Zarządzanie WYKŁAD IV - Wydział Zarządzania

zarz.agh.edu.pl
  • No tags were found...

Zarządzanie WYKŁAD IV - Wydział Zarządzania

Akademia Górniczo-HutniczaWydział ZarządzaniaZarządzaniekierunek: Zarządzanie i Inżynieria ProdukcjiWYKŁAD IVdr Rafał KusaPlan wykładuMotywowanieDobór personelu i zarządzanie zasobami ludzkimi,zespoły robocze, umiejętności interpersonalne,synergia.Istota pracy kierowniczej, role kierownicze, stylekierowania, umiejętności kierownicze, składnikikierowania.PrzywództwoKontrolaZasady zarządzaniadr Rafał Kusa, Zarządzanie, Wykład IV2Proces zarządzaniaMotywowaniewielkośćzadanawielkość pożądanaplanoorga-motynizo-wowawaniewanie niepodsystem zarządzania(regulator)kon-trolawielkośćnastawianapodsystemwykonawczyzakłóceniawielkośćrealizowanadr Rafał Kusa, Zarządzanie, Wykład IVMotywowanie – wyjaśnianie celów działalnościoraz pobudzanie wykonawców do ichwykonania, w szczególności:• zaznajomienie uczestników organizacji zcelami, zadaniami i sposobami ich realizacji,obowiązującymi regułami i procedurami• uruchomienie stymulatorów skłaniających dorealizacji celów organizacji i respektowaniawzorców zachowań organizacyjnychdr Rafał Kusa, Zarządzanie, Wykład IVsprzężenie zwrotne34Uwarunkowania motywacjiPiramida potrzeb Maslowadr Rafał Kusa, Zarządzanie, Wykład IVdr Rafał Kusa, Zarządzanie, Wykład IV561


Narzędzia motywowaniaPrzykładowe formy płac• administracyjne• ekonomiczne• psychologiczne• politycznedr Rafał Kusa, Zarządzanie, Wykład IVdr Rafał Kusa, Zarządzanie, Wykład IV78Proces zarządzania zasobami ludzkimiZespoły1. Planowanie zasobów ludzkich2. Pozyskiwanie personelu2.1. Rekrutacja2.2. Dobór2.3. Wprowadzenie do pracy3. Ocenianie4. Rozwój personelu5. Wynagradzanie6. Zwalnianiedr Rafał Kusa, Zarządzanie, Wykład IV9Zespół to grupa, która ma wspólne cele orazświadomość konieczności wysiłków każdego zczłonków dla ich osiągnięcia. Zespół samsiebie postrzega jako zespół, zmierza wzespołowym kierunku i ma własne zespołowesposoby działania[D. Steward]Zespół to mała liczba osób posiadającychwzajemnie uzupełniające się umiejętności,wspólny cel, dążenia i sposoby działania, zaktóre czują się wspólnie odpowiedzialne[Katzenbach, Smith]dr Rafał Kusa, Zarządzanie, Wykład IV10Zespoły stałe i projektoweRole odgrywane w zespole [Margerison, McCann]Rodzaje zespołów:• stałe• tymczasowe (projektowe, zadaniowe)dr Rafał Kusa, Zarządzanie, Wykład IV• reporter-doradca – zbiera informacje i prezentuje je w zrozumiałejformie• twórca-innowator – czerpie radość z wymyślania nowychpomysłów i metod pracy• badacz-promotor – podchwytuje pomysły i lansuje je w grupie• rzeczoznawca-inwestor – przyjmuje pomysły i lansuje je w grupie• napędzający-organizator – sprawia, że zadania są wykonane,zwraca uwagę na cele, terminy i budżety• kończący-producent – układa plany i systemy standardów, byupewnić się, że wyniki zostaną osiągnięte• kontroler-inspektor – zajmuje się szczegółami oraz pilnujeprzestrzegania zasad i przepisów• utrwalacz – służy wskazówkami i pomocą w utrzymaniustandardówdr Rafał Kusa, Zarządzanie, Wykład IV11W zespole powinni znaleźć się członkowie z inklinacjami do każdej zpowyższych ról.122


