Ευρωπαϊκή Χάρτα του Ερευνητή Κώδικας δεοντολογίας για την ...

old.certh.gr
  • No tags were found...

Ευρωπαϊκή Χάρτα του Ερευνητή Κώδικας δεοντολογίας για την ...

ΕYPΩΠAIKH EΠITPOΠHΕυρωπαϊκήΧάρτα τουΕρευνητήKώδικαςδεοντολογίαςγια την πρόσληψηερευνητών2005Directorate-General for ResearchHuman resources and mobility (Marie Curie Actions) EUR 21620


Europe Direct is a service to help you find answersto your questions about the European UnionFreephone number:00 800 6 7 8 9 10 11LEGAL NOTICE:Neither the European Commission nor any person acting on behalf of the Commission isresponsible for the use which might be made of the following information.A great deal of additional information on the European Union is available on the Internet.It can be accessed through the Europa server (http://europa.eu.int).Cataloguing data can be found at the end of this publication.Luxembourg: Office for Official Publications of the European Communities, 2005ISBN 92-894-9319-4© European Communities, 2005Reproduction is authorised provided the source is acknowledged.Printed in BelgiumPRINTED ON WHITE CHLORINE-FREE PAPER


ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣτης 11ης Μαρτίου 2005σχετικά µε την Ευρωπαϊκή Χάρτα τουΕρευνητή και έναν κώδικα δεοντολογίαςγια την πρόσληψη ερευνητώνΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ,Έχοντας υπόψη τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, καιιδίως το άρθρο 165,Εκτιµώντας τα ακόλουθα:(1) Η Επιτροπή έκρινε αναγκαία, τον Ιανουάριο του 2000 1 , τη διαµόρφωσηενός Ευρωπαϊκού Χώρου Έρευνας ως κεντρικού άξονα της µελλοντικήςδράσης της Κοινότητας στον τοµέα της έρευνας, µε σκοπό τηνολοκλήρωση και τη δόµηση της ευρωπαϊκής ερευνητικής πολιτικής.(2) Το Ευρωπαϊκό Συµβούλιο της Λισσαβόνας όρισε για την ΕΕ το στόχονα καταστεί η πιο ανταγωνιστική και δυναµική οικονοµία της γνώσηςστον κόσµο έως το 2010.(3) Στο ψήφισµά του της 10 ης Νοεµβρίου 2003 2 , το Συµβούλιο εξέτασεδιάφορα ζητήµατα σχετικά µε το επάγγελµα και τη σταδιοδροµία τωνερευνητών στον Ευρωπαϊκό Χώρο Έρευνας και ειδικότερα χαιρέτισετην πρόθεση της Επιτροπής να αναλάβει την κατάρτιση µιας Ευρω-12COM(2000) 6 τελικό της 18.1.2000.ΕΕ C 282 της 25.11.2003, σ. 1-2. Ψήφισµα του Συµβουλίου της 10ης Νοεµβρίου 2003 (2003/C282/01 σχετικά µε το επάγγελµα και τη σταδιοδροµία των ερευνητών στον Ευρωπαϊκό ΧώροΈρευνας).3


(14) Οι χρηµατοδότες ή οι εργοδότες ερευνητών θα πρέπει να είναι υπεύθυνοιγια την εφαρµογή ανοικτών, διαφανών, και διεθνώς συγκρίσι-µων διαδικασιών επιλογής και πρόσληψης ερευνητών.(15) Το κοινωνικό σύνολο αναµένεται να αναγνωρίσει πληρέστερα τιςεπαγγελµατικές ευθύνες που επωµίζονται οι ερευνητές και τον επαγγελµατισµόπου επιδεικνύουν κατά την άσκηση των καθηκόντων τουςστα διάφορα στάδια της σταδιοδροµίας τους, καθώς και τους πολλαπλούςρόλους που διαδραµατίζουν ως εργάτες της γνώσης, επικεφαλήςεργασιών, συντονιστές έργων, διαχειριστές, επόπτες,σύµβουλοι σπουδών και µέντορες, επαγγελµατικοί σύµβουλοι ήφορείς επιστηµονικής επικοινωνίας.(16) Η παρούσα σύσταση βασίζεται στην αρχή ότι οι εργοδότες ή οι χρη-µατοδότες ερευνητών έχουν ως πρωταρχική υποχρέωση να συµµορφώνονταιµε τις απαιτήσεις της αντίστοιχης εθνικής, περιφερειακήςή τοµεακής νοµοθεσίας.(17) Η παρούσα σύσταση παρέχει στα Κράτη µέλη, στους εργοδότες,στους χρηµατοδότες και στους ερευνητές ένα πολύτιµο µέσο τοοποίο θα τους επιτρέψει να αναλάβουν, σε οικειοθελή βάση, περαιτέρωπρωτοβουλίες για τη βελτίωση και την εδραίωση των προοπτικώνσταδιοδροµίας των ερευνητών στην Ευρωπαϊκή Ένωση και γιατην καθιέρωση µιας ανοικτής αγοράς εργασίας για τους ερευνητές.(18) Οι γενικές αρχές και απαιτήσεις που παρατίθενται στην παρούσασύσταση αποτελούν καρπό µιας διαδικασίας δηµόσιας διαβούλευσηςστην οποία συµµετείχαν πλήρως τα µέλη της ∆ιευθύνουσας Οµάδαςγια τους Ανθρώπινους Πόρους και την Κινητικότητα,ΣΥΝΙΣΤΑ:1. Τα Κράτη µέλη πρέπει να λάβουν τα κατάλληλα µέτρα ώστε να εξασφαλίσουνότι οι εργοδότες ή οι χρηµατοδότες ερευνητών αναπτύσσουν καιδιατηρούν θετικά για τους ερευνητές περιβάλλοντα έρευνας και εργα-6


5. Τα Κράτη µέλη πρέπει να εκλάβουν αυτές τις γενικές αρχές και απαιτήσειςως αναπόσπαστο µέρος των θεσµικών µηχανισµών κατοχύρωσηςτης ποιότητας, αντιµετωπίζοντάς τες ως µέσο καθορισµούκριτηρίων χρηµατοδότησης για τα εθνικά/περιφερειακά καθεστώταχρηµατοδότησης, και θεσπίζοντάς τες για τις διαδικασίες εξακρίβωσης,ελέγχου και αξιολόγησης των δηµόσιων οργανισµών.6. Τα Κράτη µέλη πρέπει να συνεχίσουν τις προσπάθειες υπέρβασης τωννοµικών και διοικητικών φραγµών που εξακολουθούν να παρακωλύουντην κινητικότητα των ερευνητών, και ιδίως τη διατοµεακή κινητικότητα,την κινητικότητα µεταξύ ερευνητικών κλάδων και µεταξύκατηγοριών καθηκόντων, λαµβάνοντας υπόψη την ύπαρξη µιας διευρυµένηςΕυρωπαϊκής Ένωσης.7. Τα Κράτη µέλη πρέπει να εξασφαλίσουν ότι οι ερευνητές απολαύουνεπαρκούς κοινωνικής ασφαλιστικής κάλυψης ανάλογα µε το νοµικότους καθεστώς. Στο πλαίσιο αυτό, πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη προσοχήστη δυνατότητα µεταφοράς των δικαιωµάτων συνταξιοδότησης, τόσοτης κύριας όσο και της επικουρικής, για τους ερευνητές που µεταπηδούνσε άλλες θέσεις εργασίας στον δηµόσιο και τον ιδιωτικό τοµέα τηςίδιας χώρας αλλά και για τους ερευνητές που πηγαίνουν να εργαστούνσε άλλο κράτος µέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Τα σχετικά καθεστώτατων Κρατών µελών θα πρέπει να εξασφαλίζουν ότι η αλλαγή θέσεωνεργασίας ή η διακοπή της σταδιοδροµίας δεν οδηγεί σε αδικαιολόγητηαπώλεια δικαιωµάτων κοινωνικής ασφάλισης για τους ερευνητές.8. Τα Κράτη µέλη πρέπει να αναπτύξουν κατάλληλες δοµές ελέγχου µεσκοπό την τακτική αναθεώρηση της παρούσας σύστασης και την εξακρίβωσητου βαθµού στον οποίο οι εργοδότες, οι χρηµατοδότες καιοι ερευνητές συµµορφώνονται µε την Ευρωπαϊκή Χάρτα του Ερευνητήκαι τον κώδικα δεοντολογίας για την πρόσληψη ερευνητών.9. Τα κριτήρια αξιολόγησης του βαθµού συµµόρφωσης θα πρέπει νακαθορισθούν µε τη συµφωνία των Κρατών µελών, στο πλαίσιο των8


