ΙΕΡΑ ΜΟΝΗ ΑΝΑΦΩΝΗΤΡΙΑΣ ΖΑΚΥΝΘΟΥ

users.sch.gr
  • No tags were found...

ΙΕΡΑ ΜΟΝΗ ΑΝΑΦΩΝΗΤΡΙΑΣ ΖΑΚΥΝΘΟΥ

ΠΡΟΛΟΓΟΣΣπουδαία πολιτιστική παρακαταθήκη για τις νεότερες γενιές αποτελούναναμφισβήτητα οι εκκλησίες και τα μοναστήρια του νησιού μας. Έτσι φέτοςστα πλαίσια πολιτιστικού προγράμματος που ανέλαβαν να υλοποιήσουν οιμαθητές της Ε΄1 τάξη του Σχολείου μας, αποφασίσαμε να μελετήσουμε καινα γνωρίσουμε ένα στολίδι της ορεινής Ζακύνθου, το Μοναστήρι της Αναφωνήτριας.Στόχος μας ήταν να μάθουν οι μαθητές, το πόσο σημαντικά στοιχείαιστορικής, δογματικής, καλλιτεχνικής και λαογραφικής παράδοσης υ-πάρχουν στο νησί μας. Τα παιδιά επισκέφτηκαν τη Μονή, έζησαν από κοντάτη μαγεία της φύσης και βίωσαν την ιερότητα του χώρου. Συνέλλεξαν πληροφορίες,ανακάλυψαν νέα στοιχεία και εμπλούτισαν τις γνώσεις τους όσοναφορά την πολιτιστική κληρονομιά τους, τις παραδόσεις, τις δοξασίες τα ήθηκαι τα έθιμα της περιοχής και γνώρισαν από κοντά ένα σημαντικό κομμάτιτης τοπικής τους ιστορίας.Ο Δάσκαλος της Ε΄1 τάξηςΣπύρος Ι. ΘεοδόσηςΕυχαριστούμε τον υπεύθυνοΠολιτιστικών Θεμάτων Α/ΘμιαςΕκπαίδευσης Ζακύνθουκ. Δ. Φλεμοτόμοκαι τον Διευθυντή του Σχολείου μαςκ. Π. Αβούρη για τη συμβολή τουςστην προσπάθεια μας αυτή.Η ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑΙΕΡΑ ΜΟΝΗ ΑΝΑΦΩΝΗΤΡΙΑΣ ΖΑΚΥΝΘΟΥ 2


Το παιδαγωγικό αίτημα για ενεργό συμμετοχή των παιδιών στη διαδικασίαπαραγωγής της γνώσης, περιορίζεται συνήθως στα στεγανάπου ορίζουν η συνήθεια και η τυπικότητα.Έτσι πολλές φορές η συναισθηματική διάσταση της δυναμικής αυτήςδιαδικασίας είναι ελλειμματική με εύλογα προβλέψιμες συνέπειες.Η εντρύφηση των παιδιών του Ε΄1 τμήματος του Σχολείου μας στοΠρόγραμμα το σχετικό με το Μοναστήρι της Αναφωνήτριας, έδωσεστα παιδιά τη χαρά να βιώσουν το δρόμο για τη γνώση συναισθηματικάκαι αισθητικά ανεξάρτητα από τη ζέση του θρησκευτικού τουςσυναισθήματος.Αυτό φάνηκε και από τον κατανυκτικό τρόπο με τον οποίο βίωσαντην Προηγιασμένη θεία λειτουργία της 2ας Απριλίου 2008 στο Μοναστήριτης Αναφωνήτριας. Η πρόσληψη της γνώσης αυτής που είναιτόσο έντονα συναρτημένη με στοιχεία συναισθηματικά και αισθητικάείναι ζητούμενο στην πραγματικότητα του Σχολείου και συνάμααμοιβή στο μόχθο των συναδέλφων που εργάστηκαν για την υλοποίησητου Προγράμματος.Παναγιώτης ΑβούρηςΔιευθυντήςτου 6ου Δημοτικού ΣχολείουΙΕΡΑ ΜΟΝΗ ΑΝΑΦΩΝΗΤΡΙΑΣ ΖΑΚΥΝΘΟΥ 4


ΣΥΝΤΟΜΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΜΟΝΗΣΗ Μονή της Αναφωνήτριας με τον χαρακτηριστικό της μεσαιωνικόπύργο βρίσκεται στην περιοχή του Πλεμοναρίου, στα ΒΔ της Ζακύνθου.Ιδρύθηκε πιθανώτατα τον 15ο αιώνα από τον Λεονάρδο Γ' Τόκκο ΚόμηταΠαλατίνο Κεφαλληνίας και Ζακύνθου και από τη σύζυγό τουΛάππα. Βυζαντινής προέλευσης είναι η θαυματουργή Εικόνα της Παναγίαςτης «Αναφωνήτριας», η οποία έφθασε κατά τρόπο θαυμαστόεδώ από την αλωμένη Κωνσταντινούπολη (1453). Όπως αναφέρεταισ’ ένα σπάνιο βιβλίο του Flaminio Corner ύστερα από την άλωση τηςΠόλης, ξέφυγε από την βασιλεύουσα ένα εμπορικό πλοίο που ναυάγησεστις δυτικές ακτές της Ζακύνθου. Ανάμεσα στα λείψανα του ναυαγίουήταν και μια εικόνα της Παναγίας που βρέθηκε με το εξής θαύμα: οι βοσκοί από τα γύρω βουνά είδαν την νύχτα να φωτίζει όληεκείνη η περιοχή από μια θαυμαστή και μυστηριώδη στήλη φωτός.Αμέσως ειδοποίησαν τους ιερείς και το άλλο πρωί πήγαν μαζί μεάλλους στο σημείο όπου βρήκαν ανάμεσα σε θάμνους την εικόνα τηςΠαναγίας.Η Μονή έγινε αδελφάτο από τον ιερομόναχο Ι. Ρωσάνο και το ΜοναχόΑ. Βλάχο το 1534.Από τότε η Βενετία την παραχωρούσε μαζί με τη μεγάλη της περιουσίαως jus patronato σε πρόσωπα επιφανή. Το 1568 δόθηκε στον ΑρχιεπίσκοποΔιονύσιο Σιγούρο (Άγιο σήμερα και Προστάτη του νησιού).Εδώ μάλιστα συνέβη η συνάντηση του Αγίου Ασκητή με το φονιάτου ίδιου του αδελφού Του, τον οποίο συγχώρησε.ΙΕΡΑ ΜΟΝΗ ΑΝΑΦΩΝΗΤΡΙΑΣ ΖΑΚΥΝΘΟΥ 5


ΕΚΔΡΟΜΗ ΣΤΟ ΜΟΝΑΣΤΗΡΙ ΤΗΣ ΑΝΑΦΩΝΗΤΡΙΑΣΉταν ένα γλυκό ανοιξιάτικο πρωινό. Η φύση ήταν μυρωμένη με μύριααρώματα και στολισμένη με χίλια χρώματα. Από μέρες περιμέναμεόλα τα παιδιά της τάξης μας αυτήν την εκδρομή. Είχαμε ακούσειτόσα πολλά γι’ αυτό το Μοναστήρι και τώρα ανυπομονούσαμε να τοθαυμάσουμε από κοντά. Η διαδρομή ήταν υπέροχη! Καθώς το λεωφορείοανηφόριζε στην πλαγιά του βουνού δαντελωτές ακτές έπαιζανκρυφτό με τα πανύψηλα δέντρα, ενώ τα αγριολούλουδα έκαναν τοτοπίο ακόμη πιο μαγευτικό. Χωρίς να το καταλάβουμε φτάσαμε στοχωριό Αναφωνήτρια και σε λίγο μπήκαμε στο ιστορικό Μοναστήρι.Τα βλέμματα μας έπεσαν αμέσως στο μεσαιωνικό πύργο που χρησιμεύειτώρα ως καμπαναριό, αλλά και στο ξέπορτο που χτυπούσε α-πελπισμένα ο φονιάς του αδελφού του Αγίου Διονυσίου. Στην εκκλησίαμέσα επικρατούσε μια απέραντη ησυχία. Όλα τα παιδιά παρακολουθήσαμεμε δέος την κατανυκτική Θεία λειτουργία της Προηγιασμένηςκαι ακούσαμε από τον Μητροπολίτη για το έθιμο του«Μεσοσαράκοστου». Ήταν μια πρωτόγνωρη εμπειρία για μας. Μετάτη Θεία Λειτουργία βγήκαμε στον προαύλιο χώρο και συμμετείχαμεστην Λιτανεία της ιστορικής εικόνας της Παναγίας της Αναφωνήτριας.Μαζί μας ήταν και πιστοί από τα γύρω χωριά.ΙΕΡΑ ΜΟΝΗ ΑΝΑΦΩΝΗΤΡΙΑΣ ΖΑΚΥΝΘΟΥ 7


Η ατμόσφαιρα ήταν συγκινητική! Τα παλιά κτίρια, τα αρχοντικά, οπύργος, σε παρέπεμπαν σε άλλες εποχές.Στο τέλος ο υπεύθυνος Πολιτιστικών Προγραμμάτων κ. ΔιονύσηςΦλεμοτόμος μας μίλησε για την ιστορία της Μονής, τις τοιχογραφίεςτης, την αρχιτεκτονική της και τόσα άλλα πολύτιμα και ενδιαφέρονταπράγματα. Μάθαμε ακόμη άγνωστες πτυχές της τοπικής μας ιστορίαςκαι γίναμε πιο υπερήφανοι για τον τόπο μας. Ακούσαμε παραδόσειςγια το πώς βρέθηκε η εικόνα της Παναγίας και για το πώς πήρετο όνομά της η Μονή. Επισκεφτήκαμε το χώρο που ασκήτεψε οπροστάτης του νησιού μας, ο Άγιος Διονύσιος και είδαμε τα ιεράάμφιά του. Τέλος βλέποντας το ξέπορτο που χτυπούσε φοβισμένα οφονιάς του αδελφού του, θαυμάσαμε το μεγαλείο της ψυχής του Αγίουκαι θυμηθήκαμε το στίχο του ποιητή:«Αγιάζει ο αναμάρτητος την ώρα που αμαρτάνει».Αποχαιρετώντας το χώρο, δώσαμε όλα τα παιδιά την υπόσχεση νατον επισκεφτούμε ξανά με την πρώτη ευκαιρία και να μεταφέρουμεσε φίλους και γνωστούς την εμπειρία μας αλλά και την πεποίθησηότι ο τόπος μας έχει πολλές και σπάνιες ομορφιές που πρέπει να γίνουνγνωστές σε όλους.Σίγουρα χρωστάμε ένα μεγάλο ευχαριστώ σε όλους όσους μας βοήθησαννα τις ανακαλύψουμε.ΙΕΡΑ ΜΟΝΗ ΑΝΑΦΩΝΗΤΡΙΑΣ ΖΑΚΥΝΘΟΥ 8


