Biuletyn Krajowej Sieci Obszarów Wiejskich Województwa ... - KSOW

ksow.pl
  • No tags were found...

Biuletyn Krajowej Sieci Obszarów Wiejskich Województwa ... - KSOW

2 Biuletyn Krajowej Sieci Obszarów Wiejskich Województwa DolnośląskiegoURZĄD MARSZAŁKOWSKI WOJEWÓDZTWA DOLNOŚLĄSKIEGOul. Wybrzeże Słowackiego 12-14, 50-411 Wrocławwww.umwd.dolnyslask.pl


Biuletyn Krajowej Sieci Obszarów Wiejskich Województwa Dolnośląskiego3Szanowni Państwo,Marzenia rzeczywiście się spełniają. Potwierdza to przykładNajpiękniejszej Wsi Dolnośląskiej 2010, która w roku 2012 zostałaodznaczona Europejską Nagrodą Odnowy Wsi. Jaka to wieś?Co nagrodzoną wieś wyróżnia? Szczególne zaangażowanie mieszkańców,różnorodność działań, dobra współpraca… więcej szczegółówznajdziecie Państwo pod koniec niniejszego biuletynu.Opis działań dwóch Lokalnych Grup Działania zajmuje prawie połowęobjętości najnowszego kwartalnika. Ich nazwy łączą dwie rzeki,zapał mieszkańców i różnorodność podejmowanych inicjatyw.LGD Dobra Widawa promuje rękodzieło ludowe i twórczość rzemieślnicząrazem z trzema innymi LGD – dwoma z województwa śląskiegoi jedną z małopolskiego, współtworząc inicjatywę KRAM (KrzewimyRękodzieło Artystyczne Mistrzów). Przejawem aktywności dolnośląskiejLGD jest na przykład wrześniowy Festiwal Rękodzieła. Dziękidziałaniom Lokalnej Grupy Działania Ujście Baryczy wyremontowanokilka wiejskich świetlic, wydano foldery promocyjne i przewodnikturystyczny dla rowerzystów i wielbicieli pieszych wędrówek, nakręconorównież na jej terenie program „Mieszkam na wsi”.W biuletynie przeczytacie Państwo również o zachowaniu dziedzictwa kulinarnego, jego dokumentowaniui popularyzowaniu. Piąte Forum Muzeów Domowych w Kudowie-Zdroju odbywającesię pod koniec września 2012 roku było okazją do spotkania w międzynarodowym groniemecenasów kultury kulinarnej, którzy chcą zachować jej bogatą spuściznę.A jeśli jesteśmy przy:• y bogatej historii Dolnego Śląska – 30-lecie obchodził jeden z zespołów śpiewaczych, któregoczłonkowie powrócili do ojczyzny przywożąc ze sobą tradycje z terenów byłej Jugosławii,• y różnorodności dolnośląskiej kuchni – podczas październikowych targów Gastro Hotel promowanebyły produkty tradycyjne i ekologiczne pod wspólnym logo Europejskiej Sieci DziedzictwaKulinarnego Dolny Śląsk.Więcej interesujących informacji znajdziecie Państwo w dalszej części biuletynu.Polecam i zapraszam do czytania.Z poważaniemWłodzimierz ChleboszCzłonek Zarządu Województwa DolnośląskiegoURZĄD MARSZAŁKOWSKI WOJEWÓDZTWA DOLNOŚLĄSKIEGOul. Wybrzeże Słowackiego 12-14, 50-411 Wrocławwww.umwd.dolnyslask.pl


6 Biuletyn Krajowej Sieci Obszarów Wiejskich Województwa Dolnośląskiego• y Czerwiec – Maraton Sztuki – LGD ZiemiaBielska.Każde z odbywających się na tereniepartnerskich LGD wydarzeń zgromadziłotwórców oraz ludzi pragnącychpoznać tradycje rękodzielnicze i zdobyćnowe umiejętności. Zakładany celprojektu został osiągnięty i pomimozakończenia przedsięwzięcia, LGD DobraWidawa konsekwentnie realizujedziałania na rzecz promocji ludowegorękodzieła choćby poprzez JarmarkProduktu Lokalnego Skarby DobrejWidawy, który organizuje we wrześniuna oleśnickim Rynku.Rangę wydarzeniu nadają organizowanew tym samym czasie Dni Europy,Święto Wina i Miodu oraz WystawaMinerałów. Impreza co roku przyciągacoraz większą liczbę zwiedzających,doceniających walory lokalnych produktów.Przez dwa dni swoje wyrobyprezentują wystawcy z terenu DolinyDobrej Widawy i rękodzielnicy z miastpartnerskich z Francji, Czech i Niemiec.Na stoiskach można kupić ręcznie robionewyroby z gliny, wikliny, haftowaneobrusy i serwety, szydełkowe cudai biżuterię, ręcznie malowane bombki,obrazy i drewniane rzeźby.O oprawę muzyczną w trakcie Jarmarkudbają lokalne kapele folklorystyczne, odbywająsię pokazy tańca nowoczesnegoi występy artystów z miast partnerskich.Co roku podczas Jarmarku ochotnicy starająsię pobić rekord w liczbie ulepionychpierogów. Dotychczasowy najlepszy wynikto 1297 pierogów w 2012 roku. Atrakcjąsą występy Rycerzy z Bierutowa, którzygromadzą na oleśnickim Rynku tłumywidzów, a turniej rycerski jest zawsze nagradzanygromkimi brawami.Odwiedzający Jarmark malują bombki,lepią gliniane dzbanki i wisiorki, próbująserów, ziół, domowych ciast, chlebaze smalcem i kiszonym ogórkiem orazmiodów, win i regionalnych potraw. Zapraszamydo Oleśnicy na JarmarkProduktu Lokalnego każdego rokuwe wrześniu.Kolejnym wydarzeniem, które wpisałosię na stałe w kalendarz imprez, jestspływ kajakowy i rajd rowerowy organizowanyna przełomie czerwca i lipca,w ramach Nocy Świętojańskiej. Uczestnicytego wydarzenia w ciągu dwóchdni przemierzają szlaki PartnerstwaDobrej i Widawy.Udział w tym przedsięwzięciu gwarantujenie tylko aktywny wypoczynek,ale także pozwala poznaćwalory przyrodnicze obszaru LGD.Po pokonaniu pierwszego etapu trasyna kajakarzy i rowerzystów czeka zabawaprzy ognisku oraz warsztaty pleceniawianków, które zgodnie z obrzędamiNocy Kupały są puszczane z nurtemWidawy. W trakcie wieczoru integracyjnegouczestnicy otrzymują śpiewnikiz repertuarem biesiadnym i szlagieramimuzyki rockowej. Przy dźwiękach gitarykażdy może zaprezentować swojeumiejętności wokalne. Spływ i rajd tonie tylko przygoda, ale przede wszystkimmożliwość poznania nowych osóbi wymiany doświadczeń. Każda kolejnaO oprawę muzyczną Jarmarku Produktu Lokalnego dbają lokalne kapeleURZĄD MARSZAŁKOWSKI WOJEWÓDZTWA DOLNOŚLĄSKIEGOul. Wybrzeże Słowackiego 12-14, 50-411 Wrocławwww.umwd.dolnyslask.pl