εργασιών της ∆ιευθύνουσας Οµάδας για τους Ανθρώπινους Πόρουςκαι την Κινητικότητα.10. Τα Κράτη µέλη, στο πλαίσιο της εκπροσώπησής τους στους διεθνείςοργανισµούς που έχουν συσταθεί σε διακυβερνητικό επίπεδο, πρέπεινα λαµβάνουν δεόντως υπόψη την παρούσα σύσταση όταν προτείνουνστρατηγικές ή λαµβάνουν αποφάσεις που αφορούν τις δραστηριότητεςαυτών των οργανισµών.11. Η παρούσα σύσταση απευθύνεται στα Κράτη µέλη, αλλά έχει σκοπόεπίσης να ενθαρρύνει τον κοινωνικό διάλογο, καθώς και τον διάλογοµεταξύ των ερευνητών, των άµεσα ενδιαφερόµενων µερών και τουκοινωνικού συνόλου ευρύτερα.12. Τα Κράτη µέλη καλούνται να γνωστοποιήσουν στην Επιτροπή, στοµέτρο του δυνατού, µέχρι τις 15 ∆εκεµβρίου 2005, και στη συνέχειασε ετήσια βάση, τα µέτρα που έχουν λάβει για να δώσουν συνέχειαστην παρούσα σύσταση, τα πρώτα αποτελέσµατα της εφαρµογής τηςσύστασης, καθώς και παραδείγµατα ορθής πρακτικής.13. Η παρούσα σύσταση θα αναθεωρείται περιοδικά από την Επιτροπήστο πλαίσιο της ανοικτής µεθόδου συντονισµού.Βρυξέλλες, 11 Μαρτίου 2005.Για την ΕπιτροπήJanez PotočnikΜέλος της Επιτροπής9


νουν οι ερευνητές, οι οποίοι δεν περιορίζονται µόνο στη διεξαγωγή εργασιώνέρευνας ή/και ανάπτυξης, αλλά και στην άσκηση καθηκόντων εποπτείας,συµβουλευτικής, διαχείρισης ή διοίκησης.Η παρούσα Χάρτα λαµβάνει ως θεµελιώδη αρχή ότι οι ερευνητές και οιεργοδότες ή/και οι χρηµατοδότες ερευνητών έχουν ως πρωταρχική υποχρέωσηνα συµµορφώνονται µε τις απαιτήσεις της αντίστοιχης εθνικής ήπεριφερειακής νοµοθεσίας. Στις περιπτώσεις ερευνητών που απολαύουνεργασιακού καθεστώτος και δικαιωµάτων ευνοϊκότερων, από ορισµένεςαπόψεις, σε σχέση µε τα προβλεπόµενα στην παρούσα Χάρτα, δεν επιτρέπεταιη υποβάθµιση του ήδη υφιστάµενου καθεστώτος και δικαιωµάτωνκατ'επίκληση των διατάξεων της Χάρτας.Τόσο οι ερευνητές όσο και οι εργοδότες και οι χρηµατοδότες ερευνητώνοι οποίοι συµµορφώνονται προς την παρούσα Χάρτα θα σέβονται επίσηςτα θεµελιώδη δικαιώµατα και θα τηρούν τις αρχές που αναγνωρίζονταιαπό τον Χάρτη Θεµελιωδών ∆ικαιωµάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης 8 .8Επίσηµη Εφηµερίδα C 364 της 18.12.2000, σ. 0001-0022.11


Επαγγελµατική υπευθυνότηταΟι ερευνητές οφείλουν να καταβάλλουν κάθε δυνατή προσπάθεια ώστε ναεξασφαλίζουν ότι το ερευνητικό τους έργο έχει ουσιαστική σηµασία για τοκοινωνικό σύνολο και ότι δεν επαναλαµβάνει ασκόπως προηγούµενεςερευνητικές εργασίες άλλων.Οφείλουν να αποφεύγουν τη λογοκλοπή ή την παράνοµη ιδιοποίηση οιουδήποτετύπου και οφείλουν να τηρούν τις αρχές πνευµατικής ιδιοκτησίαςκαι συγκυριότητας δεδοµένων στις περιπτώσεις ερευνητικών εργασιώνπου έχουν διεξαχθεί σε συνεργασία µε έναν ή περισσότερους επόπτεςή/και άλλους ερευνητές. Η ανάγκη επικύρωσης νέων παρατηρήσεων µέσωεπίδειξης της αναπαραγωγιµότητας των πειραµάτων δεν θα πρέπει ναερµηνεύεται ως λογοκλοπή ή παράνοµη ιδιοποίηση, υπό την προϋπόθεσηότι γίνεται ρητή αναφορά στα προς επιβεβαίωση δεδοµένα.Σε περίπτωση υπανάθεσης οιουδήποτε µέρους των εργασιών τους, οιερευνητές οφείλουν να διασφαλίζουν ότι το πρόσωπο στο οποίο υπαναθέτουντις υπόψη εργασίες έχει τις ικανότητες και τα προσόντα ώστε να τιςφέρει σε πέρας.Επαγγελµατική συµπεριφοράΟι ερευνητές οφείλουν να γνωρίζουν τους στρατηγικούς στόχους που επιδιώκειτο ερευνητικό τους περιβάλλον και τους µηχανισµούς χρηµατοδότησηςκαι οφείλουν να ζητούν κάθε αναγκαία έγκριση και άδεια πρινξεκινήσουν τις ερευνητικές τους εργασίες ή πριν κάνουν χρήση των παρεχόµενωνπόρων.Σε περίπτωση καθυστέρησης, αναπροσαρµογής ή ολοκλήρωσης του ερευνητικούτους έργου, οφείλουν να ενηµερώνουν σχετικά τους εργοδότες,τους χρηµατοδότες ή τους επόπτες τους ενώ, σε περίπτωση επικείµενηςδιακοπής ή αναστολής του ερευνητικού τους έργου για οποιονδήποτελόγο, οφείλουν να τους προειδοποιούν σχετικά.13


