Έκθεση κοινωνικών συνεπειών - EETAA Home Page

eetaa.gr

Έκθεση κοινωνικών συνεπειών - EETAA Home Page

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ: ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ, ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΣΗΣ ΚΑΙ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣΕΚΘΕΣΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΣΥΝΕΠΕΙΩΝ ΡΥΘΜΙΣΕΩΝΤΟΥ ΣΧΕΔΙΟΥ ΝΟΜΟΥ:Νέα Αρχιτεκτονική της Αυτοδιοίκησης και της Αποκεντρωμένης Διοίκησης«Πρόγραμμα Καλλικράτης»ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ: ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΣΤΕΦΑΝΟΥΥΠΗΡΕΣΙΑ: ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ: ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ, ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΣΗΣ ΚΑΙ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣΘΕΣΗ / ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ: ΓΕΝΙΚΟΣ ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣΤΗΛΕΦΩΝΟ: 2131364947-9E-MAIL: genikos@ypes.grΑΘΗΝΑ 20101


ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ1. Αναγκαιότητα ......................................................................................................................... 32. Καταλληλότητα .................................................................................................................... 273. Συνέπειες στην Οικονομία ................................................................................................... 494. Συνέπειες στην Κοινωνία και στους Πολίτες ........................................................................ 785. Συνέπειες στο Φυσικό και Πολιτιστικό Περιβάλλον ............................................................. 916.Συνέπειες στη Δημόσια Διοίκηση και την απονομή της Δικαιοσύνης ................................... 947. Νομιμότητα .......................................................................................................................... 978. Αρμοδιότητα ........................................................................................................................ 999. Τήρηση Νομοτεχνικών Κανόνων και Κωδικοποίηση ......................................................... 10010. Διαφάνεια - Κοινωνική συμμετοχή ................................................................................... 1062


Α: ΚΥΡΙΑ ΑΞΙΟΛΟΓΟΥΜΕΝΗ ΡΥΘΜΙΣΗ1. Αναγκαιότητα1.1 Περιγράψτε το πρόβλημα (οικονομικό, κοινωνικό ή άλλο), το οποίο καθιστάαναγκαία την προώθηση και ψήφιση της αξιολογούμενης ρύθμισης.Ήδη από τη δεκαετία του 1950 όλες οι εκθέσεις για την ελληνική οικονομία καταλήγουν σε μιακοινή διαπίστωση: οι διαρθρωτικές ανεπάρκειες του δημόσιου τομέα στην Ελλάδα αποτελούνέναν από τους βασικότερους ανασταλτικούς παράγοντες για την επίτευξη υψηλών ρυθμώνοικονομικής και κοινωνικής ανάπτυξης. Είναι ενδεικτικό, ότι παρά την εισροή σημαντικώνπόρων από την ΕΕ τις τελευταίες τρεις δεκαετίες, βασικοί δείκτες οικονομικής και κοινωνικήςανάπτυξης όπως το ΑΕΠ, η ανεργία και το επίπεδο φτώχειας αναδεικνύουν σημαντικές καιμόνιμες ανισορροπίες στις παραγωγικές δυνατότητες της χώρας. Οι κοινωνικές καιοικονομικές ανισότητες τόσο μεταξύ των Περιφερειών όσο και μεταξύ διαφορετικών χωρικώνενοτήτων στο εσωτερικό τους αποτελούν το βασικό δομικό χαρακτηριστικό του μοντέλουανάπτυξης της χώρας μας. Παρά τα σημαντικά βήματα προς την οικονομική και κοινωνικήσύγκλιση με τα λοιπά κράτη μέλη της ΕΕ, οκτώ από τις δεκατρείς περιφέρειες της χώρας μαςσυγκεντρώνουν ΑΕΠ κάτω από το 75% του κοινοτικού μέσου όρου. Το ίδιο ισχύει και για τιςενδοπεριφερειακές ανισότητες που είναι έντονες ιδιαίτερα στις περιφέρειες με νησιωτικόχαρακτήρα, στις ορεινές και απομακρυσμένες περιοχές καθώς και στα μεγάλα αστικά κέντρα,στο εσωτερικό των οποίων παρατηρούνται έντονες διαφοροποιήσεις στην ποιότητα ζωής καιστην πρόσβαση των πολιτών σε υποδομές και ποιοτικές υπηρεσίες, ιδίως στην παιδεία,υγεία και κοινωνική πρόνοια.Εκτός από τους γνωστούς ιστορικούς και γεωμορφολογικούς παράγοντες, τα αίτια τηςυστέρησης αυτής οφείλονται σε μεγάλο βαθμό σε μια σειρά από δομικές και λειτουργικέςανεπάρκειες της Ελληνικής διοίκησης σε όλα τα επίπεδα.Εν συντομία οι παθογένειες αυτές εντοπίζονται στους εξής παράγοντες:Η συγκεντρωτική δομή της διοίκησης και η συσσώρευση τεράστιου όγκου εκτελεστικής φύσηςλειτουργιών στα υπουργεία οδηγεί σε αναποτελεσματικότητα στην αντιμετώπιση τωνκαθημερινών προβλημάτων των πολιτών και αποσπούν σημαντική ενέργεια και πόρους απότον στρατηγικό σχεδιασμό και τη χάραξη πολιτικής στον τομέα ευθύνης τους. Η συχνήεπικάλυψη αρμοδιοτήτων και λειτουργιών δημιουργούν τεράστιο διοικητικό κόστος, σύγχυσηκαι δυσφορία στον πολίτη και διάχυση της διοικητικής ευθύνης.3


Οι περιορισμένες οργανωτικές δυνατότητες των ΟΤΑ α’ και β’ βαθμού που λόγω του μικρούπληθυσμιακού και χωρικού τους μεγέθους αδυνατούν να συμβάλλουν ουσιαστικά στονστρατηγικό σχεδιασμό και την υλοποίηση τοπικών αναπτυξιακών πολιτικών, αλλά και στηνεπίτευξη των απαραίτητων οικονομιών κλίμακας στην παροχή βασικών υπηρεσιών προς τουςπολίτες. Ενδεικτικά: Το 53% των σημερινών Δήμων έχει πληθυσμό κάτω από 5.000κατοίκους. Το 25% των Δήμων έχει πληθυσμό μέχρι 10.000 κατοίκους. Όσον αφορά στηδιοικητική ικανότητα των Δήμων αυτών το πρόβλημα έλλειψης βασικής υλικοτεχνικήςυποδομής και κυρίως εξειδικευμένου ανθρώπινου δυναμικού είναι οξύτατο. Μόλις το 47% τωνΔήμων της χώρας, έχουν μόνο έναν ή δύο οικονομολόγους ενώ το 23% κανέναν. Το 44% τωνΔήμων έχει μόνο έναν μηχανικό. Η συντριπτική πλειονότητα των ΟΤΑ δεν έχει σήμεραουσιαστική οικονομική και διοικητική αυτοτέλεια, καθώς εξαρτώνται αποκλειστικά από τηνχρηματοδότηση της κυβέρνησης. Όπως έχει διαπιστωθεί από την εμπειρία υλοποίησης τωνΚΠΣ οι επιχειρησιακές και διαχειριστικές δυνατότητες τους είναι περιορισμένες, μεαποτέλεσμα να αδυνατούν να εκμεταλλευτούν τις αναπτυξιακές ευκαιρίες που υπάρχουν.Μόλις 212 Δήμοι διαθέτουν διαχειριστική επάρκεια που τους δίνει τη δυνατότητα ναεκμεταλλευτούν τις χρηματοδοτικές δυνατότητες από το ΕΣΠΑ ή άλλες πηγέςχρηματοδότησης από την ΕΕ. Ανάλογες διαπιστώσεις μπορούν να γίνουν και για το δεύτεροβαθμό αυτοδιοίκησης. Ο κατακερματισμός των ΝΑ σε μικρές ενότητες, η συμφόρηση τουέργου τους σε μεγάλο αριθμό διεκπεραιωτικών κυρίως αρμοδιοτήτων αποτελούν βασικούςανασταλτικούς παράγοντες στην ουσιαστική συμβολή τους στον αναπτυξιακόπρογραμματισμό.Οι παραπάνω αδυναμίες περιορίζουν τον αναπτυξιακό ρόλο των ΟΤΑ καθώς πολύ συχνά οιπολιτικές για την περιφερειακή ανάπτυξη πολλές φορές επιφέρουν αντίθετα από ταπροσδοκώμενα αποτελέσματα ισχυροποιώντας τους ήδη ισχυρούς ΟΤΑ που διαθέτουν τουςαπαιτούμενους οργανωτικούς πόρους, το κατάλληλο ανθρώπινο δυναμικό και τις επιτελικέςυπηρεσίες για την ανάληψη αναπτυξιακών πρωτοβουλιών.Οι δομικές αλλαγές για τη ριζική ανασύνταξη του κράτους είναι η κατάλληλη απάντηση στηνπολύπλευρη κρίση που αντιμετωπίζει η χώρα. Η σημερινή προβληματική δομή και η ραγδαίαεπιδείνωση της λειτουργίας του κράτους τα τελευταία χρόνια, είναι κύριος λόγος γιγάντωσηςτου δημοσιονομικού προβλήματος και εμπόδιο στην ανάπτυξη. Είναι, βέβαια, γεγονός, ότικατά τα τελευταία τριάντα χρόνια καταβλήθηκαν έντονες προσπάθειες για την υπέρβαση τουσυγκεντρωτισμού που απέδωσε στο ελληνικό κράτος τον «τίτλο» του πιο συγκεντρωτικούστην Ευρώπη. Τα αλλεπάλληλα κύματα μεταφοράς αρμοδιοτήτων προς την αυτοδιοίκηση καιτις περιφερειακές υπηρεσίες, με σημαντικές τομές, όπως η καθιέρωση της κρατικήςΠεριφέρειας, της νομαρχιακής αυτοδιοίκησης και του Καποδίστρια και η καθιέρωση τωνΚεντρικών Αυτοτελών Πόρων (ΚΑΠ), αναβάθμισαν τη θέση της τοπικής αυτοδιοίκησης στοπολιτικο-διοικητικό μας σύστημα χωρίς, όμως, να την καταστήσουν τόσο ισχυρή και4


