Views
2 years ago

Zbornik radova 1997. - Zavod za zdravstvenu zaštitu studenata ...

Zbornik radova 1997. - Zavod za zdravstvenu zaštitu studenata ...

njegovog karaktera,

njegovog karaktera, načina života, odnosa prema bolesti, socioekonomskog statusapre započinjanja programa edukacije (20).U odnosu na nivo obrazovanja, motivisanosti kao i njihovog opštegzdravstvenog stanja odabiraju se oni načini edukacije: audio, vizuelni, pisanimaterijal ili direktni kontakt između onoga koji edukaciju sprovodi i pacijenta kakobi taj planirani program bio dostupan onima kojima je namenjen (21).U planiranju edukacije izuzetno je važno da se istovremeno usklade s jednestrane nastojanja terapeuta za ostvarivanjem terapijskih ciljeva u lečenju dijabetesai s druge strane potrebe, navike i želje pacijenata. U najvećem broju primera planedukacije na početku sadrži informacije o onim znanjima i veštinama, koje jeneophodno da usvoji svaki novootkriveni dijabetičar. često se pacijent prvoupućuje kako da prepozna akutne komplikacije i spreči ih, kao i da zna daadekvatno reaguje u ovakvim situacijama kada se nalazi van bolnice. Na taj načinpacijenti stiču neophodno samopouzdanje, da i u kućnim uslovima ili nekimdrugim svakodnevnim životnim situacijama mogu uspešno uticati na tok svojebolesti (22). Takođe je neophodno da se u toku edukacije steknu i neka opštaznanja o dijabetesu, kako bi pacijenti imali jasnu predstavu u kojim situacijama jeneophodno zatražiti pomoć lekara (22).Značajan kriterijum za planiranje programa edukacije su i prethodna znanjao dijabetesu, stav prema bolesti i specifične potrebe svakog pojedinačnogpacijenta. Prema preporukama Američke asocijacije za dijabetes programedukacije započinje sa informacijama u smislu definicije dijabetesa,epidemiologije, mehanizma nastanka i klasifikacije dijabetesa (23). Zatim običnosledi upoznavanje sa vrstama terapije, insulinska terapija, terapija oralnimantidijabeticima, značaju dijete i fizičke aktivnosti u lečenju dijabetesa. Premapreporuci ovog udruženja treći deo obuhvata upoznavanje sa akutnimkomplikacijama, mogućnostima za njihovu prevenciju, prepoznavanje i terapiju.Izuzetno značajan deo svake edukacije predstavlja deo edukacije koji se odnosi nauticaj drugih bolesti na tok dijabetesa. Neophodno je da pacijenti shvate značajsamokontrole, određivanje glikemije i ketonurije uz dopuštenu korekciju dozeinsulina i izmene načina ishrane u kućnim uslovima. Takođe treba jasno definisatistanja kada je uprkos preduzetim merama neophodno zatražiti pomoć lekara. Deoedukacije čini i upoznavanje sa prevencijom, terapijom i mogućnostimarehabilitacije kasnih komplikacija dijabetesa. Segment o higijeni kojipodrazumeva negu i higijenu kože, zuba i stopala sastavni je deo programa svihedukacija. Poseban deo odnosi se na neophodnost i značaj redovnih ambulantnihkontrola kao i odvikavanje od navika u smislu konzumiranja alkohola i pušenja(23).Neophodno je istaći da se programi edukacije razlikuju za insulin-zavisne iinsulin-nezavisne dijabetičare. Prema preporuci Američke asocijacije za dijabetes iInternacionalne federacije za dijabetes, pored zajedničkih tema, za insulin-zavisnedijabetičare neophodno je u okviru dela koji se odnosi na insulinsku terapiju i načindavanja insulina, upoznati i obučiti pacijente za tehniku davanja insulina, mestadavanja, kao i čuvanje insulina (22). U okviru programa edukacije insulinnezavisnihdijabetičara naročito se insistira na značaju dijete (23).146