Συµβατικές και νοµικές υποχρεώσειςΟι ερευνητές κάθε επιπέδου οφείλουν να γνωρίζουν τους εθνικούς, τοµεακούςή θεσµικούς ρυθµιστικούς κανόνες που διέπουν τους όρους κατάρτισης,επιµόρφωσης ή/και εργασίας. Στους ρυθµιστικούς αυτούς κανόνεςσυγκαταλέγονται και οι κανόνες περί δικαιωµάτων πνευµατικής ιδιοκτησίαςκαθώς και οι απαιτήσεις και οι όροι παντός χορηγού ή χρηµατοδότη,ανεξαρτήτως της φύσης της ατοµικής τους σύµβασης. Οι ερευνητές οφείλουννα τηρούν αυτούς τους ρυθµιστικούς κανόνες, παραδίδοντας τα απαιτούµενααποτελέσµατα (π.χ. διατριβές, δηµοσιεύσεις, διπλώµαταευρεσιτεχνίας, εκθέσεις, ανάπτυξη νέων προϊόντων, κτλ.) όπως αυτάκαθορίζονται στη σχετική σύµβαση ή σε ισοδύναµο έγγραφο.ΛογοδοσίαΟι ερευνητές οφείλουν να γνωρίζουν ότι είναι υπόλογοι έναντι των εργοδοτώνκαι των χρηµατοδοτών τους, έναντι άλλων συναφών δηµόσιων ήιδιωτικών οργανισµών και, για ζητήµατα ηθικής δεοντολογίας, έναντι τουκοινωνικού συνόλου ευρύτερα. Ειδικότερα, οι ερευνητές που χρηµατοδοτούνταιαπό δηµόσια κονδύλια είναι επίσης υπόλογοι για τη αποδοτικήχρήση των χρηµάτων των φορολογουµένων. Κατά συνέπεια, οφείλουν νατηρούν τις αρχές της χρηστής, διαφανούς και αποτελεσµατικής χρηµατοοικονοµικήςδιαχείρισης και να είναι συνεργάσιµοι κατά τη διενέργειαοποιουδήποτε εγκεκριµένου λογιστικού ελέγχου των ερευνητικών τουςεργασιών, που αναλαµβάνουν τόσο οι εργοδότες/χρηµατοδότες τους όσοκαι επιτροπές δεοντολογίας.Όποτε είναι αναγκαίο και το ζητούν οι αρµόδιες αρχές, οι ερευνητές οφείλουννα προσφέρουν πρόσβαση, για τους σκοπούς της διενέργειας εξονυχιστικώνεσωτερικών και ή εξωτερικών ελέγχων, στις µεθόδουςσυλλογής και ανάλυσης, στα αποτελέσµατα και, κατά περίπτωση, σελεπτοµερή δεδοµένα.14


Ορθές πρακτικές έρευναςΟι ερευνητές οφείλουν να εφαρµόζουν ανά πάσα στιγµή ασφαλείς πρακτικέςεργασίας, σύµφωνες µε την εθνική νοµοθεσία, µεταξύ άλλων λαµβάνονταςτις απαιτούµενες προφυλάξεις για την προστασία της υγείας καιτης ασφάλειας και για την προστασία του ερευνητικού έργου από τυχόντεχνολογικές καταστροφές πληροφορικών συστηµάτων και δεδοµένων,π.χ. προβλέποντας κατάλληλες εφεδρικές στρατηγικές. Οφείλουν επίσηςνα γνωρίζουν τις ισχύουσες εθνικές νοµικές απαιτήσεις σε θέµατα προστασίαςδεδοµένων και προστασίας της εµπιστευτικότητας, και να λαµβάνουντα αναγκαία µέτρα για την τήρηση των απαιτήσεων αυτών ανάπάσα στιγµή.∆ιάδοση και αξιοποίηση των αποτελεσµάτωνΌλοι οι ερευνητές οφείλουν να διασφαλίζουν, σύµφωνα µε τους όρους τηςατοµικής τους σύµβασης, τη διάδοση και την αξιοποίηση των αποτελεσµάτωντων ερευνητικών τους εργασιών, π.χ. µέσω κοινοποίησης, µεταφοράςσε άλλα ερευνητικά πλαίσια ή, κατά περίπτωση, εµπορικήςεκµετάλλευσης των αποτελεσµάτων αυτών. Οι ιεραρχικώς ανώτεροι ερευνητές,ιδίως, οφείλουν να αναλαµβάνουν την πρωτοβουλία διασφάλισηςτης αποτελεσµατικότητας της έρευνας και της εµπορικής εκµετάλλευσηςή/και της δηµοσίευσης των αποτελεσµάτων, κάθε φορά που τους δίνεταιη ευκαιρία.Επικοινωνία µε το κοινόΟι ερευνητές οφείλουν να διασφαλίζουν ότι οι ερευνητικές τους δραστηριότητεςγίνονται γνωστές στο ευρύτερο κοινό κατά τρόπο ώστε να είναικατανοητές όχι µόνο από τους ειδήµονες αλλά από όλους, βελτιώνονταςέτσι την κατανόηση της επιστήµης από το κοινό. Η άµεση επικοινωνία µετο κοινό θα βοηθήσει τους ερευνητές να κατανοήσουν καλύτερα το ενδιαφέροντου κοινού για τις επιστηµονικές και τεχνολογικές προτεραιότητες,καθώς και τις ανησυχίες του κοινού.15


Σχέση µε τους επόπτεςΟι εκπαιδευόµενοι και ασκούµενοι ερευνητές οφείλουν να διατηρούνδοµηµένη και τακτική σχέση µε τους επόπτες τους και µε τους εκπροσώπουςτης σχολής ή του διοικητικού τµήµατος ή υπηρεσίας ώστε να ωφελούνταιπλήρως από τις σχετικές επαφές.Για τον σκοπό αυτό, οφείλουν µεταξύ άλλων να τηρούν αρχείο της προόδουκαι των ευρηµάτων των ερευνητικών εργασιών, να λαµβάνουν ανάδρασηµέσω εκθέσεων και σεµιναρίων, να χρησιµοποιούν τη ληφθείσαανάδραση και να εργάζονται τηρώντας τα εγκεκριµένα χρονοδιαγράµ-µατα και ενδιάµεσα στάδια εκτέλεσης και παραδίδοντας τα καθορισµέναπαραδοτέα ή/και αποτελέσµατα της έρευνας.Καθήκοντα εποπτείας και διαχείρισηςΟι ιεραρχικώς ανώτεροι ερευνητές οφείλουν να δίνουν ιδιαίτερη προσοχήστον πολλαπλό ρόλο που έχουν ως επόπτες, σύµβουλοι σπουδών, µέντορες,επαγγελµατικοί σύµβουλοι, επικεφαλής εργασιών, συντονιστές έργων,διαχειριστές ή υπεύθυνοι επιστηµονικής επικοινωνίας. Οφείλουν να εκτελούντα καθήκοντα αυτά σύµφωνα µε τα υψηλότερα επαγγελµατικά πρότυπα.Όσον αφορά τον ρόλο τους ως επόπτες ή µέντορες ερευνητών, οιιεραρχικώς ανώτεροι ερευνητές οφείλουν να αναπτύσσουν εποικοδοµητικήκαι θετική σχέση µε τους νέους ερευνητές, ούτως ώστε να εξασφαλίζουντις προϋποθέσεις για την αποτελεσµατική µεταφορά γνώσεων και γιατη µελλοντική επιτυχή εξέλιξη της σταδιοδροµίας των ερευνητών.Συνεχής επαγγελµατική εξέλιξηΟι ερευνητές οφείλουν να προσπαθούν, καθόλη τη διάρκεια της σταδιοδροµίαςτους, να βελτιώνονται συνεχώς αναβαθµίζοντας και επεκτείνονταςσυνεχώς τα προσόντα και τις δεξιότητές τους. Για τον σκοπό αυτό,µπορούν να καταφεύγουν σε διάφορα µέσα όπως π.χ. επίσηµα µαθήµαταεπιµόρφωσης, εργαστήρια, συνέδρια και εργαλεία ηλεκτρονικής µάθησης.16


