Bernard Jesionowski - Marienburg.pl

marienburg.pl
  • No tags were found...

Bernard Jesionowski - Marienburg.pl

Najstarsze litograficznewidokówki malborskieBernard JesionowskiMalbork 2008Bernard Jesionowski - Najstarsze litograficzne widokówki malborskie Strona 1


W 1869 roku poczta Austrowęgier wydała pierwsze na świecie kartki pocztowe/Postkarte/. Nie miały one wprawdzie żadnej ilustracji, jednak zapoczątkowały erękorespondencji prowadzonej na odkrytej kartce papieru. Natomiast za zgodą Poczty RzeszyNiemieckiej część nakładu wydanej w 1873 roku karty pocztowej otrzymała prywatniewykonane na stronie adresowej widoki miejscowości. Powstała w ten sposób pierwszailustrowana karta pocztowa. W 1878 roku na wyspie Helgoland leżącej na Morzu Północnymniedaleko od wybrzeży niemieckich wydano kartę pocztową, gdzie napis "HELIGOLAND"stylizowany jest na wynurzającą się z morskich fal skalistą wyspę.Pierwsze widokówki malborskie ukazały się około 1890 roku. Z tego roku znana jestnajstarsza widokówka ukazująca zamek w Malborku, która znalazła się w obiegu pocztowym.Znajduje się ona w zbiorach znanego zbieracza widokówek malborskich mieszkającego wWarszawie. W swoich zbiorach mam taki sam kartonik, jednak nie ma on stemplapocztowego. Wydana ona została przez L. Giesowa z Malborka. Nie znamy drukarni, którawypuściła ze swych maszyn to wydawnictwo, wiadomym jest natomiast, że w takiej oprawiegraficznej wyszło kilka widokówek. Wszystkie znane obecnie widokówki z tej serii prezentujązamek. Wydrukowane są w kolorze sepii na trójwarstwowym papierze kredowanym. Cechącharakterystyczną tych widokówek zwanych przez zbieraczy „vorlauferami” (poprzednikami)jest to, że zawierają one tylko jeden obrazek.Z 1894 roku pochodzi wydrukowana również w sepii widokówka z trzema widokamizamku (data na stemplu pocztowym) . Po kilku latach została ona ponownie wydana w wersjikolorowanej. O ile nie wiadomo, kto wydał tą z 1894 roku, to widokówka kolorowanawydrukowana została w Monachium.Praktyka wydawania dwu wersji kolorystycznych w poszczególnych wydaniach byładosyć częsta, że wspomnę tu jeszcze dwie inne kartki – tym razem dwuobrazkowe – z 1898 i1899 roku.Te najstarsze „otkrytki” to litografie. Jest to technika wykorzystująca zjawiskoodpychania farby drukarskiej przez powierzchnie zwilżone wodą. Na płycie kamiennejwykonywano za pomocą kredek litograficznym rysunek. Następnie płytę zwilżano wodą,która była odpychana przez miejsca pokryte rysunkiem. Kolejną czynnością było nanoszeniena wilgotny kamień tłustej farby drukarskiej. Przylegała ona do miejsc suchych tworząc w tensposób rysunek. W przypadku litografii wielobarwnych nakładanie farb było bardziejskomplikowane, ale nie zajmujemy się tu przecież wykładami z zakresu grafiki by zgłębiać ichtajniki. Jedna z malborskich widokówek litograficznych pochodzi z elbląskiej drukarni W.A.Zippa. W latach 80-tych XX wieku w trakcie prac ziemnych prowadzonych w miejscu, gdzieznajdowała się ta drukarnia, znaleziono fragmenty kamieni służących do drukowanialitografii. Były to winiety umieszczane na rachunkach firmowych. Jeden kamień służył dodrukowania rachunku malborskiego.Do końca XIX wieku ukazało się kilkadziesiąt widokówek litograficznych z motywamimalborskimi. Dzisiaj są one ozdobą każdej kolekcji filokartystycznej. Zachwycajądelikatnością rysunku ale także fantazją autorów. Zawsze ich powstanie poprzedzane byłowykonaniem rysunku bądź, co było częstszą praktyką, fotografii. Na ich podstawieBernard Jesionowski - Najstarsze litograficzne widokówki malborskie Strona 2


wykonywano rysunek na kamieniu. Dzisiaj tą zapomnianą techniką nie drukuje się jużwidokówek. Znają ją i stosują artyści, jednak fakt, że z jednej płyty można było wykonaćograniczoną ilość odbitek doprowadził do rezygnacji z niej. A rzadkość tych małych dziełsztuki powoduję, że są one cenne również w sferze materialnej.Bernard Jesionowski - Najstarsze litograficzne widokówki malborskie Strona 3


Bernard Jesionowski - Najstarsze litograficzne widokówki malborskie Strona 4


Bernard Jesionowski - Najstarsze litograficzne widokówki malborskie Strona 5


Trzy widokówki z najstarszej „serii” litograficznych widokówek Malborka wydanych około1890 roku.Bernard Jesionowski - Najstarsze litograficzne widokówki malborskie Strona 6


Dwie litograficzne widokówki malborskie z 1894 oraz 1899 roku o takim samym rysunku.Kolorowana wydana w Monachium.Bernard Jesionowski - Najstarsze litograficzne widokówki malborskie Strona 7


Bernard Jesionowski - Najstarsze litograficzne widokówki malborskie Strona 8


Dwie litograficzne widokówki z 1898 i 1899 roku – sepiowa i kolorowana, o identycznymrysunku. Sepiowa wydana przez Zippa w Elblągu.Bernard Jesionowski - Najstarsze litograficzne widokówki malborskie Strona 9


Litograficzna widokówka z 1900 roku ukazująca wnętrze kościoła zamkowego.Bernard Jesionowski - Najstarsze litograficzne widokówki malborskie Strona 10


Litograficzna widokówka ukazująca zamek malborski od południa wydana przez CarlaGerlacha z Malborka.Bernard Jesionowski - Najstarsze litograficzne widokówki malborskie Strona 11

More magazines by this user
Similar magazines