Ο ΦΟΝΟΣ ΤΟΥ ΑΔΕΛΦΟΥ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΔΙΟΝΥΣΙΟΥΟι ανταγωνισμοί των αρχόντων της Ζακύνθου, αντιζηλίες, κυρίως,για τα πρωτεία και τις τιμές του Συμβουλίου της Κοινότητας, είχανεκδηλωθεί από τα πρώτα χρόνια της Βενετοκρατίας. Οι τίτλοικαι τα αγαθά, που παραχωρούσε η Βενετία στους άρχοντες για τιςπολεμικές τους υπηρεσίες σ’ αυτήν, ανάσταιναν ακόρεστες επιθυμίεςανώτερων τιμητικών διακρίσεων και φιλοπρωτίας.Η αρχοντική οικογενειακή παράδοση -ανδραγαθήματα στους πολέμουςκαι ανώτερη κοινωνική επιβολή- αποτελούσε απαραίτητοκριτήριο εξασφαλίσεως υψηλοτέρων αξιωμάτων στην ιεραρχία τουΣυμβουλίου της Κοινότητας και, γενικότερα, της Βενετσιάνικης α-ποικιοκρατίας. Ο ανταγωνισμός αυτός των αρχόντων της Ζακύνθου,επόμενο ήταν να εκδηλωθεί εντονότερος ανάμεσα στις οικογένειεςεκείνες, οι οποίες είχαν προσφέρει σπουδαίες πολεμικές υπηρεσίεςστη Βενετία, εξασφαλίζοντας, έτσι, τα πρωτεία της κοινωνικής ζωήςτου τόπου. Οι εξέχουσες και συγγενικές οικογένειες των Σιγούρωνκαι των Μονδίνων, ιδιαίτερα ύστερ’ από τη Ναυμαχία του Έπαχτου,φορτωμένες με νέα πολεμικά τρόπαια και δάφνες, απόκτησαν ακόμηπερισσότερη δύναμη, όχι μόνο στις τάξεις του αρχοντολογιού, αλλάκαι στον ίδιο το Λαό. Οι ποπολάροι, ανάλογα με τις υποχρεώσεις, τααισθήματα και τα συμφέροντα καθενός, εξεθείαζαν τις πολεμικές α-ρετές και τα κοινωνικά προτερήματα, άλλοι των Σιγούρων και άλλοιτων Μονδίνων. Έτσι, άρχισε να χωρίζεται ο ανήσυχος και δραστήριοςΑιγιαλός σε δύο μεγάλες αντίπαλες κοινωνικές παρατάξεις οπαδώνκαι αντιπάλων των δύο πρωτευουσών οικογενειών.Εκείνο τον καιρό (1581), οι σχέσεις των δύο οικογενειών είχανοξυνθεί, από άγνωστη αιτία. Έτσι, η φιλονικία αυτή, που κατέληξεσε αδιάλλακτη αμοιβαία έχθρα (οφειλόμενη πιθανότατα στους ανταγωνισμούςτων ιερατικών αξιωμάτων του Συμβουλίου της Κοινότητας),εύρισκε ζωηρή εριστική απήχηση στους οπαδούς των δύο οικογενειών.Όπως προκύπτει από τέσσερες ανέκδοτες πολύτιμες εκθέσεις τουΠροβλεπτή Ζακύνθου, Giov. Antonio Venier, προς τη ΒενετσιάνικηΚυβέρνηση, χρονολογημένες από 21 Νοεμβρίου 1582, 28 Δεκεμβρίου1582, 1 Ιουνίου 1583 και 16 Ιουλίου 1583, η αδιάλλακτη έχθρατων δύο πρωτευουσών οικογενειών Σιγούρων και Μονδίνων είχε ξε-ΙΕΡΑ ΜΟΝΗ ΑΝΑΦΩΝΗΤΡΙΑΣ ΖΑΚΥΝΘΟΥ 9


