan działania w zakresiedotyczącym Sekretariatu Centralnego KSOW.Elementem tego zadania było przygotowanie,ogłoszenie i przeprowadzenie naboru wnioskóww konkursie na projekty do realizacji w ramachPlanu działania Sekretariatu Centralnego KrajowejSieci Obszarów Wiejskich na lata 2012 -2013.Centrum Informacji i Dokumentacji (CID)prowadzi działalność związaną z upowszechnianiemwiedzy na temat Unii Europejskiej, rolnictwai rozwoju obszarów wiejskich. Jednostka gromadzii udostępnia fachowe źródła informacji, główniepracownikom Ministerstwa Rolnictwa i RozwojuWsi, zespołom analitycznym FAPA oraz odbiorcomz całego kraju. W czytelni CID zgromadzono ok.4000 publikacji książkowych, wśród których szczególnieważne są te dotyczące zagadnień związanychz rolnictwem i rozwojem obszarów wiejskich.Od 1996 r. CID prowadzi działalność wydawniczą,której efektem jest opublikowanie blisko 400 książek,broszur i periodyków, w tym m.in. tygodnikAgroekspres – Tydzień w Unii Europejskiej orazpublikacje dotyczące programu Leader. Centrumangażuje się również w realizację różnego typuprojektów, np. finansowanych przez Komisję Europejską,Ministerstwo Spraw Zagranicznych. Jakojednostka partnerska CID aktywnie uczestniczyłWWW.KSOW.GOV.PL Biuletyn KSOW 3


ZDANIEM EKSPERTAnie jedynym czynnikiem mającym wpływ na wysokipoziom cen produktów rolnych w ostatnim czasie.Przeznaczanie coraz większych ilości surowcówrolnych na biopaliwa powoduje, że światowy bilanszbóż staje się coraz bardziej napięty. Spadek zapasówzbóż potwierdzają m.in. prognozy MiędzynarodowejRady Zbożowej (IGC). W okresie najbliższych5 sezonów IGC przewiduje stopniowe obniżanie sięświatowych zapasów zbóż – z 360 mln ton w sezonie2011/2012 do 354 mln ton w sezonie 2016/2017.W 2012 r. Bank Światowy prognozuje około11% spadek cen żywności przy założeniu, że cenypaliw utrzymają się na niezmienionym poziomie.Analitycy Banku podkreślają jednak, że większośćczynników powodujących wzrost cen po 2005 r. jestnadal obecnych na rynku. Ceny paliw i nawozówsą w dalszym ciągu wysokie, a produkcja biopaliwnadal rośnie. Nie słabnie też aktywność funduszyinwestujących w surowce rolne.Wsparcie produkcji i promocja zużyciaFOT. B. KUCHARSKAW USA przez 30 lat obowiązywał system wspieraniaprodukcji bioetanolu, który polegał na uldze podatkowejw wysokości 45 centów amerykańskich za galon(około 12 centów za litr – w zależności od kursu:około 40 groszy za litr) i cle w wysokości 54 centówza galon (około 14 centów za litr, czyli około 47 groszyza litr). Oba mechanizmy zostały zniesione odpierwszego stycznia 2012 r. W Brazylii już w połowielat 70. XX wieku zaczęto dodawać spirytus do benzyny.Obecnie obowiązuje w tym kraju obowiązkowypróg dodatku bioetanolu, który wynosi 20%.Z końcem 2011 r. Brazylia zniosła także 20% cło importowena bioetanol. Z kolei w UE najwięcej paliwaz odnawialnych źródeł produkuje się i zużywa weFrancji i w Niemczech. Niektóre kraje członkowskieprzyjęły własne tak zwane cele wskaźnikowe, czyliilość ekopaliwa, jaka musi być dodana do paliw tradycyjnych.W Polsce ten wskaźnik w 2011 r. wynosił6,2%, w tym roku zniesiono także ulgę akcyzowądla biopaliw. Kraje członkowskie zobowiązały sięjednak, że w 2020 r. wejdzie w życie obowiązkowypróg blendingu w wysokości aż 10%, co oznacza,że sprzedawane na stacjach paliwo będzie musiałomieć 10% domieszkę biopaliw. Tak duży udziałbędzie wymagał importu biopaliw i surowców doich produkcji. Komisja Europejska szacuje, że około1/3 planowanego zużycia może pochodzić właśniez importu.Zbyt wysokie cele produkcji bioetanolu w USAi UE?Mimo likwidacji wsparcia w USA nic nie wskazujejednak na to, aby przy obecnie wyznaczonych wysokichcelach zużycia biopaliw – zarówno w USA,jak i w UE – produkcja bioetanolu przestała w najbliższychlatach się zwiększać.Amerykańska agencja ochrony środowiska EPApod koniec grudnia ub.r. podała wysokość celówwskaźnikowych wyznaczających udział biopaliww paliwach konwencjonalnych, tzw. RFS 1 na bieżącyrok i kolejne lata. Cel na 2012 r. dla produkcji biopaliwzostał określony w wysokości 15,2 mld galonów,tj. o 9% więcej w porównaniu z 13,95 mld galonóww ubiegłym roku. Cele w kolejnych latach są corazwyższe, dochodząc do 36 mld galonów w 2022 r.1Renewable Fuels Standards.10Biuletyn KSOW WIOSNA 1/2012


NAJCIEKAWSZE PAKIETY TURYSTYKI WIEJSKIEJPiękne widoki, cisza i bogata kolorystyka przyrodymogą być nie tylko natchnieniem dla artystów i rajemdla zakochanych, lecz także wytchnieniem dlawszystkich szukających chwili na refleksję w anielskimzakątku. Oferta jest skierowana do szerokiegogrona odbiorców, w tym w szczególności do grupzorganizowanych i rodzin, także dla osób indywidualnych.W Aniołowie każdy znajdzie coś dla siebie. Dlagości indywidualnych, którzy chcą zabawić w anielskiejwsi na dłuższy czas, przygotowywane jest gospodarstwoagroturystyczne „Anielska Dolina”, któreoferuje pięć miejsc noclegowych oraz „nieziemskąatmosferę”. Grupy zorganizowane mogą zatrzymaćsię w pokojach gościnnych dziewiętnastowiecznegoZespołu Pałacowo -Parkowego w Janowie koło Elbląga.Do dyspozycji gości jest 40 miejsc noclegowych,5 zabytkowych sal, taras, wieża, ogród z altanką, parkoraz tajemnicze zakątki starego magazynu zbożowegoi stelmachowni.Urokliwy zakątek w Aniołowie, FOT. BARTOSZ RYBACZEWSKI (ARCH. LGD)Goście mogą wziąć także udział w licznych anielskichwarsztatach, np. na ceramicznych – każdy mamożliwość ulepienia glinianego anioła, jego wypaleniai udekorowania; na rzeźbiarskich – wykonujesię je z drewna; w „Królestwie koronki u Teresy” możnatworzyć anioły z nici, supełków i oczek; a podczujnym okiem mistrza kucharskiego pieczony jestwiejski chleb czy drożdżowe racuchy, tzw. anielskieruchańce.Ponadto turyści mają niepowtarzalną okazję wysłuchaniaurzekających historii o życiu w anielskiejwsi, a spacerując po Aniołowie mogą podziwiaćurokliwie położone domy. Pięknie jest tu nie tylkolatem, ale także zimą, kiedy śnieg otula gałęziedrzew, a mróz ściśnie tak mocno, że aż skrzypi podnogami. Warto wtedy wybrać się na kulig, a potemprzy ognisku zjeść piekielny bigos i wypić kieliszek„diabelskiej kity”.Grupy doceloweSposób funkcjonowaniaAniołowianie mają spore doświadczenie w budowaniumarki swojej wsi. Od lat organizują „Zlot MiłośnikówAniołów”, który na stałe wpisał się w kalendarzimprez w regionie. Sami prowadzą warsztaty ceramiczne,produkują regionalne pamiątki. Mają swojąanielską pocztówkę i pieczęć oraz „Spacerownik”,czyli przewodnik turystyczny po Aniołowie.Starsi mieszkańcy wsi uczą gotowania i robótekręcznych (koronka, haft, palmy, ceramika), wyplataniaz wikliny i sznurka oraz przybliżają tajnikirzeźbiarstwa i przekazują historię. Wszyscy pracująna rzecz estetyki swojej miejscowości, zakładają koloroweklomby, sadzą ozdobne rośliny, opiekują sięmiejscami publicznymi (przystanki, świetlica i parkz zakątkiem aniołów).Projektem zarządza już wcześniej wspomnianapani prezes Halina Cieśla, w porozumieniu z RadąNa Targach AGROTRAVEL 2009 w Kielcach, FOT. B. PAŃCZUKWWW.KSOW.GOV.PL Biuletyn KSOW 15


NAJCIEKAWSZE PAKIETY TURYSTYKI WIEJSKIEJProdukt wsi tematycznej jest przykładem dobrejwspółpracy nie tylko organizacji pozarządowych,lecz także całej społeczności i poszczególnych mieszkańców,prywatnych przedsiębiorstw i instytucji publicznych.Dzięki ofercie Anielskie smaki – diabelskieatrakcje promowana jest wieś i cały region, coma wpływ na losy konkretnych ludzi i prowadzi dopoprawy jakości ich życia.Można powiedzieć, że Aniołowo jest innowacyjnympomysłem na współczesną wieś i doskonałymprzykładem na ożywienie gospodarki wiejskiej.Park w Aniołowie, FOT. BARTOSZ RYBACZEWSKI (ARCH.LGD)Sołecką, Ochotniczą Strażą Pożarną oraz KlubemSportowym Pogrom Aniołowo.Swoją ofertę Aniołowo sprzedaje bezpośrednioprzez Stowarzyszenie na Rzecz Rozwoju Wsi „Aniołowo”,które jest także punktem lokalnej informacjiturystycznej, jak również poprzez Sieć Wsi Tematycznych„Miejsca z Duszą”, Biuro Turystyczne „Izyda”w Elblągu oraz PTTK Oddział Ziemi Elbląskiejw Elblągu.Środki na realizację projektu pochodziły z dofinansowaniaprzyznanego w ramach Projektu „EQUAL– upowszechnianie dobrych praktyk na obszarachwiejskich”, z Fundacji „Fundusz Współpracy”. Obecnieprojekt finansowany jest ze środków własnychStowarzyszenia, dotacji z Gminy Pasłęk, Powiatu Elbląskiego,realizacji LSR Obszarów Wiejskich KanałuElbląskiego oraz zarobkowania w ramach Sieci WiosekTematycznych „Miejsca z Duszą”.Znaczenie produktuOferta Anielskie smaki – diabelskie atrakcje jestwzorcowym produktem, który aktywizuje i integrujelokalną społeczność. Dzięki projektowi rozwija sięwieś i przedsiębiorczość. Aniołowo jednak zachowujeswój unikalny charakter związany z tradycyjnymrolnictwem i dziedzictwem kulturowym. Miejsceto znalazło swoją ścieżkę rozwoju, która umożliwiamieszkańcom rozwijanie zainteresowań i umiejętnościoraz przynosi dodatkowe dochody.Perspektywy dalszego rozwojuProdukt turystyczny Anielskie smaki – diabelskieatrakcje wymaga ciągłego doskonalenia i wzbogacaniago o nowe elementy. Zmusza do dalszej pracy,dlatego mieszkańcy dążą do rozwijania swoichumiejętności, chcą podejmować działania na rzeczrozwoju gospodarstw agroturystycznych wraz z budowaniemciekawej oferty pobytowej. Kładą teżnacisk na potrzebę rozwoju przedsiębiorczości. Natomiastw marzeniach pozostaje modernizacja infrastrukturyturystycznej przez strategicznego inwestorazewnętrznego oraz powstanie rozbudowanejbazy gastronomiczno -noclegowej.Wszystkie działania mieszkańców Aniołowa sąpodejmowane po to, aby ich wieś była miejscem,„w którym dobrze się odpoczywa, dobrze pracuje,mieszka z dobrymi ludźmi i bezpiecznie czuje” – jakpodkreśla pani Halina Cieśla.Na podstawie materiałów, w tym zdjęć, otrzymanychod Stowarzyszenia „Łączy Nas Kanał Elbląski”LGD w Elblągu oraz informacji dostępnych na stronachinternetowych:www.naszeaniolowo.pl, www.kanal -elblaski -lgd.ploraz www.ludziesektora.ngo.plartykuł opracowała:Katarzyna OrzechowskaDepartament Doradztwa,Oświaty Rolniczej i NaukiTel. 22 623 ‐23 ‐26,e ‐mail: Katarzyna.Orzechowska@minrol.gov.pl16Biuletyn KSOW WIOSNA 1/2012