Γενικές αρχές και απαιτήσεις που ισχύουν για τουςεργοδότες και τους χρηµατοδότες ερευνητών:Αναγνώριση του επαγγέλµατοςΌλοι οι ερευνητές που ακολουθούν ερευνητική σταδιοδροµία πρέπει νααναγνωρίζονται ως επαγγελµατίες και να τυγχάνουν αντίστοιχης αντιµετώπισης.Η αναγνώριση αυτή πρέπει να ξεκινάει στα πρώτα στάδια τηςσταδιοδροµίας των ερευνητών, και συγκεκριµένα στο µεταπτυχιακό στάδιο,και να εκτείνεται σε όλα τα στάδια σταδιοδροµίας και τις επαγγελµατικέςκατηγορίες, ανεξαρτήτως της ταξινόµησής τους σε εθνικό επίπεδο(π.χ. υπάλληλος, µεταπτυχιακός σπουδαστής, υποψήφιος διδακτορικού,µεταδιδακτορικός υπότροφος, δηµόσιος υπάλληλος).Μη διακριτική µεταχείρισηΟι εργοδότες ή/και οι χρηµατοδότες ερευνητών δεν επιτρέπεται να κάνουνδιακρίσεις οποιουδήποτε είδους εις βάρος ερευνητών, λόγω φύλου, ηλικίας,φυλής, εθνικής καταγωγής ή κοινωνικής προέλευσης, θρησκείας ήθρησκευτικών πεποιθήσεων, γενετήσιου προσανατολισµού, γλώσσας, αναπηρίας,πολιτικών φρονηµάτων, κοινωνικής ή οικονοµικής κατάστασης.Ερευνητικό περιβάλλονΟι εργοδότες ή/και οι χρηµατοδότες ερευνητών οφείλουν να παρέχουνένα δηµιουργικό και δυναµικό περιβάλλον έρευνας και ερευνητικήςκατάρτισης το οποίο προσφέρει κατάλληλο εξοπλισµό, κατάλληλες εγκαταστάσειςκαι ευκαιρίες, µεταξύ άλλων για εξ αποστάσεως συνεργασίαµεταξύ ερευνητικών δικτύων, και το οποίο συµµορφώνεται προς τις εθνικέςή τοµεακές κανονιστικές ρυθµίσεις όσον αφορά την υγεία και τηνασφάλεια στον χώρο της έρευνας. Οι χρηµατοδότες οφείλουν να εξασφαλίζουνεπαρκείς πόρους προς υποστήριξη της εκτέλεσης του καθορισµένουπρογράµµατος εργασιών.17


Όροι εργασίαςΟι εργοδότες ή/και οι χρηµατοδότες ερευνητών οφείλουν να διασφαλίζουνότι οι όροι εργασίας των ερευνητών, συµπεριλαµβανοµένων των ερευνητώνµε ειδικές ανάγκες, προσφέρουν κατά περίπτωση την αναγκαία ευελιξίαγια την επίτευξη υψηλής ερευνητικής απόδοσης, σύµφωνα µε την ισχύουσαεθνική νοµοθεσία και τις εθνικές ή κλαδικές συµβάσεις συλλογικής διαπραγµάτευσης.Οφείλουν να µεριµνούν ώστε οι όροι εργασίας τόσο τωνανδρών όσο και των γυναικών ερευνητών να τους επιτρέπουν να συνδυάζουντις οικογενειακές και γονικές τους υποχρεώσεις µε τις επαγγελµατικέςυποχρεώσεις και τις απαιτήσεις σταδιοδροµίας 9 . Ιδιαίτερη προσοχή πρέπεινα δίνεται σε ρυθµίσεις όπως π.χ. το ελαστικό ωράριο εργασίας, η µερικήαπασχόληση, η τηλε-εργασία και οι εκπαιδευτικές άδειες, καθώς και στιςοικονοµικές και διοικητικές διατάξεις που διέπουν αυτές τις ρυθµίσεις.Σταθερότητα και µονιµότητα της απασχόλησηςΟι εργοδότες ή/και οι χρηµατοδότες ερευνητών οφείλουν να διασφαλίζουνότι η απόδοση των ερευνητών δεν υπονοµεύεται από την προσωρινότητατων συµβάσεων εργασίας, και οφείλουν συνεπώς να δεσµεύονται, στο µέτροτου δυνατού, να βελτιώνουν τη σταθερότητα των όρων απασχόλησης τωνερευνητών, εφαρµόζοντας και τηρώντας κατ'αυτόν τον τρόπο τις αρχές καιτις διατάξεις της οδηγίας της ΕΕ για την εργασία ορισµένου χρόνου 10 .910Βλ. SEC (2005) 260, Γυναίκες και επιστήµη: Αριστεία και καινοτοµία – Ισότητα των φύλωνστον χώρο της επιστήµης.Σκοπός της οδηγίας είναι η αποτροπή των δυσµενών διακρίσεων εις βάρος των εργαζοµένωνορισµένου χρόνου έναντι των αντίστοιχων εργαζοµένων αορίστου χρόνου, η αποτροπή καταχρήσεωνεκ της χρήσεως διαδοχικών συµβάσεων ορισµένου χρόνου, η βελτίωση της πρόσβασηςτων εργαζοµένων ορισµένου χρόνου στην επιµόρφωση και η διασφάλιση της ενηµέρωσηςτων εργαζοµένων ορισµένου χρόνου όσον αφορά τις διαθέσιµες θέσεις εργασίας αορίστουχρόνου. Οδηγία 1999/70/ΕΚ του Συµβουλίου, της 28ης Ιουνίου 1999, σχετικά µε τη συµφωνίαπλαίσιο για την εργασία ορισµένου χρόνου που συνήφθη από τη CES , την UNICE και το CEEP.18


Χρηµατοδότηση και αποδοχέςΟι εργοδότες ή/και οι χρηµατοδότες ερευνητών οφείλουν να διασφαλίζουν ότιοι ερευνητές απολαύουν δίκαιων και ελκυστικών όρων χρηµατοδότησης ή/καιαποδοχών και επαρκούς και δίκαιης κοινωνικής ασφαλιστικής κάλυψης(συµπεριλαµβανοµένων των παροχών ασθένειας και των οικογενειακών παροχών,των συνταξιοδοτικών δικαιωµάτων και των παροχών ανεργίας) σύµφωναµε την ισχύουσα νοµοθεσία και τις εθνικές ή κλαδικές συµβάσεις συλλογικήςδιαπραγµάτευσης. Η διασφάλιση τέτοιων όρων αφορά τους ερευνητές σε όλατα στάδια επαγγελµατικής σταδιοδροµίας, συµπεριλαµβανοµένων των νέωνερευνητών, ανάλογα µε το νοµικό τους καθεστώς, τις επιδόσεις τους και το επίπεδοεπαγγελµατικών προσόντων ή/και ευθυνών τους.Ισόρροπη εκπροσώπηση των δύο φύλων 11Οι εργοδότες ή/και οι χρηµατοδότες ερευνητών πρέπει να επιδιώκουν την ισόρροπηεκπροσώπηση των δύο φύλων σε όλα τα επίπεδα στελέχωσης, συµπεριλαµβανοµένωντου εποπτικού, του διαχειριστικού και του διοικητικού επιπέδου.Για τον σκοπό αυτό, θα πρέπει να εφαρµόζεται πολιτική ίσων ευκαιριών στο πλαίσιοτων προσλήψεων και στα επακόλουθα στάδια επαγγελµατικής σταδιοδρο-µίας, όχι όµως εις βάρος των κριτηρίων ποιότητας και επαγγελµατικών προσόντων.Για την κατοχύρωση ίσης µεταχείρισης, πρέπει να διασφαλίζεται ισόρροπη εκπροσώπησητων δύο φύλων και στις επιτροπές επιλογής και αξιολόγησης.Εξέλιξη της σταδιοδροµίαςΟι εργοδότες ή/και χρηµατοδότες ερευνητών οφείλουν να καταρτίζουν, κατάπροτίµηση στο πλαίσιο της διαχείρισης των ανθρώπινων πόρων, συγκεκρι-µένη στρατηγική για την επαγγελµατική εξέλιξη όλων των ερευνητών σε όλατα στάδια σταδιοδροµίας, ανεξαρτήτως του συµβατικού τους καθεστώτος,συµπεριλαµβανοµένων των ερευνητών που απασχολούνται βάσει συµβά-11Βλ. SEC (2005) 260, Γυναίκες και επιστήµη: Αριστεία και καινοτοµία – Ισότητα των φύλωνστον χώρο της επιστήµης.19