σηκώσει ολόκληρο τον Αιγιαλό σε δύο αντιμαχόμενες φατρίες, με α-ποτέλεσμα να προκαλούνται ταραχές και φόνοι.Ο Προβλεπτής αναφέρει, στην πρώτη του έκθεση, ότι οι έχθρεςκαι τα μίση των δύο οικογενειών και παρατάξεων, που βρήκε ότανπάτησε το πόδι του στη Ζάκυνθο, «ύστερ’ από μια πομπώδη ειρήνευση»,άναψαν πάλι, κατά τη διάρκεια του Καρναβαλιού του 1582.(Πιθανότατα, η ανακωχή αυτή ακολούθησε ύστερ’ από την δολοφονίατου Κωνσταντίνου Νουκίου Σιγούρου, αδελφού του Αγίου Διονυσίου,στις αρχές Δεκεμβρίου 1580). Ο Προβλεπτής δεν αναφέρει τηδολοφονία τούτη, ούτε τα αίτια της «πομπώδους» ανακωχής των δύοοικογενειών. Ο σκοπός των εκθέσεών του, ιδιαίτερα της πρώτης καιτης δεύτερης, αποβλέπει στο να εκφράσει τις ζωηρές ανησυχίες τουγια την εξέλιξη της οξύτατης αυτής αντιδικίας των δύο οικογενειώνκαι παρατάξεων, και να κρούση τον κώδωνα του κινδύνου στη ΒενετσιάνικηΚυβέρνηση για μια ενδεχόμενη γενικότερη κοινωνικήσύρραξη στη Ζάκυνθο. Οι προσπάθειές του, όπως αναφέρει ο ίδιος,για να ειρηνεύσει τους αντιμαχόμενους, τιμωρώντας ακόμα όσουςέδειχναν ανυπακοή, έμειναν άκαρπες και ναυάγησαν. Η κοινωνία τουπυκνοκατοικημένου Αιγιαλού ήταν αδιάλλακτα χωρισμένη σε δύοαντίπαλα στρατόπεδα και δεν είχε μείνει κανένας ουδέτερος στην οικογενειακήαυτή διένεξη! Ολοένα, κάθε μέρα, μεγάλωναν τα μίσηκαι άναβε ο φανατισμός, με αντεκδικήσεις και φόνους. Ο Προβλεπτήςκαι οι Ευγενείς από το Κάστρο, ήταν αδύνατο, εξ αιτίας της α-ποστάσεως και των μέσων, να εμποδίσουν ένα γενικότερο κύμα κοινωνικώνταραχών στον ανταριασμένο Αιγιαλό. Απευθύνεται, λοιπόν,ο Προβλεπτής προς τη Βενετσιάνικη Γερουσία, η οποία είχε σημαντικάστρατηγικά συμφέροντα από τη γεωγραφική θέση της Ζακύνθου,και ζητεί να βρει αυτή αποτελεσματικούς τρόπους ειρηνεύσεωςτων δύο οικογενειών και παρατάξεων. Οι φόνοι, τα επεισόδια καιάλλα, άγνωστα έως τώρα, τοπικά γεγονότα της χρονικής περιόδου1582 - 1583, πλαισιωμένα όλα από την αδιάλλακτη έχθρα των δύοοικογενειών και παρατάξεων, αποτελούν το αντικείμενο των υπολοίπωνανεκδότων εκθέσεων του Προβλεπτή Ζακύνθου Giov. AntonioVenier. Οι πολύτιμες αυτές εκθέσεις αποκτούν ιδιαίτερη αξία για τηνιστορική έρευνα της κοινωνίας της Ζακύνθου στα χρόνια εκείνα. Ε-μείς, ωστόσο, είμαστε υποχρεωμένοι εδώ να σταματήσουμε αποκλειστικάκαι μόνο στο σκοτεινό ζήτημα της δολοφονίαςΙΕΡΑ ΜΟΝΗ ΑΝΑΦΩΝΗΤΡΙΑΣ ΖΑΚΥΝΘΟΥ 10


