Człowiek i Natura 2000 - Towarzystwo na rzecz Ziemi

tnz.most.org.pl
  • No tags were found...

Człowiek i Natura 2000 - Towarzystwo na rzecz Ziemi

Warto zwiedzić, zobaczyćGoszczewo, a w nim niewielkich rozmiarów jezioroi cmentarz parafii rzymsko-katolickiej z I połowyXIX wieku.1Obszar gminy Aleksandrów Kujawski leżyw zasięgu Równiny Inowrocławskiej, a ta jestskładową częścią makroregionu PojezierzeWielkopolskie. Z tego opisu wyłamuje siętylko teren położny wzdłuż Wisły, a należący do KotlinyToruńskiej, która stanowi z kolei część makroregionuo nazwie Pradolina Toruńsko-Eberswaldzka.Dla pełnego opisu należy dodać, że oba makroregionyleżą na Pojezierzu Południowobałtyckim.Jeśli do tego atrakcyjnego geograficznie położeniadodamy fakt, że opisywana gmina ma typoworolniczy charakter, gdzie środowisko naturalnezachowało się w świetnym stanie i nie jest poddaneprzemysłowej presji, to zupełnie oczywistym stajesię zachodzący tu nieustannie rozwój działalnościagroturystycznej. Warto wspomnieć o tym, że użytkizagospodarowane rolniczo zajmują ponad 72% powierzchnigminy, a lasy blisko17% tego obszaru.Poza urokliwym pejzażem, bogatymi zasobamiświata roślin i zwierząt oraz licznymi zabytkami naterenie gminy Aleksandrów Kujawski organizowanesą różnego rodzaju imprezy, uroczystości kulturalnei wydarzenia sportowe dostarczające rozrywkizarówno mieszkańcom jak i turystom. Są to międzyinnymi: kameralne pikniki, turnieje sportowe,koncerty kolęd i pastorałek oraz dożynki gminne.W gminie swą prężną działalność prowadzi 12 KółGospodyń Wiejskich, a także wiele stowarzyszeńi klubów sportowych.32Warto wiedzieć, że w Łazieńcu znajduje się domrodzinny słynnego poety i pisarza Edwarda Stachury.Spędził tu swe młode lata uczęszczając doszkoły podstawowej w Aleksandrowie Kujawskim,a następnie do liceum w Ciechocinku. W Łazieńcuodbywają się cykliczne spotkania miłośników jegotwórczości.1. Ostrowąs – farma wiatrakowa2. Pinino – śródpolny krajobraz urozmaicająokazałe drzewa3. Wypas krów w międzywalu Wisły4. Ostrowąs – rozległe sady owocowe4Grabie, gdzie w 1309 r. król Władysław Łokietekprowadził rokowania z wielkim mistrzem ZakonuKrzyżackiego Henrykiem von Plotzke. Na szczególnąuwagę zasługuje tu, utrzymany pierwotnie w gotyckimstylu, kościół parafialny pw. św. Wacławaz 1320 r. Świątynia ta była następnie przebudowywanaw XVI wieku i odnawiana w 1725 r. Na początkulat trzydziestych ubiegłego wieku do kościoła od południadobudowano nowy korpus. Drugim cennymobiektem jest zabytkowy pałac w którym obecniemieści się dom pomocy społecznej.Ostrowąs, z Sanktuarium Matki Bożej Pani Kujaw.Jego częścią jest leżące po sąsiedzku, współczesnedzieło – okazały plac, z centralnie umiejscowionąkolumną, na szczycie której ustawiono figurę MatkiBożej z różańcem w ręku. Wokół kolumny, na całejpowierzchni placu umiejscowiono 20 figur symbolizującychstacje modlitwy różańcowej. Każda z nichma wysokość od 2 do 2,5 m. W miejscowości tejwarto też zwrócić uwagę na zespół dworski z XVIII w.i park.41 21. Grabie – rolniczy pejzaż wioski2. Grabie – zabytkowy kościół parafialnypw. św. Wacława3. Ostrowąs – imponujące wielkością figurydrogi różańcowej4. Ostrowąs – centralne miejsce pośród 20 stacjidrogi różańcowej3