Biuletyn Krajowej Sieci Obszarów Wiejskich Województwa Dolnośląskiego7edycja imprezy cieszy się coraz większymzainteresowaniem mieszkańców obszaruLGD Dobra Widawa, co dla organizatorówjest motywacją do dalszych działań.Dobra Widawa już od 2009 roku organizujeFotokonkurs Poznaj Skarby DobrejWidawy, kończący się wernisażemw Miejskim Ośrodku Kultury i Sportuw Oleśnicy. Do udziału w konkursiezgłaszają się mieszkańcy z obszaru LGDDobra Widawa. Od początku czerwcado końca września można nadsyłaćprace w trzech kategoriach – natura,kultura w regionie i produkt lokalny.Uroczystemu otwarciu wernisażu towarzysząwystępy zespołów ludowychi degustacja produktu lokalnego. Najlepszeprace konkursowe są wystawianeprzez cały rok we wszystkich gminach należącychdo Partnerstwa Doliny Dobreji Widawy w ramach galerii objazdowej.Od 2011 roku LGD Dobra Widawa jestrównież organizatorem Forum Kobiet,którego celem jest pokazanie wkładukobiet w rozwój obszarów wiejskich,na płaszczyźnie samorządowej, ekonomicznej,społecznej oraz kulturowej.Forum przedstawia lokalne liderki, a takżedorobek różnorodnych, formalnychi nieformalnych grup kobiecych na wsi,które poprzez swoją aktywność i zaangażowanierozwijają swoje sąsiedztwoi otoczenie.Ponadto LGD Dobra Widawa wydaje materiałyinformacyjne: przewodnik i mapęturystyczną, informator o gospodarstwachagroturystycznych i ekoturystycznych,słownik historyczno-geograficznyMiędzy Widawą a Dobrą, od zaraniadziejów do współczesności, katalog produktówlokalnych Skarby Dobrej Widawyoraz Przewodnik po obszarach DolinyDobrej i Widawy NATURA 2000.Jarmark Produktu LokalnegoZapraszamy na wschód od Wrocławia,tam gdzie Dobra i Widawa!Fot. Archiwum LGD Dobra Widawa,Mieczysław SkuzaCelem Jarmarku jest promocja ludowego rękodziełaURZĄD MARSZAŁKOWSKI WOJEWÓDZTWA DOLNOŚLĄSKIEGOul. Wybrzeże Słowackiego 12-14, 50-411 Wrocławwww.umwd.dolnyslask.pl


Biuletyn Krajowej Sieci Obszarów Wiejskich Województwa Dolnośląskiego11Udział w Oblężeniu Klasztoru w Lubiążu – prezentacja stoiska LGD Ujście Baryczy oraz Stowarzyszenia Siedmiu z SicinUczestnicy Spływu Kajakowego Ujściem BaryczyURZĄD MARSZAŁKOWSKI WOJEWÓDZTWA DOLNOŚLĄSKIEGOul. Wybrzeże Słowackiego 12-14, 50-411 Wrocławwww.umwd.dolnyslask.pl