Zasady tworzenia zespołów roboczychZespoły jednolite i zróżnicowane• odpowiednia liczebność zespołu• członkowie zespołu posiadają kwalifikacje, niezbędnado realizacji zadań• relacje pomiędzy członkami zapewniają sprawnąkomunikację• kierownik posiada autorytet• kierownik ma możliwość swobodnego doborupodwładnych – członków zespołu, którym kieruje(związane jest to z odpowiedzialnością kierownika, arównocześnie wpływa na jego zaangażowanie)• odpowiedni poziom zróżnicowania zespołudr Rafał Kusa, Zarządzanie, Wykład IV13zaletywadyZespoły jednolitelepsze porozumieniei współpracastosunkowo niskistopieńinnowacyjnościZespoły zróżnicowanewyższa skuteczność realizacjizadań trudnych i złożonych,bardziej innowacyjny izorientowany na poszukiwanietwórczych rozwiązańdestruktywne skutki zderzeniasię różnych wartości ipoglądów członków zespołuZadanie kierownika: wybór stosownego do realizowanegozadania stopnia i rodzaju zróżnicowania członków zespołudr Rafał Kusa, Zarządzanie, Wykład IV14Etapy rozwoju zespołu [Tuckman]Cechy skutecznych zespołów [Katzenbach, Smith]Formowanie[forming]Pojawia się zaangażowanie, poleganie na liderze, badanie charakteru sytuacji izadania oraz tego, jakie zachowanie jest do przyjęcia↓Okres „burzy i naporu”[storming]Istnieje konflikt, emocjonalny opór przed przyjęciem wymagań stawianych przezzadanie, opieranie się kontroli a nawet bunt przeciwko liderowi↓Normowanie[norming]Rozwija się spójność grupy, pojawiają się normy, poglądy są otwarcie wypowiadane,potęguje się wzajemne wsparcie i współpraca, a grupa zyskuje poczucie tożsamości↓Działanie[performing]Problemy interpersonalne zostają rozwiązane, role stają się elastyczne i funkcjonalne,pojawiają się konstruktywne próby realizacji zadań, istnieje energia potrzebna doskutecznego wykonania pracydr Rafał Kusa, Zarządzanie, Wykład IV15• Zespoły stanowią podstawowe jednostki działania w większościorganizacji. Łączą umiejętności, doświadczenia i poglądy kilku osób• Praca zespołowa dotyczy całej organizacji oraz konkretnych zespołów.Reprezentuje „zbiór wartości”, zachęcających do zachowań takich jakwspólne słuchanie, wczuwanie się w potrzeby innych, rozstrzyganiewątpliwości na korzyść zainteresowanych, dawanie wsparcia tym, którzygo potrzebują, oraz dostrzeganie zainteresowań i osiągnięć innych• Zespoły tworzy się w odpowiedzi na potrzeby organizacji. Potrzeby testanowią dla zespołów źródło energii• Zespoły osiągają lepsze efekty, niż jednostki działające samotnie czy dużezgrupowania, zwłaszcza jeśli do uzyskania efektów potrzebne sązróżnicowane umiejętności, opinie i doświadczenia• Zespoły są elastyczne i reagują na zmieniające się wymagania. Potrafiąszybciej, dokładniej i skuteczniej dostosować swoje metody działania donowych informacji czy wyzwań niż jednostki uwikłane w skomplikowanekonwencje organizacji• Zespoły osiągające wysoki poziom wykonania poświęcają dużo czasu iwysiłku na badanie, kształtowanie i porozumiewanie się co do celów,zarówno kolektywnych, jak i indywidualnych. Cechuje je głębokiezaangażowanie w dążeniu do polepszenia wyników i osiągania sukcesu.dr Rafał