Jedna od najznačajnijih negativnih karakteristika pojedinih programaedukacije je da pacijent u njihovom sprovođenju ima pasivnu ulogu. U studijama jepokazano da se postiže značajno bolja metabolička kontrola u grupi pacijenata kojisu aktivno učestvovali u svim segmentima edukacije, za razliku od pacijenata kojiza to nisu imali mogućnosti. Veliki broj studija ukazuje na značaj zajedničkeodluke lekara i pacijenta o vrsti terapije koja će se sprovoditi u toku daljeglečenja. Ovi pacijenti mnogo bolje prihvataju i sprovode na taj način uvedenuterapiju (24).Istraživanje uspešnosti edukacije adolescenata pokazalo je da su rezultatisprovedene edukacije daleko bolji ukoliko su pacijenti imali mogućnosti dapostavljavu pitanja i diskutuju o za njih značajnim problemima sa kojima sesusreću u toku svakodnevnog života. Metabolička kontrola je bila značajno bolja ugrupi pacijenata edukovanih na ovaj način u odnosu na pacijente koji su prošliznatno formalniji program edukacije (25). Takođe je pokazano da je dužinasprovođenja edukacije bitan faktor njene uspešnosti. Poređena su znanja koja supacijenti stekli tokom trodnevne edukacije u odnosu na program koji se odnosi naishranu dijabetičara u trajanju od 11 nedelja. Duža edukacija je bitno doprinela dase izmene navike u ishrani (26).Važan deo svakog programa edukacije je ponavljanje prethodno stečenihznanja uz dopunjavanje novinama u terapiji i savremenim tendencijama u lečenjušećerne bolesti. Postupak edukacije sprovodi se kontinuiranu u toku čitavog životapacijenata (27).Preporuke (ADA) za sastavljanje programa edukacije prilagođenih tipudijabetesa i stadijumu bolesti u odnosu na vrstu primenjene terapije odnose se naposebne programe edukacije za insulin-zavisne dijabetičare, insulin-nezavisnedijabetičare na terapiji peroralnim antidijabeticima i insulin-nezavisne dijabetičareu periodu bolesti kada je neophodno uvesti insulinsku terapiju. Takođe postojeposebni programi edukacije za novootkrivene dijabetičare koji su prilagođeniprosečnom vremenu prve hospitalizacije ovih pacijenata, kao i različiti programikoji se sprovode u vanbolničkim uslovima (28).Trudnoća i dijabetes zahtevaju posebno planiranu edukaciju, s obzirom da seu tom periodu menja dijetetski režim ishrane, neophodna je primena intenziviraneinsulinske terapije uz intenzivan program kliničkog praćenja. Takođe posebanprogram edukacije neophodan je i radi izmena i prilagođavanja životnih navika uperiodu razvoja kasnih komplikacija, na primer razvoja hronične bubrežneinsuficijencije.Uprkos postojanju i sprovođenju različitih programa edukacije podacipokazuju da je još uvek vrlo visok procenat (>50%) dijabetičara koji prave greškeu davanju insulina, dok se čak 75% ne pridržava dijetetskog režima ishrane (29).Većina studija ukazuje na prednost programa edukacije koji se sprovode uvanbolničkim uslovima, jer obezbeđuju fleksibilnost termina sastanaka, razmenuiskustava i sposobnosti da se stečeno znanje primeni u svakodnevnom životu udužem vremenskom periodu (30).Efekat programa edukacije procenjuje se na osnovu stepena metaboličkekontrole kao i na kvalitetu života obolelih od dijabetesa. Takođe zasniva se i naproceni usvojenog znanja i savladanih veština koje omogućavaju postizanje i147

03.12.2007. Zaposleni - Zavod za zdravstvenu zaštitu studenata ...
ne - Zavod za zdravstvenu zaštitu studenata-Beograd
informator o radu - Zavod za zdravstvenu zaštitu studenata-Beograd
8.4.2011.godine (petak) - Zavod za zdravstvenu zaštitu studenata ...
Koraci pri odvikavanju - Zavod za zdravstvenu zaštitu studenata ...
univerzitet u beogradu - Zavod za zdravstvenu zaštitu studenata ...
Zbornik radova - Hrvatsko udruženje za zaštitu zraka
zbornik radova - Hrvatsko udruženje za zaštitu zraka
Djački upitnik - Zavod za zdravstvenu zaštitu studenata-Beograd
Anemija u trudnoći - Zavod za zdravstvenu zaštitu studenata-Beograd
Zdravstvene ustanove ZAVOD ZA ZAÅ TITU ZDRAVLJA GRADA ...
Zdravstvene ustanove ZAVOD ZA ZAÅ TITU ZDRAVLJA GRADA ...
Zbornik radova 2012 - Udruženje Fizijatara Srbije
Zbornik radova u PDF formatu - Institut za razvoj obrazovanja
1.zavod za zaštitu zdravlja grada zagreba zagreb 5/1993 2 ...
Zbornik radova Techno-educa 2008 - Centar za inovativnost i ...
Plan zdravstvene zaštite Republike Hrvatske - Hrvatski zavod za ...
Zakon o zdravstvenoj zaštiti - Hrvatski zavod za zdravstveno ...
Praktični vodič za zaštitu industrijskog dizajna - Državni zavod za ...
Program rada Zavod za studente.pdf - Skupština Kantona Sarajevo
rad u primarnoj zdravstvenoj zaštiti - Zavod za javno zdravstvo ...