12 Biuletyn Krajowej Sieci Obszarów Wiejskich Województwa DolnośląskiegoOcalone recepturyV Forum Muzeów Domowych Tradycje i zabytki kulturykulinarnej, część II, Kudowa-Zdrój, 21-23 IX 2012 rokuJesień w Kudowie-Zdroju rozpoczęłasię kolejną, już piątą edycjąForum Muzeów Domowych.Organizatorami spotkania, współfinansowanegoze środków UE w ramachProgramu Rozwoju Obszarów Wiejskichna lata 2007-2013 oraz GminyKudowa-Zdrój, były Muzeum KulturyLudowej Pogórza Sudeckiego, Polsko--Czeskie Towarzystwo Naukowe orazWydział Filozoficzno-Przyrodniczy UniwersytetuŚląskiego w Opawie.Salę konferencyjną hotelu Kudowawypełnili naukowcy, muzealnicy i innipasjonaci kultury ludowej. Uczestników,w imieniu organizatorów przywitaliDyrektor Muzeum w Pstrążnej MarekBiernacki, prof. Irena Korbelářováz Uniwersytetu w Opawie oraz w imieniuPCzTN – dr Ryszard Gładkiewicz,który podkreślił coraz bardziej międzynarodowycharakter Forum.W gronie uczestników znaleźli się m.in.rektor Uniwersytetu w Opawie i przewodniczącypolsko-czeskiej KonferencjiRektorów Uniwersytetów Śląskich prof.Rudolf Žáček, rektor UniwersytetuOpolskiego prof. Stanisław S. Nicieja,radny Sejmiku Województwa Dolnośląskiegoi przewodniczący komitetuorganizacyjnego Polsko-Czeskich DniKultury Chrześcijańskiej Julian Golak,członek Rady Powiatu Kłodzkiego HubertKrech, członek kierownictwa AsocjacjiMuzeów Czeskich dr FrantišekŠebek, Katarzyna Wrona zajmującasię realizacją Planu Działania KrajowejSkansen zaprosił uczestników Forum na Święto ziemniakaURZĄD MARSZAŁKOWSKI WOJEWÓDZTWA DOLNOŚLĄSKIEGOul. Wybrzeże Słowackiego 12-14, 50-411 Wrocławwww.umwd.dolnyslask.pl


Biuletyn Krajowej Sieci Obszarów Wiejskich Województwa Dolnośląskiego13Sieci Obszarów Wiejskich w UrzędzieMarszałkowskim Województwa Dolnośląskiegooraz przewodniczący dolnośląskiejorganizacji mniejszości ukraińskiejIhor Salamon.Podczas tegorocznej edycji Forum kontynuowanodyskusję rozpoczętą podczaspoprzedniego spotkania. Obradybyły poświęcone problematyce badańnad kulturą kulinarną. Dostrzeżonoróżnice między sztuką kulinarną w Polscei w Czechach, wynikającą z uwarunkowańhistorycznych. Bogata kulturai tradycje kuchni Dolnego Śląska towynik wędrówki przez nasz region różnychnarodów. Każdy z nich zostawił tucząstkę swojej tradycji.Podkreślono też różnice między muzeamidomowymi w Czechach – gdziewiększość z nich pełni tylko funkcję muzealnąi tymi w Polsce. Polskie muzea domoweczęsto powstają jako izby pamięciw gospodarstwach agroturystycznych,uzupełniając ich ofertę turystyczną.Uczestnicy obrad dyskutowali nad sposobamidokumentowania kultury kulinarnej.Dotyczy to zarówno zbiorówmuzeów domowych, jak i technologiikulinarnej. Trzeba się z tym spieszyć,ponieważ posiadaczami tej wiedzy sączęsto osoby w podeszłym wieku. Obradującypodkreślali konieczność wykorzystaniaw tym celu internetu. Powstanieportal popularyzujący muzeadomowe. Pojawiła się także koncepcjautworzenia (jako uzupełnienie prężniedziałającej Sieci Muzeów Domowych)Sieci Specjalistów Domowych, którzyzajmowaliby się zachowaniem tradycyjnejtechnologii i próbą historycznejrekonstrukcji zapomnianych przepisów.Jednocześnie naukowcy będą się staralio jak najdokładniejszą dokumentacjębadań nad kulturą kulinarną.Aktywność Dolnego Śląska w dziedziniekultury kulinarnej zaowocowałaDr Ryszard Gładkiewicz zamyka obrady Forum, obok przewodniczący zespołu koordynacyjnegosieci Bronisław MJ Kamiński i Dyrektor Muzeum w Pstrążnej Marek Biernackiprzystąpieniem regionu do MiędzynarodowejSieci Regionalnego DziedzictwaKulinarnego, skupiającej regionycałej Europy. Ich wspólnym celem jestpromocja lokalnych i regionalnych produktówspożywczych. Polska w 2010roku podpisała Konwencję UNESCOo ochronie niematerialnego dziedzictwakulturowego, a rok później ją ratyfikowałai wprowadziła w życie. Niewątpliwietradycje kulinarne są gałęziądziedzictwa kulturowego, które należytą Konwencją objąć.Miejscem ostatniej części obrad Forumbyło Muzeum Kultury Ludowej PogórzaSudeckiego – skansen w Pstrążnej. Miałaona odmienny charakter – uczestnicypodzielili się na trzy grupy robocze.Pierwsza opracowała propozycję znakugraficznego Sieci Muzeów Domowych,druga dyskutowała nad stworzeniemportalu internetowego Sieci i zakreseminformacji, jakie powinien on obejmować,a trzecia zajęła się wytyczeniemzakresu przyszłych działań i określeniemprogramu kolejnej edycji Forum,którą zaplanowano na wrzesień 2013roku.Pomysłodawca idei Sieci MuzeówDomowych Bronisław MJ Kamińskipoinformował, że Sieć obejmuje już40 obiektów. Pojawiła się równieższansa rozszerzenia Sieci MuzeówDomowych na kolejne kraje. W 2012roku chęć udziału w programie zgłosiliprzedstawiciele polskiej mniejszościna Białorusi i Litwie, a we wrześniuodbyło się sondażowe spotkaniez przedstawicielami łużyckiej organizacjiDomowina.Podsumowania konferencji dokonanopo plenerowym obiedzie, podczasktórego uczestnicy mieli okazję popróbowaćśląskich potraw – Nieba w gębiei ciasta drożdżowego z kruszonką,serwowanego przez kucharzy hoteluKudowa. Tym kulinarnym akcentemV Forum Muzeów Domowych przeszłow odbywające się w niedzielne popołudniew skansenie pstrążniańskim ŚwiętoZiemniaka.Robert Błaszak, fot. Jadwiga DunajURZĄD MARSZAŁKOWSKI WOJEWÓDZTWA DOLNOŚLĄSKIEGOul. Wybrzeże Słowackiego 12-14, 50-411 Wrocławwww.umwd.dolnyslask.pl