• οργανώνει την άσκηση της εξουσίας με όρους διεύρυνσης της συμμετοχής του πολίτηκαι εμβάθυνσης της δημοκρατίας, αλλά και ανάδειξης του ρόλου της κοινωνίας τωνπολιτών, των κοινωνικών οργανώσεων και του εθελοντισμού,• αξιοποιεί νέα εργαλεία και τις νέες μεθόδους της ηλεκτρονικής διακυβέρνησης και τηςαυτόματης εξυπηρέτησης, με διαδραστικές υπηρεσίες,• γίνεται το θεσμικό «κλειδί» για την αλλαγή του αναπτυξιακού μοντέλου της χώρας,προσανατολίζοντας τις κρατικές δομές και λειτουργίες στις ανάγκες της πράσινηςανάπτυξης,• ενσωματώνει τις αρχές της διαφάνειας, της ανοιχτής διακυβέρνησης, της αξιολόγησηςκαι της λογοδοσίας στη διοικητική λειτουργία αλλά και της αξιοκρατίας στηνπρόσληψη του προσωπικού, που απαλλάσσει πλέον την τοπική αυτοδιοίκηση απόμια διαρκή κριτική.1.2 Αναφέρατε τους στόχους που επιδιώκει η αξιολογούμενη ρύθμισησυμπεριλαμβάνοντας επιπλέον τυχόν ποσοτικοποιημένα και ποιοτικά στοιχεία τωνεπιδιωκόμενων στόχων και αποτελεσμάτωνΟι αξιολογούμενες ρυθμίσεις επιδιώκουν έναν ολοκληρωμένο, συστηματικό καιεναρμονισμένο ανασχεδιασμό όλων των βαθμίδων της αποκεντρωμένης διοίκησης καιαυτοδιοίκησης της χώρας με στόχο τον εξορθολογισμό της οργάνωσης και λειτουργίας τουκράτους στον αναπτυξιακό προγραμματισμό και την παροχή υπηρεσιών προς τους πολίτεςβάσει της αρχής της επικουρικότητας και της ενίσχυσης των δημοκρατικών διαδικασιών στοτοπικό και περιφερειακό επίπεδο.1.2.1 Το πρόγραμμα «Καλλικράτης» και η πολυεπίπεδη διακυβέρνησηΜε το συνολικό επανασχεδιασμό των επιπέδων διοίκησης της χώρας, το ΠρόγραμμαΚαλλικράτης διασφαλίζει πλέον την ισότιμη συμμετοχή των Δήμων και των νέωναυτοδιοικούμενων Περιφερειών, ως πραγματικών εταίρων στη χάραξη και στο συντονισμό τηςευρωπαϊκής πολιτικής στο πολυεπίπεδο μοντέλο διακυβέρνησης της ΕΕ, όπως αυτόαποτυπώθηκε στη Λευκή Βίβλο για την Πολυεπίπεδη Διακυβέρνηση, η οποία υιοθετήθηκεαπό την Ολομέλεια της Επιτροπής των Περιφερειών στις 17 Ιουνίου του 2009.Πιο συγκεκριμένα, η σημερινή παγκόσµια κρίση υπογραµµίζει τη σηµασία της χρηστήςδιακυβέρνησης, κυρίως σε ευρωπαϊκό επίπεδο, καθώς και την αναγκαιότητα της στενήςσυνεργασίας µε τις 95.000 περίπου περιφερειακές και τις τοπικές αρχές για τη χάραξη και6


υλοποίηση των κοινοτικών πολιτικών, δεδοµένου ότι αυτές είναι αρµόδιες για την υλοποίησητου 70% περίπου της κοινοτικής νοµοθεσίας, και εποµένως διαδραµατίζουν ουσιαστικό ρόλοστην υλοποίηση του ευρωπαϊκού σχεδίου για την οικονοµική ανάκαµψη. Υπό αυτές τιςσυνθήκες, η πολυεπίπεδη διακυβέρνηση, προτείνοντας μια εδαφική και όχι πλέον τομεακήπροσέγγιση στις στρατηγικές ανάπτυξης, ως αντίλογος στους περιορισμούς συγκεντρωτικών,τομεακών και κάθετων προσεγγίσεων που επικράτησαν επί μακρόν στην αναπτυξιακήβοήθεια, προβάλλει ως στρατηγική επιλογή για τα κράτη-μέλη της ΕΕ, καθώς ενσωματώνειτους στόχους των περιφερειακών και τοπικών αρχών στις στρατηγικές της ΕΕ. Αυτόσυνεπάγεται την αμοιβαία ευθύνη των επιμέρους επιπέδων διακυβέρνησης στη διατύπωσητων κοινοτικών πολιτικών και τη μέγιστη αντιπροσωπευτικότητα των ενδιαφερόμενωνφορέων.Το «Πρόγραμμα Καλλικράτης», αναγνωρίζοντας τον κρίσιμο ρόλο των ΟΤΑ για την εδαφικήστρατηγική ανάπτυξης και λαμβάνοντας υπόψη τους δύο πρωταρχικούς στόχους τηςπολυεπίπεδης διακυβέρνησης, δηλαδή την ενθάρρυνση της συμμετοχής στην ευρωπαϊκήδιαδικασία και την ενίσχυση της αποτελεσματικότητας της κοινοτικής δράσης, προχώρησε σεσημαντικές στρατηγικές επιλογές.Ως προς τον πρώτο στόχο, το παρόν σχέδιο νόμου αναβαθμίζει το επιχειρησιακό δυναμικότων Δήμων και των Περιφερειών για την άσκηση μιας ολοκληρωμένης πολιτικής ανάπτυξηςσε τοπικό επίπεδο με τη δυναμική διαδικασία αποκέντρωσης αρμοδιοτήτων, και ειδικότερα,με την ενίσχυση του αναπτυξιακού χαρακτήρα των Περιφερειών, ως βασική προϋπόθεση γιατην ισότιμη συμμετοχή τους στην ευρωπαϊκή διαδικασία. Περαιτέρω, με την πρόβλεψη τηςσυμμετοχής των Δήμων και Περιφερειών σε συμφωνίες και δίκτυα κρατικών, περιφερειακώνκαι τοπικών αρχών στο εξωτερικό, και την εδραίωση της θεσμικής εκπροσώπησής τους σεπρογράμματα και δράσεις της ΕΕ και του Συμβουλίου της Ευρώπης, προάγεται ηκινητοποίησή τους εντός της ευρωπαϊκής διαδικασίας και η σύμπραξή τους στουςλειτουργικούς μηχανισμούς της εδαφικής συνεργασίας. Άλλωστε, ο σεβασμός της αρχής τηςεπικουρικότητας και η πολυεπίπεδη διακυβέρνηση συνιστούν έννοιες άρρηκτα συνδεδεμένες:η μία αφορά αρμοδιότητες των διαφορετικών επιπέδων εξουσίας και η άλλη δίνει έμφαση στηδιαδραστικότητά τους. Μάλιστα, για την ενίσχυση της αποτελεσματικότητας της κοινοτικήςδράσης και την επίτευξη των στόχων της οικονομικής, κοινωνικής και εδαφικής συνοχής, τοΠρόγραμμα Καλλικράτης προβλέπει και για τους δύο βαθμούς αυτοδιοίκησης τη δυνατότητασυμμετοχής σε ευρωπαϊκούς ομίλους εδαφικής συνεργασίας (ΕΟΕΣ), στο επίκεντρο τηςδρομολόγησης, θέσπισης και διαχείρισης των οποίων βρίσκεται η διάσταση τηςπολυεπίπεδης διακυβέρνησης με την προώθηση μιας διευρυμένης εταιρικής σχέσης τωνδημόσιων αρχών με τους κοινωνικοοικονομικούς φορείς.Σε δεύτερο επίπεδο, με τη θεσμική αναγνώριση της συλλογικής λειτουργίας τηςαυτοδιοίκησης, με όργανα όπως η Εκτελεστική Επιτροπή, οι αντιδήμαρχοι και οι7