Sanktuarium Matki BoskiejPani Kujaw w OstrowąsiePo raz pierwszy słowo pisane dotyczące wioskiOstrowąs pojawia się w 1185 roku i wspomnianajest jako własność sióstr norbertanekz Płocka. Parafia istnieje tu co najmniej od1325 r. i ma to swe potwierdzenie w źródłach pisanych.Pierwszy, zbudowany z drewna kościół istniałtu w XII w., a obecną świątynię pw. Narodzenia NMPwybudowano w latach 1914–1921.Legenda leżąca u podstaw obrazu NajświętszejMaryi Panny w Ostrowąsie mówi, że na wzgórzuprzy Jeziorze Plebanka dziewczyna pilnująca pasącesię bydło zauważyła na drzewie obraz MatkiBożej z Dzieciątkiem na ręce w otoczeniu aniołów.Ta niesamowita wiadomość rozeszła się błyskawiczniepo okolicy i wnet przed wizerunkiem MatkiBożej gromadzili się coraz liczniejsi wierni mocnoprzejęci tym cudownym wydarzeniem. Niedługopotem uznano, że jest to znak upodobania sobieprzez Maryję właśnie Ostrowąsa, w roli miejsca Jejkultu. Jednak po tym zdarzeniu obraz zdecydowanoprzenieść do sąsiedniego Brzeźna i tam też postanowionowybudować kościół. I tu ponownie zaistniałoniezwykłe zdarzenie, gdyż obraz sam przemieściłsię otoczonym blaskiem na pierwotne miejsce,zostawiając na lustrze wody widoczną „drogę MatkiBożej” jak to ujęto w przekazie. Wtedy też odstąpionood przenosin obrazu, a mieszkańcy usypalinad brzegiem jeziora kopiec i na nim wybudowalikościół. Uznali w ten sposób wybór Maryi i nazwaliją Panią Kujaw.Obraz ten od wieków otaczany jest czcią i uznawanyprzez licznie przybywających tu wiernych za słynącyłaskami. Jednak na przestrzeni dziejów licznenieszczęścia dotykające Sanktuarium pod postaciągrabieży, pożarów i wojen zatarły dowody i treścidotyczącego czasów samego początku kultu. Jestono odtworzone na podstawie ustnych przekazów.W czasach współczesnych Ostrowąs jest jednymz najważniejszych sanktuariów maryjnych na Kujawach.Zostało to potwierdzone przez akt koronacjiobrazu papieskimi koronami w 1986 r. przez kard.Józefa Glempa.Słynny obraz jest namalowany farbami olejnymina płótnie, które z kolei ma za podstawę deskęmodrzewiową. Dzieło ukazuje Madonnę zwróconąku wiernym i trzymającą oburącz Dzieciątko Jezus,które, w lewej rączce, trzyma książkę, a prawą unosiw geście błogosławieństwa, odbierając hołd trzechmędrców. Obraz posiada srebrne sukienki oraz pozłacane,srebrne korony. Nie wiadomo, kto jest jegoautorem. Historycy sztuki twierdzą, że wzbogacony21jest schematem ikonograficznym typu częstochowskiegoi pochodzi z II połowy XVI wiekuPotwierdzeniem żywego kultu są pielgrzymki przybywająceregularnie i obficie do sanktuarium MatkiBożej Pani Kujaw. Z uwagi na brak dokumentacji,przyjmuje się, że początki ruchu pątniczego nastąpiłypo wybudowaniu w 1631 r. kościoła parafialnego.Ważnym wydarzeniem było także przyznanie przezStolicę Apostolską w II połowie XVIII w. przywilejówna odpusty odprawiane przy głównym ołtarzu.W tym czasie cudowny obraz przyciągał tłumypielgrzymów, którzy mieli doświadczać licznychłask, o czym świadczą mnogie wota ofiarowaneprzez pątników. Jak podają historyczne źródłajuż w XVIII w. cudowny obraz wisiał w otoczeniulicznych i nierzadko bardzo cennych darów. Częśćz nich w 1819 r. złożono w Kapitularzu Włocławskim,a pozostałe na miejscu wota dotknęły grabieżei zniszczenia w okresie II wojny światowej.Największy ruch pielgrzymkowy odbywa się tuw uroczystość Narodzenia Najświętszej Maryi Panny,a więc 8 IX i w pierwszą niedzielę po tej dacie.1Otłoczyn, który swe powstanie zawdzięcza potrzebieprzeprawiania się przez wiślane wody. W tejwłaśnie okolicy brzegi łagodnie prowadziły do rzekii umożliwiały w miarę dogodną przeprawę. W miejscowościtej uwagę zwraca neogotycki kościółz 1905 r. p.w. Najświętszego Serca Pana Jezusa wrazz przykościelnym cmentarzem.Niezwykłą ciekawostką dotyczącą Otłoczyna jestfakt przebiegania tędy Szlaku Bursztynowego, a toza sprawą Celtów, którzy już w III w. p.n.e. doceniliłatwość, wspomnianej już, przeprawy przez tutejszybród na Wiśle. Następnie między I–IV w. n.e.o ten słynny trakt dbali już i rozwijali go