PROJEKTY WSPÓŁPRACYw latach 2004 -2006 do chwili obecnej, jest niewątpliwiedużym atutem w rozwoju obszarów wiejskich.Świadczy o tym duża liczba LGD powstałych i funkcjonującychw Polsce w poszczególnych okresachprogramowania − w II schemacie PPL+ działało 149grup, natomiast w nowym okresie programowania2007 -2013 jest ich już 336. Doświadczenie i umiejętnościmieszkańców wsi zdobyte w wyniku wzięciaudziału w tworzeniu LGD oraz w ich późniejszej działalnościmogą zostać wykorzystane przy realizowanychprojektach współpracy.Współpraca międzyregionalna z wielu względówjest korzystna dla partnerów i nie wymaga ponoszeniatak dużych kosztów, które w przypadku znaczącychodległości są generowane przez dalekiepodróże i transport. Brak jest również barier komunikacyjnychmiedzy partnerami, co z kolei eliminujepotrzebę wydawania środków na tłumaczenie dokumentów,kursy językowe itp. oraz pozwala zaoszczędzićczas. Można także mówić o podobnych priorytetachzwartych w LSR w poszczególnych regionach,co ułatwia podjęcie decyzji o wyborze konkretnychpartnerów do współpracy. W tym miejscu warto takżepodkreślić znaczenie nowatorskich rozwiązań dlarozwoju obszarów wiejskich. Rozwiązania o charakterzeinnowacyjnym, które zostały sprawdzone nadanym obszarze, mogą być przeniesione na gruntprojektów współpracy. To właśnie współpraca dajeszansę skorzystania z szeregu możliwości, które pozwalająnadać nowy wymiar inicjatywom lokalnym.Przechodząc do projektów międzynarodowych,należy zwrócić uwagę na to, iż wymagają one wieludziałań przygotowawczych związanych z nawiązaniemwspółpracy. Podstawowe działania to wybórpartnera, określenie celów współpracy, sposobówkomunikacji, a wreszcie przygotowanie kompletnegoplanu działania. Kolejny krok to ustalenie jasnychi precyzyjnych zasad współpracy, co pozwolina zminimalizowanie problemów w trakcie realizacjiprojektu. Nie bez znaczenia jest także wspólny językwspółpracy oraz fakt, że wszyscy członkowie zespołupotrafią się nim dobrze posługiwać. Należy pamiętać,iż tylko wtedy współpraca przyniesie pozytywneefekty, gdy prawidłowo dobierzemy partnerów orazodpowiednio przygotujemy zespół. Niezmiernieważne jest systematyczne motywowanie, kontrolowanie,a także szkolenie osób zaangażowanychw realizację projektu. Warto tak zaplanować harmonogram,aby działania zostały rozłożone w czasie− pozwoli to na uniknięcie spiętrzenia działańprzewidzianych do wykonania w ramach projektu.Należy także podkreślić, że koszty tłumaczenia mogąbyć zrefundowane ze środków działania „Wdrażanieprojektów współpracy”.Gdzie i w jaki sposób poszukiwaćpartnerów?Planując realizację projektu współpracy, należy zebraćdane o potencjalnych partnerach oraz dokładnieprzyjrzeć się zgromadzonym informacjom, a takżeprzeanalizować dobre praktyki ze zrealizowanychprojektów zarówno w Polsce, jak i w pozostałych krajachUE. W tym celu wykorzystać można informacjedostępne na portalu www.ksow.pl, gdzie znajdujesię baza LGD oraz baza dobrych praktyk. Warto takżeprześledzić portal www.enrd.ec.europa.eu − zawierającyogłoszenia o poszukiwaniu partnerów dorealizacji projektów współpracy międzynarodowej.Na obu portalach można skorzystać z wyszukiwarkii wprowadzić odpowiednie kryteria wyboru partnera.Cenne w poszukiwaniu partnera będą takżekontakty pozyskane na różnego typu spotkaniach.Przydatne mogą być również materiały z konferencji,seminariów, warsztatów oraz wizyt studyjnych, którezawierają szereg informacji na temat realizowanychprojektów. Warto także polegać na rekomendacjachgrup, które z danym partnerem już współpracowałyprzy realizacji projektu.Korzyści dla obszarów objętychprojektami współpracyRealizacja projektów współpracy pozwala na zdobycienowych doświadczeń i adaptację dobrych praktyk.Jednak współpraca to nie tylko korzystanie z gotowych,sprawdzonych rozwiązań oraz dostosowywanieich do potrzeb danego regionu, ale także realizacja18Biuletyn KSOW WIOSNA 1/2012


PROJEKTY WSPÓŁPRACYnowych pomysłów na rozwój obszarów wiejskichprzez partnerów biorących udział w przedsięwzięciu.Efektem tych działań może być wzrost atrakcyjnościLGD uczestniczących w projekcie oraz ich rozwój.Należy pamiętać, iż współpraca przynosi wiele korzyści,do których niewątpliwie należą 3 :• efektywne wykorzystanie wewnętrznych orazzewnętrznych zasobów i realizacja wspólnychprojektów opartych na tych zasobach,• minimalizacja ryzyka podjęcia błędnych decyzji,• ułatwienie dostępu do informacji,• rozwój postaw i zasad demokratycznych,• zwiększenie integracji społeczności lokalnej,• ograniczenie zachowań oportunistycznych,• wzrost zachowań innowacyjnych i ułatwieniewdrażania innowacji,• rozwój oddolnych inicjatyw obywatelskich.Współpraca na poziomie lokalnym ułatwia również:• podnoszenie atrakcyjności regionu,• budowanie jej pozytywnego wizerunku,• kreowanie zintegrowanego produktu,• łagodzenie konfliktów związanych z rozwojem,• prowadzenie wspólnych działań marketingowych,informacji i promocji,• tworzenie korzystnego klimatu dla napływuinwestycji,• ochronę walorów środowiska naturalnego,• stymulowanie rozwoju infrastruktury technicznej.Wymienione powyżej korzyści odnoszą się dowspółpracy lokalnej na poziomie partnerstwa, jednakniektóre z nich mogą uzyskać także partnerzyoraz społeczności zaangażowane w projekt współpracymiędzyregionalnej oraz międzynarodowej.Współpraca na poziomie międzynarodowym dajeponadto możliwość adaptacji nowych rozwiązań or-3J. Hadyński: Strategie zarządzania współpracą. Wydawnictwo CentralnaBaza Danych, Akademia Rolnicza w Poznaniu, Poznań 2006, s. 9.Konferencja KSL+, FOT. B. KUCHARSKAganizacyjnych i technicznych, pozwala udoskonalićmetody pracy, wdrożyć nowe podejścia do rozwiązywaniaproblemów lokalnych. Efekty projektówwspółpracy mogą być długoterminowe, a nawiązanawspółpraca pozwala nie tylko na realizację działańprzewidzianych w projekcie, ale wpływa również namożliwość np. odbycia staży międzynarodowychprzez pracowników LGD i inne osoby zamieszkująceobszar działania grupy.Program Leader sprzyja procesowi budowaniawięzi sieciowych i sieciowych struktur organizacyjnych4 . Tworzenie sieci kontaktów to jedna z zasadniczychcech Leadera. Jak uważa Wasilewski 5 , poszczególnepartnerstwa powinny zawiązywać sieciwspółpracy i wymiany informacji zarówno w ramachkraju, jak i w skali międzynarodowej oraz powinnydzielić się zdobytym doświadczeniem. Przykłademtakich inicjatyw mogą być: Kujawsko -Pomorska SiećWspółpracy Leader+, Silesian Leader Network, Grupy4B. Fedyszak -Radziejowska: Społeczności wiejskie pięć lat po akcesji doUE – sukces spóźnionej transformacji, w: J. Wilkin, I. Nurzyńska (red.), Raporto stanie wsi. Polska wieś 2010, Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa2010, s. 93.5K. Wasilewski: Leader w Polsce – między ideą a rzeczywistością, w: K. Wasilewski(red.) Tworzenie partnerstw lokalnych i ich sieci na obszarach wiejskich.Doświadczenia z funkcjonowania programu Leader w Polsce w latach 2004‐‌‐2009, Wydawnictwo Uczelniane Wyższej Szkoły Gospodarki w Bydgoszczy,Bydgoszcz 2009, s. 141.WWW.KSOW.GOV.PL Biuletyn KSOW 19


PROJEKTY WSPÓŁPRACYwspółpracy” najwięcej wniosków złożyły LGD funkcjonującew województwach: małopolskim (47), mazowieckim(27) i lubelskim (26). Województwo mazowieckieuplasowało się także na pierwszym miejscupod względem liczby zawartych umów (28), natomiastna drugim miejscu znalazły się województwakujawsko -pomorskie i świętokrzyskie (21). Najmniejwniosków złożyły grupy działające w województwiedolnośląskim (3), pomorskim (6) i opolskim (7).Najwyższe łączne kwoty zrealizowanych płatnościw ramach przedmiotowego działania uzyskałyLGD w województwach: podkarpackim, kujawsko-‌‐pomorskim oraz małopolskim. W analizowanymokresie w województwie dolnośląskim zawarto tylkojedną umowę, co przekłada się na dane dotyczącekwoty zawartych umów oraz kwoty zrealizowanychpłatności – które są najniższe ze wszystkich województw.Z przedstawionego zestawienia wynikatakże, iż w dwóch województwach nie zrealizowanojeszcze żadnych płatności.Łączna liczba złożonych wniosków (304) oraz zawartychumów (187) może nie jest imponująca, jeżeliweźmie się pod uwagę liczbę LGD funkcjonującychw kraju (336), ale warto pamiętać, że współdziałaniepartnerstw staje się coraz bardziej powszechne i zaniedługi czas w Polsce liczba projektów współpracyzarówno międzyregionalnych, jak również międzynarodowychmoże znacząco wzrosnąć.Karolina Cygan − ZRW, FAPAPrzykłady projektów współpracy międzynarodowejSpotkanie z naturą 20106-10 września 2010 r.>>W dniach 6 -10 września 2010 r. na obszarze działaniaStowarzyszenia „LGD7 – Kraina Nocy i Dni”(woj. wielkopolskie) oraz Lokalnej Grupy Działania„Przymierze-Jeziorsko” (woj. łódzkie) realizowanoprojekt współpracy międzynarodowejpt. „Spotkaniez naturą 2010”, w ramachdziałania 421 „Wdrażanie projektówwspółpracy”, objętegoProgramem Rozwoju ObszarówWiejskich na lata 2007-‌‐2013. Przedsięwzięcie udałosię przeprowadzić dziękiwspółpracy, którą nawiązałypolskie LGD z dwoma grupaminiemieckimi: LAG WelterbeOberes Mittelrheintal orazLokale Aktionsgruppe Hunsrückz kraju związkowegoNadrenia -Palatynat. Liderem projektu była LokalnaGrupa Działania „Przymierze -Jeziorsko”.Wspólna realizacja tego międzynarodowego projektupokazała, że kontakt z otaczającą nas przyrodąFot. Zajęcia w gospodarstwie agroturystycznym Karczma KaliskaWWW.KSOW.GOV.PL Biuletyn KSOW 21


PROJEKTY WSPÓŁPRACYRajd rowerowy wokół zbiornika Jeziorskomoże stanowić nie tylko bogate źródło wiedzy natemat środowiska naturalnego, ale pozwala równieżw ciekawy sposób spędzić wolny czas oraz zintegrowaćmłodzież pochodzącą z różnych terenów Polskii Niemiec.Głównymi celami, jakie założyli sobie partnerzyrealizujący to przedsięwzięcie, były: integracja młodzieżyoraz edukacja ekologiczna. Skoncentrowanosię przede wszystkim na kształtowaniu świadomościekologicznej młodych ludzi i wpajaniu im zasad racjonalnegowykorzystywania zasobów naturalnych,biorąc pod uwagę znaczenie tych zasad dla zdrowiai życia człowieka. Ponadto istotne w całym przedsięwzięciubyło również przedstawienie korzyści płynącychze stosowania różnego rodzaju form aktywnegowypoczynku na łonie natury.Lokalne grupy zaprosiły do uczestnictwa w projekciemłodzież w wieku 12 -16 lat, mieszkającą naterenie, gdzie działają współpracujący ze sobą polscyoraz niemieccy partnerzy. Młodym ludziomumożliwiono zdobycie wiedzy na temat środowiskanaturalnego i dobrą zabawę w gronie rówieśników.W sumie w projekcie wzięło udział 30 osób z Polskioraz 14 z Niemiec.Zajęcia edukacyjne i integracyjneprzygotowane dlauczestników projektu odbywałysię na terenie działaniapolskich partnerów: Stowarzyszenia„LGD7 – KrainaNocy i Dni” oraz LokalnejGrupy Działania „Przymierze-‌‐Jeziorsko”.Jedną z pierwszych atrakcji,jakie zapewniono młodzieży,była wizyta w gospodarstwieagroturystycznym„Karczma Kaliska” w Szadku,stanowiącym element zasobówturystycznych obszaru„Krainy Nocy i Dni”. Uczestnicyprojektu mogli tu przyjemniespędzić czas oraz wzajemniesię poznać poprzez udział w przygotowanych przezorganizatorów konkursach i zabawach integracyjnych.Każdy chętny mógł spróbować swoich siłw rozgrywkach sportowych i zabawach ruchowych,prowadzonych na świeżym powietrzu pod okieminstruktorów. Największym powodzeniem cieszyłysię m.in. następujące konkurencje: przeciąganieliny, bieg z ciężarkiem, bieg w worku oraz rzuty docelu. Dzięki gościnności gospodarzy uczestnicy projektuobejrzeli również przebywające w gospodarstwiezwierzęta, m.in. konie oraz różnego rodzajuRajd pieszy wokół zbiornika Jeziorsko22Biuletyn KSOW WIOSNA 1/2012