αντιπεριφερειάρχες με τοπική αρμοδιότητα, η Οικονομική Επιτροπή, η Επιτροπή Ποιότηταςζωής, της εσωτερικής αποκέντρωσης για τους νέους ΟΤΑ και με την πρόβλεψη τουσυμπαραστάτη του δημότη και της επιχείρησης, το Πρόγραμμα Καλλικράτης, ικανοποιώνταςτη σύσταση της Λευκής Βίβλου για την εφαρμογή στο εσωτερικό των κρατών-μελών αρχώνκαι μηχανισμών διαβούλευσης, συντονισμού, συνεργασίας και αξιολόγησης πουδιακηρύσσονται σε κοινοτικό επίπεδο, αποφεύγει τη συγκέντρωση αποφάσεων σε ένα καιμοναδικό επίπεδο εξουσίας, προωθώντας τη συνυπευθυνότητα όλων των επιπέδωνδιοίκησης, στηριζόμενο σε όλες τις πηγές δημοκρατικής νομιμοποίησης των ενδιαφερόμενωνφορέων, και εν κατακλείδι, διασφαλίζοντας ότι οι πολιτικές χαράσσονται και υλοποιούνται στοπλέον κοντινό προς τον πολίτη επίπεδο διοίκησης. Τέλος, υλοποιώντας τη σύσταση τηςΛευκής Βίβλου για τόνωση της συμμετοχικής δημοκρατίας, της διαφάνειας και την εφαρμογήμιας ηλεκτρονικής διακυβέρνησης χωρίς αποκλεισμούς, οι ρυθμίσεις που περιέχονται στοΠρόγραμμα Καλλικράτης εμβαθύνουν τη συμμετοχική δημοκρατία και τη συνεργασία τωναιρετών αρχών και των φορέων της κοινωνίας των πολιτών, με εργαλεία όπως η ΕπιτροπήΔιαβούλευσης, το συμβούλιο ένταξης μεταναστών αλλά και με την υιοθέτηση εφαρμογώνηλεκτρονικής διακυβέρνησης, υλοποιώντας, με αυτό τον τρόπο, τις αρχές της ευρωπαϊκήςδιακυβέρνησης, της διαφάνειας, της συμμετοχής, της λογοδοσίας, της αποτελεσματικότηταςκαι της συνοχής.Η αποκεντρωμένη κρατική διοίκηση, η περιφερειακή αυτοδιοίκηση και η πρωτοβάθμια τοπικήαυτοδιοίκηση συνιστούν αυτόνομα συστήματα διοίκησης με ξεχωριστές αρμοδιότητες καιλειτουργίες. Η δημιουργία μιας ενιαίας αποκεντρωμένης διοίκησης εξασφαλίζει τηναποσυγκέντρωσης αρμοδιοτήτων της κεντρικής διοίκησης, και τον καλύτερο συντονισμό τωνδιαφόρων περιφερειακών υπηρεσιών των υπουργείων. Παράλληλα, με την συγκρότησηαιρετών Περιφερειών διευρύνονται σημαντικά οι αρμοδιότητες της αυτοδιοίκησης,εξασφαλίζονται νέοι πόροι και παρέχονται νέα μέσα για την διεκπεραίωση τους ρόλου και τωνλειτουργιών της. Άλλωστε, η συμπληρωματικότητα και συνοχή των λειτουργιών της κρατικήςδιοίκησης με την τοπική αυτοδιοίκηση υπηρετούν ένα κοινό σκοπό – την προαγωγή τηςκοινωνικής ευημερίας και την ισόρροπη οικονομική ανάπτυξη και την κοινωνική συνοχή τηςχώρας. Για το λόγο αυτό το κάθε διοικητικό επίπεδο καταρτίζει το δικό του αναπτυξιακόσχέδιο, στο πλαίσιο του δημοκρατικού προγραμματισμού και της αρχής της επικουρικότητας.1.2.2 Το πρόγραμμα «Καλλικράτης» και η Συνθήκη της ΛισσαβώναςΚαθώς από την 1 η Δεκεμβρίου 2009 έχει τεθεί σε ισχύ η Συνθήκη της Λισσαβώνας, καθίσταταιαπαραίτητο μία νομοθετική πρωτοβουλία όπως ο ΚΑΛΛΙΚΡΑΤΗΣ να εμπνέεται από και νασυμβαδίζει με αρχές και αξίες που αποτελούν τη βάση για το ευρύτερο πλαίσιο μέσα στοοποίο θα εφαρμοστεί, αυτό της Ευρωπαϊκής Ένωσης.Βασικές αρχές του ΚΑΛΛΙΚΡΑΤΗ είναι αφ΄ ενός ο δραστικός περιορισμός των διοικητικώνδομών σε δύο πλέον μόνο βαθμούς αυτοδιοίκησης, τους Δήμους και τις Περιφέρειες, και μία8


Αποκεντρωμένη Διοίκηση, αφ΄ ετέρου η οριοθέτηση των αρμοδιοτήτων των δύο βαθμών τηςαυτοδιοίκησης επί της αρχής της δοτής αρμοδιότητας, όπως αυτή σαφέστατα διαπνέει τηΣυνθήκη για τη λειτουργία της ΕΕ. Έτσι, οι δύο βαθμοί λειτουργούν μόνο εντός των ορίωντων αρμοδιοτήτων που τους απονέμονται και οι σχέσεις τους δεν είναι σχέσεις ιεραρχίας καιελέγχου αλλά σχέσεις συνεργασίας και συναλληλίας.Οι νέες δομές, λιγότερες και πιο ενισχυμένες, μπορούν να εντάξουν καλύτερα στον τρόπολειτουργίας τους τις βασικές αρχές της Συνθήκης της Λισσαβώνας, δηλαδή της εγγύτητας, τηςδιαφάνειας σε όλα τα επίπεδα διακυβέρνησης (διαδικασία λήψης αποφάσεων, διοικητική καιοικονομική διαφάνεια, εκλογικές διαδικασίες, συμμετοχή κοινωνίας των πολιτών, δημόσιαηθική αιρετών και προσωπικού της αυτοδιοίκησης), της εξωστρέφειας, του σεβασμού τωνανθρωπίνων δικαιωμάτων, της συμμετοχικής δημοκρατίας αλλά και της εμβάθυνσης.Αυτή η τελευταία έννοια, τόσο βασική για την ουσιαστική ολοκλήρωση της ΕΕ, αποτελείπρόκληση, καθώς για να επιτευχθεί σε ευρωπαϊκό επίπεδο, χρειάζεται να ξεκινήσει ήδη απότα πρώτα επίπεδα διακυβέρνησης, την αυτοδιοίκηση. Και προς αυτήν την κατεύθυνση κινείταικαι ο ΚΑΛΛΙΚΡΑΤΗΣ όταν εμπεριέχει και προωθεί την έννοια της εξωστρέφειας τηςαυτοδιοίκησης και της ενίσχυσης της αντίληψης ότι το έργο το οποίο επιτελείται σε κοινοτικόεπίπεδο είναι έργο το οποίο επηρεάζει αλλά και μπορεί να συμβάλει στη διαμόρφωση του καιη αυτοδιοίκηση. Όλα αυτά αποτυπώνονται μέσα από διατάξεις σχετικά με τα δίκτυααδελφοποιήσεων, τις διεθνείς συνεργασίες, τα κοινοτικά προγράμματα και πρωτοβουλίες, τησυμμετοχή των αιρετών στην Επιτροπή των Περιφερειών, με την συνακόλουθη εμπλοκή τηςστη διαδικασία παραγωγής κοινοτικών πολιτικών. Σε αυτήν τη διαδικασία, γίνεται έναεπιπλέον άνοιγμα με την ενδυνάμωση της συμμετοχικής διαδικασίας και της συμμετοχής τωνπολιτών, όπως και με την πρωτοβουλία των πολιτών για τη νομοθετική διαδικασία σεκοινοτικό επίπεδο, με τα δημοψηφίσματα, τα τοπικά συμβούλια νέων, την πλήρη διαφάνειακαι την πρόσβαση των πολιτών σε όλες τις αποφάσεις και τις υπηρεσίες της αυτοδιοίκησης.Επιπλέον, και με βάση το πνεύμα που διατρέχει τη Συνθήκη, ο ΚΑΛΛΙΚΡΑΤΗΣ εισάγει μίασειρά από διαδικασίες οι οποίες είτε δεν υπήρχαν το προηγούμενο νομοθετικό πλαίσιο, είτεδεν εμφανίζονταν τόσο ισχυροποιημένα και δομημένα, όπως: η αναγνώριση του δικαιώματοςσυμμετοχής στις εκλογικές διαδικασίες, πλην των πολιτών της ΕΕ, και σε ομογενείς και σενομίμως διαμένοντες αλλοδαπούς υπηκόους τρίτων χωρών (σύμφωνα με την κείμενηνομοθεσία), η δημιουργία συμβουλίου ένταξης των μεταναστών, η πρόβλεψη γιασυμπαραστάτη του πολίτη και της επιχείρησης σε δημοτικό και περιφερειακό επίπεδο, ηανάρτηση όλων των αποφάσεων στις ιστοσελίδες των Δήμων και Περιφερειών, η σύστασηεπιτροπών ποιότητας ζωής, οι συνελεύσεις των κατοίκων, η δημιουργία δικτύων Δήμων καιΠεριφερειών και η συμμετοχή αυτών σε ευρωπαϊκά και διεθνή προγράμματα, η αναγνώρισητης αυξημένης ανάγκης που έχουν οι νησιωτικές περιοχές με τη σύσταση ερευνητικούινστιτούτου για σχετικές πολιτικές.9