του Κωνσταντίου Νουκίου Σιγούρου.Ο Ε. Ρ. Ραγκαβής γράφει ότι ο αδελφός του Αγίου ΔιονυσίουΚωνσταντίνος σκοτώθηκε σε κάποια μάχη στην Πελοπόννησο, στα1582. Ο Ραγκαβής, ωστόσο, παραλείπει να μνημονεύσει την πηγή α-πό όπου αντλεί την πληροφορία του. Όπως κι άλλες πληροφορίες τουΡαγκαβή για τη Ζακυνθινή οικογένεια Σιγούρου, έτσι κι αυτή ελέγχεταιανακριβής.Ο Λ. Χ. Ζώης απέδειξε, από επίσημα έγγραφα του κατεστραμμένουΑρχειοφυλακείου Ζακύνθου, ότι ο Κωνσταντίνος Νουκίου Σιγούροςζούσε μέχρι την 14 Ιουλίου 1580, που έδωσε στον Ιω. Μαλλιαράτο περιβόλι του στις Βαρές (Συμβολαιογράφος Ζακύνθου Ιω.Δρακόπουλος), και είχε πεθάνει πριν από την 21 Δεκεμβρίου 1580,που ο Ιεράρχης Διονύσιος και ο πενθερός του αδελφού του, ΘεόδωροςΠαΐδης, παρίστανται ως επίτροποι της κληρονομίας του «ποτέ μισέρΚωνσταντή Σιγούρου» (Συμβολαιογράφος Ζακύνθου Ν. Παπαγιαννόπουλος).Ο Κωνσταντίνος Σιγούρος παντρεύτηκε τη Σταματούλα ΘεοδώρουΠαΐδη. Από το γάμο του, απέκτησε δύο κόρες, την Παυλίνα καιτη Φιορού. Η πρώτη πέθανε νεώτατη κ’ η δεύτερη παντρεύτηκε στα1600, τον Π. Στυλιανέση. Ο Κωνσταντίνος Σιγούρος, επιφανήςάρχοντας και κτηματίας, απέτυχε την 19 Ιουνίου 1580, ως Σύνδικοςτης Κοινότητας Ζακύνθου, ψηφίσθηκε, όμως, ως Κήνσωρ, με ψήφους81 κατά 45. Η αποτυχία του εκείνη να υπερψηφισθή Σύνδικος, μήπωςυπήρξε απαρχή της φιλονικίας των Σιγούρων με τους Μονδίνους;Εξέχοντες Υμνογράφοι του Αγίου Διονυσίου, κυρίως, όμως, η α-γέραστη και ζωντανή παράδοση της Ζακύνθου, αναφέρουν ότι οΚωνσταντίνος Νουκίου Σιγούρος δολοφονήθηκε κι ο φονιάς, κυνηγημένοςαπό τις Αρχές, περιπλανήθηκε άθελά του στα βουνά κιέφθασε στο μοναστήρι της Αναφωνήτριας, όπου ζήτησε άσυλο απότον άγνωστο του Ηγούμενο και αδελφό του θύματος. Ο κακούργοςεξομολογήθηκε το φρικτό έγκλημά του στον Ηγούμενο της Αναφωνήτριας.Ο Άγιος Διονύσιος έκρυψε από τους στρατιώτες και συγχώρησετο φονιά του αδελφού του και, μάλιστα, τον βοήθησε να φύγημε μια βάρκα, μέσα στη νύχτα, για την απέναντι στεριά της Κεφαλονιάς.ΙΕΡΑ ΜΟΝΗ ΑΝΑΦΩΝΗΤΡΙΑΣ ΖΑΚΥΝΘΟΥ 11


Η εγκυρότερη μαρτυρία της συγγνώμης του Αγίου Διονυσίου προέρχεταιαπό τον Υμνογράφο του, Άγγελο Σουμάκη, γνωστό άρχοντακαι λόγιο της Ζακύνθου. Ο Άγγελος Σουμάκης ή Συμμάχιος εξυμνείτην πράξη συγγνώμης του Αγίου Διονυσίου προς το φονιά του αδελφούτου, την οποία είχε ακούσει ασφαλώς από το στόμα των γονέων,συγγενών και συμπολιτών του, συγχρόνων της ζωής ή του θανάτουτου Ιεράρχη.Παρ’ όλη την έλλειψη ως τώρα σύγχρονης γραπτής μαρτυρίαςγια τη δολοφονία του Κωνσταντίνου Νουκίου Σιγούρου, εμείςτην παραδεχόμαστε, από πολλά επίσημα στοιχεία, ως το ιστορικό γεγονόςτων αρχών Δεκεμβρίου του 1580. Μια έρευνα στον κυκεώνατων Βενετσιάνικων Αρχείων, πιστεύουμε πως, ανάμεσα σ’ άλλα, θαέφερνε στο φως και το κλειδί του ιστορικού αυτού ζητήματος! Ωστόσο,υπάρχει από τα πράγματα ένα μυστήριο γύρω από την απόκρυψητης δολοφονίας του Κωνσταντίνου Νουκίου Σιγούρου. Η μοναδικήέγγραφη πηγή της Ζακύνθου, που θα έλυνε οριστικά το σκοτεινό αυτόζήτημα, εξαφανίσθηκε σκόπιμα σε άγνωστη εποχή και απόάγνωστο πρόσωπο! Ένα μεγάλο «γιατί» γεννιέται αυθόρμητα, ύστερ’από την ανάγνωση της παρακάτω επίσημης μαρτυρίας του Λ.Χ. Ζώη:«Ανέτρεξα εις πολλάς πηγάς, προς εξακρίβωσιν του θανάτου του (τουΚωνσταντίνου Νουκίου Σιγούρου), διεξήλθα κατά λέξιν σχεδόν όλουςτους τότε συμβολαιογράφους και άλλα έγγραφα, εζήτησα σχετικάς πληροφορίαςεκ των Αρχείων Κερκύρας και Βενετίας, αλλ’ αι παρασχεθείσαιμοι πληροφορίαι ουδόλως διελεύκαναν το τόσω σκοτεινόν, όσωκαι ενδιαφέρον ζήτημα τούτο. Μία μόνη ευτυχής σύμπτωσις παρουσιάσθη,η οποία και προς στιγμήν εθέρμανε τας ελπίδας μου. Ήτο η ανακάλυψιςπαρά τω Αρχειοφυλακείω Ζακύνθου του Βιβλίου Αποφάσεωντου Κακουργοδικείου των ετών 1580 - 1584, όπου ήλπιζα ότι θ’ ανεύρισκοντην καταδικαστικήν απόφασιν του φονέως και την αιτίαν τουφόνου του Κωνσταντίνου Σιγούρου, αν, πράγματι, συνέβη τοιούτος. Α-τυχώς, αι ελπίδες μου διεψεύσθησαν, διότι εκ του ανωτέρω βιβλίουέχουν αποσπασθή και φαίνονται τα ίχνη της εκραφής τα υπ’ αρ. 5 και 6(φύλλα), σελίδες τέσσαρες, ακριβώς εις τα φύλλα εκείνα, εις τα οποίαδιαλαμβάνονται αι καταδικαστικαί αποφάσεις από το τέλος Νοεμβρίου1580 μέχρι της 6 Μαρτίου 1581. Επίσης, και εκ του τέλους του βιβλίουέχουν αποσπασθή δύο σελίδες, εν αις ονομαστικόν ευρετήριον των περιεχομένωντου βιβλίου. Τι να υποθέση τις εντεύθεν; Υπήρχε πράγματιεις τας ελλειπούσας σελίδας το όνομα του φονέως ,ΙΕΡΑ ΜΟΝΗ ΑΝΑΦΩΝΗΤΡΙΑΣ ΖΑΚΥΝΘΟΥ 12