PROJEKTY WSPÓŁPRACYUczestnicy projektu‌‐błotnego. Uczestnicy projektu, podzieleni namniejsze grupy, mogli wcielić się w rolę obserwatorówprzyrody – szczególnie jej okazów występującychna obszarze okalającym Jeziorsko. Młodzieżprzyglądała się im, szczególną uwagę zwracając naróżnorodność gatunków roślin i ptactwa, na stanśrodowiska naturalnego, stopień jego zanieczyszczeniaoraz jego wpływ na atrakcyjność obszaru.Dzięki realizacji międzynarodowego projektuwspółpracy pt. „Spotkanie z naturą 2010” młodzieżpochodząca z różnych obszarów Polski i Niemiecmogła w ciekawy, a zarazem nowatorski sposóbzdobywać wiedzę dotyczącą zasad racjonalnegozarządzania lokalnymi walorami przyrodniczymiregionu oraz dzielić się własnymi spostrzeżeniamii doświadczeniami związanymi z edukacją ekologiczną.Na spotkaniu podsumowującym zrealizowaneprzedsięwzięcie uczestnicy zaprezentowali swojewnioski i spostrzeżenia na temat stanu środowiskaprzyrodniczego odwiedzanych obszarów. Przedstawilije w formie prac plastycznych oraz prezentacjimultimedialnej.Justyna BudkaStowarzyszenie „LGD7 – Kraina Nocy i Dni”Projekt współfinansowany z działania 421 „Wdrażanie projektów współpracy”PROW na lata 2007-2013 (9.992,59 euro) oraz ze środków własnych(7.239,73 euro).Podsumowanie projektuZdjęcia do artykułu pochodzą z archiwów Stowarzyszenia „LGD7 - KrainaNocy i Dni” oraz Lokalnej Grupy Działania „Przymierze-Jeziorsko”24Biuletyn KSOW WIOSNA 1/2012


PROJEKTY WSPÓŁPRACYBliżej ekspresji twórczej i tradycji w rejonie pogranicza19 sierpnia 2010 r. – 18 lutego 2011 r.>>Stowarzyszenie „Lokalna Grupa Działania – KanałAugustowski i Rospuda” oraz Lokalna GrupaDziałania „Druskienniki” zostały powołane po to, abyaktywizować lokalną społeczność, podtrzymywaćkulturę i tradycję. Obydwie grupy opierają się natrójsektorowym partnerstwie – publicznym, społecznymi gospodarczym. Kierując się chęcią wymianydoświadczeń oraz potrzebą wzajemnego poznania,wspólnego pokonywania tych samych problemów,podtrzymywania tradycji – dawnych zwyczajów, rzemiosłai kuchni, oba podmioty postanowiły rozpocząćwspółpracę transgraniczną.Pierwsze oficjalne spotkanie odbyło się 3 grudnia2009 r. w Druskiennikach. Każda ze stron zaprezentowałaswoją organizację oraz cele i plany działania.W podsumowaniu grupy wyraziły wolę wspólnegoprzygotowania projektu w ramach Funduszu MałychProjektów Programu Współpracy Transgranicznej Litwa– Polska 2007 -2013.Podczas wizyty studyjnej delegacji LGD Druskiennikina terenie działania „LGD – Kanał Augustowskii Rospuda” w lutym 2010 r. uroczyście podpisano porozumienieo współpracy, a 18 sierpnia 2010 r. zawartoumowę grantową pomiędzy partnerami a Wiodącą InstytucjąZarządzającą – Stowarzyszeniem „EuroregionNiemen” oraz Instytucją Publiczną „PVC”. Już następnegodnia rozpoczęto realizację projektu „Bliżej ekspresjitwórczej i tradycji w rejonie pogranicza”, która trwałaprzez 6 kolejnych miesięcy, do 18 lutego 2011 r.Głównym celem przedsięwzięcia było wzmocnieniesieci współpracy pomiędzy partnerami orazrozwój w zakresie kultury. Zamierzenia realizowanopoprzez zachęcanie młodzieży do głębszego poznawaniakultury i tradycji regionu pogranicza i krajusąsiada. Ponadto integrowano środowiska twórczedzięki wspólnym występom scenicznym, wymianiedoświadczeń oraz wspieraniu nowych inicjatyw kulturalnych.Na podstawie zebranych przez etnografów przepisówdań regionalnych oraz tradycyjnych przetworów,na terenie trzech gmin z obszaru „LGD – Kanał Augustowskii Rospuda” i na terenie LGD z Litwy prze-Podpisanie porozumienia o współpracy, Żarnowo, FOT. MAŁGORZATA MACIĄGWWW.KSOW.GOV.PL Biuletyn KSOW 25


PROJEKTY WSPÓŁPRACYFestyn w Żarnowie, gmina Augustów, FOT. MAŁGORZATA MACIĄGregionalnej wraz z fotografiami potraw i opisemprzygotowania smacznych dań.Z pewnością doświadczenia związane z realizacjąprojektu „Bliżej ekspresji twórczej i tradycjiw rejonie pogranicza” przyczyniły się do wzbogaceniakulturowego mieszkańców. Nabycie nowychumiejętności, nawiązanie kontaktów oraz wzajemnepoznanie się przyczyniło się do rozwoju współpracytransgranicznej. Była to wartościowa lekcja kulturyi źródło wiedzy o tradycji narodów zamieszkującychpogranicze.Marzena HarasimikStowarzyszenie „Lokalna Grupa Działania– Kanał Augustowski i Rospuda”Projekt współfinansowany ze środków własnych LGD (5 723,88 euro)oraz z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego (32 435,28 euro).Folder z przepisami kuchni regionalnej,FOT. MAŁGORZATA MACIĄGWWW.KSOW.GOV.PL Biuletyn KSOW 27


KSOW na ŚląskuWyjazd studyjny do Czech, FOT. ARCHIWUM SR KSOW WOJ.ŚLĄSKIEGOMuzeum v Prirode” w Rožnově, prezentujący kulturęmaterialną Wałachów − ludu pasterskiego, od XVIwieku zamieszkującego wrota Beskidów oraz „LittleWooden Town”. Punktem kulminacyjnym wyjazdustudyjnego było spotkanie z przedstawicielamizwiązku hodowców owiec i kóz w Republice Czeskiejoraz organizacji reprezentującej projekt KonwencjiKarpackiej w miejscowości Kosariska.W kwietniu 2011 r., w ramach działań Grupy Tematycznejds. Zrównoważonego Rozwoju ObszarówGórskich, Wydział Terenów Wiejskich UrzęduMarszałkowskiego Województwa Śląskiego wewspółpracy z Biurem Regionalnym WojewództwaŚląskiego w Brukseli zorganizował wyjazd studyjnydo stolicy Belgii. Wizyta miała na celu wymianępoglądów i zaobserwowanie dobrych praktyk w zakresierozwoju obszarów górskich. Udział w licznychspotkaniach umożliwił nawiązanie współpracy międzyinstytucjonalnej,międzyterytorialnej i transnarodowej.W ubiegłym roku współpracę z Wydziałem TerenówWiejskich nawiązała hiszpańska fundacja Intercoop,która zrzesza prawie 200 spółdzielni rolniczychdziałających na obszarach wiejskich w regionieWalencji, w szczególności w prowincjach Castellóni Alicante. Fundacja jest organizacją non -profit, a jejcelem jest m.in. aktywizacja społeczna i gospodarczarolników. Głównym przejawem działalnościfundacji jest wsparcie spółdzielni rolniczych w ichaktywności komercyjnej, szerzenie idei współpracy,wymiana wiedzy i doświadczeń oraz dostawa usług.Nawiązana współpraca pozwoliła na zorganizowaniewyjazdu studyjnego dla przedstawicieli grup producentówrolnych z terenu województwa śląskiego.Udział w wizycie studyjnej umożliwił im pogłębieniewiedzy dotyczącej zagadnień z zakresu polityki rozwojuobszarów wiejskich, a także zachęcił do czerpaniaz praktyki innych podmiotów.W czerwcu ubiegłego roku Sekretariat RegionalnyKSOW, w odpowiedzi na propozycję lokalnychgrup działania z terenu województwa śląskiego,zorganizował wyjazd studyjny do Finlandii, któregocelem było uczestnictwo w międzynarodowymseminarium pn. „LAGs Global Networks Seminary”,zorganizowanym przez Europejskie StowarzyszenieLeader dla Rozwoju Obszarów Wiejskich (ELARD)oraz spotkanie z przedstawicielami fińskiej LokalnejGrupy Działania Aktiivinen Pohjois -Satakunta.Uczestnikami wyjazdu studyjnego byli przedstawiciele:lokalnych grup działania, sieci Silesia LeaderNetwork, Zarządu Województwa Śląskiego, SejmikuWojewództwa Śląskiego oraz Sekretariatu RegionalnegoKSOW.W październiku ubiegłego roku Sekretariat RegionalnyKSOW Województwa Śląskiego we współpracyze Śląską Izbą Rolniczą zorganizował wyjazd studyjnydo instytucji rolniczych w Bawarii (Niemcy), w którymwzięło udział 45 osób. Umożliwił on uczestnikomzebranie informacji o systemach prowadzenia szkoleńdoskonalących, pozwolił na przybliżenie technologiiprodukcji ekoenergii oraz nowych technologiiupraw polowych, obejmujących także nowoczesneagregaty maszynowe. W trakcie pobytu uczestnicyzostali poinformowani o specyficznych uwarunkowaniachorganizacyjnych, które wynikają z różnychkierunków prowadzonej działalności gospodarczejna terenie Bawarii. Ponadto wyjazd pozwolił także nawymianę wiedzy i doświadczeń zawodowych dotyczącychmożliwości rozwoju produkcji biopaliw i ichwykorzystania w energetyce w warunkach polskich.WWW.KSOW.GOV.PL Biuletyn KSOW 29


KSOW na ŚląskuWyjazd studyjny do Finlandii, FOT. ARCHIWUM SR KSOW WOJ. ŚLĄSKIEGOW tym samym miesiącu Sekretariat RegionalnyKSOW Województwa Śląskiego zorganizował wyjazdstudyjny do prywatnej mikrobiogazowni w Studzionceoraz do biogazowni „Farma Stonava” w Czechach.Wyjazd był częścią szkolenia prowadzonegowraz ze Śląskim Ośrodkiem Doradztwa Rolniczegow Częstochowie, podczas którego szczególny naciskpołożono na możliwości pozyskania i wykorzystaniabiogazu rolniczego oraz przedstawienie dobrychpraktyk dotyczących ochrony środowiska naturalnegona obszarach wiejskich. Uczestnikami wyjazdubyli przede wszystkim rolnicy zainteresowani zastosowaniemodnawialnych źródeł energii w swoichgospodarstwach oraz osoby związane z sektoremrolnym działające na terenie województwa śląskiego.Sekretariat Regionalny KSOW Województwa Śląskiegoodgrywa także znaczącą rolę w upowszechnianiuwiedzy poprzez organizację m.in. seminariówi konferencji.W kwietniu 2011 r. w Pszczynie odbyła się MiędzynarodowaNaukowa Konferencja Pszczelarskapoświęcona upamiętnieniu 200. rocznicy urodzinwybitnego śląskiego pszczelarza i naukowca ks.dr. Jana Dzierżona. W ramach konferencji zorganizowanezostały sesje plenarne i posterowe w kilkublokach tematycznych oraz spotkania towarzyszące.Głównymi zagadnieniami poruszanymi podczaswykładów były: hodowla i genetyka pszczół, gospodarkapasieczna, choroby i zatrucia pszczół, pożytkipszczele oraz apiterapia.W październiku 2011 r. w kompleksie pałacowo-‌‐parkowym w miejscowości Koszęcin odbyła sięmiędzynarodowa konferencja zatytułowana: „PodejścieLeader po 2013 roku wobec nowych wyzwańdla rozwoju obszarów wiejskich Europy”.Celem spotkania było wypracowanie założeń dotyczącychfunduszy strukturalnych Unii Europejskiejw latach 2014 -2020 – ich głównych założeń,zasad i obszarów wsparcia. W konferencji reprezentowanychbyło ponad 20 krajów, m.in. WielkaBrytania, Francja, Austria, Grecja oraz Litwa. W sumiew spotkaniu wzięło udział 140 przedstawicieliinstytucji zajmujących się tematyką wdrażania podejściaLeader, w tym uczestnicy z lokalnych grupdziałania, Komisji Europejskiej, ministerstw państwczłonkowskich UE, krajowych i regionalnych sieci30Biuletyn KSOW WIOSNA 1/2012