14 Biuletyn Krajowej Sieci Obszarów Wiejskich Województwa DolnośląskiegoTeatr, tradycja i śpiewJubileusz GościszowianekZespół folklorystyczny Gościszowiankiz Gościszowa w gminie Nowogrodziecobchodził w 2012 rokujubileusz 30-lecia istnienia.Gościszowianki zostały założone przezFranciszkę Misiewicz w 1982 roku. Dziśzespół liczy 14 osób. Od 1983 rokudziała przy Gminnym Centrum Kulturyi Sportu w Nowogrodźcu. Kierownikiemzespołu jest Genowefa Szpila.Zespół Folklorystyczny Małe GościszowiankiCzłonkowie zespołu to potomkowierepatriantów krajów byłej Jugosławii.Do Jugosławii wyemigrowali za chlebem.Po wojnie wrócili całymi rodzinamina tereny zachodniej Polski i osiedlilisię we wsi Gościszów. W repertuarzezespołu znajduje się wiele pieśni o jugosłowiańskimrodowodzie.W tym roku zespół obchodził Jubileusz30-lecia istnienia. Przez 30 lat swojejdziałalności Gościszowianki brałyudział w wydarzeniach kulturalnychGminy Nowogrodziec, regionu DolnegoŚląska oraz Niemiec.W 1987, 1995 i 2001 roku zespół zdobyłI miejsce w Ogólnopolskim PrzeglądzieKapel i Śpiewaków w KazimierzuDolnym nad Wisłą. W kategorii występówsolowych Gościszowianki równieżzdobywały nagrody i wyróżnienia.Sukcesy odnosiły także zespoły młodzieżoweMałe Gościszowianki i Herody,utworzone przez członkinie zespołupo to, aby zadbać o przekaz tradycjimłodszemu pokoleniu. Dziś zespołyprowadzi Małgorzata Potocka, tegorocznalaureatka nagrody Nowin Jeleniogórskich– Srebrnego Kluczyka.Przygotowywane przez nich widowiskaprzedstawiają zwyczaje i obrzędy,jakie towarzyszyły codziennemu życiu.Ważną część stanowi repertuar muzycznyi pieśni z zachowaniem dawnejgwary i sposobu wykonania. Przygotowującsię do przeglądów czy festiwali,członkowie zespołu przypominająsobie teksty i melodie o archaicznymrodowodzie. Prezentują je zgodniez tradycją, manierą wykonawczą i z zachowaniemwierności oryginałowi.W swoim repertuarze posiadają pieśniwojskowe, obrzędowe, pogrzebowe,miłosne, zalotne, pieśni wielkanocne,bożonarodzeniowe, kolędy, pieśni małomiasteczkowe,dożynkowe, weselne,żniwne, świętojańskie i legionowe.Pieśni były i są nieodłącznym elementemcodziennego życia, a zespół do dziśprzekazuje te tradycje kulturowe następnemupokoleniu. Tak, jak w pamięciżywa jest pieśń ludowa, tak w czasiewielkich świąt odżywa przekazywanaz pokolenia na pokolenie tradycja dekorowaniadomów i przygotowaniatradycyjnych potraw. Te umiejętnościsą przekazywane z babki na matkę,z matki na córkę.Co roku, gdy zbliżają się święta BożegoNarodzenia, młodzi mężczyźni odtwarzająscenariusz teatralny, przywiezionyURZĄD MARSZAŁKOWSKI WOJEWÓDZTWA DOLNOŚLĄSKIEGOul. Wybrzeże Słowackiego 12-14, 50-411 Wrocławwww.umwd.dolnyslask.pl