του Κωνσταντίνου Σιγούρου και η αιτία της πράξεως; Και αν υπήρχεποίαχειρ βέβηλος ή αργυρώνητος απέσπασε τα σελίδας εκείνας; Καιοι αποσπάσαντες -διότι, ασφαλέστατα, αι σελίδες απεσπάσθησαν σκοπίμως-ήσαν τάχα ενδιαφερόμενοι, ήσαν συγγενείς του δράστου, ζητήσαντεςούτω ν’ αποκρύψουν από τας μελλούσας γενεάς το όνομα τουφονέως του αδελφού του Αγίου, δια την αλγεινήν εντύπωσιν, ή άραγετου παθόντος, φονευθέντος ίσως δια πράξιν, η οποία, χάριν του γοήτρουτης οικογένειας των Σιγούρων, θα έπρεπε να μη γίνη γνωστή ειςτους μεταγενέστερους; Όπως και αν έχη το πράγμα, μυστήριον καλύπτειτην υπόθεσιν ταύτην...». Και ερωτάται: Την απόσπαση τωνσελίδων εκείνων, όπου υπήρχε το όνομα του φονιά, τα αίτια της πράξεως,κι η καταδικαστική απόφαση, επραγματοποίησαν οι Μονδίνοιή οι Σιγούροι; Ας λεχθεί ότι παλιότερα είχε διορισθεί ΑρχειοφύλακαςΖακύνθου κάποιος Μονδίνος και, συνεπώς, η απόσπαση των σελίδωνήταν εύκολη. Επίσης, δεν πρέπει ν’ αποκλεισθεί καθόλου και η εκδοχήτης αποσπάσεως των σελίδων από την οικογένεια των Σιγούρων,από ευσχημοσύνη προς το πρόσωπο του Αγίου, αν όχι και σύμφωναμε την απαίτηση του ίδιου, για να ειρηνεύσουν τα πνεύματα. Η τελευταίααυτή εκδοχή πλησιάζει περισσότερο προς την αλήθεια, επειδή,αν προσέξει κανείς σ’ όλα τα μεταγενέστερα οικογενειακά συμβόλαιατου Αγίου Διονυσίου, θα παρατηρήσει ότι σε κανένα απ’ αυτά δεμνημονεύεται ο τρόπος του θανάτου του αδελφού του, αλλά πάντα ηέκφραση «ο μακαρίτης μισέρ Κωνσταντής» κι ακόμα, το σπουδαιότερο,ότι ύστερ’ από λίγα χρόνια, η τόσο επιθυμητή συμφιλίωση τωνδύο οικογενειών είχε πραγματοποιηθεί, χωρίς καμμίαν επέμβαση ήπίεση της Βενετίας. Πίσω απ’ όλα αυτά, είμαστε βέβαιοι ότι υπήρχεη απέραντη ανεξικακία και συγνώμη του Αγίου μας, ο οποίος, αφούήπιε ολόκληρο το φοβερό εκείνο ποτήρι της δολοφονίας του αγαπημένουτου αδελφού, έσφιξε την καρδιά του, κοίταξε ψηλά και αγωνίσθηκεσκληρά με όλους, και πρώτ’ απ’ όλα με τον ίδιο τον εαυτότου, για να ξεχασθεί το τρομερό εκείνο έγκλημα, που μάτωσε τόσοτην ψυχή του, να ειρηνεύσουν οι δύο πρωτεύουσες οικογένειες καινα συμφιλιωθούν οι συμπολίτες του.ΙΕΡΑ ΜΟΝΗ ΑΝΑΦΩΝΗΤΡΙΑΣ ΖΑΚΥΝΘΟΥ 13