Kusa, Zarządzanie, Wykład IV16Cechy zespołów dysfunkcjonalnychEfekt synergiczny• atmosfera jest napięta i zbyt formalna• dyskutuje się zbyt dużo i bez skutku albo dyskusję opanowujądominujący członkowie zespołu• członkowie zespołu tak naprawdę nie rozumieją, co mają robić, jakie celeEfekt synergiczny EFsyn – różnica między łącznymstoją przed nimi i jakich standardów działania mają przestrzegaćefektem EF działania zbioru podmiotów Pi, miedzy• ludzie nie słuchają się nawzajem• często zdarzają się nieporozumienia, które zazwyczaj dotyczą sprawktórymi zachodzi współdziałanie V, a sumąosobistych czy różnic opinii, nie zaś opartej na rzeczowych argumentachdyskusji czy rozbieżnych punktach widzeniaefektów jednostkowych ef, jakie mogłyby te• decyzje nie są podejmowane wspólnie przez członków zespołupodmioty osiągnąć działając w pojedynkę, a więc• zdarzają się wypadki otwartych ataków personalnych lub ukrytychosobistych animozjinie wchodząc we współdziałanie• ludzie nie maja poczucia, że mogą swobodnie wypowiadać własne opinie• niektórzy członkowie zespołu wycofują się (lub pozwala im się wycofać),zostawiając innym wykonanie pracy• działaniom członków zespołu brakuje elastyczności – ludzie nieróżnica dodatnia synergiawykorzystują w pełni swoich umiejętności lub unikają niektórych zadań;nie ma wielu przykładów zróżnicowania umiejętnościróżnica ujemna dyssynergia• w zespole dominuje lider; więcej uwagi poświęca się temu, kto sprawujekontrolę, niż samej pracy• zespół ustala własne standardy i normy, które mogą być niezgodne zestandardami i normami organizacji 1718dr Rafał Kusa, Zarządzanie, Wykład IVdr Rafał Kusa, Zarządzanie, Wykład IV3


Umiejętności interpersonalneKlasyfikacja kompetencji kierowniczychKompetencje interpersonalne (społeczne) –predyspozycje do współpracy z innymiczłonkami organizacji.Ważna jest tu umiejętność empatii, rozumienia imotywowania zarówno pojedynczych osób, jaki zespołów (grup) ludzi.dr Rafał Kusa, Zarządzanie, Wykład IVKOMPETENCJE KIEROWNIKÓWTechniczne Kierownicze InterpersonalneKoncepcyjneAdministracyjnedr Rafał Kusa, Zarządzanie, Wykład IVOrganizacyjneNarzędziowe1920Wykres uzdolnień kierowniczych [E. Hauswald]Style kierowaniadr Rafał Kusa, Zarządzanie, Wykład IVdr Rafał Kusa, Zarządzanie, Wykład IV2122Siatkakierownicza(Robert Blake,Jane Mouton)dr Rafał Kusa, Zarządzanie, Wykład IVTeoria cech kierowniczych(Stanisław Bieńkowski)Cechy główne:• wola – wewnętrzna siłanakierowująca na realizację celów(cecha podstawowa)• odwaga• przewidywanieCechy dodatkowe:• doświadczenie• opanowanie• zdolność podporządkowania się wyższemu zwierzchnictwudr Rafał Kusa, Zarządzanie, Wykład IVPowyższe cechy razem wzięte stanowią pewien potencjałwalorów człowieka predestynowanego do pełnienia funkcjikierowniczych.23244