KSOW na ŚląskuKonferencja pszczelarska, FOT. ARCHIWUM SR KSOW WOJ. ŚLĄSKIEGOLGD oraz organizacji rolniczych. W trakcie spotkaniaodbyły się również imprezy towarzyszące, m.in. targiwspółpracy Silesian Leader Network połączonez prezentacją stoisk lokalnych grup działania z terenuwojewództwa śląskiego. Międzynarodowakonferencja została zorganizowana wspólnie przezMinisterstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi, SamorządWojewództwa Śląskiego oraz Śląski Związek Gmini Powiatów w ramach polskiej prezydencji w RadzieUnii Europejskiej. Honorowy patronat nad konferencjąobjął Bronisław Komorowski, PrezydentRzeczypospolitej Polskiej oraz prof. Jerzy Buzek,Przewodniczący Parlamentu Europejskiego. W jejprzygotowanie włączyło się wielu partnerów krajowychi zagranicznych − m.in. Europejskie StowarzyszenieELARD oraz Forum Aktywizacji ObszarówWiejskich (FAOW). Konferencja była również wspieranaprzez Punkt Kontaktowy Europejskiej Sieci ObszarówWiejskich (ENRD).Mając na względzie identyfikację dobrychpraktyk, upowszechnianie wiedzy i nawiązywaniewspółpracy międzynarodowej, Sekretariat RegionalnyKSOW Województwa Śląskiego powołałw 2010 r. Grupę Tematyczną ds. ZrównoważonegoRozwoju Obszarów Górskich. Nadrzędnym celemfunkcjonowania Grupy Tematycznej jest przedewszystkim prowadzenie działań, które przyczyniąsię do utrzymania bądź odtworzenia bioróżnorodnościw środowisku naturalnym obszarów górskichi zachowanie jego dziedzictwa kulturowego. Ponadtodo zadań Grupy należeć będzie budowa sieciwspółpracy między instytucjami, organizacjamipozarządowymi i gminami zainteresowanymi zrównoważonymrozwojem obszarów górskich, a takżekształtowanie świadomości społecznej odnośniedużego znaczenia obszarów górskich jako dobrawspólnego. Zajmować się będzie ona również identyfikacjądobrych praktyk w rozwoju obszarów górskich,ich analizą i rozpowszechnieniem informacjina ten temat. Pierwsze spotkanie Grupy Tematycznejpoświęcone było w dużej mierze zagadnieniomzwiązanym z różnorodnością biologiczną Karpati możliwościami jej ochrony, wyznaczeniem priorytetóworaz wypracowaniu wspólnych rozwiązańdotyczących możliwości wdrożenia Instrumentu FinansowegoLIFE+. W prace Grupy zaangażowało sięrównież Biuro Regionalne Województwa Śląskiegow Brukseli.Powyższe działania to tylko nieliczne z tych, którerealizuje Sekretariat Regionalny KSOW WojewództwaŚląskiego. W naszym regionie podejmuje sięwiele inicjatyw mających na celu poprawę jakościżycia na obszarach wiejskich oraz aktywizację społecznościlokalnej. Na uwagę zasługują różnorodnekonkursy, m.in. na najlepsze gospodarstwo ekologiczne,na najlepsze gospodarstwo agroturystyczne,czy konkurs fotograficzny, które co roku ciesząsię dużym zainteresowaniem. Warto wspomnieć teżo licznych publikacjach wydawanych i sfinansowanychze środków KSOW. Są to na przykład broszuryprezentujące lokalne grupy działania, grupy producentówrolnych oraz grupy producentów owocówi warzyw w województwie śląskim, a także listę zalecanychodmian do uprawy w województwie śląskimw latach 2010 i 2011. Wydana została również publikacjapt. „Podejście Leader w województwie śląskim”w wersji polsko - i angielskojęzycznej.Sekretariat Regionalny KSOW bez wątpienia odgrywaznaczącą rolę w integracji środowisk wiejskichw województwie śląskim. Obecnie w Sieci uczestniczyponad 100 partnerów, a zainteresowanychwspółpracą podmiotów wciąż przybywa.WWW.KSOW.GOV.PL Biuletyn KSOW 31


Z ŻYCIA KSOWWydarzenia w regionachTargi Przemysłu Spożywczego, Rolnictwa i Ogrodnictwa Grüne Woche, czyli Zielony>>MiędzynarodoweTydzień, to największe i najważniejsze w Europie spotkanie przedstawicieli branż związanych z rolnictwem,produkcją żywności i turystyką wiejską, które co roku przyciąga do Berlina tłumy zwiedzających.Podczas tegorocznych targów, trwających od 19 do 28 stycznia, polskie regiony promowały swoje przysmakipod wspólnym hasłem „Polska schmeckt!” –„Polska smakuje!” oraz pod patronatem Ministerstwa Rolnictwai Rozwoju Wsi. Rodzime produkty prezentowane były w formie kulinarnej podróży przez najsmaczniejszewyroby regionalne z całego kraju. Każdy, kto zdecydował się odwiedzić berlińską imprezę, mógł znaleźćcoś dla siebie – skorzystać z bogatej oferty produktów tradycyjnych i obejrzeć występy zespołów ludowychz różnych regionów Polski i Europy. W 77. edycji targów Grüne Woche wzięło udział 1624 wystawców z 56krajów. Tegoroczne targi cieszyły się dużym zainteresowaniem wśród zwiedzających. W sumie odwiedziłoje ponad 420 tysięcy osób, co dało rekordową liczbę w ciągu ostatnich czterech lat.Sekretariat Regionalny KSOWWojewództwa DolnośląskiegoDolny Śląsk na Międzynarodowych TargachRolno -Spożywczych Internationale GrüneWoche 2012 w BerlinieTradycyjnie już zaprezentowaliśmy produkty z DolnegoŚląska na Targach Grüne Woche 2012, należącychdo najważniejszych spotkań producentówi przetwórców żywności z całego świata. Zaoferowaliśmyszeroką paletę produktów: chleb z młynażytni na zakwasie, lokalne wyroby wędliniarsko-‌‐garmażeryjne, miody pszczele, ogórki i kapustękwaszoną, szparagi marynowane. Były słodycze,chrupki kukurydziane, a także tłoczone soki owocowei owocowo -warzywne bez dodatku wody, cukrui konserwantów. Dolny Śląsk słynie z wywodzącejsię ze średniowiecza hodowli karpia. Nie mogło gozabraknąć! Dużą popularność zyskały produkty wykorzystywanew diecie Dr. Budwig: olej lniany budwigowynieoczyszczony, len mielony oraz siemię lnianebudwigowe złociste.FOT. ARCH. SR KSOW WOJ. DOLNOŚLĄSKIEGO, IGWMiłośnicy nabiału smakowali sery kozie wytwarzanemetodami ekologicznymi. Pyłek pszczelii przetwory z cukinii w marynacie z chili to równieżprodukty z naszego regionu prezentowane podczastargów. Zainteresowaniem wśród zwiedzających cieszyłysię wyroby rękodzieła, w tym z filcu. Wiele osóbskorzystało z okazji uzupełnienia zastawy stołowejproduktami z ceramiki bolesławieckiej. O sukcesie32Biuletyn KSOW WIOSNA 1/2012


Z ŻYCIA KSOWekspozycji zadecydowała współpraca w ramach Sieciwystawców – Lokalnych Grup Działania: PartnerstwoIzerskie, Ślężanie i Qwsi oraz poszczególnychlokalnych producentów. O współpracy partnerówKSOW w regionie i najciekawszych inicjatywachrealizowanych przez dolnośląskie LGD dowiedzielisię wszyscy obecni na prezentacji zorganizowanejw dniu 26 stycznia br. na stoisku Dyrekcji Generalnejds. Rolnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich. Osobareprezentująca Sekretariat Regionalny KrajowejSieci Obszarów Wiejskich w województwie dolnośląskimwraz z LGD Partnerstwo Izerskie przedstawiłanajciekawsze przykłady aktywności na obszarachwiejskich Dolnego Śląska, podejmowane w ramachSieci i Leadera. Wspólnie z Bożeną Mulik – prezesemStowarzyszenia – zaprezentowała projekt nt. „Produktylokalne, regionalne pod hasłem Izerskie Smaki”.Prezentacji towarzyszyła degustacja m.in. „świnkipieczonej po zaciszańsku”, „czarnych gołąbków krużewnickich”.Smakowano również „gęś nadziewanąPrezentacja na stoisku DG AGRI, FOT. ARCH. SR KSOW WOJ. DOLNOŚLĄSKIEGOnaleśnikami” oraz „ciasteczka z wróżbą”. Obecna nastoisku wiceminister gospodarki Ilona Antoniszyn-‌‐Klik poparła aktywność mieszkańców obszarówwiejskich Dolnego Śląska, szczególną uwagę poświęcającaktywności kobiet na wsi.Zespół „Smolniczanie” ze Smolnika w gminie Leśnarozbawił zgromadzoną publiczność, prezentującutwory folklorystyczne regionu.Sekretariat Regionalny KSOWWojewództwa LubelskiegoLubelszczyzna na Targach Grüne Wochew BerlinieUtworzenie Krajowej Sieci Obszarów Wiejskichumożliwiło samorządowi województwa lubelskiegowyjazd na 77. Międzynarodowe Targi PrzemysłuSpożywczo -Rolnego oraz Ogrodnictwa GrüneWoche. Stoisko promocyjne merytorycznie przygotowanezostało przez Departament Rolnictwai Środowiska, natomiast sfinansowane ze środkówSekretariatu Regionalnego Krajowej Sieci ObszarówWiejskich Województwa Lubelskiego.Celem uczestnictwa w targach była promocja rodzimychproduktów spożywczych, naturalnych i ekologicznych,jak również działań związanych z rozwojemrolnictwa i agroturystyki na Lubelszczyźnie. Licznespotkania i rozmowy z przedstawicielami innych krajówstały się okazją do nawiązania nowych i umocnieniajuż istniejących kontaktów. Różnorodność naszegoregionu podkreśliliśmy poprzez zaprezentowanieFOT. ARCH. SR KSOW WOJ. LUBELSKIEGOWWW.KSOW.GOV.PL Biuletyn KSOW 33


Z ŻYCIA KSOWbarwnej oferty turystycznej, która wzbudziła sporezainteresowanie wśród gości zwiedzających targi.Przedstawiliśmy także bogatą propozycję wypoczynkuw gospodarstwach agroturystycznych.Na targi Grüne Woche 2012 Departament Rolnictwai Środowiska przygotował stoisko, na którymzagościły produkty żywnościowe z województwalubelskiego, udostępniano liczne materiały promocyjnezawierające zarówno ogólne dane o regionie,jak i informacje dotyczące walorów turystycznychLubelszczyzny. Nasze wspaniałe przysmaki cieszyłysię dużym zainteresowaniem odwiedzających, a naszczególną uwagę zasłużyły: wędliny, przetworyz ryb, smakowite miody, przetwory mleczne, mrożonki,paluszki, makarony, wyśmienite ciasta orazmiody pitne. Lubelskie rarytasy na naszym stoiskuzaprezentowały: Spółdzielnia Mleczarska w Rykach,Zakład Mleczarski Sp. z o.o. w Łaszczowie, MleczarniaMichowianka z Michowa, OSM Krasnystaw – producenciwyrobów mleczarskich, Lubella z Lublina, mającaw swoim asortymencie makarony, paluszki orazpłatki śniadaniowe, Herbapol z Lublina ze wspaniałymiherbatkami ziołowymi, chłodnia AGRAM z Lublinaz mrożonkami oraz pasieka Pana MieczysławaJanika z Pszczelej Woli z miodami. Promowały siętakże: cukiernia Zaniewicza „Allnet” Sp. z o.o. z MiędzyrzecaPodlaskiego z przepysznymi sękaczami, cukierniaMarii Siej z Lubartowa, oferująca smakowitemakowce lubartowskie i paszteciki z grzybami, SpółdzielniaPszczelarska Apis w Lublinie z wyśmienitymimiodami pitnymi, Gminna Spółdzielnia z Baranowaz wyrobami wędliniarskimi. Zaprezentowało się takżeZrzeszenie Producentów Owoców „Stryjno -Sad”z owocami oraz Gospodarstwo Rybackie „Pustelnia”Sp. z o.o. z Opola Lubelskiego wytwarzające szynkęi wędzone dzwonka z karpia. Ponadto mogliśmypodziwiać przedstawicieli Gminy Fajsławice orazStowarzyszenia na Rzecz Rozwoju Gminy Fajsławice,którzy zaprezentowali pokaz gotowania oraz degustacjęzupy chłopskiej nagrodzonej Perłą 2011.Województwo lubelskie promowane było w ramachprezentacji polskich regionów i polskiej żywności– zorganizowanej wspólnie z MinisterstwemRolnictwa i Rozwoju Wsi. Polska obecność na targachodbywała się tak jak w zeszłym roku pod hasłem „Polskaschmeckt!”, czyli „Polska smakuje!”. Tradycyjnepolskie smaki można było poznać podczas kulinarnejpodróży, w trakcie której pokazano dziedzictwo kulinarne,kulturowe oraz liczne atrakcje turystyczne Polski,w tym barwną ofertę agroturystyczną. Poprzezprezentację na naszym stoisku narodowym i regionalnymtradycyjnej, polskiej żywności, w postacikulinarnej podróży chcieliśmy zachęcić wszystkichzwiedzających, aby sami udali się w taką podróż naLubelszczyznę, zasmakowali tradycyjnych produktów,a następnie zabrali nasze niezwykle smacznerarytasy do swoich krajów. Z tego względu, że Polskajest jednym z największych eksporterów jabłek naświecie, to właśnie ten owoc z polskich sadów stałsię nie tylko elementem przewodnim naszego stoiskanarodowego, lecz również symbolem wszystkichdziałań promocyjnych związanych z udziałemw targach. Tak więc smakowitymi jabłkami częstowanibyli goście, rozdawane były one także na konferencjach,licznych spotkaniach oraz na naszymwspaniale prezentującym się stoisku.Sekretariat Regionalny KSOWWojewództwa LubuskiegoGrüne Woche – stoisko woj. lubuskiegoDo tradycji Zielonego Tygodnia należy przedewszystkim smakowanie, smakowanie i jeszcze razsmakowanie, w tym roku ponad 100 000 przysmakówz różnych, czasem bardzo odległych krajów.Innymi słowy targi w Berlinie to kulinarna podróż34Biuletyn KSOW WIOSNA 1/2012


