Rozprawy Naukowe 38 - Akademia Wychowania Fizycznego we ...

awf.wroc.pl

Rozprawy Naukowe 38 - Akademia Wychowania Fizycznego we ...

ROZPRAWY NAUKOWEAkademii Wychowania Fizycznego we Wrocławiu2012, 38, 41 – 48Mirosława Marks, Katarzyna Bukowskaakademia wychowania fizycznego we wrocławiuSPECYFIKA UPRAWIANEJ DYSCYPLINY SPORTUA OSOBOWOŚĆ GIMNASTYKÓWABSTRACTSpecificity of the practiced sport vs. personality of competitive gymnastsGymnastics, in addition to high technical abilities and agility, requires a very specific psychologicalpredisposition. Which personality traits enhance the success of a competitivegymnast? Among other traits, one might consider the ability to make a good impression,mental fortitude, being psychologically well-balanced, and self-control. Are these traitsdifferent in competitive gymnasts compared to individuals who practice sports disciplinesin non-competitive ways? The paper compares the personalities of the competitive gymnasts.The control group consisted of people who were non-competitive. Gender wasconsidered as a variable in the analysis. The research was conducted on students of theUni versity School of Physical Education in Wrocław. Personality profiles were deter minedusing H.J. Eysenck’s Maudsley Personality Inventory, in a Polish adaptation made by Choynowski,developed methodologically by Stawowska. The Inventory includes the followingscales: extraversion, neuroticism, and a lie scale. By combining the scales of extraversionand neuroticism, particular types of personality are determined. The ana lysis showed thatcompetitive gymnasts scored statistically significantly higher values on the lie scale thanthe students who only practiced recreational sports. The average for both groups is, however,within the norm. As regards the scales of extraversion and neuroticism, no statisticallysignificant differences were found. In the gymnasts groups the most fre quently observedpersonality types were ambivert 2 and extravert. The study involved 92 students of theUniversity School of Physical Education in Wrocław: 58 women and 34 men; of which 42were competitive gymnasts and 50 practiced recreational sports.Key words: gymnasts, extraversion, neuroticism, lie, personality typeWprowadzenieOsobowość zawodnika to pojęcie w równejmierze bogate, co kontrowersyjne. Jakwskazuje Wlazło, „Twierdzi się nawet, żewięcej jest definicji tego terminu, niż autorówpiszących o osobowości” [1, s. 40].W pracy skoncentrowano się na charakterystyceprofilu osobowości gimnastykówwedług wybranej koncepcji Eysencka [2].W wersji tej osobowość opisana jest w dwóchpodstawowych wymiarach, charakteryzowanychdwubiegunowo jako: ekstrawersja–introwersjaoraz neurotyczność–zrównoważenieemocjonalne. Dodatkowo uwzględnionorównież tzw. skalę kłamstwa, interpretowanąjako tendencję do prezentowania aprobowanegospołecznie wizerunku własnejosoby. Jak sugeruje Strelau [3, 4], koncepcjata prezentowana jest w literaturze jakoprzykład biologicznie zorientowanej osobowościcech.Pomimo istnienia uniwersalnych standardówsytuacji sportowca, współczesnepsychologiczne badania osobowości koncentrująsię na uwzględnieniu specyfikiuprawianej dyscypliny sportowej. Pozornietożsame elementy sytuacji sportowej mogąbyć odmiennie spostrzegane przez zawodnikówrozmaitych dyscyplin sportowych.Jakie cechy osobowości charakteryzują więczawodników uprawiających wyczynowogimnastykę? Warto zwrócić na początkuuwagę na tezę Eysencka i wsp. [5], zakładającą,że zawodnicy introwertywni (którzymają chronicznie wyższy poziom pobudzeniakorowego i cechują się niską towarzyskością)preferują i dobrze funkcjonująw sportach indywidualnych oraz wymagającychskupienia na własnym programie czyn-

More magazines by this user
Similar magazines