ΑΝΤΡΕΑΣ ΜΑΡΤΣΩΚΗΣ (1849 - 1923 )Ο ΓΟΥΜΕΝΟΣ ΤΗΣ ΑΝΑΦΩΝΗΤΡΑΣΕκεί μακριά στης Παναγιάς το άγιο μοναστήριΛιμάνι κάστρο της ψυχής, Παράδεισου γεφύριΜε της ζωής το σάβανο το μαύρο τυλιγμένοςΚαι στη λαγούσα τ’ ασκητή απάνου ακουμπισμένος,Χλωμός αχνός στο πρόσωπο μ’ αργό πλησιάζει βήμαΚαλόγερος π’ αναζητά στην ερημιά ένα μνήμαΞέσκεπο μνήμα που η ζωή θάφτεται να πλαγιάσειΠροσμένοντας το θάνατο ναλθεί να το σκεπάσει.Τάχα ποιος είν’ ο άγνωστος ποιο νάναι το όνομά τουΜην είν’ αμαρτωλός που για τα κρίματα τουΜετανοιωμένος έρχεται στην άγια μοναξιά……………………………………………..Βαθιά ναι η νύχτα και τα στοιχείαΑντιπαλεύουν μ’ άγρια μανίαΚαι μες στην πάλη τη φοβερήΤρέμουν οι βράχοι, σαλεύει η γηΤΟ ΞΕΠΟΡΤΟ ΠΟΥ ΧΤΥΠΗΣΕ Ο ΦΟΝΙΑΣΙΕΡΑ ΜΟΝΗ ΑΝΑΦΩΝΗΤΡΙΑΣ ΖΑΚΥΝΘΟΥ 14


Μέσα στο λόγγο αντιβουίζειΤο αστροπελέκι πέφτει καπνίζειΑλλ’ η φωτιά του την εκκλησιάΔεν τη σιμώνει φεύγει μακριά!Στην πλάση μέσα στην οργισμένηδέεται ο Γέρος άγρυπνος μένειη προσευχή του στο μαύρο αιθέραασπρίζει λάμνει σαν περιστέρα.Σκορπάει τα νέφη τρέχει αρμενίζειτ’ αστροπελέκι παραμερίζειαστράφτει λάμπει στ’ άγριο σκοτάδισα ουράνιο τόξο μέσα στον Άδη.Κάτου στο ξέπορτο κάποιος χτυπάποιος τάχα νάρχεται τέτοια νυχτιά;Προβαίνει ο Γούμενος εις την αυλή-Σπλαχνίσου μ’ άνοιξε λέει μια φωνή.Σκούζει το ξέπορτο. Σαν πεθαμένοςμπαίνει ένας άγνωστος χλωμός,σβησμένος, με τρόμο πίσω του όλοκοιτάει θαρρεί πως κάποιος τον κυνηγάει.Δέρνουν τα μέλη του τρεμ’ η καρδιάτου ίδρωτας χύνεται στην τραχηλίατου τα δάκρυα τρέχουνε στη γη κυλάνεβαριά τα γόνατα χάμου βροντάνε.Σώσε με Γούμενε λαβ’ εσπλαχνία.-Εδώ πως βρέθηκες τέτοια νυχτία;-Βοήθεια σώσε με μην καρτερείςστα σπλάχνα κρύψε με μέσα της γης-Θε μου τα ρούχα σου είναι βαμμένα-Έλεος πατέρα μου κάμε για μέναΆκου πλακώσανε... είναι σιμά!Τ’ άσπρο το φάντασμα τρέχειμπροστά.Αχ νιώθω, δύστυχε νιώθω μαντεύω-Έρχονται κρύψε με! έλεος γυρεύω.-Θε μου στο χέρι σου το ματωμένοτο κρίμα πόκαμες βλέπω γραμμένο.-Σώσε με Γούμενε, ευλογημένε!Άνθρωπο σκότωσες δυστυχισμένε! --Ποιόν εθανάτωσες; Πες μου αποκρίσου.-Πρόφτασε Γούμενε σώσε σπλαχνίσου!-Ποιόν εθανάτωσες; -Μη με ρωτάς!Έρχονται έρχονται! Δεν αγροικάς;Βοήθεια σώσε με μην καρτερείς…στα σπλάχνα κρύψε με μέσα της γηςΤρέχουν ξοπίσω μου με κυνηγούνεζητούν εκδίκηση αίμα διψούνε!Θέλουν το αίμα μου την κεφαλή μου…Στο άγιο χέρι σου στέκει η ζωή μου!- Πες μου μολόγησε τ’ άθλιο θύμαπόστειλες άσπλαχνε στο μαύρο μνήμα!-Αχ σκύψε άκουσε μες στην καρδιάπατέρα θάψε το κλειστ’ το βαθειά!……………………………………..ΙΕΡΑ ΜΟΝΗ ΑΝΑΦΩΝΗΤΡΙΑΣ ΖΑΚΥΝΘΟΥ 15