Ο βασικές κατευθύνσεις του προγράμματος «Καλλικράτης»Οι παραπάνω προβλέψεις στοχεύουν να εξασφαλίσουν για τη σύγχρονη αυτοδιοίκηση τοχαρακτήρα της εγγύτητας στη λήψη αποφάσεων, της χρηστής διακυβέρνησης, της εποπτείαςκαι του ελέγχου, της κοινωνικής και οικονομικής συνοχής, της ενίσχυσης του ρόλου και τωνδικαιωμάτων του πολίτη, του σεβασμού των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, και ουσιαστικά τηςπολυ-επίπεδης διακυβέρνησης , καθώς σε ένα τέτοιο σχήμα λαμβάνονται υπ΄ όψιν καισυμμετέχουν όλες οι βαθμίδες στην επανίδρυση της αυτοδιοίκησης, του κράτους και, τελικά,της ΕΕ, οι σχέσεις που καθιερώνονται δεν έχουν ιεραρχικό αλλά συνεργατικό καισυμπληρωματικό χαρακτήρα και λαμβάνονται υπ΄ όψιν οι εκάστοτε ιδιαιτερότητες. Οι βασικέςκατευθύνσεις του ΚΑΛΛΙΚΡΑΤΗ είναι η ενδυνάμωση του αναπτυξιακού ρόλου των ΟΤΑμέσα από την διαμόρφωση των αναγκαίων εκείνων συνθηκών για την ανάληψηπρωτοβουλιών για το σχεδιασμό και την υλοποίηση της τοπικής και περιφερειακής πολιτικής.Αυτό επιτυγχάνεται με μια ταυτόχρονη διεύρυνση των χωρικών ενοτήτων αναφοράςτου πρώτου και δεύτερου βαθμού αυτοδιοίκησης. Με τον τρόπο αυτό επιδιώκεται ηεπίτευξη οικονομιών κλίμακας στην παροχή βασικών υπηρεσιών προς τους πολίτες μεπαράλληλη ενδυνάμωση των θεσμών δημοκρατικού προγραμματισμού ιδίως στα ζητήματαπου σχετίζονται με την ανάπτυξη και τη διεύρυνση του κοινωνικού ρόλου της ΤΑ.1.2.3 Οι ρυθμίσεις για τους ΔήμουςΣτο πλαίσιο της νέας αρχιτεκτονικής επαναθεμελιώνεται η πρωτοβάθμια Αυτοδιοίκηση μελιγότερους και ισχυρότερους Δήμους, ανεξαιρέτως σε όλη τη χώρα, οι οποίοι χωροθετούνταιμε βάση αντικειμενικά ορθολογικά κριτήρια,Το σύστημα διακυβέρνησης των νέων ΔήμωνΣτο πλαίσιο της νέας αρχιτεκτονικής επαναθεμελιώνεται η πρωτοβάθμια Αυτοδιοίκηση μελιγότερους και ισχυρότερους Δήμους, ανεξαιρέτως σε όλη τη χώρα, οι οποίοι χωροθετούνταιμε βάση αντικειμενικά (γεωγραφικά, δημογραφικά, αναπτυξιακά, κοινωνικά, οικονομικά,λειτουργικά, πολιτιστικά, ιστορικά και χωροταξικά κριτήρια) κριτήρια, ικανοί ναανταποκριθούν στις σύγχρονες απαιτήσεις, να αξιοποιούν τη σύγχρονη τεχνολογία καιμεθόδους διοίκησης και έτοιμοι να υποδεχθούν διευρυμένες αρμοδιότητες ιδίως από τιςνομαρχιακές αυτοδιοικήσεις στους τομείς λ.χ. της παιδείας, της υγείας, της απασχόλησης, τουπεριβάλλοντος, των μεταφορών.Ο αριθμός των Δήμων σε όλη τη χώρα, με την εφαρμογή των κριτηρίων συνενώσεωνπεριορίζεται δραστικά. Η συγκρότησή τους σε πληθυσμιακά και χωρικά μεγαλύτερεςγεωγραφικές μονάδες, διευκολύνει την ανάπτυξη ενός ισχυρότερου διοικητικού συστήματος,10


που ικανοποιεί δύο κυρίως στόχους: Οι Δήμοι αναδεικνύονται σε ισχυρές μονάδες τοπικήςανάπτυξης και ταυτόχρονα εξελίσσονται σε αποτελεσματικούς διαχειριστές υπηρεσιών, ιδίωςστην καθημερινή ζωή των πολιτών και στην ποιότητά της. Οι νέοι και ισχυροί Δήμοιαναλαμβάνουν νέες αρμοδιότητες, μαζί με τους ανθρώπινους και οικονομικούς πόρους πουπροέρχονται από την καταργούμενη νομαρχιακή αυτοδιοίκηση σε τομείς όπως η πρόνοια καιη προστασία της δημόσιας υγείας, η ανέγερση σχολικών κτιρίων, η καταπολέμηση τουκοινωνικού αποκλεισμού, η ένταξη των μεταναστών, οι πολεοδομικές εφαρμογές, ουγειονομικός έλεγχος, η προστασία της παιδικής και της τρίτης ηλικίας, οι λαϊκές αγορές οιαδειοδοτήσεις και ο έλεγχος πολλών τοπικών, οικονομικών και κοινωνικών δραστηριοτήτωνκαι η πολιτική προστασία.Η διεύρυνση των αρμοδιοτήτων των Δήμων καθώς και των ορίων τους επιβάλλει τονεπανασχεδιασμό του συστήματος τοπικής διακυβέρνησης. Η ενσωμάτωση των νέων αρχώνδημοκρατικής διακυβέρνησης οδηγεί στην αναβαθμισμένη συμμετοχή του πολίτη, στηδιαβούλευση πριν τη λήψη των αποφάσεων, στη διαφανή άσκηση της εξουσίας και στηνυποχρεωτική λογοδοσία όποιου ασκεί δημόσια εξουσία, επιβάλλει την επαναξιολόγηση τωνδημοτικών θεσμών διακυβέρνησης, την αναβάθμιση και τον εμπλουτισμό τους αλλά και τηναποκεντρωμένη διάρθρωσή τους, ώστε να επιτρέπουν την αμεσότερη καιαποτελεσματικότερη συμμετοχή και εξυπηρέτηση του δημότη.Μια σημαντική μεταβολή σε σχέση με την εκλογή των αρχών των νέων Δήμων είναι ηεπιμήκυνση της θητείας τους κατά ένα (1) έτος. Η διάρκεια της δημοτικής περιόδουορίζεται λοιπόν εφεξής σε πέντε (5) έτη. Η εκλογή των αρχών των Δήμων γίνεται την ίδιαημέρα διενέργειας της ψηφοφορίας για την εκλογή των Ελλήνων μελών του ΕυρωπαϊκούΚοινοβουλίου στα ίδια εκλογικά τμήματα. Η εγκατάσταση των αρχών που έχουν εκλεγείγίνεται την 1 η Σεπτεμβρίου του έτους διεξαγωγής των εκλογών και η θητεία τους λήγει την 31 ηΑυγούστου του πέμπτου έτους.Η επιμήκυνση της δημοτικής περιόδου κατά ένα έτος είναι σύμφωνη με το άρθρο 102 παρ. 2του Συντάγματος και διασφαλίζει, με τη διεύρυνση του ωφέλιμου χρόνου των αρχών των τηςτοπικής αυτοδιοίκησης, τον καλύτερο προγραμματισμό της δράσης τους και την απρόσκοπτηεκπλήρωση του νέου θεσμικού τους ρόλου και των αυξημένων καθηκόντων τους.Το προτεινόμενο σύστημα δημοτικής διακυβέρνησης αποτελείται από τα εξής όργανα:Α) το Δημοτικό Συμβούλιο είναι το κυρίαρχο όργανο με το τεκμήριο αρμοδιότητας εντός τουΔήμου. Ο επιτελικός και ελεγκτικός του ρόλος ενισχύεται, μέσω της αναβάθμισης τωνΕπιτροπών. Δεδομένης της μείωσης του αριθμού των Δήμων, σε συνδυασμό με τονπεριορισμό του αριθμού των μελών των τοπικών συμβουλίων, οδηγούμαστε σε δραστικόπεριορισμό του συνολικού αριθμού των αιρετών. Αυτό επιτρέπει την αύξηση του αριθμού τωνδημοτικών συμβούλων. Με τις προτεινόμενες ρυθμίσεις εκλέγεται πλέον διαπαραταξιακόπροεδρείο του δημοτικού συμβουλίου με εκπροσώπηση και της ελάσσονος αντιπολίτευσης.11