Rzymianie,gdyż łącząc Adriatyk z Bałtykiem, zaopatrywał onCesarstwo Rzymskie nie tylko w cenny bursztyn.Przedmiotem wymiany handlowej były też innedobra m.in.: futra, płótno, len i pierze, a także ryby,miód oraz sól.Bursztynowy Szlak znacznie przyczynił się do rozwojuosad leżących nad Wisłą i Tążyną, czego potwierdzeniemjest fakt odnalezienia w Otłoczynie monetrzymskich. Prace archeologiczne dowiodły ponadtoistnienia w tym rejonie skupisk osadniczych znajdującychsię w dosyć regularnych od siebie odstępach- liczących po około 20 km. Podróżujący kupcy nabieraliw nich sił do dalszej drogi, a w osadach tychdokonywano również wymiany handlowej.Słońsk Dolny, położony w sąsiedztwie Wisły,gdzie można się pokusić o odszukanie drewnianegodomu z budynkiem inwentarskim datowanych na1783 r.Służewo, miejscowość przez którą prowadziłsłynny Bursztynowy Szlak, a dzięki niemu już w II w.nastąpił dynamiczny rozwój wioski. Trafimy tu nagotycko-renesansowy kościół pw. św. Jana Chrzcicielaz 1560 r., a także zabytkową kamienicę, młyni ręczna pompę wodną w sąsiedztwie poczty.Warto też zajrzeć do miejscowego parku.Zduny, z zespołem dworskim z II połowy XIX w.i parkiem z ciekawie rozmieszczonymi alejami promienistymi.4 5 621. Słońsk Dolny – wierzby nad Wisłą2. Otłoczyn – neogotycki kościół z 1905 r.3. Służewo – zabytkowy kościół z XVI w.4. Służewo – pomnik Chopina5. Służewo – świadek historii z okresu II wojny światowej6. Służewo – zaciszny park31. Sanktuarium Matki Boskiej Pani Kujaw w Ostrowąsie2. Wędkowanie na Jeziorze Ostrowąs


Puszcza BydgoskaOd północnej i zachodniej strony na tereniegminy znajdują sie drzewostany PuszczyBydgoskiej. Ten rozległy obszar leśny mapowierzchnię ponad 45 000 ha i rozciąga sięna południe od Torunia i Bydgoszczy. Liczy ok. 65 kmdługości, a jego szerokość jest zmienna i w maksymalnympunkcie mierzy ok. 20 km. Granicę Puszczyod strony północnej i wschodniej wyznacza rzekaWisła, od zachodu Noteć i Kanał Górnonotecki, a odstrony południowej obrzeże Równiny Inowrocławskiejoraz ujściowy odcinek rzeki Tążyny.Lasy Puszczy Bydgoskiej nie mają już swego pierwotnegocharakteru, co jest skutkiem intensywnegowprowadzania drzewostanów sosnowych od XIX w.Różnorodność środowisk ucierpiała także na skutekprowadzonych tu melioracji. Obecnie przeważająw drzewostanie monokultury sosnowe stanowiąceczęsto równowiekowe powierzchnie. Mimo toPuszcza Bydgoska w dalszym ciągu jest niezwyklecennym obszarem przyrodniczym, pełnym przyrodniczychatrakcji. Pełni bardzo ważną rolę jako częśćkorytarza ekologicznego łączącego, wzdłuż liniiWisły, Kampinoski Park Narodowy z Lasami Gostynińsko-Włocławskimi,a te z Borami Tucholskimi.Cechą charakterystyczną dla tych terenów jestwystępowanie rozległych pól wydm śródlądowycho mocno zróżnicowanej formie. To jeden z największychkompleksów wydm na terenie naszego kraju.Najczęściej spotyka się tu wydmy paraboliczne, któreswe powstanie zawdzięczają zachodnim wiatrom.Są podobne do półksiężyca z wydłużonymi rogami,a otwarte do strony zachodniej. Całe ciągi tegotypu wydm leżą między miejscowościami Przyłubiei Cierpice. Z kolei wały wydmowe, a więc podłużnewydmy proste ułożone na kierunku wschód-zachód,powstałe ze zniszczonych wydm parabolicznycho długości do kilku kilometrów najlepiej jest podziwiaćw rejonie Wielkiej Nieszawki.Warto dotrzeć do jednej z najwyższych puszczańskichwydm wznoszącej się na wysokość 110 mn.p.m. Znajduje się ona na zachód od trasy Solec Kujawski– Chrośna. Nazwano ją Góra Szwedzka, gdyżwg miejscowego podania na jej szczycie stacjonowałszwedzki oddział prowadzący kontrolę szlaku.Do dziś miały się tu zachować resztki