σεων ορισµένου χρόνου. Η στρατηγική αυτή πρέπει να περιλαµβάνει τη διαθεσιµότηταµεντόρων οι οποίοι θα προσφέρουν υποστήριξη και καθοδήγησηστους ερευνητές σχετικά µε την προσωπική και επαγγελµατική τους εξέλιξη,θα τους ενθαρρύνουν και θα τους βοηθούν να ξεπεράσουν τυχόν αισθήµαταανασφάλειας ως προς το επαγγελµατικό τους µέλλον. Όλοι οι ερευνητές θαπρέπει να τηρούνται ενήµεροι σχετικά µε τις διατάξεις και ρυθµίσεις αυτές.Αξία της κινητικότηταςΟι εργοδότες ή/και οι χρηµατοδότες ερευνητών οφείλουν να αναγνωρίζουντην αξία της γεωγραφικής, διατοµεακής, ενδοεπιστηµονικής και διεπιστηµονικής,και εικονικής 12 κινητικότητας καθώς και της κινητικότητας µεταξύ τουδηµόσιου και του ιδιωτικού τοµέα, ως σηµαντικού µέσου ενίσχυσης των επιστηµονικώνγνώσεων και της επαγγελµατικής εξέλιξης σε οποιοδήποτε στάδιοτης σταδιοδροµίας των ερευνητών. Κατά συνέπεια, οφείλουν να εντάσσουντις παραµέτρους αυτές στη οικεία στρατηγική επαγγελµατικής εξέλιξης καινα εκτιµούν και να αναγνωρίζουν πλήρως κάθε εµπειρία κινητικότητας στοπλαίσιο του οικείου συστήµατος επαγγελµατικής ανέλιξης/αξιολόγησης.Για τον σκοπό αυτό, θα πρέπει επίσης να καθιερώσουν κατάλληλους διοικητικούςµηχανισµούς που να επιτρέπουν τη µεταφορά τόσο των υποτροφιών όσοκαι των παροχών κοινωνικής ασφάλισης, σύµφωνα µε την εθνική νοµοθεσία.Πρόσβαση σε ερευνητική κατάρτιση και άσκηση και σε συνεχήεπαγγελµατική επιµόρφωσηΟι εργοδότες ή/και οι χρηµατοδότες ερευνητών οφείλουν να διασφαλίζουνότι όλοι οι ερευνητές, σε οποιοδήποτε στάδιο της σταδιοδροµίαςτους και ανεξαρτήτως του συµβατικού τους καθεστώτος, έχουν την ευκαιρίανα εξελιχθούν επαγγελµατικώς και να βελτιώσουν τις προοπτικέςεπαγγελµατικής απασχόλησης, έχοντας πρόσβαση σε µέτρα συνεχούςαναβάθµισης των επαγγελµατικών δεξιοτήτων και προσόντων.12∆ηλαδή, εξ αποστάσεως συνεργασία µέσω ηλεκτρονικών δικτύων.20


Τα µέτρα αυτά θα πρέπει να αξιολογούνται σε τακτική βάση µε σκοπό τηνεπαλήθευση της προσπελασιµότητας και του βαθµού χρησιµοποίησήςτους καθώς και της αποτελεσµατικότητάς τους από άποψη βελτίωσης τωνεπαγγελµατικών προσόντων, δεξιοτήτων και προοπτικών απασχόλησης.Πρόσβαση σε συµβουλές σταδιοδροµίαςΟι εργοδότες ή/και οι χρηµατοδότες ερευνητών οφείλουν να διασφαλίζουνότι στους ερευνητές, σε οποιοδήποτε στάδιο της σταδιοδροµίας τους καιανεξαρτήτως του συµβατικού τους καθεστώτος, παρέχονται συµβουλές σταδιοδροµίαςκαι βοήθεια για την ανεύρεση και κατάληψη θέσης απασχόλησηςείτε στον δικό τους οργανισµό είτε µέσω συνεργασίας µε άλλες δοµές.∆ικαιώµατα πνευµατικής ιδιοκτησίαςΟι εργοδότες ή/και οι χρηµατοδότες ερευνητών οφείλουν να διασφαλίζουνότι οι ερευνητές, σε οποιοδήποτε στάδιο της σταδιοδροµίας τους,νέµονται τους καρπούς της ενδεχόµενης εκµετάλλευσης των αποτελεσµάτωντων Ε&Α εργασιών τους µέσω κατάλληλης νοµικής προστασίαςιδίως των δικαιωµάτων πνευµατικής ιδιοκτησίας, συµπεριλαµβανοµένωντων δικαιωµάτων δηµιουργού.Στις πολιτικές και πρακτικές των εργοδοτών ή/και των χρηµατοδοτών πρέπεινα ορίζονται, κατά το δυνατόν στο πλαίσιο ειδικών συµφωνιών συνεργασίαςή συµφωνιών άλλου τύπου, τα δικαιώµατα που ανήκουν στους ερευνητέςή/και, κατά περίπτωση, στους εργοδότες τους ή σε άλλα µέρη, συµπεριλαµβανοµένωντων εξωτερικών εµπορικών ή βιοµηχανικών οργανισµών.ΣυνδηµιουργίαΚατά την αξιολόγηση του προσωπικού τους, οι οργανισµοί πρέπει να εκτι-µούν θετικά τη συνδηµιουργία, ως απόδειξη εποικοδοµητικής προσέγγισηςτης άσκησης ερευνών. Κατά συνέπεια, οι εργοδότες ή/και οι χρηµατοδότεςερευνητών οφείλουν να αναπτύξουν στρατηγικές, πρακτικές και διαδικα-21


σίες οι οποίες να προσφέρουν στους ερευνητές, συµπεριλαµβανοµένωντων ερευνητών που βρίσκονται στα αρχικά στάδια της ερευνητικής τουςσταδιοδροµίας, τις αναγκαίες συνθήκες και προϋποθέσεις ώστε να αναγνωρίζονται,να καταχωρίζονται ή/και να µνηµονεύονται, βάσει της πραγ-µατικής τους συνεισφοράς, ως συνδηµιουργοί εργασιών, διπλωµάτωνευρεσιτεχνίας, κτλ., ή να δηµοσιεύουν τα αποτελέσµατα των ερευνητικώντους εργασιών ανεξάρτητα από τους επόπτες τους.ΕποπτείαΟι εργοδότες ή/και οι χρηµατοδότες ερευνητών οφείλουν να ορίζουνσαφώς ένα άτοµο το οποίο θα µπορούν να συµβουλεύονται οι νέοι ερευνητέςγια θέµατα σχετικά µε την εκτέλεση των επαγγελµατικών τους καθηκόντων,και οφείλουν να ενηµερώνουν σχετικά τους ερευνητές.Οι σχετικές ρυθµίσεις θα πρέπει να ορίζουν σαφώς ότι οι προτεινόµενοιεπόπτες έχουν επαρκή εµπειρία σε θέµατα εποπτείας ερευνητικών εργασιών,διαθέτουν τον χρόνο, τις γνώσεις, την πείρα, την τεχνογνωσία καιεπιδεικνύουν τη δέσµευση που απαιτείται ώστε να προσφέρουν στουςασκούµενους ερευνητές κατάλληλη υποστήριξη, και θα πρέπει να προβλέπουντις απαραίτητες διαδικασίες παρακολούθησης της προόδου καιεπανεξέτασης, καθώς και τους απαιτούµενους µηχανισµούς ανάδρασης.Καθήκοντα διδασκαλίαςΗ εκπαιδευτική δραστηριότητα αποτελεί απαραίτητο µέσο για τη δόµησηκαι τη διάδοση των γνώσεων και θα πρέπει συνεπώς να θεωρείται ωςπολύτιµο στοιχείο της επαγγελµατικής διαδροµής των ερευνητών. Ταεκπαιδευτικά καθήκοντα ωστόσο δεν πρέπει να είναι υπερβολικά ούτε ναεµποδίζουν τους ερευνητές, ιδίως στην αρχή της σταδιοδροµίας τους, ναδιεξάγουν τις ερευνητικές τους δραστηριότητες.Οι εργοδότες ή/και οι χρηµατοδότες ερευνητών οφείλουν να διασφαλίζουνότι η εκτέλεση εκπαιδευτικών καθηκόντων αµείβεται δεόντως και22