Παράλληλα, διασφαλίζεται η εκπροσώπηση στο δημοτικό συμβούλιο όλων τωνσυνενούμενων Δήμων και κοινοτήτων, μέσω της εκλογής δημοτικών συμβούλων από τηνεκλογική τους Περιφέρεια. Ενόψει της προτεινόμενης αύξησης των μελών του δημοτικούσυμβουλίου, αλλά και των πιεστικών αναγκών για αποσυμφόρηση της Ολομέλειας τουΔημοτικού Συμβουλίου, ιδίως στους μεγαλύτερους δήμους, ενισχύονται αποφασιστικά οιΕπιτροπές του Δημοτικού Συμβουλίου, οι οποίες έχουν ανάλογη προς το ΔημοτικόΣυμβούλιο σύνθεση και μπορούν να έχουν, με βάση τον σχετικό κανονισμό ή/και σχετικήειδική απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου, και αποφασιστικές αρμοδιότητες. Η ΔημαρχιακήΕπιτροπή μετονομάζεται Οικονομική Επιτροπή και αποκτά αναλογικότερη συμμετοχή τηςαντιπολίτευσης, ενώ παράλληλα ενισχύεται ο εποπτικός και ελεγκτικός της ρόλος ως προς ταοικονομικά του δήμου (εκτέλεση-υλοποίηση προϋπολογισμού, πορεία εσόδων-εξόδων κλπ.)και γενικότερα της διαχείρισης του δήμου (έλεγχος απευθείας αναθέσεων, υλοποίησητεχνικού προγράμματος, έργων/προμηθειών κ.ά.). Η Οικονομική Επιτροπή, έχει θητείαδυόμιση ετών. Σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στον κανονισμό λειτουργίας της, ενημερώνεταισε τακτά χρονικά διαστήματα από τις υπηρεσίες και τα αιρετά εκτελεστικά όργανα του δήμουκαι εισηγείται σχετικά στο Δημοτικό Συμβούλιο. Παράλληλα θεσμοθετείται και η ΕπιτροπήΠοιότητας Ζωής με σημαντικές αρμοδιότητες ως προς θέματα πολεοδομικού καιπεριβαλλοντικού χαρακτήρα, καθώς και τις αδειοδοτήσεις καταστημάτων και επιχειρήσεων μεστόχο την περαιτέρω αποσυμφόρηση του δημοτικού συμβουλίου. Ενισχύεται έτσι σημαντικάη συλλογική λειτουργία των οργάνων της τοπικής αυτοδιοίκησης.Β) Τα εκτελεστικά όργανα του Δήμου, τον Δήμαρχο, τους τοπικούς και θεματικούςΑντιδημάρχους και την Εκτελεστική Επιτροπή. Ο Δήμαρχος ασκεί τις καταστατικές και τιςεκτελεστικές του αρμοδιότητες, συνεργαζόμενος με την Εκτελεστική Επιτροπή στην οποίαμετέχουν οι θεματικοί και τοπικοί Αντιδήμαρχοι. Ως Πρόεδρός της αλλά και της ΔημαρχιακήςΕπιτροπής έχει βασικό ηγετικό ρόλο για τον συντονισμό των δράσεων του Δήμου. Η ενίσχυσητων επιτελικών χαρακτηριστικών στη λειτουργία και στο ρόλο του Δημάρχου διασφαλίζεταιμέσω ενός περισσότερο ισορροπημένου συστήματος κατανομής ευθυνών και εξουσίας, μετην αναμόρφωση του θεσμού των αντιδημάρχων, τη συγκρότηση ενός συλλογικούεκτελεστικού οργάνου (της Εκτελεστικής Επιτροπής), την καθιέρωση του θεσμού τουΣυνηγόρου του Δημότη και της Επιχείρησης, την αναβάθμιση της Δημαρχιακής Επιτροπής(και της εκπροσώπησης της αντιπολίτευσης σε αυτήν), του Δημοτικού Συμβουλίου και τωνΕπιτροπών του. Με την ανάληψη των καθηκόντων του, ο Δήμαρχος παρουσιάζει τιςπρογραμματικές του δηλώσεις, οι οποίες εγκρίνονται από το Δημοτικό Συμβούλιο. ΟιΑντιδήμαρχοι κατατάσσονται σε δύο κατηγορίες: τους θεματικούς και τους τοπικούςΑντιδημάρχους, οι ρόλοι των οποίων μπορεί να συμπίπτουν στο ίδιο πρόσωπο. ΟιΑντιδήμαρχοι επιλέγονται μεταξύ των δημοτικών συμβούλων από τον Δήμαρχο. Οι θεματικοίΑντιδήμαρχοι μπορούν να αντιστοιχούν στη συγκρότηση των βασικών τομέων τηςδιοίκησης. Οι τοπικοί Αντιδήμαρχοι είναι αρμόδιοι για συγκεκριμένες γεωγραφικές περιοχέςτου Δήμου που ταυτίζονται με τους δήμους / κοινότητες που συνενώνονται. Στους Δήμους12


που συνενώνονται υπάρχει ανάγκη για συντονισμό των τοπικών διοικητικών υπηρεσιών, τουτοπικού ΚΑΠΗ, παιδικού σταθμού κλπ., την υποστήριξη και τον συντονισμό των τοπικώνσυμβουλίων κ.ά. Ιδιαίτερα κρίσιμος είναι ο ρόλος των τοπικών Αντιδημάρχων για τις σχέσειςτων νέων Δήμων προς τους πολίτες των καταργούμενων Δήμων και Κοινοτήτων, αφού έτσιδημιουργείται ένας ορατός θεσμός εύκολης τοπικής πρόσβασης και επίλυσης προβλημάτων,ενώ παράλληλα διασφαλίζεται η απευθείας εκπροσώπηση αυτών των πολιτών στηνεκτελεστική λειτουργία του νέου δήμου. Καθιερώνεται ένα νέο όργανο, η ΕκτελεστικήΕπιτροπή, ως συλλογικό επιχειρησιακό-εκτελεστικό όργανο στους δήμους. Η επιτροπή αυτήαποτελείται από το Δήμαρχο υμμετέχουν, εκτός από τον Δήμαρχο ως Πρόεδρο, όλοι οιθεματικοί και τοπικοί Αντιδήμαρχοι, καθώς επίσης (χωρίς δικαίωμα ψήφου) και ο ΓενικόςΓραμματέας του Δήμου. Με ένα τέτοιο συλλογικό επιχειρησιακό όργανο αυξάνεταιαποφασιστικά η διαφάνεια και η λογοδοσία της δημοτικής δράσης, καθώς και βελτιώνεταιθεαματικά, ο συντονισμός των δράσεων και των υπηρεσιών του Δήμου.Η δημιουργία μεγαλύτερων ΟΤΑ συνοδεύεται από την συγκρότησή τους στη βάσηενδοδημοτικής αποκέντρωσης, με στόχο την παροχή διοικητικών υπηρεσιών όσο το δυνατόνπιο κοντά στο δημότη, δίνοντας δύναμη στο χωριό και τη γειτονιά. Η επαναθεμελίωση τηςσχέσης του Δήμου με το Χωριό και τη Γειτονιά προωθείται μέσω της συγκρότησηςσυμβουλίων δημοτικών κοινοτήτων (στα σημερινά τοπικά διαμερίσματα και σε δήμουςπου συνενώνονται, άνω των 2.000 κατοίκων) για την ενίσχυση της δημοτικής αποκέντρωσηςμε την παροχή νέων και ουσιαστικών αρμοδιοτήτων. Παράλληλα, παραχωρούνται νέεςαρμοδιότητες στα συμβούλια τοπικών κοινοτήτων (σημερινά τοπικά διαμερίσματα κάτωτων 2000 κατοίκων) και διασφαλίζεται η οικονομική τους κατάσταση. Τα συμβούλια τοπικώνκοινοτήτων έχουν αρμοδιότητες στην αντιμετώπιση τοπικής εμβέλειας προβλημάτων, όπως ηαποκατάσταση επείγοντος χαρακτήρα βλαβών στο οδικό δίκτυο και τα συστήματα άρδευσης,ύδρευσης-αποχέτευσης (όταν ο Δήμος δε διαθέτει ΔΕΥΑ), καθώς και επείγουσες δράσειςκαθαριότητας, φύλαξης και συντήρησης σε κτίρια, η διενέργεια επείγοντος χαρακτήραδράσεων για την πυροπροστασία, την αντιπλημμυρική προστασία, την καθαριότητα τωνκοινόχρηστων χώρων και την προστασία του περιβάλλοντος στο τοπικό διαμέρισμα.Παράλληλα, κατοχυρώνεται η συμμετοχή των προέδρων τους στα δημοτικά συμβούλια (μεψήφο όποτε αποφασίζεται ζήτημα που αφορά άμεσα τη κοινότητά τους).Η εκπροσώπηση στο δημοτικό συμβούλιο όλων των συνενούμενων Δήμων καικοινοτήτων, κατοχυρώνεται μέσω της εκλογής δημοτικών συμβούλων από την εκλογική τουςΠεριφέρεια. Στο επίπεδο του Δήμου εκλογικές περιφέρειες ορίζονται οι σημερινοί Δήμοι ήΚοινότητες και τα σημερινά Δημοτικά διαμερίσματα (σε περιπτώσεις Δήμων άνω των100.000). Κάθε εκλογική Περιφέρεια θα έχει οπωσδήποτε μία (1) έδρα στο νέο δημοτικόσυμβούλιο. Τα ψηφοδέλτια των συνδυασμών καταρτίζονται στη βάση των εκλογικώνΠεριφερειών. Ο εκλογέας μπορεί να εκφράσει την προτίμησή του έως τρεις υποψηφίους τηςεκλογικής του Περιφέρειας- στα όρια δηλαδή του σημερινού του δήμου.13