PrzywództwoZasady zachowania doskonałych przywódcówPrzywództwo – jako proces to wykorzystywanie niepolegającego na przymusie wpływu do kształtowaniacelów grupy lub organizacji, motywowania zachowańnastawionych na osiąganie tych celów oraz pomaganiaw ustalaniu kultury grupy lub organizacji. Jakowłaściwość jest to zestaw cech przypisywanyjednostkom, które są postrzegane jako przywódcy.Przywództwo charyzmatyczne – jego podstawą jestcharyzma, czyli szczególne cechy osobowościprzywódcy, pozwalające mu oddziaływać na innych.Przywództwo transformacyjne – wykraczające pozazwykłe oczekiwania i przekazujące poczucie misji,pobudzające proces uczenia się i inspirujące donowych sposobów myślenia.dr Rafał Kusa, Zarządzanie, Wykład IV25KWESTIONUJE PROCES1. Poszukuje okazji2. Eksperymentuje i podejmuje ryzykoINSPIRUJE WSPÓLNĄ WIZJĘ3. Widzi przyszłość4. Wciąga innychUMOŻLIWIA INNYM DZIAŁANIE5. Zachęca do współpracy6. Umacnia innychWYZNACZA DROGĘ7. Daje przykład8. Planuje małe zwycięstwaZAGRZEWA INNYCH9. Wyraża uznanie za indywidualny wkład10. Celebruje osiągnięciadr Rafał Kusa, Zarządzanie, Wykład IV26Teoria motywacji – wnioskiKontrola1. Kierownicy muszą dostrzegać, że pracownicy mająróżne motywacje i uzdolnienia2. Nagrody winny wiązać się z efektywnością, a nie zestażem czy innymi względami związanymi zzasługami3. Zadania należy tak projektować, aby stawiaływyzwania i umożliwiały różnorodność. Podwładnimuszą rozumieć czego się od nich oczekuje.4. Kierownicy powinni pielęgnować kulturę organizacjizorientowaną na efektywność.5. Kierownicy powinni przebywać blisko podwładnych izaradzać problemom w miarę ich powstawania.dr Rafał Kusa, Zarządzanie, Wykład IVKontrola – porównanie efektów z zamierzeniamioraz czynności regulujące służąceeliminowaniu odchyleń od planu, z możliwościąmodyfikacji ustalonych celówdr Rafał Kusa, Zarządzanie, Wykład IV2728Kontrola prospektywnaKontrola bieżącaKontrola prospektywna (poprzedzającarealizację procesu) – polega na sprawdzeniupoprawności ustalenia struktury operacyjnejprocesu wykonawczego i strukturyorganizacyjnej, w której proces ten ma byćrealizowany.dr Rafał Kusa, Zarządzanie, Wykład IVKontrola bieżąca (sprawowana w trakcierealizacji procesu) – polega na śledzeniuprzebiegu procesu realizowanego wpodsystemie wykonawczym z punktu widzeniajego zgodności z założoną strukturąoperacyjną oraz sprawdzaniu zgodności zzałożoną strukturą operacyjną orazsprawdzaniu zgodności osiąganych rezultatówpod względem ilościowym, jakościowym iczasowym z celami zdekomponowanymi nazadania.dr Rafał Kusa, Zarządzanie, Wykład IV29305


Kontrola retrospektywna (końcowa)ControllingKontrola retrospektywna (realizowana pozakończeniu działania objętego planem) –polega na konfrontacji osiągniętych rezultatówz założonymi celami. Stanowi podstawę ocenysprawności funkcjonowania organizacji oraztrafności przyjętych wzorców działań. Odgrywaona również istotną rolę w przygotowaniuorganizacji do przyszłych działań,przewidywanych do realizacji w przyszłychokresach planistycznych, przez processamodzielnego uczenia się organizacji idoskonalenia w ten sposób procesówplanowania i organizowania w przyszłości.dr Rafał Kusa, Zarządzanie, Wykład IV31Controlling – ponadfunkcyjny instrument zarządzaniaprzedsiębiorstwem, będący procesem zorientowanym na wynikprzedsiębiorstwa, realizowanym przez planowanie, kontrolę isprawozdawczość.Działania podejmowane w ramach controllingu mają za zadaniewspieranie kierownictwa przedsiębiorstwa przy podejmowaniudecyzji. Controlling