λαµβάνεται υπόψη στα συστήµατα αξιολόγησης της επαγγελµατικής ικανότηταςκαι της επαγγελµατικής εξέλιξης, και ότι ο χρόνος που αφιερώνουντα ανώτερα ιεραρχικώς µέλη του προσωπικού στην κατάρτιση τωννέων ερευνητών θα πρέπει να υπολογίζεται ως µέρος της εκπαιδευτικήςτους δέσµευσης. Η παροχή κατάλληλης επιµόρφωσης για την άσκησηκαθηκόντων εκπαίδευσης και καθοδήγησης πρέπει να αποτελεί µέρος τηςεπαγγελµατικής εξέλιξης των ερευνητών.Συστήµατα αξιολόγησηςΟι εργοδότες ή/και οι χρηµατοδότες ερευνητών οφείλουν να εφαρµόζουνσυστήµατα αξιολόγησης όλων των ερευνητών, συµπεριλαµβανοµένωντων ιεραρχικώς ανώτερων ερευνητών, για την αξιολόγηση τωνεπαγγελµατικών τους επιδόσεων, σε τακτική βάση και κατά διαφανήτρόπο, από ανεξάρτητη (και, στην περίπτωση των ανώτερων ιεραρχικώςερευνητών, κατά προτίµηση διεθνή) επιτροπή.Κατά την αξιολόγηση των ερευνητών θα πρέπει να λαµβάνονται δεόντωςυπόψη η γενική δηµιουργικότητα και τα αποτελέσµατα των ερευνητικώντους δραστηριοτήτων, π.χ. δηµοσιεύσεις, διπλώµατα ευρεσιτεχνίας, διαχείρισηερευνών, εκπαιδευτικές δραστηριότητες, διαλέξεις, καθήκονταεποπτείας, καθοδήγησης και συµβουλευτικής, δραστηριότητες εθνικής ήδιεθνούς συνεργασίας, διοικητικά καθήκοντα, δραστηριότητες ευαισθητοποίησηςτου κοινού και κινητικότητα, στοιχεία τα οποία θα πρέπει νασυνεκτιµούνται για την επαγγελµατική ανέλιξη των ερευνητών.Αιτιάσεις και ενστάσειςΟι εργοδότες ή/και οι χρηµατοδότες ερευνητών οφείλουν να εφαρµόζουν,σύµφωνα µε τους εθνικούς κανόνες και ρυθµίσεις, κατάλληλες διαδικασίεςεξέτασης των αιτιάσεων/ενστάσεων των ερευνητών, συµπεριλαµβανοµένωνεκείνων που αφορούν διαφορές µεταξύ εποπτών και νέωνερευνητών, ενδεχοµένως µε τον καθορισµό αµερόληπτου προσώπου(τύπου διαµεσολαβητή) για τον σκοπό αυτό. Οι σχετικές διαδικασίες πρέ-23


πει να προσφέρουν σε όλο το ερευνητικό προσωπικό εµπιστευτική καιάτυπη αρωγή για την επίλυση συγκρούσεων, διαφορών και παραπόνωνεπαγγελµατικού χαρακτήρα, µε σκοπό την προαγωγή της δίκαιης και λογικήςµεταχείρισης του προσωπικού στο εσωτερικό του οργανισµού και τηβελτίωση της γενικής ποιότητας του εργασιακού περιβάλλοντος.Συµµετοχή σε όργανα λήψης αποφάσεωνΟι εργοδότες ή/και οι χρηµατοδότες ερευνητών οφείλουν να αναγνωρίζουνως πλήρως θεµιτή, και δη ευκταία, την εκπροσώπηση των ερευνητώνστα αρµόδια όργανα πληροφόρησης, διαβούλευσης και λήψης αποφάσεωντων οργανισµών στους οποίους απασχολούνται, µε σκοπό την προστασίακαι την προάσπιση των ατοµικών και συλλογικών τουςσυµφερόντων ως επαγγελµατιών και την ενεργό τους συµβολή στη λειτουργίατου υπόψη οργανισµού 13 .ΠροσλήψειςΟι εργοδότες ή/και οι χρηµατοδότες ερευνητών οφείλουν να καθορίζουνσαφείς κανόνες και κριτήρια αξιολόγησης υποψηφιοτήτων και πρόσληψηςερευνητών, ιδίως ερευνητών στην αρχή της σταδιοδροµίας τους, καιοφείλουν να διευκολύνουν την πρόσβαση στην απασχόληση για τις λιγότεροευνοηµένες οµάδες και για τους ερευνητές, συµπεριλαµβανοµένωντων εκπαιδευτικών (οποιουδήποτε επιπέδου), που επιθυµούν να επιστρέψουνστην ερευνητική σταδιοδροµία.Κατά τον διορισµό ή την πρόσληψη ερευνητών, οι εργοδότες ή/και οι χρη-µατοδότες ερευνητών οφείλουν να τηρούν τις αρχές που καθορίζονταιστον κώδικα δεοντολογίας για την πρόσληψη ερευνητών.13Στο πλαίσιο αυτό, βλ επίσης οδηγία της ΕΕ 2002/14/EΚ.24


ΤMHMA 2ΚΩ∆IKAΣ ∆EONTOΛOΓIAΣ ΓIA THN ΠPOΣΛHΨH EPEYNHTΩNΟ κώδικας δεοντολογίας για την πρόσληψη ερευνητών αποτελεί ένασύνολο γενικών αρχών και απαιτήσεων προς τις οποίες πρέπει να συµ-µορφώνονται οι εργοδότες ή/και οι χρηµατοδότες κατά τον διορισµό ήτην πρόσληψη ερευνητών. Οι εν λόγω αρχές και απαιτήσεις, οι οποίεςσυµπληρώνουν εκείνες που εκτίθενται στην Ευρωπαϊκή Χάρτα του Ερευνητή,αναµένεται να κατοχυρώσουν τη διαφάνεια των διαδικασιών πρόσληψηςκαι την ισότιµη µεταχείριση όλων των υποψηφίων, ενόψει ιδίωςτης ανάπτυξης µιας ελκυστικής, ανοικτής και σταθερής ευρωπαϊκής αγοράςεργασίας για τους ερευνητές. Οι οργανισµοί και οι εργοδότες πουτηρούν τον κώδικα δεοντολογίας επιδεικνύουν ανοικτά τη δέσµευσή τουςνα ενεργούν µε υπευθυνότητα και αξιοπρέπεια και να παρέχουν ένα πλαίσιοδίκαιων συνθηκών στους ερευνητές, µε σαφή πρόθεση να συµβάλουνστην εδραίωση του Ευρωπαϊκού Χώρου Έρευνας.Γενικές αρχές και απαιτήσεις του κώδικα δεοντολογίαςΠρόσληψηΟι εργοδότες ή/και οι χρηµατοδότες οφείλουν να εφαρµόζουν διαδικασίεςπρόσληψης οι οποίες να είναι ανοικτές 14 , αποτελεσµατικές, διαφανείς, υποστηρικτικέςκαι διεθνώς συγκρίσιµες, καθώς και προσαρµοσµένες στον τύποτων προκηρυσσόµενων θέσεων εργασίας.14Πρέπει να χρησιµοποιούνται όλα τα διαθέσιµα µέσα, και ιδίως διεθνείς ή παγκοσµίως προσπελάσιµοιπόροι στον Παγκόσµιο Ιστό, όπως η Πανευρωπαϊκή Πύλη για την Κινητικότητα τωνΕρευνητών: http://europa.eu.int/eracareers.25