Για να εδραιωθεί Δημοτική συνείδηση στα όρια του νέου Καλλικράτειου δήμου παρέχεται ηδυνατότητα της σταυροδότησης ενός υποψηφίου εκτός των ορίων της εκλογικής Περιφέρειαςστην οποία ψηφίζει ο εκλογέας. Παράλληλα, επανέρχεται το σύστημα του 50%+1, το οποίοθα είναι και το ποσοστό που απαιτείται για τον επιτυχόντα συνδυασμό στον πρώτο γύρομεταξύ όλων των συνδυασμών ή (αν κανένας συνδυασμός δεν συγκεντρώσει αυτό τοποσοστό) στο δεύτερο γύρο μεταξύ των δύο πρώτων συνδυασμών.Στις τοπικές κοινότητες εκλέγεται ένας τοπικός αντιπρόσωπος για εκείνες που έχουν μέχρι300 κατοίκους ενώ εκλέγονται 3 σύμβουλοι τοπικής κοινότητας σε όσες έχουν πληθυσμόμέχρι 2.000 κατοίκους. Στις δημοτικές κοινότητες εκλέγονται ανάλογα με τον πληθυσμό 5,11 ή15 μελή συμβούλια.Στις τοπικές κοινότητες κάτω των 300 κατοίκων, Τοπικός Εκπρόσωπος εκλέγεται ο πρώτοςσε σταυρούς υποψήφιος του τοπικά πλειοψηφήσαντος συνδυασμού Στις υπόλοιπες τοπικέςκοινότητες, τα μέλη του συμβουλίου εκλέγονται με απλή αναλογική με βάση την εκλογικήδύναμη των συνδυασμών σε τοπικό επίπεδο. Στις δημοτικές κοινότητες, η κατανομή τωνεδρών ακολουθεί την κατανομή των εδρών του Δημοτικού Συμβουλίου και συνεπώς οεπιτυχών συνδυασμός στο σύνολο του δήμου εκλέγει τουλάχιστον τα 3/5 κάθε συμβουλίουδημοτικής κοινότητας. Τέλος, ενισχύεται η συμμετοχή περισσοτέρων συνδυασμών στοΔημοτικό Συμβούλιο αφού μπορεί ένας συνδυασμός να εκλέξει υποψήφιο ακόμα και εάν δενσυγκεντρώσει το απαιτούμενο εκλογικό μέτρο.Ειδικές ρυθμίσεις για τους νησιωτικούς και ορεινούς δήμουςΔήμος-κυβερνείο για πιο άμεση εξυπηρέτηση του νησιώτη στον τόπο κατοικίας τουΟι προτεινόμενες ρυθμίσεις προβλέπουν ένα ιδιαίτερο λειτουργικό καθεστώς στουςνησιωτικούς και ορεινούς δήμους με στόχο την προσαρμογή του συστήματος δημοτικήςδιακυβέρνησης στα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά και αναγκαίες των περιοχών αυτών. Βασικήθεσμική επιλογή είναι η δημιουργία ενός μόνο δήμου σε κάθε Νησί. Στον κανόνα αυτόεισάγονται εύλογες εξαιρέσεις για ιδιαίτερα νησιά με επαρκή συγκοινωνιακή σύνδεση, για ταοποία είναι επωφελέστερη η συνένωσή τους με τον κοντινότερο δήμο. Στους νησιωτικούςδήμους συγκροτείται Επιτροπή Τουριστικής Προβολής για την επεξεργασία και εισήγησηστο δημοτικό συμβούλιο θεμάτων τουριστικής ανάπτυξης και προβολής του δήμου. Σε όσατοπικά συμβούλια λειτουργούν σε Δήμους που θα δημιουργηθούν από εκτεταμένεςσυνενώσεις αποδίδονται αρμοδιότητες αντίστοιχες των σημερινών διαμερισματικών τωνμεγάλων Δήμων. Ανεξαρτήτως μεγέθους τα συμβούλια αυτά είναι τριμελή κατ' ελάχιστο. Σεκάθε Δήμο που θα συνενωθεί στο πλαίσιο του Νησιωτικού Δήμου θα αντιστοιχεί έναςτοπικός Αντιδήμαρχος με αυξημένες αρμοδιότητες. Ο τοπικός αντιδήμαρχος ασκεί14


επιπλέον αρμοδιότητες όπως η αδειοδότηση των καταστημάτων υγειονομικού ενδιαφέροντοςκαι είναι πρόεδρος των συμβουλίων των δημοτικών κοινοτήτων.Οι νησιωτικοί αυτοί Δήμοι ασκούν περισσότερες αρμοδιότητες σε σχέση με τουςηπειρωτικούς Δήμους, αναλαμβάνοντας και επιπλέον αρμοδιότητες που στην υπόλοιπηΕλλάδα ασκούνται από την Περιφέρεια, ιδιαίτερα στους τομείς που σχετίζονται με την παροχήυπηρεσιών στήριξης της τοπικής ανάπτυξης και βελτίωσης της ποιότητας ζωής τωννησιωτών. Οι αρμοδιότητες αυτές σχετίζονται ιδιαίτερα με τους τομείς της Γεωργίας καιΚτηνοτροφίας, Ενέργειας, Εμπορίου, Τουρισμού και Απασχόλησης, Μεταφορών καιΕπικοινωνιών, Χωροταξίας, Πολεοδομίας και Περιβάλλοντος. Δεδομένου ότι θα υπάρχουνμικροί νησιωτικοί Δήμοι που θα μπορούν να ασκούν ορισμένες μόνο από τις νέες αυτέςαρμοδιότητες, εισάγεται ειδική πρόβλεψη για την διοικητική τους υποστήριξη με τηδιασφάλιση των διοικητικών, οργανωτικών, τεχνικών και οικονομικών προϋποθέσεων για τηνάσκησή τους, με την μεταβίβαση πόρων, στελεχιακού δυναμικού και υποδομών τηςκαταργούμενης νομαρχιακής αυτοδιοίκησης και των αρμόδιων κρατικών υπηρεσιών.Μηχανισμός διοικητικής υποστήριξης των ορεινών από τους εγγύτερους μη ορεινούς δήμους,προβλέπεται όπως και στους νησιωτικούς δήμους.Νέοι θεσμοί διαβούλευσηςΠαράλληλα θεσμοθετούνται για πρώτη φορά νέα δημοτικά όργανα όπως η ΕπιτροπήΔιαβούλευσης και το Συμβούλιο Ένταξης Μεταναστών Η Επιτροπή Διαβούλευσηςκαθιερώνεται υποχρεωτικά σε δήμους με πληθυσμό άνω των 10.000 κατοίκων ενώ δεναποκλείεται η σύσταση της σε όλους τους δήμους. Η Επιτροπή Διαβούλευσης προσφέρει τηδυνατότητα συγκροτημένης, θεσμοποιημένης και ανοικτής συμμετοχής και ανταλλαγήςεπιχειρημάτων με εκπροσώπους της τοπικής κοινωνίας, οι οποίοι μέχρι σήμερα αναζητούσανμεμονωμένα την πρόσβαση και επιρροή στην ηγεσία του ΟΤΑ. Τα μέλη του συμβουλίου τηςΕπιτροπής Διαβούλευσης προέρχονται από τους παραγωγικούς φορείς του Δήμου ή τηςΠεριφέρειας (Εκπρόσωποι Εργαζομένων, Επιχειρήσεων, Επιστημονικούς Συλλόγους,Ομάδες Πολιτών) οι οποίοι επιλέγονται από το Δημοτικό ή Περιφερειακό Συμβούλιο με τηναυξημένη πλειοψηφία των 2/3 των μελών του και από Πολίτες, οι οποίοι κληρώνονται από τοσύνολο των εγγεγραμμένων στους οικείους εκλογικούς καταλόγους. Η επιτροπή αυτή καισυγκαλείται, με απόφαση του Δημάρχου, υποχρεωτικά ετησίως, πριν από την έγκριση από τοΔημοτικό Συμβούλιο, του ετήσιου Προγράμματος και Προϋπολογισμού του Δήμου. Σεσυνεργασία με τους συλλογικούς φορείς της αυτοδιοίκησης, εκπονείται Οδικός Χάρτης ΛήψηςΑπόφασης, ο οποίος περιλαμβάνει όλα τα στάδια και το περιεχόμενο των σχετικώνδιαδικασιών (διαβούλευση, ανάρτηση στο διαδίκτυο κλπ.). Παράλληλα ενισχύονται νέοιθεσμοί συμμετοχής των πολιτών στη διοίκηση μονάδων παροχής υπηρεσιών, όπως στουςπαιδικούς σταθμούς, στις μονάδες φροντίδας ηλικιωμένων κλπ). Παράλληλα, ενισχύονται νέοιθεσμοί συμμετοχής των πολιτών στη διοίκηση μονάδων παροχής υπηρεσιών όπως στους15


παιδικούς σταθμούς, στις μονάδες φροντίδας ηλικιωμένων κλπ.Συμβούλιο ένταξης μεταναστώνΣε κάθε Δήμο συγκροτείται και λειτουργεί, με απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου,συμβούλιο ένταξης μεταναστών ως γνωμοδοτικό όργανο του δήμου για την ενίσχυση τηςένταξης των μεταναστών στην τοπική κοινωνία. Έργο των συμβουλίων ένταξηςμεταναστών είναι η καταγραφή και η διερεύνηση προβλημάτων που αντιμετωπίζουν οιμετανάστες, που κατοικούν μόνιμα στην Περιφέρεια του δήμου με στόχο την ενίσχυση τηςκοινωνικής συνοχής.Ο θεσμός του «Συμπαραστάτη» του Δημότη και της ΕπιχείρησηςΚαθιερώνεται, ως νέος θεσμός εσωτερικής καταπολέμησης της κακοδιοίκησης καιδιαμεσολάβησης μεταξύ πολιτών, επιχειρήσεων και ΟΤΑ, ο «συμπαραστάτης», τόσο σεδήμους όσο και σε περιφέρειες. Ο συμπαραστάτης θα έχει ως αποστολή την έγκαιρηκαταπολέμηση της κακοδιοίκησης, τη διασφάλιση της αμεροληψίας των δημοτικών αρχών,την βελτίωση της εξυπηρέτησης των πολιτών και των επιχειρήσεων, καθώς και τηναποσυμφόρηση του δημάρχου και άλλων αιρετών οργάνων του δήμου από την συσσώρευσηαιτημάτων και παραπόνων των πολιτών. Μέσω του συμπαραστάτη θα αποτρέπονταιπρόσθετες διαδικασίες (προσφυγές σε ελεγκτικούς μηχανισμούς και στην δικαιοσύνη), επειδήπολλά προβλήματα κακοδιοίκησης θα επιλύονται στο πλαίσιο του ίδιου του ΟΤΑ, μεαποτέλεσμα την εξοικονόμηση διαδικασιών, πόρων, χρόνου, χρήματος και ελαχιστοποίησητης ταλαιπωρίας των πολιτών.Αρμοδιότητες των νέων ΔήμωνΓια πρώτη φορά, με τη βοήθεια αντίστοιχης μελέτης του ΙΤΑ, πραγματοποιείται μια πλήρηςκαταγραφή και ορθολογική κατανομή όλων των αρμοδιοτήτων σε όλα τα επίπεδα διοίκησηςκαι αυτοδιοίκησης.Στους νέους δήμους μεταφέρονται μια σειρά από αρμοδιότητες σε καίριους τομείς όπως:-Εντοπισμένες πολεοδομικές εφαρμογές και έκδοση οικοδομικών αδειών- Το σύνολο των αρμοδιοτήτων που αφορούν τον τομέα της κοινωνικής πρόνοιας.- Ευρύ φάσμα αρμοδιοτήτων στους τομείς:-έκδοσης σειράς επαγγελματικών αδειών-γεωργίας, κτηνοτροφίας, αλιείας- εκτέλεσης έργων, διασφάλισης συγκοινωνιακών υποδομών,-προστασίας της δημόσιας υγείας, περιλαμβανομένης της μεταφοράς αρμοδιοτήτωναπό τις ΔΥΠΕ.- παιδείας (δια βίου μάθηση, υποστήριξη σχολικών υποδομών),- αθλητισμού, πολιτισμού,-οργάνωσης και λειτουργίας λαϊκών αγορών.16