oznacza więc doradzanie wszystkimkomórkom decyzyjnym przedsiębiorstwa oraz koordynowaniecelów, decyzji i działań; zapewnia równowagę celówposzczególnych działów przedsiębiorstwa, z zachowaniemwspółzależności między nimi. Przyczynia się też do kształtowaniau każdego decydenta poczucia współodpowiedzialności zaogólny wynik przedsiębiorstwa, zarówno w wymiarzeekonomicznym, jak i rzeczowym.W ramach controllingu wykorzystywane są różnorodne instrumenty itechniki zarządzania tj. zarządzanie przez wyniki oraz przez cele,rachunkowość zarządcza, techniki budżetowania.dr Rafał Kusa, Zarządzanie, Wykład IV32Controling strategiczny i operacyjnyWybrane zasady zarządzaniaTypCeleOrientacjaCharakterzadańPrzedmiotzadańHoryzontczasowyControlling strategicznyZabezpieczenie zdolności irozwoju przedsiębiorstwa wdługoterminowej perspektywieOtoczenie przedsiębiorstwa(szczególnie w kontekściedopasowania się do jegozmian)Głównie jakościowy (słabastrukturyzacja)Określenie szans i zagrożeńgenerowanych przez otoczeniew konfrontacji z identyfikacjąsłabych i mocnych stronprzedsiębiorstwaDługookresowyControlling operacyjnyBieżąca rentowność, płynnośći efektywnośćWnętrze przedsiębiorstwa(szczególnie w kontekściekoordynacji procesówwewnętrznych)Głównie ilościowy (zadaniawymierne)Identyfikacja i weryfikacjawielkości w układach: kosztywyniki,nakłady-dochody,wypływy-wydatkiKrótko i średniookresowydr Rafał Kusa, Zarządzanie, Wykład IV3314 zasad zarządzania12 zasad wydajnościPrawo harmonii i zadania organizatorskieTriada Bieńkowskiegodr Rafał Kusa, Zarządzanie, Wykład IV3414 zasad zarządzania (Henri Fayol)14 zasad zarządzania – cd.1. Podział pracy (Zwiększona produkcja dziękispecjalizacji czynności i rozgraniczeniufunkcji.)2. Autorytet (Władza oparta na akceptacjiprzez tych, którzy tej władzy podlegają. Typyautorytetu: formalny – prawo rozkazywaniawynikające ze stanowiska, osobisty – tenwypracowany.)3. Dyscyplina (Posłuszeństwo i pracowitość przestrzegane wstosunkach między przedsiębiorcą a pracownikami.)4. Jedność rozkazodawstwa (Każdy pracownik powinienmieć tylko jednego przełożonego, od którego otrzymujepolecenia i któremu relacjonuje wykonanie poleceń. Zasadata wymaga od niego wiele uniwersalizmu. Aby go wspomócFayol zaproponował tworzenie sztabów dowodzeńzłożonych ze specjalistów (chorujących na brak władzy).dr Rafał Kusa, Zarządzanie, Wykład IV355) Jednolitość kierownictwa (W każdym zespole (organizacji)powinien być jeden szef i jeden plan realizowany przezwszystkich)6) Podporządkowanie interesów osobistych interesomogółu (Z zastrzeżeniem, że najlepiej godzić te dwa interesy.)7) Właściwe wynagrodzenie (Sprawiedliwe – nagradzającepracownika i motywujące go do dalszej pracy. Zadowalającezarówno z punktu widzenia pracownika jaki i pracodawcy.)8) Centralizacja (Może być określana jako stan lub proces.Stan sytuacja, w której większość decyzji podejmowanejest na najwyższych szczeblach. Proces przyjmowanieuprawnień decyzyjnych szczebli niższych przez wyższe.)9) Hierarchia (Przełożeni i podwładni. Określa ona teżwynikającą z hierarchii drogę służbową, czyli wyznaczonąkolejność komunikowania się. Zazwyczaj czas tegokomunikowania się jest bardzo długi, więc niekiedy możnago skrócić stosując tzw. kładkę Fayola. Polega ona naupoważnieniu podwładnych do dogadywania się międzysobą, ale muszą informować szefa o treści uzgodnienia)dr Rafał Kusa, Zarządzanie, Wykład IV366