Biuletyn Krajowej Sieci Obszarów Wiejskich Województwa Dolnośląskiego15z Galicji przez Bośnię na teren DolnegoŚląska. Widowisko to uświetnia wieleuroczystości nie tylko na terenie gminy.Reprezentuje również Dolny Śląskna Sejmiku Teatrów Wiejskich, organizowanychprzez Towarzystwo KulturyTeatralnej. Podczas tegorocznych eliminacjiregionalnych, spośród 53 zespołówz 16 województw, wytypowano11 najlepszych przedstawień, laureatówrównorzędnych nagród, które zostałyzaprezentowane 12-14 października2012 roku podczas XXIX OgólnopolskiegoSejmiku Teatrów Wsi Polskiej w Tarnogrodzie.Dolny Śląsk reprezentowałzespół Gościszowianie z Herodami, prezentującspektakl „Gody, Gody” o własnychtradycjach wigilijnych. Zgodniez tradycją i regulaminem Sejmiku, komisjaartystyczna po spektaklu zapraszałalaureatów na konsultacje. Podczaskonsultacji podkreślano wysoką jakośćwidowisk, kompetencje ich realizatorów,dostrzeżono śmiałość poszukiwańrepertuarowych, umiejętności w zakresietworzenia scenariusza oraz autorskietalenty wykonawców.Tegoroczny wyjazd zespołu do Tarnogrodubył możliwy dzięki wsparciufinansowemu władz samorządowychGminy Nowogrodziec i Urzędu MarszałkowskiegoWojewództwa Dolnośląskiegooraz ze środków Krajowej SieciObszarów Wiejskich, w ramach ProgramuRozwoju Obszarów Wiejskich nalata 2007-2013.Zespół od 30 lat jest nosicielem dawnejtradycji. Integruje miejscową społeczność,środowisko wiejskie orazmłodsze pokolenie, przyczyniając siędo utrwalania kultywowanej do dziśtradycji. Pieczołowicie pielęgnuje dawnezwyczaje, przygotowując potrawyi wypieki według przepisów i recepturswoich przodków.Na trzydziestoletni dorobek artystycznyskładają się:• y trzykrotnie I miejsce w OgólnopolskimPrzeglądzie Kapel i ŚpiewakówZespoły Folklorystyczne Gościszowianki i Herodyw Kazimierzu Dolnym nad Wisłą za widowiskai śpiew,• y udział w IV i V Festiwalu TradycjiDolnego Śląska, organizowanym przezUrząd Marszałkowski WojewództwaDolnośląskiego,• y udział w przeglądach i festiwalachw miejscowościach, takich jak Kielce,Potoczna, Kazimierz, Tarnów, Rzeszów,Wrocław, Warszawa i za granicą(Niemcy),• y wielokrotnie zdobywane I miejscena przeglądzie w Jeleniej Górze,• y udział w Regionalnym Przeglądzie ZespołówKolędniczych w Zagrodnie,• y coroczny udział w Przeglądzie ZespołówKolędniczych i Śpiewaczychw Bogatyni (w XVII przeglądzie zespółzajął I miejsce za widowisko religijnei został wytypowany, jako jedynyz Dolnego Śląska, do udziału w XXVIIISejmiku Teatrów Wiejskich w BukowinieTatrzańskiej oraz otrzymał II miejscew kategorii Tradycyjny Stół Świąteczny),• y wielokrotny udział w Konkursiena Tradycyjne Potrawy Wielkanocne –Mała Wielkanoc w Łomnicy (II miejscew 2007 roku),• y udział w Bałkańskiej Feście w Bolesławcu,w Gali Folkloru w Mińskui w Euroregionalnym Festiwalu Folklorystycznymw Lubaniu,• y wielokrotny udział w imprezachw Niemczech – Kobiety w regioniewiejskim, Kobiety w regionie przygranicznym– teraz i w przyszłości,Wielkanoc w Trójkącie Trzech Państw(zgodnie z założeniami porozumieniao współpracy ze Stowarzyszeniem KobietWiejskich w Hirschwelde),• y wielokrotny udział w Przeglądzie NadWodą Śpiewanie w Czerwonej Wodzie,• y udział w Święcie Ceramiki Bolesławieckiej,Święcie Św. Jakuba „Jakuby”w Zgorzelcu oraz uroczystościach dożynkowychw Markocicach i Łomnicy,• y udział w festynach Powitanie lataw Tomaszowie Bolesławieckim,• y coroczny udział w imprezach organizowanychprzez Gminne Centrum Kulturyi Sportu w Nowogrodźcu i UrządMiejski w Nowogrodźcu – Pečenica,Dni Miasta, Dożynki, Święto Chleba,Kolęda na Nowogrodzieckim Rynku.Gminne Centrum Kultury i Sportuw NowogrodźcuURZĄD MARSZAŁKOWSKI WOJEWÓDZTWA DOLNOŚLĄSKIEGOul. Wybrzeże Słowackiego 12-14, 50-411 Wrocławwww.umwd.dolnyslask.pl


16 Biuletyn Krajowej Sieci Obszarów Wiejskich Województwa DolnośląskiegoRegionalne smakiPromocja dolnośląskich specjałów tradycyjnych i ekologicznychpod wspólnym logo Sieci Dziedzictwa Kulinarnego Dolny ŚląskTegoroczna dolnośląska edycjaTargów Gastro Hotel, odbywającasię pod patronatem Członka ZarząduWojewództwa DolnośląskiegoWłodzimierza Chlebosza, zostałazainaugurowana pokazem kulinarnym„Zdrowie i uroda w potrawachkuchni dolnośląskiej”, prowadzonymprzez szefów kuchni wrocławskichrestauracji.Pokaz przedstawiał nowe trendyw kuchni, z wykorzystaniem dolnośląskichproduktów regionalnych i byłjedną z wielu atrakcji, które czekałyna mieszkańców Wrocławia w dniach3-5 października, w hali AWF. Dużymzainteresowaniem targowych gościcieszyło się stoisko Dolnego Śląska. Bogatąofertę dolnośląskich produktówtradycyjnych, ekologicznych i regionalnychprzygotowali członkowie EuropejskiejSieci Regionalnego DziedzictwaKulinarnego.Pod wspólnym logo przedstawiającymbiałą czapkę kucharską na niebieskimtle, zaprezentowali się dolnośląscy producencii przetwórcy produktów wysokiejjakości, którzy podkreślają swójdolnośląski rodowód i kultywują tradycjękulinarną naszego regionu:• Przedsiębiorstwo Prywatne KarJerzy Karczewski,Maciejowy Sad z LutyniProducent soku jabłkowego z Lutyni zaskakujeoryginalnym połączeniem smakównp. soku jabłkowego z selerem czyburakiem, rabarbarem, bądź aronią.Soki są produkowane w 14 smakach,tłoczone na zimno, pasteryzowane, bezdodatku wody, cukru i konserwantów.To właśnie tłoczony sok jabłkowy z Lutynizostał wybrany przez MinisterstwoRolnictwa i Rozwoju Wsi jako jedenz produktów, które pod hasłem „PolskaSmakuje” promowały polską żywnośćpodczas Mistrzostw Europy w PiłceNożnej.• Spiżarnia MiodowaEwa Migockaz Oławy zajmująca się produkcją miodówz dodatkiem naturalnych sokówi konfitur, a także ziół – melisy, miętyczy pokrzywy;• Winnice Jaworek sp. z o.o.z Miękini wytwarzające wina pochodzącez własnej plantacji winorośli;• Kozia łąkagospodarstwo ekologiczneTo gospodarstwo położone blisko JeleniejGóry, w którym wytwarzane sąsery kozie łomnickie według tradycyjnejreceptury, z mleka pochodzącegood kóz wypasanych na łąkach pełnycharomatycznych ziół i soczystych traw;• Przedsiębiorstwo FarmerskieSery ŚlubowskieFirma produkuje sery, śmietanę i masło.Surowcem używanym do wytwarzaniawszystkich produktów jestmleko krowie pochodzące z małych gospodarstw,w których krowy wypasanesą na pastwiskach w dolinie Baryczy,na terenach czystych ekologicznie, nieskażonychdziałalnością przemysłową.Dolnośląska żywność regionalna odniosłasukces również na MiędzynarodowychTargach Poznańskich,które w tym roku rozpoczęły się6 października. Przez cztery dni na terenachtargowych królowały produktywysokiej jakości, posiadające unijneoznaczenia, wpisane na Listę ProduktówTradycyjnych oraz takie, którychproducenci są członkami EuropejskiejSieci Regionalnego Dziedzictwa Kulinarnego.Wydarzeniem targów byłouhonorowanie tysięcznego produktu,wpisanego na Listę Produktów Tradycyjnych.To produkt z województwadolnośląskiego – pstrąg kłodzki.Prezes stowarzyszenia Pstrąg KłodzkiMarian Ćwikła oraz Członek ZarząduWojewództwa Dolnośląskiego WłodzimierzChlebosz odebrali statuetkiz rąk Ministra Rolnictwa i Rozwoju WsiStanisława Kalemby.Na stoisku Województwa Dolnośląskiegoprezentowało swoje wyroby sied-Dolnośląski Związek Pszczelarzy zaprezentowałw Łodzi szeroką ofertę miodównektarowych i spadziowychURZĄD MARSZAŁKOWSKI WOJEWÓDZTWA DOLNOŚLĄSKIEGOul. Wybrzeże Słowackiego 12-14, 50-411 Wrocławwww.umwd.dolnyslask.pl