Στους νησιωτικούς Δήμους μεταφέρονται πρόσθετες αρμοδιότητες με στόχο ο νησιώτης ναεξυπηρετείται πληρέστερα στον τόπο διαμονής του.Ειδικές προβλέψεις επιδιώκουν τη θεμελίωση της Ηλεκτρονικής Δημοτικής Διακυβέρνησης καισταδιακής αλλαγής της σημερινής μορφής της παροχής υπηρεσιών στην κατεύθυνση τηςκαλύτερη εξυπηρέτησης του πολίτη και της αποκέντρωσης των υπηρεσιών του Δήμου (βλ.4.4)Τέλος, ενισχύεται η διαφάνεια μέσω της θέσπισης της Υποχρεωτικής Ανάρτησης στοΔιαδίκτυο όλων των Πράξεων και Αποφάσεων των Οργάνων των ΟΤΑσυμπεριλαμβανομένων των αποφάσεων για τη λειτουργία των συλλογικών οργάνων καθώςκαι των προκηρύξεων, διαγωνισμών, προμηθειών, προσλήψεων, συμβάσεων και αναθέσεων,στο διαδίκτυο, σύμφωνα με τη σχετική νομοθετική πρωτοβουλία.1.2.4 Οι ρυθμίσεις για τις περιφέρειεςΠροβλέπεται η δημιουργία νέων Δευτεροβάθμιων Αυτοδιοικήσεων οι οποίες προέρχονταιαπό τη συνένωση των υφισταμένων Νομαρχιακών Αυτοδιοικήσεων, οι οποίες καταργούνται.Η εδαφική περιοχή των νέων οργανισμών περιλαμβάνει το άθροισμα της εδαφικής περιοχήςτων καταργούμενων Νομαρχιακών Αυτοδιοικήσεων. Οι οργανισμοί της δευτεροβάθμιαςαυτοδιοίκησης, από τις σημερινές 54 νομαρχιακές αυτοδιοικήσεις, τις 3 διευρυμένεςνομαρχιακές αυτοδιοικήσεις και τα 19 επαρχεία, δηλαδή ένα σύνολο 76 διοικητικών ενοτήτων,εξελίσσονται σε περιφερειακές αυτοδιοικήσεις σε αριθμό ανάλογο των σημερινών 13διοικητικών Περιφερειών. Ειδικά στην Αττική και στη Θεσσαλονίκη αντιμετωπίζονται με ειδικέςρυθμίσεις τα θέματα μητροπολιτικού χαρακτήρα. Στα όρια αυτά συγκεντρώνονται τααπαραίτητα δημογραφικά, κοινωνικά και οικονομικά μεγέθη για το σχεδιασμό,προγραμματισμό και υλοποίηση της αναπτυξιακής πορείας, της διατήρησης της κοινωνικήςσυνοχής.Στην περιφερειακή αυτοδιοίκηση μεταφέρονται εκείνες οι αρμοδιότητες της νομαρχιακήςαυτοδιοίκησης που ασκούνται αποτελεσματικότερα σε περιφερειακό επίπεδο, καθώς επίσηςκαι αρμοδιότητες που ασκούνται σήμερα από την κρατική Περιφέρεια, εκτός από όσες,έχοντας αμιγώς κρατικό χαρακτήρα, παραμένουν στην αποκεντρωμένη κρατική διοίκηση.Συγκεκριμένα στις ΠΑ μεταφέρονται αρμοδιότητες στους εξής τομείς: α) Προγραμματισμού καιΑνάπτυξης, ιδίως η διαχείριση των περιφερειακών επιχειρησιακών προγραμμάτων, ηεκπόνηση του αναπτυξιακού σχεδιασμού της Περιφέρειας και η υλοποίηση των σχετικών μεαυτά δράσεων, β)Υποδομών – Μεταφορών – Επικοινωνιών, ιδίως έργα τα οποία έχουν17


αμιγώς περιφερειακή διάσταση, εκπόνηση μελετών της οδικής κυκλοφορίας υπεραστικούοδικού δικτύου, διαχείριση έργων περιφερειακού επιπέδου, ακτοπλοϊκές συγκοινωνίες,λιμάνια περιφερειακής σημασίας, γ) Περιβάλλοντος και κλιματικής αλλαγής (διαχείρισηστερεών αποβλήτων, εποπτεία των φορέων διαχείρισης προστατευόμενων περιοχώνπεριφερειακής σημασίας), δ) Φυσικών πόρων – ενέργειας – βιομηχανίας, ε) Εμπορίου,τουρισμού και απασχόλησης, στ) Εκπαίδευσης, πολιτισμού και αθλητισμού (δια βίουεκπαίδευση, θέματα κατάρτισης και επιμόρφωσης), ζ) Γεωργίας - κτηνοτροφίας και αλιείας,η) Πολιτικής Προστασίας. Με τον τρόπο αυτό η περιφερειακή αυτοδιοίκηση γίνεται ο βασικόςπυλώνας του αναπτυξιακού προγραμματισμού.Η αναδιοργάνωση της περιφερειακής αποκέντρωσης και της περιφερειακής αυτοδιοίκησηςυπαγορεύεται από το στάδιο οικονομικής ανάπτυξης της χώρας, τις γενικές κατευθύνσεις τουχωροταξικού σχεδιασμού, τον διεθνή ανταγωνισμό για την ανάπτυξη των Περιφερειών και τηνκαλύτερη αξιοποίηση των πόρων που προέρχονται από την περιφερειακή πολιτική τηςευρωπαϊκής ένωσης. Οι προτεινόμενες ρυθμίσεις βρίσκονται σε αρμονία με τουςΣυνταγματικούς κανόνες της χώρας, τα αναπτυξιακά προγράμματα που υλοποιούνται στηνΕλλάδα, τους κανονισμούς των διαρθρωτικών ταμείων της ευρωπαϊκής ένωσης, καθώς και τιςβασικές κατευθύνσεις του χωροταξικού σχεδιασμού.Η περιφερειακή αυτοδιοίκηση συγκροτείται στα όρια των υφιστάμενων 13 διοικητικώνπεριφερειών της χώρας, με αιρετά όργανα, νέες αρμοδιότητες και πόρους. Οι διοικητικέςπεριφέρειες της χώρας εικοσιτέσσερα χρόνια μετά τη θεσμοθέτησή τους έχουν αποκτήσει μιαδιοικητική λειτουργία που τις καθιστά χρήσιμες και αποτελεσματικές στην τοπική καιπεριφερειακή ανάπτυξη. Στην διατήρηση των 13 Περιφερειών κατατείνει και η ανάλυσηκόστους οφέλους σε μια σειρά από ενδεχόμενες αλλαγές τους. Επιπλέον, οι περιφέρειεςέχουν υλοποιήσει μέχρι σήμερα πολλά περιφερειακά προγράμματα από τα οποία έχειαποκτηθεί τεράστια εμπειρία. Η αλλαγή των Περιφερειών θα δημιουργούσε προβλήματα στηναπρόσκοπτη υλοποίηση των περιφερειακών προγραμμάτων του ΕΣΠΑ. Είναι προφανές ότιαυτό οφείλει να αποφευχθεί εν μέσω μιας μεγάλης δημοσιονομικής κρίσης, καθώς ηαπρόσκοπτη υλοποίηση των περιφερειακών προγραμμάτων αποτελεί ζωτική συνθήκη για τηνοικονομία των Περιφερειών της χώρας. Οι περιφέρειες αποτελούν, επίσης, μηχανισμούςπαραγωγής πολιτικής σε τοπικό και περιφερειακό επίπεδο καθώς έχουν λειτουργήσει σεαυτές αντιπροσωπευτικά όργανα με συμμετοχή αιρετών εκπροσώπων και φορέων ανάπτυξηςγια πολλά χρόνια. Τέλος, οι περιφέρειες έχουν διαμορφώσει μια ‘περιφερειακή’ ταυτότητα,ενώ αρκετές από αυτές ταυτίζονται με τα γεωγραφικά διαμερίσματα της Ελλάδας. Για τουςλόγους αυτούς κρίθηκε ότι δεν θα ήταν σκόπιμο ούτε επωφελές να υπάρξουν μεταβολές στονχάρτη των Περιφερειών της χώρας.Όπως και στον πρώτο βαθμό αυτοδιοίκησης μια σημαντική μεταβολή σε σχέση με την εκλογήτων αρχών των Περιφερειών είναι η επιμήκυνση της θητείας τους κατά ένα (1) έτος. Ηδιάρκεια της περιφερειακής περιόδου ορίζεται λοιπόν εφεξής σε πέντε (5) έτη. Οι λοιπέςρυθμίσεις ως προς τη ημέρα διεξαγωγής της ψηφοφορίας ταυτίζονται με την αντίστοιχη18


