Chuong 2 (R1)(1).pdf

www2.hcmuaf.edu.vn

Chuong 2 (R1)(1).pdf

Chương 2CÁC C THÀNH PHẦN N CƠBẢN N CỦA C A MÔI TRƯỜNGTS. Lê Quốc TuấnKhoa Môi trườngvà Tài nguyênĐại học Nông Lâm TP. HCM


THAÏÏCH QUYEÅÅN (Đất)


Sự hìnhthànhvà cấu trúc củaTrái đất• Trái đất là một trong 9 hànhtinh của Tháidương hệ, là hànhtinh duy nhất có sự sống.• Vật chất mà con người sử dụngđều lấy từ Tráiđất• Được hìnhthànhcáchch đây khoảng4.6 tỉ năm


Thaùùi DöôngHeääSao Sao Ho HoûaSao Sao Mo MoäcSao Sao Tho ThoåThieân Thieân Vöông ông Tinh TinhHa Haûi Vöông ông Tinh TinhSao Sao Dieâm Dieâm Vöông ôngGhi chuùù: : Sao Kim (Sao hoâm hay Sao mai)Tra Traùi ÑaátSao Sao Kim KimSao Sao Thu Thuûy


Caááu taïïo cuûûa traùùi ñaá átKhí quyeånLôùp voûQuyeån mantiLoûingoaøiLoûi ngoaøi KLnoùng chaûyLoûi trong KLñaäm ñaëc


Kíchthöôùùc caùùc lôùùp cuûûa traùùi Ñaá átGranite (luïc ñòa)Basalt (ñaïi döông)Ñaù ñaëcVoû traùi ñaát-Luïc ñòa 35 km-Ñaïi döông 6 kmManti 2900 kmSaét loûngLoûi ngoaøi 2000 kmSaét ñaëcLoûi trong 1370 km


Söïtaïïo thaøønhñaù ù, khoaùùngchaáát, caááu truùùc ñòataààng


Söïhìnhthaøønhvoûû traùùi Ñaá átNöôùc maëtHình thaønhlôùp voû traùiÑaátSöï thay ñoåimoâi tröôøngMagmaÑaù löûa


Söïphong hoùùa• Söïphong hoùùa lieân quan ñeá án nöôù ùc, gioùù, ñoù ùngbaêng vaøø tan chaûûy.• Ñaù ù beân döôù ùi lôùùp maëët troàài leân treân tieááp xuùùc vôùùikhoâng khí coùù oxygen, carbon dioxide vaøø nöôù ùcvôùùi voâ soáá caùùc chaáát hoøøa tan taïïo neân dung dòchacid• Tuøøy thuoääc vaøøo thaøønhphaààn hoùùa hoïïc, khoaùùngchaáát coùù theåå bò hoøøa tan hoaëëc oxi hoùùa, , hydratehoùùa, thuûûy phaân…


Söïchuyeåån hoùùa caùùc daïïngthoåå nhöôõngÑAÙ ONGSEÙTCAÙT


Söïphong hoùùa• Sinh vaäät cuõng ñoù ùngvai troøø quan troïïngtrongquaùù trìnhphong hoùùa.• Baèèngcaùùchdi chuyeåån trong ñaá át, chuùùnglaøømcho khoâng khí nöôù ùc thaáám vaøøo ñaá át, söïphaânhuûûy caùùc chaáát höõucô taïïo ra acid vaøø CO 2• Hoaïït ñoä ängcuûûa sinh vaäät ñoù ùngvai troøø raáát lôùùntrong vieääc hìnhthaøønhñaá át• Ngoaøøi phong hoùùa vaäät lyùù, hoùùa hoïïc, , con ngöôøøilaøøm gia taêng quaùù trìnhphong hoùùa ñaá át


Söïphong hoùùa• Söïphong hoùùa laøø quaùù trìnhtöïnhieân maøø qua ñoù ùñaù ù ñöôïïc tuaààn hoaøøn, ñaá át vaøø caûûnhquan ñöôïïc taïïora.• Phong hoùùa taïïo neân vaøø thay ñoå åi moâi tröôøøng,nhöngng hoaïït ñoä ängcuûûa con ngöôøøi laøøm gia taêngphong hoùùa treân vuøøngñaá át deã toåån thöôngông, laøømsuy thoaùùi sinh caûûnhtöïnhieân vaøø laøøm giaûûmnaêng xuaáát noâng nghieääp