fortyfikacjiz XVII w. – czasów wojen szwedzkich. Warto wiedzieć21i skorzystać z informacji, że w pobliżu, na wschódod Góry Szwedzkiej, leży z kolei najwyższa wydmaparaboliczna Puszczy z wierzchołkiem znajdującymsię na wysokości do 116 m n.p.m.Opisywana Puszcza na obszarach zawładniętychprzez wydmy, porośnięta jest prawie tylko i wyłącznieborem sosnowym z niewielkim udziałem dębui brzozy. A tym co potęguje walory krajobrazowetych lasów jest warstwa podszytu z królującymi tamjałowcami i jarzębinami. W najniższej warstwie lasu,w runie znajdziemy liczne mchy i porosty, trawypiaskowe, wrzosy oraz borówki. Wydmy porastająróżne gatunki roślin pionierskich, utrwalającychlotne piaski, a pochodzące zarówno z wnętrza kontynentu,jak i pochodzenia nadmorskiego.Z kolei pomiędzy wydmami, tam gdzie gleba jestwilgotniejsza pojawiają się lasy mieszane i liściasteutworzone głównie przez dęby szypułkowe i bezszypułkowe,graby i osiki. Dla odmiany, zazwyczaj w pobliżucieków wodnych rosną lasy dębowo-grabowei świetliste dąbrowy. Na łęgi topolowo-wierzbowe,z czeremchą i bzem czarnym w podszycie, trafimy naterasie zalewowej Wisły, a łęgi olszowo-jesionoweczekają na swych odkrywców przy strugach wodnych.Tereny bezleśne występują rzadko i porośniętesą niską roślinnością – przeważnie pospolitychgatunków traw.Spośród najciekawszych gatunków roślin występującychw Puszczy wymienić można np.: konwalięmajową, lilię złotogłów, dziewięćsiła bezłodygowego,kosaćca syberyjskiego, sasankę łąkową czy teżkocankę piaskową.Bogaty świat zwierząt reprezentują tu m. in. ptaki:żurawie, kanie rdzawe, derkacze i rzadki wąż gniewoszplamisty.W celu ochrony zasobów przyrodniczych ustanowionotu kilka rezerwatów przyrody:Dziki Ostrów (74,7 ha) chroniący świetlistą dąbrowęz bogatym runem, całość znajduje się nawydmie i otoczona jest łąkami,Kępa Bazarowa (32,4 ha) z zalewowym łęgiemwierzbowo-topolowym,Łażyn (26,2 ha) otaczający opieką bór sosnowyliczący sobie 180 lat,Piecki Jezuickie (33 ha) projektowany rezerwatchroniący rzadką roślinność torfowisk i borówbagiennych,Tarkowo (0,3 ha) ze stanowiskiem wiśni karłowatej.Jezioro OstrowąsRzeka Tążyna1Na terenie gminy największą rzeką, pozaoczywiście samą Wisłą, jest Tążyna. Tenlewobrzeżny dopływ Wisły liczy sobie prawie50 km długości, a wypływa w pobliżu wsiOstrowo z terenów podmokłych zwanych BłotamiOstrowskimi. Od źródeł ciek ten został poprowadzonysztucznym kanałem, wykopanym jeszcze naprzełomie XIX i XX w. celem odwodnienia wspomnianychbagien. Następnie przechodzi w nieckę Tążynyi naturalnie meandrując przepływa przez teren gminyAleksandrów Kujawski, by w końcu na wysokości2Największy na terenie gminy akwen wodnyma powierzchnię 27,5 ha i maksymalnągłębokość 3,7 m. Jezioro ma charakter polodowcowy,morenowy, a jego brzegi porastaroślinność wodna dając schronienie gnieżdżącymsię tu ptakom wodnym. Wody jeziora spełniają normysanitarne i akwen jest udostępniony do kąpielii połowu ryb. Nad jeziorem funkcjonuje ośrodek wypoczynkowy.Na terenie gminy znajdują się jeszczeinne akweny wodne, jednak znacząco odbiegają onewielkością od Jeziora Ostrowąs. Największe spośródnich leżą w Służewie, Broniszewie i Goszczewie.miejscowości Otłoczyn znaleźć swe ujście do Wisły.Nad rzeką, z uwagi na jej dobrze zachowane waloryprzyrodnicze i krajobrazowe odbywają się zajęciadydaktyczne uczniów z gminy i miasta AleksandrówKujawski, a kajakarze organizują tu swe pełne atrakcjispływy.1. Jezioro Ostrowąs2. Białe Błota – rzeka Tążyna1. Puszcza Bydgoska kryje w sobiewiele przyrodniczych tajemnic2. Kwitnąca konwalia majowa10 11

More magazines by this user
Similar magazines