Biuletyn Krajowej Sieci Obszarów Wiejskich Województwa Dolnośląskiego17miu producentów, członków Sieci DziedzictwoKulinarne Dolny Śląsk, którzyw swojej ofercie mieli m.in. masło tradycyjne(Okręgowa Mleczarnia w Międzyborzu),karpia milickiego (StawyMilickie S.A.), i przetwory warzywne(Zakład Handlu i Przetwórstwa Owocowo-WarzywnegoŚcinawa).W czasie targów Smaki Regionów, trzydolnośląskie produkty otrzymały statuetkiPerła – kiełbasa wołyńska z Niemczy,Ser kozi z kozieradką z Łomnicy i potrawakuchni łemkowskiej – War ze zlepieńcami.Produkty te zwyciężyły w wojewódzkiejedycji konkursu Nasze KulinarneDziedzictwo – Smaki Regionów. W kolejnepaździernikowe dni, na terenie targówłódzkich można było spotkać przedstawicieliwszystkich liczących się firmna rynku żywności naturalnej i tradycyjnej.Ciekawa i bogata oferta przyciągnęławielu klientów, konsumentów, a takżekontrahentów. Jubileuszowe V Targi NaturalnejŻywności Natura Food odbyły sięw dniach 12-14 października w Łodzi.Na stoisku Dolnego Śląska swoją ofertęzaprezentowali:kwalifikowany materiał siewny trawi roślin motylkowych, między innymikoniczyny, lucerny i tymotki. Gospodarstwozdobyło w 2012 roku II miejscew konkursie na najlepsze gospodarstwoekologiczne na Dolnym Śląskuw kategorii gospodarstwo towarowe;• Gospodarstwo ekologiczneKozia ŁąkaEkologiczna chałwa serowa, która powstajew trakcie karmelizacji serwatki,ma niespotykany, intensywny słodko--kwaśny smak z orzechową nutą;• Dolnośląski ZwiązekPszczelarzyPrezentowany Miód Wrzosowy z BorówDolnośląskich uzyskał w 2008 roku ochronęnazwy w systemie europejskim jakoChronione Oznaczenie Geograficzne;• Maciejowy Sad z LutyniProducent tłoczonych, naturalnie mętnychsoków owocowych bez dodatkucukru, wody i konserwantów;• Abditus sp. z o.o.Likier karkonoski nawiązuje do 200-letnichtradycji regionu w zakresie produkcjilikierów typu staniszowskiego.Już w 1810 roku, w karkonoskiej wsiStaniszów opracowano recepturę likieruziołowego z dodatkiem soku z jagódi innych owoców leśnych. Dzisiaj LikierKarkonoski to pamiątka dla turystówodwiedzających Karkonosze, a dla lokalnejspołeczności – wizytówka regionui powód do dumy.Produkty tradycyjne i ekologicznez Dolnego Śląska cieszyły się uznaniemkonsumentów na każdej z październikowychimprez targowych. Wydarzeniatargowe stanowiły platformę do wymianypoglądów między podmiotamifunkcjonującymi na polskim rynku produktówwysokiej jakości. Udział WojewództwaDolnośląskiego we wszystkichimprezach był zorganizowanyw ramach Planu Działania Krajowej SieciObszarów Wiejskich.Justyna Antosik UMWD• Grupa ProducentówEkologicznych DolinaGryki sp. z o.o.,Austropol sp. z o.o.Gryka, kasza gryczana biała i palona,mąka gryczana, łuski gryki, pszenicaorkisz, płatki orkiszowe, mąka orkiszowa,pestki dyni oleistej i inne produktyrolnictwa ekologicznego, sprzedawaneprzez Austropol pochodzą z gospodarstwrodzinnych i współpracującychz firmą gospodarstw ekologicznych.Gospodarstwa rolne tworzące firmę toponad 500 ha ziemi położonej w KotlinieKłodzkiej, w otulinie ŚnieżnickiegoParku Krajobrazowego oraz na obszarzeNATURA 2000. Austropol posiadacertyfikaty od 2003 roku, a jedno z gospodarstwuzyskało w 2011 roku aprobatęBIO SUISSE. Produkuje i sprzedajeMnich z Karkonoszy strzegł tajemnej receptury likieru karkonoskiegoURZĄD MARSZAŁKOWSKI WOJEWÓDZTWA DOLNOŚLĄSKIEGOul. Wybrzeże Słowackiego 12-14, 50-411 Wrocławwww.umwd.dolnyslask.pl