Στις προκηρύξεις θέσεων πρέπει να περιγράφεται εκτενώς το απαιτούµενοεπίπεδο γνώσεων και επαγγελµατικών προσόντων, αλλά όχι µε τόσο εξειδικευµένοτρόπο ώστε να αποθαρρύνονται τυχόν κατάλληλοι υποψήφιοι.Οι εργοδότες οφείλουν να συµπεριλαµβάνουν στις προκηρύξεις θέσεωνµια περιγραφή των όρων και συνθηκών εργασίας, των σχετικών δικαιωµάτωνκαι παροχών, καθώς και των προοπτικών επαγγελµατικής εξέλιξης. Επιπλέον,το χρονικό διάστηµα που µεσολαβεί µεταξύ της προκήρυξης κενώνθέσεων ή της πρόσκλησης υποβολής υποψηφιοτήτων και της καταληκτικήςηµεροµηνίας υποβολής υποψηφιότητας πρέπει να είναι ρεαλιστικό.ΕπιλογήΟι επιτροπές επιλογής πρέπει να απαρτίζονται από µέλη µε διαφορετικάεπαγγελµατικά προσόντα και ειδίκευση και, όπου είναι αναγκαίο και εφικτό,µέλη προερχόµενα από διαφορετικούς τοµείς (δηµόσιο και ιδιωτικό)και διαφορετικούς επιστηµονικούς κλάδους καθώς και από άλλες χώρες, ταοποία να διαθέτουν κατάλληλη εµπειρία ώστε να αξιολογήσουν τους υποψηφίους.Η σύνθεσή τους πρέπει να είναι τέτοια ώστε να διασφαλίζεταιισόρροπη εκπροσώπηση των δύο φύλων. Θα πρέπει να χρησιµοποιούνται,κατά το δυνατόν, ποικίλες πρακτικές επιλογής όπως η αξιολόγηση από εξωτερικούςεµπειρογνώµονες και οι προσωπικές συνεντεύξεις. Τα µέλη τωνεπιτροπών επιλογής θα πρέπει να έχουν λάβει σχετική επιµόρφωση.∆ιαφάνειαΟι υποψήφιοι πρέπει να ενηµερώνονται, πριν από τη διαδικασία επιλογής,σχετικά µε τη διαδικασία πρόσληψης και τα κριτήρια επιλογής, τοναριθµό των διαθέσιµων θέσεων και τις προοπτικές επαγγελµατικές εξέλιξης.Οι υποψήφιοι πρέπει επίσης να ενηµερώνονται, µετά τη διαδικασίαεπιλογής, σχετικά µε τα δυνατά σηµεία και τις αδυναµίες της υποψηφιότητάςτους.26


Αξιολόγηση των προσόντωνΚατά τη διαδικασία επιλογής πρέπει να λαµβάνεται υπόψη το σύνολο τωνχώρων και αντικειµένων εµπειρίας 15 των υποψηφίων. Πρέπει µεν να δίνεταιέµφαση στις γενικές δυνατότητες και προοπτικές των υποψηφίων ωςερευνητών, αλλά να λαµβάνεται υπόψη και η δηµιουργικότητα και το επίπεδοανεξαρτησίας τους.Αυτό σηµαίνει ότι τα προσόντα των υποψηφίων πρέπει να αξιολογούνταιτόσο από ποιοτική όσο και από ποσοτική άποψη, δίνοντας βάρος όχι µόνοστον αριθµό των δηµοσιεύσεων αλλά και σε µια διαφοροποιηµένη επαγγελµατικήπορεία που σηµατοδοτείται από εξαίρετα αποτελέσµατα. Κατάσυνέπεια, η σηµασία των βιβλιοµετρικών δεικτών πρέπει να εξισορροπείταικατάλληλα µε ένα ευρύτερο φάσµα κριτηρίων αξιολόγησης, όπωςη εκπαιδευτική εµπειρία, η εποπτική εµπειρία, οι οµαδικές εργασίες, οιδραστηριότητες µεταφοράς γνώσεων, διαχείρισης της έρευνας και τηςκαινοτοµίας και πληροφόρησης του κοινού. Για τους υποψηφίους πουπροέρχονται από τον χώρο της βιοµηχανίας, πρέπει να δίνεται ιδιαίτερηπροσοχή στη συµβολή τους σε διπλώµατα ευρεσιτεχνίας, αναπτυξιακέςδραστηριότητες ή εφευρέσεις.∆ιακυµάνσεις στη χρονολογική σειρά των βιογραφικών σηµειωµάτωνΟι διακοπές της σταδιοδροµίας ή οι διακυµάνσεις στη χρονολογική σειράτου βιογραφικού σηµειώµατος δεν πρέπει να βαθµολογούνται αρνητικά,αλλά να θεωρούνται ως µέρος της επαγγελµατικής σταδιοδροµίας και,κατά συνέπεια, ως δυνητικά πολύτιµο στοιχείο για την επαγγελµατική εξέλιξητου ερευνητή προς µια πολυδιάστατη επαγγελµατική πορεία. Θα πρέπεισυνεπώς να επιτρέπεται στους υποψηφίους να υποβάλλουνβιογραφικά σηµειώµατα τα οποία να περιλαµβάνουν τεκµηριωµένα στοι-15Βλ. επίσης την Ευρωπαϊκή Χάρτα του Ερευνητή: Συστήµατα αξιολόγησης στο τµήµα 1 τουπαρόντος εγγράφου.27


χεία, αντιπροσωπευτικά των επιτευγµάτων και προσόντων που απαιτούνταιγια την κατάληψη των θέσεων που έχουν προκηρυχθεί.Αναγνώριση της κινητικότηταςΟποιαδήποτε εµπειρία κινητικότητας όπως π.χ. διαµονή σε άλληχώρα/περιφέρεια ή σε άλλο ερευνητικό πλαίσιο (δηµόσιο ή ιδιωτικό), µεταπήδησηαπό έναν επιστηµονικό κλάδο ή τοµέα σε άλλο –είτε στο πλαίσιοτης αρχικής ερευνητικής κατάρτισης είτε σε µεταγενέστερο στάδιο τηςερευνητικής σταδιοδροµίας, ή εικονική κινητικότητα, πρέπει να θεωρείταιως πολύτιµο στοιχείο της επαγγελµατικής εξέλιξης του ερευνητή.Aναγνώριση τίτλων και προσόντωνΟι εργοδότες ή/και οι χρηµατοδότες πρέπει να διασφαλίζουν κατάλληληαξιολόγηση και αναγνώριση των ακαδηµαϊκών και επαγγελµατικών τίτλωνκαι προσόντων, συµπεριλαµβανοµένων των άτυπων προσόντων, όλων τωνερευνητών, ιδίως στο πλαίσιο της διεθνούς και επαγγελµατικής κινητικότητας.Οι εργοδότες ή/και οι χρηµατοδότες οφείλουν να γνωρίζουν και νακατανοούν πλήρως τους κανόνες, τις διαδικασίες και τα πρότυπα που διέπουντην αναγνώριση των ακαδηµαϊκών και επαγγελµατικών τίτλων καιπροσόντων, και πρέπει συνεπώς να διερευνούν την εθνική νοµοθεσία, συµβάσειςκαι ειδικούς κανόνες που ισχύουν σε θέµατα αναγνώρισης αυτώντων τίτλων και προσόντων, ανατρέχοντας σε όλες τις διαθέσιµες πηγές 16 .ΑρχαιότηταΤο επίπεδο των απαιτούµενων προσόντων θα πρέπει να καθορίζεται µεβάση τις ανάγκες της προς κατάληψη θέσης και όχι ως εµπόδιο της πρό-16Βλ. http://www.enic-naric.net/ για περισσότερες πληροφορίες σχετικά µε το δίκτυο NARIC(εθνικά κέντρα πληροφοριών για την αναγνώριση ακαδηµαϊκών τίτλων) και το δίκτυο ENIC(ευρωπαϊκό δίκτυο κέντρων πληροφοριών).28