14 zasad zarządzania – cd.12 zasad wydajności(Harrington Emerson)10) Ład (Zapewnienia właściwego miejsca dla każdej rzeczy iczłowieka w organizacji.)11) Stałość personelu (Pracownicy mogą osiągnąć biegłośćw wykonywaniu zadań)12) Ludzkie postępowanie z robotnikami13) Inicjatywa (Przełożony powinien częściowo rezygnowaćze swoich ambicji, aby jego podwładni mogli podejmowaćinicjatywę.)14) Zgranie personeludr Rafał Kusa, Zarządzanie, Wykład IV371. Jasno określony cel2. Zdrowy sąd3. Fachowa rada4. Dyscyplina5. Uczciwe postępowanie6. Niezawodne, szybkie, dokładne i parametrycznesprawozdania.7. Czasowy plan przebiegu działania.8. Wzorce i normy9. Przystosowanie warunków10. Wzorcowe metody pracy11. Instrukcje pisemne12. Nagroda za wydajnośćdr Rafał Kusa, Zarządzanie, Wykład IV38Prawo harmonii (Karol Adamiecki)Poszczególne elementy procesu produkcyjnegopowinny być dobrane w taki sposób, aby stratywynikające ze współdziałania tych elementówbyły jak najmniejsze, przy założeniu, żespodziewane efekty wynikłe z zakresuharmonizowania procesu pracy w czasie niemogą być mniejsze, niż poniesione nakłady.Prawo harmonii doboru – jest to dobór jednostek wytwórczych,współdziałających ze sobą tak aby miały one zbliżone do siebieprodukcje wzorcowe i aby łączny koszt straconego czasu był jaknajmniejszyPrawo harmonii działania – organy te muszą ze sobą działać wścisłym związku, każda czynność mysi być wykonana w określonymczasie (eliminacja przestoi i wąskich gardeł)Prawo harmonii duchowej – to konieczność istnienia więziemocjonalnych łączących jednostki ludzkiedr Rafał Kusa, Zarządzanie, Wykład IV39Dwa główne zadania organizatorskie(K. Adamiecki)1. odpowiedni dobór elementów systemu wytwórczego, takaby wybrać elementy dotyczące zasobów o najdoskonalszejcharakterystyce ekonomicznej z punktu widzenia celuprocesu produkcyjnego i móc realizować produkcjęwzorcową2. zharmonizowanie w czasie działań wszystkich elementówsystemu, aby wytwarzać przy jak najmniejszych stratachczasudr Rafał Kusa, Zarządzanie, Wykład IV40Triada BieńkowskiegoPrzykładowe pytania1. Prawo rozgraniczenia kompetencjiIdea rozgraniczania obowiązkówSwoboda w realizacji zleceń ramowych2. Prawo wyjątkuWyższy szczebel zatwierdza jedynie czynnościodbiegające od zleceń ramowych lub sprzeczne znimiZabezpieczenie przed przeciążeniem od czynnościzbędnych3. Prawo najkrótszej drogiNajmniejsza liczba punktów przebiegowych, jaknajkrótsza drogaNie wracać do tego samego punktudr Rafał Kusa, Zarządzanie, Wykład IV411. Istota motywowania2. Elementy procesu zarządzania personelem3. Etapy rozwoju zespołów4. Klasyfikacja kompetencji kierowniczych5. Style kierowania według Blake’a i Moutona6. Zasady zachowania przywódców7. Istota i rodzaje kontroli8. 14 zasad zarządzania Fayoladr Rafał Kusa, Zarządzanie, Wykład IV427

More magazines by this user
Similar magazines