18 Biuletyn Krajowej Sieci Obszarów Wiejskich Województwa DolnośląskiegoMarzenia się spełniająEuropejska Nagroda Odnowy Wsi 2012 dla Jaszkowej GórnejJaszkowa Górna, Najpiękniejsza Wieś Dolnośląska 2010, została odznaczona Europejską Nagrodą Odnowy Wsi2012 za szczególne osiągnięcia w wybranych obszarach odnowy wsi.“Jaszkowa Górna beeindruckt durchdynamische und gut geplante Entwicklungs-und Dorferneuerungsprozessemit viel Engagement der Einheimischen,systematischer Erhaltung deröffentlichen Räume, verschiedenenSozial-, Kultur- und Geschäftstätigkeitensowie lebenslangem Lernen. Bemerkenswertist auch die sehr engeund erfolgreiche Kooperation mit derStadt und anderen Dörfern der Gemeinde,verbunden mit der Erhaltung undPräsentation lokaler Kultur, Volksmusik,Handwerkskunst und Gastronomieprodukten.Dafür wird JaszkowaGórna mit einem Europäischen Dorferneuerungspreisfür besondere Leistungenin einzelnen Bereichen der Dorfentwicklungausgezeichnet.”„Jaszkowa Górna ujmuje dynamicznymi dobrze zaplanowanym procesem rozwojui odnowy wsi, wyróżniającym siędużym zaangażowaniem mieszkańców,systematycznym utrzymywaniem przestrzenipublicznych i różnorodnościądziałań społeczno-, kulturalno-, gospodarczych,jak również edukacją przezcałe życie. Godna podkreślenia jest równieżścisła i owocna współpraca z miastemi innymi miejscowościami wiejskimina terenie gminy, połączona z zachowaniemi prezentowaniem lokalnej kultury,muzyki ludowej, sztuki rękodzieła i produktówgastronomicznych. W związkuz tym wieś Jaszkowa Górna zostaje odznaczonaEuropejską Nagroda OdnowyWsi za szczególne osiągnięcia w wybranychobszarach odnowy wsi.”Artysta rzeźbiarz Piotr Makała podczas Pleneru rzeźbiarskiego w Jaszkowej GórnejPodczas 12 finału gali Europejskiej NagrodyOdnowy Wsi w alpejskiej wiosceLangenegg, gminę Kłodzko reprezentowałaliczna grupa mieszkańców.Dyplom i statuetkę upamiętniającąto wydarzenie odbierali Wójt GminyKłodzko Stanisław Longawa oraz sołtyswsi Krzysztof Herda. Wyróżnienie zdobyteprzez Jaszkową Górną jest efektemkilkunastoletniej pracy. Pozytywnezmiany polegające na aktywizacji społeczeństwaoraz podejmowaniu pożytecznychi rozwojowych przedsięwzięćprzy współpracy z gminą, są wynikiemdługofalowego procesu.Kierunek rozwoju Jaszkowej Górnejpokazuje hasło przewodnie programuodnowy wsi „Naturalne bogactwo ludzii krajobrazu”. Jego celem jest wykorzystaniepotencjału i energii wiejskichliderów. Ich aktywność przekłada sięna zaangażowanie pozostałych mieszkańców.To liderzy nadają ton i charakterdziałaniom, w realizację którychwłączani są mieszkańcy. Przykłademjest jedna z wielu inicjatyw oddolnych,czyli pomysł prezesa OSP na hodowlęzagrożonej wyginięciem rasy kur, pomoclidera odnowy wsi w konstruowaniuwniosku o dofinansowanie i realizacjaprojektu przez 20 mieszkańców.Rozwój wsi koncentruje się na wykorzystaniuistniejących zasobów.Podczas procesu odnowy wsi, ludziena nowo odkryli bogactwo kulturowe,krajobrazowe i antropogeniczne oraznauczyli się je wykorzystywać zgodniez potrzebami mieszkańców i koncepcjąrozwoju gminy.URZĄD MARSZAŁKOWSKI WOJEWÓDZTWA DOLNOŚLĄSKIEGOul. Wybrzeże Słowackiego 12-14, 50-411 Wrocławwww.umwd.dolnyslask.pl