σληψης. Η αναγνώριση και η αξιολόγηση των προσόντων πρέπει να εστιάζονταιστα επιτεύγµατα του υποψηφίου παρά στα ιδιαίτερα χαρακτηριστικάτου υποψηφίου ή στη φήµη του οργανισµού όπου αποκτήθηκαν τα προσόντα.∆εδοµένου ότι τα επαγγελµατικά προσόντα µπορεί να αποκτηθούνσε ένα αρχικό στάδιο µιας µακράς σταδιοδροµίας, θα πρέπει επίσης νααναγνωρίζεται η αξία της δια βίου επαγγελµατικής εξέλιξης.Μεταδιδακτορικοί διορισµοίΟι οργανισµοί που διορίζουν µεταδιδακτορικούς ερευνητές οφείλουν ναεφαρµόζουν σαφείς κανόνες και ρητές κατευθυντήριες γραµµές για τηνπρόσληψη και τον διορισµό µεταδιδακτορικών ερευνητών, ιδίως σε ό,τιαφορά τη µέγιστη διάρκεια και τους στόχους αυτών των διορισµών. Οισχετικές κατευθυντήριες γραµµές πρέπει να λαµβάνουν υπόψη τη διάρκειατων προηγούµενων µεταδιδακτορικών διορισµών σε άλλους οργανισµούς,καθώς τον µεταβατικό χαρακτήρα που πρέπει να έχει τοµεταδιδακτορικό καθεστώς, κύριος σκοπός του οποίου είναι να προσφέρειπρόσθετες ευκαιρίες επαγγελµατικής εξέλιξης µε την προοπτική µιαςµακροπρόθεσµης ερευνητικής σταδιοδροµίας.29


ΤMHMA 3OPIΣMOIΕρευνητέςΓια τους σκοπούς της παρούσας σύστασης, χρησιµοποιείται ο διεθνώς αναγνωρισµένοςορισµός του όρου «έρευνα» που παρέχεται στο «εγχειρίδιοFrascati» 17 . Κατά συνέπεια, ως ερευνητές νοούνται«επαγγελµατίες που καταγίνονται µε τη σύλληψη της ιδέας ή τη δηµιουργίανέων γνώσεων, προϊόντων, διαδικασιών, µεθόδων και συστηµάτων καιµε τη διαχείριση των αντιστοίχων έργων».Πιο συγκεκριµένα, η παρούσα σύσταση αφορά όλα τα πρόσωπα που απασχολούνταιεπαγγελµατικώς στον χώρο της έρευνας και της ανάπτυξης ,ανεξαρτήτως σταδίου επαγγελµατικής σταδιοδροµίας και ταξινόµησήςτους. Συµπεριλαµβάνονται οι επαγγελµατικές δραστηριότητες «βασικήςέρευνας», «στρατηγικής έρευνας», «εφαρµοσµένης έρευνας» «πειραµατικήςανάπτυξης» και «µεταφοράς γνώσεων», καθώς και οι δραστηριότητεςκαινοτοµίας και παροχής συµβουλών, εποπτείας και διδασκαλίας,διαχείρισης γνώσεων και δικαιωµάτων πνευµατικής ιδιοκτησίας, εκµετάλλευσηςερευνητικών αποτελεσµάτων ή επιστηµονικής δηµοσιογραφίας.Γίνεται διάκριση µεταξύ των «νέων ερευνητών» και των «πεπειραµένωνερευνητών»:1718Proposed Standard Practice for Surveys on Research and Experimental Development, FrascatiManual, OECD, 2002.COM (2003) 436 της 18.7.2003: Οι ερευνητές στον ΕΧΕ: Ένα επάγγελµα, πληθώρα σταδιοδροµιών.30


• ως «νέοι ερευνητές» 19 ορίζονται οι ερευνητές που διανύουν τα4 πρώτα έτη (ισοδύναµο πλήρους απασχόλησης) της ερευνητικήςτους δραστηριότητας, συµπεριλαµβανοµένης της περιόδου εκπαίδευσηςστην έρευνα·• ως «πεπειραµένοι ερευνητές» 20 ορίζονται οι ερευνητές µε τουλάχιστον4ετή πείρα στην έρευνα (ισοδύναµο πλήρους απασχόλησης)από την κτήση του πανεπιστηµιακού πτυχίου που τους επιτρέπει νακάνουν διδακτορική µελέτη, στη χώρα κτήσης του πτυχίου/διπλώ-µατος, ή οι ερευνητές που διαθέτουν ήδη διδακτορικό, ανεξαρτήτωςτου χρόνου που απαιτήθηκε για την κτήση του.ΕργοδότεςΣτο πλαίσιο της παρούσας σύστασης, ο όρος «εργοδότες» αναφέρεται σεόλους τους δηµόσιους ή ιδιωτικούς οργανισµούς που απασχολούν ερευνητέςβάσει σύµβασης εργασίας ή που φιλοξενούν ερευνητές βάσει συµβάσεωνή ρυθµίσεων άλλου τύπου, συµπεριλαµβανοµένων εκείνων πουδεν προβλέπουν άµεση οικονοµική σχέση. Η τελευταία περίπτωση αναφέρεταιιδίως σε ιδρύµατα τριτοβάθµιας εκπαίδευσης, τµήµατα σχολών,εργαστήρια, ιδρύµατα ή ιδιωτικούς οργανισµούς, στα πλαίσια των οποίωνοι ερευνητές είτε λαµβάνουν ερευνητική κατάρτιση ή πραγµατοποιούνπρακτική άσκηση είτε εκτελούν τις ερευνητικές τους δραστηριότητες µεχρηµατοδότηση τρίτων.1920Βλ. πρόγραµµα εργασίας «∆όµηση του Ευρωπαϊκού Χώρου Έρευνας – Ανθρώπινοι πόροι καικινητικότητα – ∆ράσεις «Μαρία Κιουρί», έκδοση Σεπτεµβρίου 2004, σελίδα 41.Οµοίως, σελίδα 42.31


ΧρηµατοδότεςΟ όρος «χρηµατοδότες» αναφέρεται στους πάσης φύσεως φορείς 21 πουπαρέχουν χρηµατοδότηση (συµπεριλαµβανοµένων των µισθών, επιδοµάτων,επιχορηγήσεων και υποτροφιών) σε δηµόσιους και ιδιωτικούςερευνητικούς οργανισµούς, συµπεριλαµβανοµένων των ιδρυµάτων τριτοβάθµιαςεκπαίδευσης. Υπό αυτήν τους την ιδιότητα, µπορούν να καθορίζουνως βασική προϋπόθεση για τη χορήγηση χρηµατοδότησης τηνκαθιέρωση και εφαρµογή, εκ µέρους των προς χρηµατοδότηση οργανισµών,αποτελεσµατικών στρατηγικών, πρακτικών και µηχανισµών, σύµφωνωνµε τις γενικές αρχές και απαιτήσεις που περιγράφονται στηνπαρούσα σύσταση.∆ιορισµός ή απασχόλησηΟι ανωτέρω όροι αναφέρονται στις παντός τύπου συµβάσεις, µισθούς,στις υποτροφίες, επιχορηγήσεις ή επιδόµατα που χρηµατοδοτούνται απότρίτους, συµπεριλαµβανοµένης της χρηµατοδότησης βάσει των προγραµµάτωνπλαισίων 22 .2122Η Κοινότητα θα επιδιώξει να τηρήσει τις δεσµεύσεις που εκτίθενται στην παρούσα σύσταση,έναντι των δικαιούχων χρηµατοδότησης βάσει του ή των προγραµµάτων πλαισίων δραστηριοτήτωνέρευνας, τεχνολογικής ανάπτυξης και επίδειξης.Προγράµµατα πλαίσια δραστηριοτήτων έρευνας, τεχνολογικής ανάπτυξης και επίδειξης.32

More magazines by this user
Similar magazines