Söïtieáán hoùùa cuûûa caùùcdaïïngñòahình


Caùùc daïïngñòahình


Quaùù trìnhnh hìnhnh thaøønhnh caùùcdaïïngng ñòaòa hìnhnh


Quaùù trìnhnh hìnhnh thaøønhnh caùùcdaïïngng ñòaòa hìnhnh


Caùùc nuùùi ñaù ù voâi ñöôïïc hìnhthaøønhqua quaùù trìnhkieáántaïïo ñòataààng


Vai troøø cuûûa caùùc Soâng trong tieáán hoùùa ñòahình• Soâng cung caááp phöôngtieään vaään chuyeåån chínhnh, , quañoù ù caùùc haïït bò röõatroâi töøñaù ù töøcao nguyeân veàà ñoà àngbaèèngvaøø ra bieåån.• Soâng taïïo neân caûûnhquan baèèngcaùùchvaään chuyeåån caùùcchaáát dinh döôõngcho vuøønglaân caään soâng• Soâng vaään chuyeåån chaáát thaûûi töøcaùùc hoaïït ñoä ängcuûûa conngöôøøi• Soâng taïïo neân nhöõngvuøøngsinh caûûnhvaøø söïña daïïngsinh hoïïc khaùùc nhau doïïc theo doøøngchaûûy.


Vuøøngbôøø, cöû öûa soângvaøø Thuûûy trieààu


Caááu taïïo cöû öûa soâng


Moäät soáá daïïngcöû öûa soâng


Söïphaùùt trieåån cuûûa ñòamaïïo ven bieåån


Söïtaïïo thaøønhvaùùchñaù ù bôûûi soùùngbieåån


Naêng löôï ïngtöømaëëttrôøøi


ïVai troøø naêng löôï ïngtöøaù ùnhsaùùngmaëët trôøøi• Traùùi ñaá át nhaään 1/2 tænaêng löôï ïngASMTphaùùt ra.• 34% phaûûn xaï• 42% söôû ûi aá ám traùùiñaá át• 23% cho voøøngtuaàànhoaøøn nöôù ùc• 1% taïïo gioùù vaøø doøøngchaûûy ñaï ïi döông• 0.023% cho quanghôïïp


Vai troøø naêng löôï ïngtöøaù ùnhsaùùngmaëët trôøøi• Naêng löôï ïngñieààu khieåån khí quyeåån, ñaï ïi döông,sinh vaäät ñöôïïc cung caááp bôûûi maëët trôøøi.• Naêng löôï ïngmaëët trôøøi caááp nhieäät ñeå å söôû ûi aá ám,löu chuyeåån caùùc khoáái khí, chuyeåån thaøønhñieäännaêng…• Naêng löôï ïngcung caááp cho traùùi ñaá át tuøøy thuoääcvaøøo vó ñoä ä vaøø cao ñoä ä cuûûa moãi vuøøng


Maïïnglöôù ùi böù öùc xaïï maëët trôøøi treân maëët ñaá át


Böù öùc xaïï maëët trôøøi


Haááp thu naêng löôï ïng


Haááp thu naêng löôï ïngASMTQuang hôïïp cuûûa thöïöïc vaäät


Haááp thu naêng löôï ïngASMT


Söûduïïngnaêng löôï ïngASMTChuyeåån thaøønhñieään naêngChuyeåån thaøønhnhieäät naêng


THUÛÛY Y QUYEÅÅN


Nhöõngñieààu caààn bieáát• Vai troøø cuûûa nöôù ùc trong heää thoáángsinh thaùùi• Nöôù ùc tíchluõy ôû û ñaâu aâu?• Voøøngtuaààn hoaøøn cuûûa nöôù ùc trong töïnhieân• Soáá phaään cuûûa nöôù ùc khi thaáám vaøøo ñaá át• Taïïi sao nöôù ùc ngaààm di chuyeåån ñöôïdöôù ùi maëët ñaá átïc trongtrong ñaù ù• Taùùc ñoä ängcuûûa con ngöôøøi leân nöôù ùc ngaààm: söïcaïïn kieäät vaøø oâ nhieãm