Biuletyn Krajowej Sieci Obszarów Wiejskich Województwa Dolnośląskiego19Uczestnictwo w programie odnowy wsiwzmacnia tożsamość i samoświadomośćspołeczeństwa w zakresie wpływumieszkańców na decyzyjność rozwojumiejscowości. Dzieje się to poprzez działalność7 organizacji społecznych na tereniewsi, w tym radnej, sołtysa i radysołeckiej, proboszcza i rady parafialnej,Koła Gospodyń Wiejskich, OchotniczejStraży Pożarnej, zespołu wokalnegoGrono oraz Stowarzyszenia MalowniczaWieś Jaszkowa. Szczególne znaczeniema działalność Grupy Odnowy Wsi,skupiającej czołowych przedstawicieliorganizacji – liderów wsi, którym łatwiejprzekazywać informacje, czy podejmowaćwspólne strategiczne decyzje.Ważnym elementem są mechanizmydostarczane przez gminę Kłodzko,umożliwiające mieszkańcom udziałw procesie decyzyjnym. To między innymifundusz sołecki, w ramach któregospołeczność sama decyduje o tym,na jakie zadanie przeznaczyć środkii w pełni odpowiada za stan realizacjitakiego przedsięwzięcia.Wyraźnie dostrzegalne jest tworzeniezgodnych z duchem czasu instytucji socjalnychoraz nowej jakości społeczno– kulturowej. Z inicjatywy mieszkańców(przy współudziale gminy) systematyczniepowstają i rozwijają się nowe obiektyo charakterze społeczno-socjalnym.Stale udoskonalana jest oferta i jakośćświadczonych usług kulturalnych.W ramach Programu Odnowy Wsikompleksowo zmodernizowano DomLudowy. Na parterze odrestaurowanosalę kolumnową, która jest dziś miejscemspotkań czy wystaw rękodziełamiejscowych artystów.Unowocześniono remizę strażackąOSP, podniesiono jedną kondygnację.Na piętrze powstał klub fitness (siłownia)dla mieszkańców.W ramach projektu realizowanegoprzez młodzież przy współpracy z biblioteką,pomieszczenia na parterzeplebanii zaadaptowano na świetlicęśrodowiskową z zapleczem kuchennym.Dziś jest to miejsce spotkań Radyparafialnej, ministrantów i młodzieży.Modernizowany jest również budynekpo byłej szkole podstawowej. Po gruntownymremoncie wnętrza budynku,do obiektu przeniesiono bibliotekę(z Domu Ludowego) i utworzono salękomputerową. Od 2011 roku na piętrzemieści się również siedziba OPS.W 2012 r. zostały zakończone praceremontowe na zewnątrz budynku, czyliwymiana pokrycia dachowego oraz odwodnieniei elewacja budynku.Ważnym miejscem dla działalnościkulturalnej jest dobrze utrzymany placsportowo – rekreacyjny, wyposażonyw boisko do siatkówki, koszykówki, piłkinożnej oraz kort tenisowy.Proces odnowy wsi pozwolił na rewitalizacjęstarych obiektów, wymagającychtroski o zachowanie ich dziedzictwakulturowego, szczególnie obiektówzabytkowych do których należy m.in.kościół p.w. św. Mikołaja.Rozwój Jaszkowej Górnej, realizującejprogram odnowy miejscowości w sposóbodpowiedzialny i przyjazny dlaśrodowiska naturalnego jest możliwymiędzy innymi dzięki rozwiniętej infrastrukturzetechnicznej – kanalizacji,wodociągom, oświetleniu oraz utrzymanymw dobrym stanie drogom dojazdowym.Wyjazd do Langenegg uświadomiłmieszkańcom Jaszkowej Górnej,że mimo ogromnego wysiłku, pracyi energii włożonych w rozwój ich wsi,pozostało jeszcze wiele do zrobienia.– Ten wyjazd zapadnie mieszkańcomJaszkowej Górnej w pamięci na długo– mówi sołtys Krzysztof Herda. – Mogliśmysię zmierzyć i porównać z wioskamiz całej Europy. Była to cenna lekcja,pozwalająca nam poznać zwyczajei atuty innych miejscowości. MieszkańcyLangenegg z okazji finału zorganizowalijarmark. Europejskie wsie prezentowałyswoje regionalne wyroby,Wizyta komisji konkursowej ARGEw Jaszkowej GórnejGrażyna Cal – radna Sejmiku Dolnośląskiego,Stanisław Longawa – wójt gminy Kłodzko,Krzysztof Herda – sołtys Jaszkowej Górnejna 12 finale gali Europejskiej Odnowy Wsichwaląc się tym, co najlepsze. Naszągminę reprezentowały panie z Koła GospodyńWiejskich, kusząc przybyłychpysznymi wypiekami, zadziwiając ręczniewykonanymi gobelinami i haftamioraz prezentując artystyczne folklorystyczneutwory.Wiemy już, że musimy włożyć jeszczesporo pracy, aby nasza wieś dorównałaliderowi tegorocznej edycji EuropejskiegoKonkursu Odnowy Wsi.W dobrych humorach, z uśmiechami naustach, pełni optymizmu na przyszłość,opuszczaliśmy tę piękną, alpejską wioskę,dziękując za serdeczne przyjęcie.Urszula PanterałkaURZĄD MARSZAŁKOWSKI WOJEWÓDZTWA DOLNOŚLĄSKIEGOul. Wybrzeże Słowackiego 12-14, 50-411 Wrocławwww.umwd.dolnyslask.pl


WydawcaUrząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiegoul. Wybrzeże Juliusza Słowackiego 12-14, 50-411 Wrocławwww.umwd.dolnyslask.plSekretariat RegionalnyKrajowej Sieci Obszarów Wiejskichul. Mazowiecka 17, 50-412 Wrocławtel. 71 776 91 64, 71 776 98 52www.ksow.plProjekt i realizacjaDolnośląski Ośrodek Doradztwa Rolniczego we Wrocławiuul. Zwycięska 8, 53-033 WrocławNakład: 2000 szt.www.dodr.plFotografie z archiwum Wydziału Promocji Województwa Urzędu Marszałkowskiego Województwa Dolnośląskiegooraz z archiwum Dolnośląskiego Ośrodka Doradztwa Rolniczego we WrocławiuURZĄD MARSZAŁKOWSKI WOJEWÓDZTWA DOLNOŚLĄSKIEGOul. Wybrzeże Słowackiego 12-14, 50-411 Wrocławwww.umwd.dolnyslask.pl

More magazines by this user
Similar magazines