Τ’ άτιμο χνώτο του φονιά, που χύθηκε στ’αυτί του,σταλάζει στην ψυχή τουκαι βόσκει μεσ’ στα σπλάχνα του μες στης καρδιάς τα φύλλαθανάτου ανατριχίλα…Η όψη του Καλόγερου σαν το λουλούδι αχνίζειτο χείλι του νεκρώνειζαλίζεται το πνεύμα του το μάτι του γυαλίζειτο μέτωπο του ιδρώνει…Κρυφά ένα δάκρυ κύλησε από το βλέφαρο τουστ’ αχνό το πρόσωπο τουκι αγάλι αγάλι στου φονιά το χέρι το βαμμένοσταλάζει φλογισμένο.Αίμα και δάκρυ σμίγουνε… Τ’ αδέλφια τα καημέναθερμαίνοντ’ ενωμένα…το χέρι που τα χώρισε, για λίγο τα ταιριάζειτο χέρι ανατριχιάζει.Εστέναξε το βλέμμα του υψώνει δακρυσμένοεις τον εσταυρωμένο.Θάρρος Χριστέ μου δόσ’ του!Το θύμα είναι τ’ αδέλφι του κι ο φονιάς εμπρός του!ΙΕΡΑ ΜΟΝΗ ΑΝΑΦΩΝΗΤΡΙΑΣ ΖΑΚΥΝΘΟΥ 16


…………………………………………..-Εδώθε τον είδες, παπά, να διαβεί;Τα μάτια του θρηνούνε...Θολώνει αχνίζει ο πέλεκυς, λαμποκοπά ο σταυρόςΧριστός και δήμιος τη ζωή τ’ αμαρτωλού ζητούνε…Την κέρδισε ο Χριστός!-Α! αν τον είδα-...Χάραμα μόλις ξυπνούσ’ η μέρακάποιος μου εφάνει πότρεχε στη λαγκαδιά εκεί πέρα…Τέτοια τους λέει στενάζοντας και το χρυσό του στόμαπου αφότου επρωτολάλησε δεν είπε ψέμα ακόμαεψεύτηκε πρώτη φορά! Την παρθενιά του χάνεικι αγιάζει ο αναμάρτητος την ώρα που αμαρτάνει!Ο εσταυρωμένος τ’ άκουσε στο θείο εκείνο ψέμαχαμογελούν τα χείλη του στρέφει γλυκό το βλέμμαο άγγελος που στέκεται οπίσω του κρυμμένοςτην ώρα εκείνη απ’ το Θεό επίτηδες σταλμένοςευθύς το ψέμα αγκάλιασε το πήρε στα φτερά τουτο φέρνει στον παράδεισο εκεί στην κατοικιά τουΗ πίστις η Συγχώρησις αδέλφι τ’ ονομάζουνκαι με τα δάκρυα πόχυσε, για κείνον ετοιμάζουνμαργαριταροκέντητο, περήφανο ένα στέμμαπου λάμπει ως άστρο φωτεινό στη μέση του : ΤΟ ΨΕΜΑΙΕΡΑ ΜΟΝΗ ΑΝΑΦΩΝΗΤΡΙΑΣ ΖΑΚΥΝΘΟΥ 17


Η ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ1. ΑΥΓΟΥΣΤΙΝΟΥ ΝΤΕΝΙΑ2. ΓΙΑΤΡΑΣ ΔΙΟΝΥΣΙΟΣ3. ΘΕΟΔΟΣΗ ΑΓΓΕΛΙΚΗ4. ΚΑΛΟΓΕΡΟΠΟΥΛΟΣ ΓΙΩΡΓΟΣ5. ΛΙΩΠΑΣ ΒΑΓΓΕΛΛΗΣ6. ΜΑΛΑΦΟΥΡΗ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ7. ΜΠΑΣΤΑ ΕΛΕΝΑ8. ΞΕΝΟΣ ΝΙΚΟΣ9. ΠΑΓΑΝΗ ΝΑΤΑΛΙΑ10. ΠΑΚΟΣ ΑΓΓΕΛΟΣ11. ΠΑΛΑΙΟΘΟΔΩΡΟΥ ΙΩΑΝΝΑ12. ΠΑΣΚΑΪ ΦΩΤΗΣ13. ΠΕΤΤΑ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ14. ΠΛΕΣΣΑ ΑΓΓΕΛΙΚΗ15. ΤΕΤΡΑΔΗΣ ΣΠΥΡΟΣ16. ΨΑΛΛΑΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣΙΕΡΑ ΜΟΝΗ ΑΝΑΦΩΝΗΤΡΙΑΣ ΖΑΚΥΝΘΟΥ 18


ΕΠΙΜΕΛΕΙΑΕΚΔΟΣΗΣΣΠΥΡΟΣ Ι. ΘΕΟΔΟΣΗΣΙΕΡΑ ΜΟΝΗ ΑΝΑΦΩΝΗΤΡΙΑΣ ΖΑΚΥΝΘΟΥ 19

More magazines by this user
Similar magazines