Giôùùi thieääu• Taïi sao traùi ñaát ñöôïc goïi laø haønh tinh xanh?• 97% nöôùc ñaïi döông – thuûy quyeån• Thuûy quyeån lieân keát vôùi 3 quyeån khaùc• Nöôùc toàn taïi ôû 3 daïng• Nöôùc = daïng loûng• Baêng ñaù = daïng raén• Hôi nöôùc = daïng khí


Thaøønhphaààn nöôù ùc vaøø tæ leää


Caùùc thaøønhphaààn nöôù ùc


Voøøngtuaààn hoaøøn cuûûa nöôù ùc• Löï öïc taùùc ñoä ängvaøøo voøøngtuaààn hoaøøn nöôù ùc laøø:• NAÊNG LÖÔÏNG MAËT TRÔØI• Troïïnglöï öïc laøøm cho nöôù ùc di chuyeåån• Nöôù ùc tuaààn hoaøøn giöõaõa:• Thuûûy quyeåån• Ñòaquyeåån• Khí quyeåån• Sinh quyeåån


Voøøngtuaààn hoaøøn cuûûa nöôù ùc


Caùùc con ñöôøøngdi chuyeåån cuûûa nöôù ùc• Taáát caûû nöôù ùc ñeá án töøñaï ïi döôngvaøø cuoáái cuøøngtrôûû laïïi ñaï ïi döônglaøø do:• Boáác hôn (Evapration)• Ngöngtuïï (Condensation)• Möa (Precipitation)• Thoaùùt hôitöøhoaïït ñoä ängcuûûa(Transpiration)• Chaûûy traøøn beàà maëët (Surface water runoff)• Doøøngchaûûy ngaààm (Groundwater flow)thöïöïcvaäät


Soáá phaään cuûûa nöôù ùc möa treân maëët ñaá át


Phaân phoáái nöôù ùc ngaààm• Vuøøngbaûûo hoøøa• Taáát caûû caùùc loåå vaøø veáát nöù öùt laááp ñaà ày bôûûi nöôù ùc• Möù öùc nöôù ùc ngaààm• Phaààn treân cuûûa vuøøngbaûûo hoøøa• Vuøønghieááu khí• Phaààn treân cuûûa taààngnöôù ùc coùù nhieààu khí


åõLaøøm theáá naøøo ñeå å nöôù ùc di chuyeåånñöôïïc döôù ùi ñaá át• Söïdi chuyeåån cuûûa nöôù ùc ngaààm phuïï thuoääc vaøøoñaù ù:• Ñoä ä xoááp: khoaûûngtroáángcuûûa caùùc loåå coùù khaûû naêng giöõnöôù ùc• Đoää thaáám: coùù khaûû naêng chuyeåån nöôù ùc xuyeân qua caùùcloå• Taààngngaääm nöôù ùc (aquifer) laøø nôi löu giöõõ nöôù ùcngaààm


Söïcaïïn kieäät nöôù ùc ngaààm• Nöôù ùc ngaààm noâng bò huùùt heáát• Soâng vaøø hoàà khoâ nhanh giöõa2 laààn möa• Tuïït ñaá át• Söïxaâm laáán nöôù ùc maëën


Caùùc nguoààn gaây oâ nhieãm nöôù ùc ngaààm


Taùùc ñoä ängcuûûa con ngöôøøi leân nöôù ùc ngaààm1. Nöôù ùc ôû û gieáángnaøøo laøø saïïchnhaáát?2. Taïïi sao gieáángD deã bò oâ nhieãm nhaáát3. Vieääc bôm nöôù ùc nhieààu ôû û gieáángA coùù aû ûnhhöôû ûngñeá án caùùc gieáángkhaùùc khoâng?


Moáái töôngquan giöõakhí quyeåån vaøø thuûûyquyeåån bieååu thò qua voøøngtuaààn hoaøøn carbonGiC=Gigaton(1 gigatonGigaton Carbongigaton = 10 9 ton)


Moáái töôngquan giöõacaùùc caááu thaøønhmoâi tröôøøng

More magazines by this user
Similar magazines