Z ŻYCIA KSOWdookoła świata, ze szczególnym wskazaniem nawystawę z Polski oferującą wiele atrakcji. Produktyz ekologicznych upraw, kulinarne specjały i potrawyregionalne przyciągały zapachem, a na seminariachinformowano na temat zasad zdrowego odżywiania.Na stoisku naszego województwa zaprezentowalisię: browary Edi oraz Witnica z piwem niepasteryzowanym;Lubuski Związek Pszczelarzy reprezentowanyprzez Ignacego Żeglenia, Gospodarstworolno -pszczelarskie Dudek oraz GospodarstwoPszczelarskie Rutkowiak, które promowały smaki lubuskiegomiodu; z kapustą kiszoną, ogórkami orazinnymi przysmakami przyjechał Henryk Sondej; FirmaTerra -Plant prezentowała tłoczone soki owocowe;Firma Madaks Stanisław Mikanowicz przywiozłaswój specjał, czyli szynkę zapiekaną w cieście chlebowym;Jolanta i Paweł Pazdrowscy z GospodarstwaRolnego Borowiecka Łąka zachęcali do zakupu serówkozich; PHU Balcerzak jak co roku wystawiło sięze swoimi pysznymi kabanosami drobiowymi orazwędlinami naturalnymi; Stowarzyszenie Nasz Budachówkusiło gości zapachem domowych pierogów,a Towarzystwo Polesia i Białkowa – swojskim chlebem.Nie zabrakło również kwaterodawców – atutyi smaki naszego regionu prezentowały: Gospodarstworolno -agroturystyczne Dereniówka, Gospodarstwoagroturystyczne Dolatówka, Barbara i EdwardCzerwonka – Gospodarstwo Ekologiczne Agatkaoraz Ośrodek Wczasowy Kormoran.Oprócz wystawców nasze stoisko odwiedził międzyinnymi Marek Sawicki – Minister Rolnictwa i RozwojuWsi. Na targach zobaczyć można było wystawępoświęconą rolnictwu i leśnictwu. Zwiedzających –zwłaszcza tych najmłodszych – cieszyły odwiedzinyw halach wypełnionych żywymi zwierzętami, takimisamymi, jakie znajdują się w dzisiejszych gospodarstwachrolnych, a więc krowami, świniami, kozamii baranami. Specjalnie dla najmłodszych gości targówprzygotowany został wybieg ze zwierzętamidomowymi, wśród których można było obejrzeći pogłaskać m.in. koty i psy. Dużą powierzchnię wystawienniczązajął dział ogrodniczy, gdzie przedstawiononowości dotyczące kwiatów oraz innych roślinogrodowych. Zwiedzających halę kwiatową czekałarzadka okazja: poczuć zapach wiosny w środku zimy.Stoisko województwa lubuskiego przyciągałouwagę zwiedzających bogatą ofertą produktówregionalnych, przygotowanych przez lokalnych wystawców.Degustacje serów, piwa, soków, wspaniałychdomowych wędlin czy miodu były doskonałąokazją do nawiązania kontaktów z klientami i znalezieniapotencjalnych odbiorców.Targi Grüne Woche są niebywałą okazją do promocjiproduktów regionalnych na terenie Niemiec,jak również do zaprezentowania polskich regionów,kultury i lokalnych tradycji. Niewątpliwie uczestnictwow Międzynarodowych Targach Grüne Wochedaje wiele korzyści, nie tylko materialnych, ale jestrównież szansą na wymianę doświadczeń, nawiązywanienowych kontaktów i rozpoczęcie współpracymiędzyregionalnej.Sekretariat Regionalny KSOWWojewództwa ŁódzkiegoŁódzkie w BerliniePoczątek roku dla Sekretariatu Regionalnego KrajowejSieci Obszarów Wiejskich Województwa Łódzkiegoupłynął pod znakiem promocji regionu. Dwukrotnie,najpierw w styczniu, później w lutym, delegacjaprzedstawicieli województwa łódzkiego odwiedziłaBerlin, aby zaprezentować na arenie międzynarodowejprodukty spożywcze najlepszej jakości i pokazać,jak wiele ma do zaoferowania ten region.WWW.KSOW.GOV.PL Biuletyn KSOW 35


Z ŻYCIA KSOWFOT. ARCH. SR KSOW WOJ. ŁÓDZKIEGOOferta artykułów dostępnych podczas ZielonegoTygodnia była niezwykle bogata. Warto było odwiedzićtargi nie tylko ze względu na świeże produktyróżnego rodzaju, ale także maszyny, wyposażeniei urządzenia produkcyjne dla rolnictwa i ogrodnictwaoraz mnóstwo innych artykułów i ofert. Nastoisku regionu łódzkiego można było skosztowaćpieczywa, wędlin i miodów. Nie brakowało też sokówowocowych, przetworów warzywnych i piwa,będących produktami tradycyjnymi. W tym roku 9firm utwierdziło odwiedzających w przekonaniu, żełódzkie smakuje wyśmienicie. Degustacje odbywałysię wraz z folklorystycznymi występami kapeli podwórkowej„Szadkowiacy”, co znacznie podniosłoatrakcyjność stoiska.Pod znakiem promocji owoców i warzyw minąłtakże pierwszy tydzień lutego. Kolejnymi, niezwykleważnymi i popularnymi targami są MiędzynarodoweTargi Fruit Logistica. Są to znane na całym świecie targibranży owocowo -warzywnej, istotne dla rozwojutej gałęzi gospodarki. W ofercie wystawców znalazłysię nieprzetworzone, a także suszone owoce i warzywa,orzechy, przyprawy, bioprodukty. Prezentowanybył również sprzęt związany z dystrybucją żywności,tj. pakowaniem, magazynowaniem, transportemi przeładunkiem. W tym roku Łódzkie reprezentowało5 firm działających w branży owocowo -warzywnej:Pieczarka Centrum Sp. z o.o., Elita Grupa ProducentówOwoców Sp. z o.o., PPH Biofluid, SpółdzielniaProducentów Sadeks, Applex Sp. z o.o. Producencizabrali ze sobą wspaniałe produkty, które zachęcałyzwiedzających do odwiedzania stoiska i poznawaniaregionu łódzkiego z jego smacznej strony.Berlińskie targi są doskonałą okazją do promocjilokalnych marek i nawiązania bezpośrednich kontaktówhandlowych na skalę międzynarodową. Korzystająz tego także łódzcy przedsiębiorcy, dzięki temuregion staje się coraz lepiej rozpoznawany na świecie.Sekretariat Regionalny KSOWWojewództwa Pomorskiego36Polska smakuje! – pomorskie rarytasyna Targach Grüne WochePomorskie specjały podczas Targów Grüne Wochepromowali członkowie Sieci Dziedzictwa Kulinarnegoz województwa pomorskiego, m.in. SpółdzielniaMleczarska „Skarszewy” – mająca w swym asortymenciepyszne sery i masło, Pasieka Dębowa z Dębogórza– wytwarzająca miody z dodatkiem owocówi bakalii, przedsiębiorstwo Drobgen z Sierakowic –producent naturalnych wyrobów z gęsi i kaczki, KapitułaKulinarna Gdańskie Smaki – prezentująca natargach gdańskie pralinki marcepanowe oraz browarAmber z Bielkówka – jeden z najnowocześniejszychwśród małych i średnich browarów w Polsce, producentpiw opatrzony znakiem Ministerstwa Rolnictwa„Poznaj Dobrą Żywność”.Promocję pomorskich produktów wspierał występamikaszubski dziecięcy zespół regionalny „Niezabotci”z gminy Stężyca.Nasze stoisko cieszyło się dużym zainteresowaniem.Odwiedzający mogli tu nie tylko spróbować najlepszychBiuletyn KSOW WIOSNA 1/2012


Z ŻYCIA KSOWpomorskich specjałów, przede wszystkim produktówregionalnych i tradycyjnych, lecz także uzyskać informacjena temat miejsc, które warto odwiedzić na Pomorzu,zapoznać się z ofertą wypoczynkową i kulturalną.Targi były nie tylko elementem promocji, ale teżokazją do wymiany wiedzy i doświadczeń w zakresieprodukcji żywności wysokiej jakości oraz stworzyłymożliwość nawiązania kontaktów handlowychz partnerami z całej Europy. Delegacja województwapomorskiego – które reprezentowali m.in. członekZarządu Czesław Elzanowski, radni Sejmiku WojewództwaPomorskiego Mirosław Batruch i Piotr Gontarekoraz dyrektor Departamentu Programów RozwojuObszarów Wiejskich Urzędu MarszałkowskiegoJustyna Durzyńska – odbyła wiele spotkań, m.in.FOT. ARCH. SR KSOW WOJ. POMORSKIEGOz polskimi wystawcami z innych województw, a takżez przedstawicielami Okręgu Środkowej Frankonii– regionu partnerskiego województwa pomorskiego.Sekretariat Regionalny KSOWWojewództwa Warmińsko-MazurskiegoWojewództwo Warmińsko -Mazurskiena Targach Grüne Woche 2012Wśród dwunastu samorządów województw z Polskibiorących udział w prestiżowej imprezie Grüne Woche2012 nie zabrakło przedstawicieli z województwawarmińsko -mazurskiego. Jako region uczestniczyliśmyw tej znamienitej imprezie targowej po razdrugi. Stoisko Warmii i Mazur przedstawiło bogatąofertę regionalnych firm branży rolno -spożywczej,specjalizujących się w produkcji żywności tradycyjneji naturalnej.Do odwiedzania naszego stoiska zachęcały lokalnegrupy działania z regionu, które zadbały o aranżacjęwystawy prezentującej dziedzictwo kulturoweWarmii i Mazur.Oficjalne rozpoczęcie targów nastąpiło 20 stycznia2012 r. Tuż po otwarciu Minister Rolnictwai Rozwoju Wsi, Marek Sawicki, odwiedził wszystkiepolskie stoiska, a następnie spotkał się z przedstawicielamidelegacji poszczególnych województw.W pierwszych dniach trwania targów, z ramieniasamorządu województwa stoisko odwiedził panJarosław Marek Słoma – Wicemarszałek WojewództwaWarmińsko -Mazurskiego, który podjął MinistraRolnictwa i Rozwoju Wsi podczas wizyty na naszymstoisku. Na powierzchni wystawienniczej Warmiii Mazur swoje produkty spożywcze promowali: OkręgowaSpółdzielnia Mleczarska w Olecku, Pasieka Tkaczukz Grzegórzek k. Nidzicy, Zakład Produkcyjno-‌‐Handlowy „Mark” z Giżycka, Tradycyjna WędzarniaWarmińska Jarosław Jerzy Parol z Kaborna k. Olsztyna,Mazurskie Miody ZPH Karolina Bogdan Piaseckiz Tomaszkowa k. Olsztyna, Spółdzielnia ProducentówDrobiu „Marpol” ze Szwarcenowa k. Iławy.Stoisko Warmii i Mazur przyciągało wzrok ciekawymi kolorowym wystrojem. Dodatkową atrakcjąbyły występy twórców i zespołów ludowych. Stanowiłyone żywy przekaz dziedzictwa kulturowegoWarmii i Mazur prezentowany przez dwie LokalneGrupy Działania z naszego regionu: Związek Stowarzyszeńna Rzecz Rozwoju Gmin Północnego Obsza-WWW.KSOW.GOV.PL Biuletyn KSOW 37


