Rozprawy Naukowe 38 - Akademia Wychowania Fizycznego we ...

awf.wroc.pl

Rozprawy Naukowe 38 - Akademia Wychowania Fizycznego we ...

M. Marks, K. BukowskaROZPRAWY NAUKOWESpecyfika dyscypliny a osobowość gimnastyków 2012, 38 AWF WE WROCŁAWIU 47DyskusjaW wynikach przeprowadzonych badań zawodnicytrenujący gimnastykę prezentują sięjako osoby o tendencjach ekstrawertywnych(ekstrawersja powyżej przeciętnej) oraz jakoosoby zrównoważone emocjonalnie (neurotycznośćponiżej przeciętnej). Ponadto wykazano,że w badanej grupie sportowcówdominującym typem osobowości jest typnajlepiej przystosowany (ambiwertyk 2) orazekstrawertyk. Rezultaty uzyskane dla badanejgrupy zawodników nie różniły się jednakstatystycznie istotnie od wyników studentównietrenujących wyczynowo. StudenciAWF są grupą specyficzną – nawet jeśli niezajmują się sportem wyczynowo, to zwyklespecyfika studiów związana z intensywnąaktywnością fizyczną wymaga od nich odpornościemocjonalnej, radzenia sobie zestresem w sytuacji ekspozycji społecznej(cechy charakterystyczne dla ekstrawersji)oraz zrównoważenia emocjonalnego i konsekwencjiw działaniu. Tak więc portret psychologicznyzawodników trenujących gimnastykęprawdopodobnie byłby bardziejwyrazisty, gdyby grupę porównawczą stanowilistudenci innych uczelni lub losowodobrana grupa populacyjna w podobnymprzedziale wiekowym.Ponadto na uwagę zasługują wyniki uzyskanew skali kłamstwa. Wykazano mianowicie,że zawodnicy trenujący gimnastykęprezentują istotnie wyższy poziom badanejcechy niż studenci nietrenujący. Przy uwzględnieniuzmiennej płci okazało się, że efekt tenjest widoczny głównie w grupie mężczyzn.To właśnie mężczyźni gimnastycy prezentująistotnie statystycznie wyższy poziombadanej cechy w porównaniu z grupą kobieti mężczyzn nietrenujących. W koncepcjiEysencka kłamstwo wyraża poziom tendencjido prezentowania aprobowanego społeczniewizerunku własnej osoby, w ogólnejinterpretacji jest bliskie potrzebie aprobatyspołecznej. Crowne i Marlowe [11, 12] definiująaprobatę społeczną jako pragnienieakceptacji ze strony innych ludzi i wynikającąstąd gotowość do zachowania się w sposóbaprobowany społecznie. Według Drwala [13],skale aprobaty społecznej służą głównie diagnozowaniu indywidualnych różnic w nasileniuaprobaty społecznej i związanej z tympodatności na wpływ otoczenia społecznegooraz skłonności do obronnego zaprzeczaniaposiadania niepożądanych cech. Możnaprzypuszczać, że w gimnastyce i akrobatycepoziom sportowych rekordów jest tak wysoki,że stawianym wymaganiom mogą sprostaćtylko nieliczni – a i oni w swoim czasiepłacą cenę za adaptację do wyczynu na wysokimpoziomie. W rozważaniach na tematpsychospołecznych skutków uprawianiasportu wyczynowego Szmajke i Doliński[14] poddają dyskusji klasyczny, Coubertinowskimit sportu jako „szlachetnej rywalizacji”,wskazując m.in., że rywalizacja sportowaprowadzi do wzrostu koncentracji nasobie i do egocentryzmu. W konsekwencjitego zjawiska człowiek staje się mało wrażliwyna potrzeby innych ludzi, traktując ichw znacznym stopniu instrumentalnie. Efektemrywalizacji jest tendencja do przypisywanianegatywnych cech przeciwnikom,a także oczekiwanie akceptacji i podziwu zestrony swoich zwolenników. Jednocześnie,jak sugerują autorzy, „[…] większość sportowcówpokazuje w wywiadach i innych wypowiedziachtwarz gentlemana z kurtuazjąwyrażającego się o przeciwniku […].Prawdopodobnie są to przejawy autoprezentacji,czyli kreowania obrazu siebie zgodnegoz mitem sportu” [14, s. 205]. Zachowaniatakie, jak podkreślają autorzy, niecoparadoksalnie wskazują na pozytywnywpływ rywalizacji sportowej na sferę charakterologicznązawodnika – dowodzą, żesport kształtuje umiejętność samokontroliwłasnych zachowań. Szmajke i Doliński [14]podkreślają, że współcześni gwiazdorzysportu wyczynowego stają się coraz bardziejzależni od czynników zewnętrznych.Poddawani rygorystycznej kontroli trenerów,„prowadzeni za rękę” przez lekarzy,terapeutów i psychologów, a także menedżerówi sponsorów, stają się coraz bardziej podatnina sterowanie zewnętrzne.PODSUMOWANIE1. Gimnastycy nie różnią się od studentównieuprawiających sportu pod względemtakich cech osobowości, jak neurotyczność

More magazines by this user
Similar magazines