Z ŻYCIA KSOWFOT. ARCH. SR KSOW WOJ. WARMIŃSKO ‐MAZURSKIEGOod 6 do 9 listopada 2011 roku. Podstawowym założeniemi celem wyjazdu było zapoznanie się z funkcjonowaniemgrup producentów rolnych, systememdoradztwa rolniczego, wykorzystaniem środków unijnychna rozwój produkcji rolnej w Austrii.Pobyt rozpoczęto spotkaniem w Austriackiej IzbieRolniczej w Wiedniu, gdzie grupa została wprowadzonaw tematykę rolnictwa austriackiego, ze szczeruWielkich Jezior Mazurskich (LGD9) oraz Stowarzyszenie„Łączy Nas Kanał Elbląski” Lokalna GrupaDziałania w Elblągu przy udziale Stowarzyszenia naRzecz Rozwoju Wsi Aniołowo.Z wielkim zainteresowaniem i podziwem gościeoglądali nasze stoisko. Wystawione do degustacjii sprzedaży wyśmienite wyroby warmińsko-‌‐mazurskich firm branży rolno -spożywczej cieszyłysię wielkim powodzeniem wśród gości odwiedzającychtargi. Stowarzyszenie na Rzecz Rozwoju WsiAniołowo zajęło III miejsce wśród polskich wystawcóww kategorii najbardziej sprawnej i otwartej naklienta firmy. Wyróżnienie to przyznała redakcja„Twoja Gazeta Berlin”, portal internetowy polacywberlinie.pli rockinberlin.pl.Stoisko wystawiennicze zorganizował DepartamentRozwoju Obszarów Wiejskich i Rolnictwa UrzęduMarszałkowskiego Województwa Warmińsko-‌‐Mazurskiego. Wyjazd sfinansowany został ześrodków Unii Europejskiej w ramach Pomocy TechnicznejProgramu Rozwoju Obszarów Wiejskich nalata 2007 -2013.Sekretariat Regionalny KSOWWojewództwa MałopolskiegoWyjazd studyjny do Austriizorganizowany dla małopolskich grupproducentów rolnychW ostatnich latach obserwuje się wzrost liczby podejmowanychdziałań informacyjnych mającychna celu uświadomienie szerokiej grupie producentówrolnych, jakie korzyści płyną z podejmowaniawspólnych przedsięwzięć gospodarczych w dziedzinieprodukcji rolnej i w zakresie jej komercjalizacji.Efektem tych inicjatyw jest realny wpływ na kształttworzącego się rynku artykułów rolnych i zdobyciew nim udziału.Aby pobudzić ten trend na terenie województwamałopolskiego Sekretariat Regionalny KSOW zorganizowałwyjazd studyjny dla przedstawicieli grup producentówrolnych do Austrii, który odbył się w dniachSpotkanie w Austriackiej Izbie Rolniczej w Wiedniu, FOT. SR KSOW WOJ. MAŁO‐POLSKIEGO38Biuletyn KSOW WIOSNA 1/2012


Z ŻYCIA KSOWgólnym uwzględnieniem organizacji producenckichoraz sprzedaży bezpośredniej. Ogromne zainteresowaniewywołały wizyty w organizacjach producenckich:warzyw – Marchfeld (www.eom.at), jabłek –Obst Partner Steiermark GmbH (www.opst.at), bydła,świń, owiec i kóz – Gut Streitdorf (www.gutstreitdorf.at), jak również pobyt w gospodarstwie prowadzącymsprzedaż bezpośrednią – Familie Böhm (www.heuriger -boehm.at).W Austrii duże znaczenie dla efektywnego funkcjonowaniagrup producenckich i rolnictwa ma wielkośćgospodarstw rolnych – np. w grupie producenckiejdot. warzyw średnia powierzchnia gospodarstwto 20 ha. Grupy producenckie funkcjonują w postacispółek i dla zrzeszonych w nich członków przechowują,konfekcjonują i sprzedają produkty. Wyspecjalizowanegrupy, które dominują na rynku pod względemwolumenu produkcji, mają większe szanse naustalenie dobrych cen sprzedaży. Ważna jest równieżodpowiednia promocja produktów – identyfikowanepozytywnie znaki na opakowaniach, certyfikatyprzyznawane na poziomie krajowym.Istotne znaczenie ma również mentalność ludzi,kiedy wszyscy członkowie grupy pracują na jej rzeczi mogą dzięki temu sprzedawać swoje produkty zajej pośrednictwem.Wizyta w Austrii była cennym doświadczeniem,i jak podkreślają sami uczestnicy wyjazdu – wiele elementówmożna, a nawet trzeba przenieść na naszmałopolski grunt.Sekretariat Regionalny KSOWWojewództwa MazowieckiegoTargowe propozycje KSOWWażnym zadaniem, jakie postawiła przed sobą KrajowaSieć Obszarów Wiejskich w województwiemazowieckim, jest promocja rodzimego rolnictwai przetwórstwa poprzez udział w targach i wystawach.Z europejskiego katalogu wybieramy corocznie kilkatakich imprez, gdzie Mazowsze jest reprezentowane,a stoiska polskie lub regionalne dofinansowane sąwówczas ze środków Pomocy Technicznej ProgramuRozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 -2013 –Schemat III Krajowa Sieć Obszarów Wiejskich.I tak producenci owoców i warzyw z Mazowszaznaleźli się wśród ponad 2000 wystawców z całegoświata na targach Fruit Logistica Berlin 2012, odbywającychsię w dniach 8 -10 lutego br. Ekspozycję grupproducenckich, spółdzielni, stowarzyszeń i związkówbranżowych współorganizował i współfinansował SamorządWojewództwa Mazowieckiego.Międzynarodowe targi Fruit Logistica to najważniejszewydarzenie promocyjno -handlowe w branżyowocowo -warzywnej. Jest to impreza cykliczna, skierowanagłównie do sprzedawców owoców i warzywz całego świata. Na przestrzeni lat stała się miejscem,w którym spotykają się kontrahenci z ponad 125 krajów.Na targach prezentowane były owoce i warzywaw przekroju całego łańcucha produkcji, a także przyprawy,zioła, żywność ekologiczna i kwiaty. Można byłoobejrzeć również sprzęt do przetwarzania owocówFOT. ARCHIWUM SR KSOW WOJ. MAZOWIECKIEGOWWW.KSOW.GOV.PL Biuletyn KSOW 39


Z ŻYCIA KSOWFOT. ARCHIWUM SR KSOW WOJ. MAZOWIECKIEGOi warzyw. W programie wydarzenia znalazły się takżekonferencje, pokazy i prezentacje, w tym liczne sesjepoświęcone specyficznym dla branży tematom z zakresumarketingu. Odbyło się również „Forum Świeżości– Owoce i Warzywa”, stanowiące unikalne miejscespotkań osób związanych z branżą.Mazowieckie stoisko wystawiennicze zostało wykonanew ramach współpracy ze Związkiem SadownikówRP. Samorząd Województwa Mazowieckiego,wraz z 16 producentami warzyw i owoców, przedstawiłróżnorodną ofertę produktów branżowych, a takżezaprezentował potencjał turystyczny i tradycje kulinarneMazowsza. Odwiedzający mogli skosztowaćjabłek pochodzących z mazowieckich sadów.Polskie stoisko narodowe odwiedzili m.in. przewodniczącysejmikowej Komisji Rolnictwa i TerenówWiejskich Leszek Przybytniak, dyrektor DepartamentuRolnictwa i Modernizacji Terenów Wiejskich w UrzędzieMarszałkowskim Województwa Mazowieckiegow Warszawie Radosław Rybicki oraz Minister Rolnictwa,Polityki Żywnościowej i Ochrony KonsumentówNiemiec Ilse Aigner.W bieżącym roku Mazowsze ma zamiar aktywnieuczestniczyć m.in. w targach AGROTRAVEL w Kielcach,Targach Produktów Regionalnych REGIONALIA w Warszawieczy Targach SMAKI REGIONÓW w Poznaniu.Sekretariat Regionalny KSOWWojewództwa OpolskiegoKonferencja OZE14 grudnia 2011 r. w Prószkowie pod Opolem odbyłasię konferencja „Odnawialne Źródła Energii szansąna energooszczędność w gminie, firmie i w domu”zorganizowana wspólnie z Fundacją Promocji InnowacjiGospodarczych. Jej celem była prezentacjaodnawialnych źródeł energii i działań na rzeczenergooszczędności jako innowacyjnych rozwiązańwpływających na poprawę jakości życia mieszkańcówobszarów wiejskich Opolszczyzny.Uczestnicy zapoznali się z następującymi tematami:wykorzystanie OZE w celu poprawy rentownościeksploatacji budynków (budynki inteligentne, w którychzainstalowane są nowoczesne urządzenia OZEFOT. MATERIAŁY WŁASNE UMWO40Biuletyn KSOW WIOSNA 1/2012


Z ŻYCIA KSOWi zastosowane materiały charakteryzujące się wysokimstopniem energooszczędności), audyty energetycznei świadectwa efektywności energetycznej budynków,zarządzanie kosztami energii elektrycznej,cieplnej i gazowej, praktyczne rozwiązania zwiększająceenergooszczędność w budynkach, możliwościwykorzystania energii słonecznej i wiatrowej orazenergetyczne wykorzystanie odpadów.Ważną częścią konferencji była prezentacja nowegoprogramu budowy mikrobiogazowni rolniczych– prelekcje na ten temat wygłosili: Jarosław Wiśniewski– naczelnik Wydziału Energii Odnawialnych i BiopaliwDepartamentu Rynków Rolnych oraz GrzegorzSawicki – członek Zespołu Doradców Ministra Rolnictwads. OZE, radny województwa opolskiego.Konferencji towarzyszył pokaz innowacyjnychi praktycznych rozwiązań w zakresie energooszczędnościi wykorzystania odnawialnych źródeł energii,w tym m.in. mikroelektrowni wiatrowej, którą możnazainstalować w domu, gospodarstwie lub firmie.Konferencja była jednym ze sposobów na podniesienieświadomości mieszkańców województwaopolskiego. Zaprezentowanie możliwości płynącychz wykorzystania odnawialnych źródeł energii oraz zezwiększenia energooszczędności na terenach wiejskichmoże pozytywnie wpłynąć na zrównoważonyrozwój obszarów wiejskich, poprawę jakości środowiskanaturalnego oraz na dywersyfikację źródełdochodów mieszkańców wsi.Konferencja ESRDKKonferencja ESRDK, FOT. MATERIAŁY WŁASNE UMWOW 2008 r. województwo opolskie zostało przyjętedo Europejskiej Sieci Regionalnego Dziedzictwa Kulinarnego(ESRDK). Wówczas Samorząd WojewództwaOpolskiego rozpoczął tworzenie sieci regionalnej,która obecnie zrzesza 25 członków aktywniepromujących żywność wysokiej jakości, stanowiącądziedzictwo kulinarne Opolszczyzny.W dniach 16 -17 listopada 2011 r. DepartamentRolnictwa i Rozwoju Wsi UMWO zorganizował konferencjępołączoną z wizytami studyjnymi u podmiotównależących do sieci Dziedzictwo Kulinarne Opolskie(DKO). Uczestnikami konferencji byli producencii przetwórcy żywności, właściciele restauracji, hoteli,gospodarstw agroturystycznych i ekologicznychzrzeszeni w sieci oraz przedsiębiorcy zainteresowanitą ideą. Gościem specjalnym spotkania był AndrzejButra, podsekretarz stanu w Ministerstwie Rolnictwai Rozwoju Wsi.Celem przedsięwzięcia było przybliżenie zasadfunkcjonowania sieci oraz zapoznanie uczestnikówz działalnością wybranych przedsiębiorstw. Właścicielewizytowanych podmiotów omawiali stosowanew zakładach tradycyjne metody produkcji z użyciemlokalnych surowców, prezentowali swoją ofertęoraz zapraszali do współpracy w ramach tworzeniawewnętrznej sieci DKO.W ramach konferencji uczestnicy wysłuchali wystąpieńdotyczących możliwości wsparcia rozwojuproduktów tradycyjnych i regionalnych w ramachPROW na lata 2007 -2013, obowiązujących przepisówsanitarno -weterynaryjnych, a także wpływu certyfikacjina jakość produktów spożywczych i nadzór nadjakością handlową artykułów rolno -spożywczych.Utworzenie Spółdzielni GrupProducentów Rzepaku Polski RzepakW 2011 r. w ramach programu „Konsolidacja gospodarczatowarowych producentów rolnychWWW.KSOW.GOV.PL Biuletyn KSOW 41


Z ŻYCIA KSOWZespół Roboczy Grup Producentów Rzepaku, FOT. MATERIAŁY WŁASNE UMWOwojewództwa opolskiego” z inicjatywy ZwiązkuPracodawców -Dzierżawców i Właścicieli Rolnychw Opolu oraz Opolskiego Związku Rewizyjnego RolniczychSpółdzielni Produkcyjnych podjęta zostałapróba utworzenia nowego podmiotu gospodarczego,w skład którego wchodziłyby grupy producentówrolnych oraz towarowi producenci rzepakuz województwa opolskiego. Utworzony został ZespółRoboczy Grup Producentów Rzepaku, którego zadaniembyło wypracowanie celów oraz formy prawnejnowego podmiotu gospodarczego. W dniu 5 maja2011 r. w siedzibie UMWO odbyło się spotkanie zorganizowanedla przedstawicieli grup producentówrzepaku i towarowych producentów rzepaku. Podczasspotkania 18 grup wyraziło chęć zorganizowaniasię w celu wspólnej sprzedaży rzepaku.W związku z tym Departament Rolnictwa i RozwojuWsi UMWO wspólnie ze Związkiem Pracodawców-‌‐Dzierżawców i Właścicieli Rolnych w Opolu orazOpolskim Związkiem Rewizyjnym Spółdzielni Produkcyjnychw Opolu zorganizował w II półroczu2011 r. trzy spotkania połączone z warsztatami,których celem było powołanie nowego podmiotugospodarczego – tzw. grupy grup. W trakcie tychspotkań określone zostały priorytety działalnościnowego podmiotu, jego status prawny w formiespółdzielni, wstępne założenia i zapisy statutuoraz dokumenty niezbędne do rejestracji takiegopodmiotu. Efektem tych przygotowań było zorganizowaniew dniu 25 stycznia br. spotkania założycielskiegonowej Spółdzielni Grup ProducentówRzepaku Polski Rzepak. Jest to druga taka inicjatywaw kraju (pierwsza spółdzielnia grup – producentówtrzody chlewnej powstała w woj. wielkopolskim).Ostatecznie spółdzielnię założyło 9 grup producentówrzepaku, w tym 7 z woj. opolskiego, po jednejz woj. dolnośląskiego i z woj. śląskiego. Spółdzielniazrzesza przedstawicieli dzierżawców, spółdzielcówi rolników indywidualnych. Po zarejestrowaniu jejw KRS Zarząd będzie starał się uzyskać w MinisterstwieRolnictwa i Rozwoju Wsi status związku grup.Odbyłoby się to w oparciu o przepisy ustawy z dnia15 września 2000 r. o grupach producentów rolnychi ich związkach oraz o zmianie innych ustaw. Wartopodkreślić, że jeżeli spółdzielnia uzyskałaby taki status,byłby to pierwszy związek grup w kraju.Sekretariat Regionalny KSOWWojewództwa PodkarpackiegoKonkurs „Piękna Wieś Podkarpacka 2011”W dniu 16 grudnia 2011 r. w Urzędzie MarszałkowskimWojewództwa Podkarpackiego rozstrzygniętopierwszą edycję konkursu „Piękna Wieś Podkarpacka2011”.W konkursie mogła wziąć udział każda wieś położonana terenie gminy wiejskiej lub miejsko -wiejskiejw województwie podkarpackim.Pomysł na organizację tego konkursu zrodził sięz potrzeby identyfikacji i promowania najlepszychwzorców działania, których autorami są społeczności42Biuletyn KSOW WIOSNA 1/2012


Z ŻYCIA KSOWKonkurs przebiegał dwuetapowo. Nadesłano26 zgłoszeń, które zostały ocenione przez komisję– zgodnie z kryteriami zawartymi w RegulaminieKonkursu „Piękna Wieś Podkarpacka 2011”. Do wizjilokalnej wytypowano 10 najładniejszych wsi. I takw finałowej dziesiątce znalazły się następujące miejscowości:Jodłowa (powiat dębicki), Krościenko Wyżne(powiat krośnieński), Markowa (powiat łańcucki),Otoczenie pałacu w Zarzeczu po ukończeniu projektu rewitalizacjiFOT. ARCH. SR KSOW WOJ. PODKARPACKIEGOwiejskie. Konkurs miał na celu ukazanie uroku podkarpackichwsi i dynamiki ich rozwoju. Dzięki tej inicjatywieodnotowano wiele przykładów aktywności mieszkańcówi ich zaangażowania w realizację wielu, czasembardzo nowatorskich i wzorcowych, projektów, którew sposób istotny zmieniły zarówno krajobraz wsi, jakLaureaci konkursu „Piękna Wieś Podkarpacka 2011”. Od lewej: WiesławKubicki – wójt Gminy Zarzecze, Elżbieta Wróbel – wójt Gminy Niwiska,Wiesław Baranowski – dyrektor Departamentu PROW, Robert Mucha –wójt Gminy Jodłowa, FOT. ARCH. SR KSOW WOJ. PODKARPACKIEGOteż wpłynęły pozytywnie na samych mieszkańców.Jednym z założeń konkursu było umożliwienie wymianydobrych doświadczeń i zainspirowanie potencjalnychnaśladowców. Ponadto pokazanie, że najlepszeefekty można uzyskać w oparciu o właściwy przykładdziałania, które ma na celu uzyskanie wspólnej korzyści,jaką jest przyjazna dla mieszkańca, zadbana i stanowiącawizytówkę danego regionu wieś.Widok rynku w Jodłowej oraz budynku wielofunkcyjnego i Ośrodka Zdrowia,FOT. ARCH. SR KSOW WOJ. PODKARPACKIEGONiwiska (powiat kolbuszowski), Odrzechowa (gminaZarszyn), Stobierna (gmina Dębica), Targowisko(gmina Miejsce Piastowe), Tryńcza, Zarzecze (powiatprzeworski) i Żołynia (powiat łańcucki).Laureatami konkursu zostali: Zarzecze – pierwszemiejsce, Jodłowa – drugie i Niwiska – trzecie miejsce.Wyróżnienia otrzymały: Krościenko Wyżne, Stobiernaoraz Żołynia.Konkurs „Piękna Wieś Podkarpacka 2011” jest jednymz elementów „Podkarpackiego Programu OdnowyWsi na lata 2011 -2016”, przyjętego do realizacjiprzez Zarząd Województwa Podkarpackiego. Pro-Niwiska z lotu ptaka, FOT. ARCH. SR KSOW WOJ. PODKARPACKIEGOWWW.KSOW.GOV.PL Biuletyn KSOW 43


Z ŻYCIA KSOWgram w założeniu ma sprzyjać zmianom strukturalnymobszarów wiejskich, które wiążą się m.in. z rozwijaniemróżnych form aktywności mieszkańcówwsi. Jednocześnie promuje postulat wielofunkcyjnegorozwoju tych obszarów – polegającego m.in. naprzejmowaniu przez tradycyjną wieś nowych funkcji(np. turystycznych, biznesowych).Wieś jako „minimiasto” obecnie nie stanowi poważnejalternatywy dla miejskiego stylu życia.W przyszłości wieś może być konkurencyjna poprzezofertę wysokiej jakości życia oraz produktów budzącychzainteresowanie, a także jako depozytariuszniepowtarzalnych zasobów i wartości, które składająsię na jakość życia niedostępną w miastach.Warsztaty na temat wypracowaniamodelu siedziby dla owadówpszczołowatychSekretariat Regionalny KSOWWojewództwa PodlaskiegoPszczoła murarka (samica), FOT. PIOTR SZEFER, ARCHIWUM KSOW WOJ. PODLASKIEGOJak Krajowa Sieć Obszarów Wiejskich może przyczynićsię do zwiększenia bioróżnorodności terenów wiejskichoraz zwiększenia efektywności zapylania roślin?Uczestnicy spotkania, które odbyło się 30 stycznia2012 r., znają odpowiedź na to pytanie – rozwiązaniemjest pracowity i nieszkodliwy owad: pszczoła murarka(Osmia rufa L.). Stworzenie to zakłada kolonie w szczelinachoraz pęknięciach drzew i budynków, chętniezasiedla też wszelkiego rodzaju materiały w kształcierurki. Idealnie do tego celu nadaje się trzcina, dlategoowady te niegdyś powszechnie zamieszkiwały strzechyzabudowań gospodarskich.Innowacyjność pomysłu na projekt realizowanyw ramach KSOW polega na stworzeniu dla tego owadasiedzib w formie rękodzieła ludowego. Latem tegoroku odbędzie się plener rzeźbiarski, gdzie powstanąrzeźby, stanowiące jednocześnie miejsce do zasiedleniaprzez murarkę ogrodową. Nie trzeba chyba nikogoprzekonywać, jak ważne może być umieszczenie tegotypu „uli” w sadach i ogrodach, zwłaszcza w odniesieniudo problemów z populacją pszczoły miodnej.O słuszności naszego pomysłu świadczy frekwencjana spotkaniu koordynacyjnym, gdzie zamiastspodziewanych kilkunastu osób odwiedziło nas ponad70! Ustalono, że plener odbędzie się na terenieBiałostockiego Muzeum Wsi w Osowiczach. Wszystkiezainteresowane podmioty zapraszamy do współpracy– więcej informacji znajdą Państwo na stronie www.podlaskie.ksow.pl.Konkurs „Produkt europejskiz Podlaskiego”Certyfikacja produktów regionalnych i tradycyjnychjest ważnym elementem polityki Unii Europejskiej.Dlatego też SR KSOW Województwa Podlaskiego przeprowadziłkonkurs, którego celem była identyfikacjaproduktów występujących w regionie oraz wsparcieorganizacji producenckich w przeprowadzaniu reje-44Biuletyn KSOW WIOSNA 1/2012


Z ŻYCIA KSOWstracji. Co istotne, nagrodąw tej inicjatywie nie był anisprzęt AGD, ani pieniądze.Laureaci mogli natomiast liczyćna sfinansowanie przezSR KSOW kosztów przygotowania wniosków składanychdo Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. W przygotowywaniudokumentacji szczególnie istotne są specjalistycznebadania laboratoryjne, które niekiedy bywająbardzo kosztowne.Komisja, która zebrała się w dniu 9 lutego br., bardzowysoko oceniła następujące produkty: ser z Wiżajnzgłoszony przez stowarzyszenie Macierzanka oraz miód„Lipiec Białowieski” – zgłoszony przez StowarzyszeniePszczelarzy Rejonu Puszczy Białowieskiej. – Zgłoszeniabyły tylko dwa, lecz należy pamiętać o wysokich wymaganiach,jakie postawiliśmy producentom – mówiEwa Kulikowska – dyrektor UMWP odpowiedzialna zaKSOW w województwie podlaskim, a jednocześnieprzewodnicząca komisji. Przynaszym wsparciu liczba produktówzarejestrowanych naterenie Podlasia może znaczącowzrosnąć. Komisja – w składktórej weszli przedstawiciele takich instytucji jak: MinisterstwoRolnictwa i Rozwoju Wsi, Wojewódzka InspekcjaJakości Handlowej Artykułów Rolno -Spożywczych,Izba Przemysłowo -Handlowa w Białymstoku, MuzeumPodlaskie oraz Podlaski Ośrodek Doradztwa Rolniczego– przyznała dwie równorzędne nagrody. Oznaczato, że każda z grup producentów otrzyma po 15 tys. złna przygotowanie specyfikacji dla sera z Wiżajn i miodu„Lipiec Białowieski”.Przypomnijmy, że obecnie mamy zarejestrowanypierekaczewnik oraz miód z Sejneńszczyzny/Łoździej.Na naszym terenie wytwarzana jest również część miodukurpiowskiego. Na dobrej drodze do rejestracji jesttakże twaróg hajnowski oraz ser koryciński „Swojski”.Sekretariat Regionalny KSOWWojewództwa WielkopolskiegoZ „Barką” po nowe doświadczeniaUczestnicy podróży studyjnej w młodzieżowym ośrodku szkoleniowymw Nienburgu, FOT. PIOTR SZYMAŃSKIRolnicy prowadzący własne gospodarstwa są najlepszyminauczycielami zawodu. Przekonali sięo tym uczestnicy podróży studyjnej zorganizowanejw dniach od 6 do 11 lutego przez Towarzystwo UmiejętnościRolniczych we współpracy z Fundacją PomocyWzajemnej „Barka” i Sekretariatem Regionalnym KrajowejSieci Obszarów Wiejskich z Wielkopolski. Programpodróży przygotowany został tak, by jego uczestnicymogli zapoznać się z funkcjonowaniem niemieckichinstytucji kierujących wsparcie dotyczące integracjizawodowej do grup zagrożonych wykluczeniem społecznymz obszarów wiejskich. Nie mniej istotną częściąpodróży było zapoznanie się z organizacją i programamirolniczego szkolnictwa zawodowego.Piętnastoosobowa grupa wielkopolskich przedstawicieliszkolnictwa rolniczego, pracowników pomocyspołecznej oraz organizatorów gościła w powiatowymmieście Nienburg w Dolnej Saksonii.Gospodarzem wizyty był ośrodek kształcenia rolniczegoDEULA – Nienburg Sp. z o.o.WWW.KSOW.GOV.PL Biuletyn KSOW 45


Z ŻYCIA KSOWBy zapobiec pogarszaniu się sytuacji mieszkańcówwsi, w związku ze zmniejszającą się liczbą miejscpracy w rolnictwie, uczestnicy podróży poznawaliniemieckie sposoby na radzenie sobie z wykluczeniemspołecznym.– Bardzo interesujące dla mnie – mówił PiotrSzymański z Fundacji „Barka” – było zapoznanie sięz szerokoprofilowym kształceniem rolniczym, takby umiejętności nabyte w szkole absolwenci mogliwykorzystywać w rolnictwie, ale także w innychobszarach gospodarki, bez dodatkowego szkolenia.Interesujący jest także system praktycznej preorientacjizawodowej prowadzony wspólnie z Lions Clubjuż na podstawowym szczeblu nauki, jak na przykładprogram praktyk zawodowych.Stanisława Ciszyńska – uczestniczka podróży,wicedyrektor Zespołu Szkół Rolniczych – CentrumKształcenia Praktycznego w Kościelcu, od wielu latwspółpracującego z ośrodkiem DEULA – zauważa, żepoprzez to centrum uczniowie jej szkoły mają możliwośćodbywania praktyk w niemieckich gospodarstwachrolnych. Wyjazdy te dają możliwość zdobyciadoświadczenia, np. w obsłudze wysoko zautomatyzowanychmaszyn rolniczych, a jednocześnie są sposobemna poznanie specyfiki życia niemieckiej wsi.Podróż studyjna do Nienburga pozwoliła zwiększyćzakres działania Sekretariatu KSOW o obszarznajdujący się na pograniczu kształcenia zawodowegow rolnictwie i zapobiegania wykluczeniu społecznemuna obszarach wiejskich.Sekretariat Regionalny KSOWWojewództwa ZachodniopomorskiegoWizyta studyjna przedstawicieli SieciObszarów Wiejskich z FinlandiiNa zaproszenie Zachodniopomorskiej Sieci LeaderStowarzyszenie „Lider Wałecki” zorganizowało wizytęstudyjną przedstawicieli Sieci Obszarów Wiejskichz Finlandii, którzy odwiedzili województwo zachodniopomorskiew dniach 16 -19 stycznia br.Celem wizyty było nawiązanie współpracy międzylokalnymi grupami działania z Polski i Finlandii orazwymiana doświadczeń i informacji na temat dobrychpraktyk. Najważniejsze zagadnienia omawiane podczasspotkań dotyczyły projektów współpracy z zakresu:turystyki, kuchni regionalnej, rolnictwa, leśnictwa,łowiectwa, wędkarstwa oraz energii odnawialnej.Pierwszy dzień wizyty rozpoczął się od oficjalnegoprzywitania gości z Finlandii przez wicemarszałkaWojewództwa ZachodniopomorskiegoAndrzeja Jakubowskiego oraz przez zarząd ZachodniopomorskiejSieci Leader. Następnie przedstawicielelokalnych grup działania z województwaFOT. ARCHIWUM SR KSOW WOJ. ZACHODNIOPOMORSKIEGOzachodniopomorskiego oraz z Finlandii udali się doEuropejskiego Centrum Spotkań w Barlinku, gdziegoście uczestniczyli w warsztatach tanecznych i ceramicznych.Podczas drugiego dnia wizyty zaprezentowanoinwestycje zrealizowane ze środków ProgramuRozwoju Obszarów Wiejskich 2007 -2013 na terenietrzech lokalnych grup działania: StowarzyszeniaSzanse Bezdroży Gmin Powiatu Goleniowskiego,Stowarzyszenia „Wiejska Inicjatywa Rozwoju” i „Part-46Biuletyn KSOW WIOSNA 1/2012


Z SEKRETARIATU CENTRALNEGO KSOWnerstwa w rozwoju”. Pokazano m.in. plaże, molo, portrybacki, port przeładunkowy, nowo utworzony placzabaw, przystań przy Kanale Młyńskim, CzarnocinPark Natury Zalewu Szczecińskiego oraz CentrumSłowian i Wikingów. Podsumowaniem drugiego dniabyła prezentacja linii technologicznej w gospodarstwierybackim „Miedwie”.Trzeciego dnia została zorganizowana konferencjaz udziałem piętnastu lokalnych grup działaniaz Polski, przedstawicieli Sieci Obszarów Wiejskichz Finlandii oraz Ministerstwa Rolnictwa i RozwojuWsi. Podczas konferencji zostały poruszone kluczowesprawy związane z realizacją międzynarodowychprojektów współpracy oraz ze współpracą pomiędzysieciami organizacji działających w zbliżonych obszarachtematycznych. Szczególnym zainteresowaniemuczestników konferencji cieszyły się zagadnieniadotyczące stanowiska Polski wobec projektówrozporządzeń na lata 2014 -2020. Po konferencji zorganizowanotakże targi kontaktów, podczas którychbyło można wymienić się danymi teleadresowymii omówić dalsze przedsięwzięcia do realizacji w ramachdziałania 421 „Wdrażanie projektów współpracyw zakresie operacji polegających na realizacjiprojektów współpracy objętego PROW 2007 -2013”.Stworzono zarys przyszłej współpracy. Ma ona polegaćna wizycie lokalnych grup działania z województwazachodniopomorskiego w Finlandii orazwspólnym udziale w projekcie międzynarodowymLokalnej Grupy Päijänne Leader & Etpähäry, Stowarzyszenia„Lider Wałecki” oraz grup działania z Polski,Finlandii, Łotwy, Niemiec i Czech.KSOW dla młodzieżyz regionu Morza Bałtyckiego>>Projekt flagowy „Zrównoważony rozwój obszarówwiejskich”, który przyjęty został w ramachplanu działania unijnej strategii dla regionuMorza Bałtyckiego, może być szansą na stworzenieplatformy współpracy między organizacjamiskupiającymi młodzież z obszarów wiejskich.Podstawowymi założeniami projektu są: większezaangażowanie się młodych ludzi w rozwójlokalny oraz wspieranie innowacji na obszarachwiejskich. Partnerska współpraca między organizacjamiz poszczególnych państw członkowskichUE – zarówno o zasięgu lokalnym, regionalnym,jak i narodowym – oraz instytucjami wspieraniainnowacji może przyczynić się do promowaniaskutecznych rozwiązań i pomysłów.Projekt flagowy ukształtował się w drodze dialogupomiędzy Krajowymi Sieciami Obszarów Wiejskichz ośmiu krajów członkowskich obszaru basenu MorzaBałtyckiego. Po przyjęciu unijnej Strategii dla regionuMorza Bałtyckiego i zaprezentowaniu projektuKrajowe Sieci Obszarów Wiejskich z Polski i Szwecjizostały liderami tego przedsięwzięcia.Przyjęte w projekcie cele są odpowiedzią na aktualnewyzwania i problemy obszarów wiejskich, wśródktórych szczególnie niepokojące jest zjawisko odpływuludzi młodych z terenów wiejskich, co wpływa nadramatyczną sytuację demograficzną nadbałtyckichwsi. Drugim niekorzystnym zjawiskiem – któremuchcą przeciwdziałać autorzy projektu – jest niskiezaangażowanie się młodzieży w życie lokalnych społeczności.W projekcie opracowany został pewien mechanizm,który będzie pomagał w niwelowaniu tychzjawisk. Polega on przede wszystkim na dotarciu dośrodowisk młodzieży, tak by miała szansę przedsta-WWW.KSOW.GOV.PL Biuletyn KSOW 47


Z Sekretariatu Centralnego KSOWwienia własnej wizjiżycia na wsi. Związaniewłasnych marzeńi oczekiwańz miejscem urodzeniaułatwi młodymludziom zaangażowaniesię w życielokalnych społeczności,a w konsekwencjimoże także zaważyć naich decyzji o pozostaniuna wsi. W tym kontekścieistotne jest również, abystworzyć na obszarach wiejskichklimat przyjazny innowacjomi rozwojowi przedsiębiorczości.Projekt podzielony został na dwa etapy. Pierwszy,zaplanowany na okres marzec 2012 – luty 2013,skupiać się będzie na stworzeniu partnerstwa pomiędzypodmiotami państwowymi i regionalnymiw celu wspólnego ubiegania się o finansowanieprojektu przez Instytut Szwedzki lub w ramach programuInterreg. Drugi etap koncentrował się będziena wzmacnianiu partnerstwa i kontynuowaniu pracypolegającej na identyfikowaniu dobrych praktyki metod zachęcających młodzież do większego zaangażowaniasię w rozwój lokalny. Istotnym aspektemtego zadania będzie wyodrębnienie inicjatyw wspierającychinnowacje na obszarach wiejskich. Na tymetapie podejmowane będą też działania służące upowszechnianiuuzyskanych wyników wśród politykówi decydentów. W tym celu planuje się zorganizowanieserii warsztatów i seminariów we wszystkich krajachuczestniczących w projekcie. Zagadnienia dotyczącemłodzieży i innowacyjności będą poruszane równieżpodczas organizowanych konferencji. Tematyka konferencjii seminariów będzie się koncentrować na metodachangażowania młodzieży w rozwój regionalnyoraz na prezentacjach dotyczących wizji przyszłościobszarów wiejskich, stworzonych przez młodych ludzina podstawie doświadczeń z działań lokalnych.Na konferencjach przedstawianebędą takżemetody wspieraniainnowacji i sposobyszkolenia młodzieżyw zakresieinnowacyjnegomyśleniai przedsiębiorczości.Na lata 2013 -2014przewidziano zorganizowaniekilku seminariówdotyczących całego regionuMorza Bałtyckiego. Z pomocąorganizacji młodzieżowych, naukowcówi władz publicznych wypracowane koncepcje będąmogły znaleźć zastosowanie, przy uwzględnieniulokalnej specyfiki, w poszczególnych krajach. Działaniabędą nastawione na poszerzanie partnerstwapoprzez docieranie do młodzieżowych organizacjiskupionych na innowacyjności. Finałem projektu będziezaproszenie przedstawicieli wszystkich państwczłonkowskich na konferencję, podczas której regionMorza Bałtyckiego zostanie zaprezentowany jakoprekursor we wspieraniu innowacyjności i zaangażowaniamłodzieży z obszarów wiejskich.Kluczem do sukcesu programu jest zaangażowaniepodmiotów, które działają aktywnie na obszarachwiejskich, co sprzyjać będzie wymianie pomysłówi doświadczeń. Tak skonstruowane zadania mogąmieć silny wpływ na politykę rozwoju regionalnego,w tym kierunku, aby wspierała ona zaangażowaniemłodzieży oraz innowacyjność w rozwoju regionalnym.W związku z powyższym gorąco zachęcamyPaństwa do bliższego przyjrzenia się projektowi.Więcej informacji znajduje się na portalu KSOW(www.ksow.pl). Zachęcamy do współpracy organizacjemłodzieżowe, instytucje i ośrodki naukowezainteresowane udziałem w projekcie.Zespół Koordynacji KSOWFundacja Programów Pomocy dla Rolnictwa FAPA48Biuletyn KSOW WIOSNA 1/2012


KALENDARIUM KSOWW Y D A R Z E N I AHarmonogram wydarzeńkwiecień – czerwiec 2012 r.• 20 -22 kwietnia − IV Międzynarodowe Targi Turystyki Wiejskiej i AgroturystykiAGROTRAVEL w Kielcach• 27 -28 kwietnia − ENRD Leader Event 2012 − seminarium w Brukseli dla przedstawicielilokalnych grup działania ze wszystkich krajów członkowskich Unii Europejskiej na temat„Lokalne strategie rozwoju i współpracy: kluczowe podejście do rozwoju lokalnego”.W programie: giełda sieciowania i współpracy partnerów.• 10 -12 maja − I Europejski Jarmark Produktów Lokalnych w Puy en Velay we Francji.W programie: spotkania i wizyty na farmach połączone z debatą nt. promocji lokalnychproduktów, różnych form sprzedaży bezpośredniej, produkcji żywności wysokiej jakościoraz przetwarzania produktów.• 25 -26 maja − Transnational LAG Fair − Międzynarodowe targi lokalnych grup działaniana Litwie. W programie: konferencja z udziałem krajowych sieci obszarów wiejskichpaństw członkowskich, targi mające na celu wzmocnienie i rozwijanie międzynarodowejwspółpracy i kontaktów.• 29 -31 maja − Międzynarodowe spotkanie LeaderFEST 2012 w Lewoczy na Słowacji.W programie: warsztaty tematyczne, konferencja poświęcona zintegrowanemu podejściudo wnioskowania w ramach metody Leader po 2013 r.• 12 -14 czerwca − Międzynarodowa konferencja LINC 2012 nt.: „Zaangażowanie i wolontariat”w Tartu w południowej Estonii. W programie warsztaty teoretyczne i praktyczne.• 28 -29 czerwca − Seminarium poświęcone tematowi finansów wsi (Rural Financing)na Łotwie.WWW.KSOW.GOV.PLBiuletyn KSOW


W dniach 20 -22 kwietnia br.w Warszawie odbędą sięTargi ProduktówRegionalnych„REGIONALIA”Targi zostały objęte honorowym patronatem MinistraRolnictwa i Rozwoju Wsi. Główną ideą tego wydarzeniajest promocja zdrowej i ekologicznej żywności orazproduktów regionalnych, w tym również rzemiosła artystycznegoz Polski i zagranicy.W programie organizatorzy przewidzieli również paneledyskusyjne oraz pokazy mistrzów kuchni i konkursy nanajsmaczniejsze i najzdrowsze potrawy.W i ę c e j i n f o r m a c j i : w w w . r e g i o n a l i a . c o m . p lBiuletyn KSOWRedakcja:Fundacja Programów Pomocy dla Rolnictwa FAPAul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa, www.fapa.org.plBeata Szybińska - redaktor naczelnyBarbara Kucharska - redaktor prowadzący, b.kucharska@fapa.org.plMarta Leoniak - sekretarz redakcji, m.leoniak@fapa.org.plZespół Redakcyjny w składzie: Wanda Chmielewska ‌‐Gill, Aleksandra Chlebicka,Krzysztof Janiak, Andrzej Kalicki, Krzysztof Kwiatkowski, Barbara Kucharska, MartaLeoniak, Beata Szybińska oraz Andrzej Sobieszek, MRiRWZdjęcia pochodzą z archiwów Sekretariatów Regionalnych KSOW, Digitouch (dostarczoneprzez PPH Zapol s.j.), od autorów artykułów i członków Zespołu Redakcyjnego.Biuletyn dostępny na stronie internetowej www.ksow.plNakład: 5000 egzemplarzyPrzygotowanie do druku oraz druk: PPH Zapol s.j.© Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju WsiFundacja Programów Pomocy dla Rolnictwa FAPA

More magazines by this user
Similar magazines