ρύθμιση για τους δήμους. Η διενέργεια της ψηφοφορίας για την εκλογή των αρχών τωνΠεριφερειών ταυτίζεται με την ημέρα διεξαγωγής των εκλογών για την ανάδειξη μελών τουΕυρωπαϊκού Κοινοβουλίου και των δημοτικών αρχών. Η ψηφοφορία γίνεται δε στα ίδιαεκλογικά τμήματα. Η εγκατάσταση των αρχών που έχουν εκλεγεί γίνεται την 1 η Σεπτεμβρίουτου έτους διεξαγωγής των εκλογών και η θητεία τους λήγει την 31 η Αυγούστου του πέμπτουέτους.Η ρύθμιση αυτή διευκολύνει την ανάδειξη των αιρετών περιφερειακών οργάνων ως πυλώνατου αναπτυξιακού προγραμματισμού της χώρας καθώς η προγραμματική περίοδος των πέντεετών ταυτίζεται με την δημοκρατική εντολή των περιφερειακών οργάνων.Το προτεινόμενο σύστημα περιφερειακής διακυβέρνησηςΤο προτεινόμενο σύστημα περιφερειακής διακυβέρνησης στηρίζεται στις βασικές θεσμικέςεπιλογές που έχουν αναλυθεί στης προηγούμενη ενότητα για τους δήμους.α) Κορυφαίο συλλογικό όργανο της Περιφέρειας είναι το Περιφερειακό Συμβούλιο το οποίοείναι το βασικό όργανο με το τεκμήριο αρμοδιότητας εντός της Περιφερειακής Αυτοδιοίκησης,με σημαντικό επιτελικό και ελεγκτικό ρόλο. Στο Περιφερειακό συμβούλιο μπορούν νασυσταθούν μέχρι δύο επιτροπές τομείς περιφερειακής πολιτικής που ορίζονται από αυτόανάλογα με τα χαρακτηριστικά και τις ιδιαιτερότητες της οικείας Περιφέρειας. Τέλος ηοικονομική επιτροπή που προεδρεύεται από τον αρμόδιο αντιπεριφερειάρχη και από μέλη τουπεριφερειακού συμβουλίου ανάλογα με τον πληθυσμό της Περιφέρειας. Η θητεία τηςοικονομικής επιτροπής δυόμιση έτη και έχει σημαντικές αρμοδιότητες που σχετίζονται με τηνοικονομική λειτουργία της Περιφέρειας όπως η κατάρτιση του σχεδίου του προϋπολογισμούτης Περιφέρειας και την εισήγηση στο περιφερειακό συμβούλιο για ψήφιση, την κατάρτιση,επεξεργασία, προέλεγχο του απολογισμού και υποβολή σχετικής έκθεσης στο περιφερειακόσυμβούλιο κ.ά.β) τον Περιφερειάρχη, τους Αντιπεριφερειάρχες και την Εκτελεστική Επιτροπή. Οάμεσα αιρετός Περιφερειάρχης ασκεί τις καταστατικές και τις εκτελεστικές αρμοδιότητές του,συνεργαζόμενος με την Περιφερειακή Επιτροπή στην οποία μετέχουν και οιΑντιπεριφερειάρχες. Ως Πρόεδρος της Περιφερειακής αλλά και της Εκτελεστικής Επιτροπήςέχει βασικό ηγετικό ρόλο για τον συντονισμό των δράσεων της Περιφερειακής Αυτοδιοίκησης.Οι Αντιπεριφερειάρχες διακρίνονται σε θεματικούς (μέχρι τρεις σε αριθμό) και τοπικούς. Οιπρώτοι αναλαμβάνουν την ευθύνη των βασικών τομέων αρμοδιότητας της Περιφέρειας. Οιτοπικοί Αντιπεριφερειάρχες είναι άμεσα αιρετοί και είναι αρμόδιοι για κάθε περιφερειακήενότητα. Οι περιφερειακές ενότητες ταυτίζονται με τις τέως Νομαρχιακές Αυτοδιοικήσεις και ταΝομαρχιακά Διαμερίσματα. Η Εκτελεστική Επιτροπή, είναι το συλλογικό επιχειρησιακό -εκτελεστικό όργανο στις Περιφερειακές Αυτοδιοικήσεις. Αποτελείται από τον Περιφερειάρχη19


και τους Αντιπεριφερειάρχες. Στις συνεδριάσεις συμμετέχει ο Γενικός Γραμματέας τηςΠεριφερειακής Αυτοδιοίκησης. χωρίς δικαίωμα ψήφου, ενώ μπορεί να καλούνται και οιΔιευθυντές.γ) Παράλληλα θεσμοθετούνται νέα όργανα όπως: το Συμβούλιο ΔιαβούλευσηςΠεριφέρειας στο οποίο συμμετέχουν, εκτός από τον Περιφερειάρχη και τουςΑντιπεριφερειάρχες καθώς και τους επικεφαλής των περιφερειακών παρατάξεων, οιΔήμαρχοι των Δήμων της Περιφέρειας, εκπρόσωποι της κοινωνίας των πολιτών, μηκυβερνητικών οργανώσεων, οργανώσεων εργοδοτών, εργαζομένων και επαγγελματικώνσυλλόγων κ.ο.κ. Το Συμβούλιο Διαβούλευσης συγκροτείται με απόφαση του Περιφερειάρχηκαι συνεδριάζει υποχρεωτικά πριν από την έγκριση του ετήσιου προγράμματος. Σεσυνεργασία με τους συλλογικούς φορείς της αυτοδιοίκησης, εκπονείται Οδικός Χάρτης ΛήψηςΑπόφασης, ο οποίος περιλαμβάνει όλα τα στάδια και το περιεχόμενο των σχετικώνδιαδικασιών (διαβούλευση, ανάρτηση στο διαδίκτυο). Στο πλαίσιο του ΣυμβουλίουΔιαβούλευσης επιτυγχάνεται η αναγκαία θεσμική επικοινωνία για ζητήματα συντονισμού καιπρογραμματισμού μεταξύ Δήμων και Περιφέρειας.δ) Ο Περιφερειακός Συμπαραστάτης του πολίτη και της επιχείρησης ο οποίος επιλέγεταιμε αυξημένη πλειοψηφία των 2/3 από το περιφερειακό συμβούλιο, μεταξύ των μελών του, ήκαι εκτός αυτών, ενός προσώπου κύρους, το οποίο αναλαμβάνει την ευθύνη διαμεσολάβησηςμεταξύ πολιτών/συναλλασσόμενων με την Περιφέρεια και τη διοίκηση της Περιφέρειας, μεστόχο την καταπολέμηση της κακοδιοίκησης. Ο νέος αυτός θεσμός δεν υποκαθιστά, βέβαια,τον «Συνήγορο του Πολίτη», αλλά είναι ένας καθαρά τοπικός θεσμός ο οποίος συνεισφέρειαποφασιστικά στη βελτίωση της περιφερειακής διοίκησης και των σχέσεών της με τουςπολίτες, ενώ από την άλλη πλευρά απαλλάσσει τους αιρετούς (και ιδίως τον Περιφερειάρχη)από το φόρτο που προκαλούν σχετικά αιτήματα από την πλευρά των πολιτών. ΟΠεριφερειακός Συνήγορος συντάσσει ειδική ετήσια έκθεση, η οποία παρουσιάζεται σε ειδικήδημόσια συνεδρίαση του Περιφερειακού Συμβουλίου και αναρτάται στο διαδίκτυο. Ο ίδιος οΠεριφερειακός Συνήγορος υπάγεται, πάντως, όπως και κάθε δημόσια αρχή, στην ελεγκτικήαρμοδιότητα του Συνηγόρου του Πολίτη.ε) Ως προς το εκλογικό σύστημα για την ανάδειξη των οργάνων της ΠεριφερειακήςΑυτοδιοίκησης επιδιώκεται η αναζωογόνηση της αντιπροσώπευσης και της δημοκρατικήςσυμμετοχής καθώς και η αναλογική εκπροσώπηση των επιμέρους νομαρχιακώνδιαμερισμάτων. Ταυτόχρονα, αντιμετωπίζεται το πρόβλημα της διαφάνειας στα οικονομικάτων παρατάξεων με την εισαγωγή αποτελεσματικότερων ελέγχων και περιορίζονται κατά τοδυνατόν, οι εκλογικές δαπάνες με την πρόβλεψη μικρότερων εκλογικών Περιφερειών για τουςΣυμβούλους. Συγκεκριμένα:20


Οι νέες εκλογικές περιφέρειες της αυτοδιοίκησης είναι οι σημερινές Νομαρχίες. Η ΝομαρχίαΑθηνών διαιρείται σε 4 εκλογικές περιφέρειες. Κάθε εκλογική Περιφέρεια θα έχει οπωσδήποτετρεις (3) έδρες στο νέο περιφερειακό συμβούλιο. Στις περιφέρειες Βορείου και Νοτίου Αιγαίουως εκλογική Περιφέρεια για την εκλογή περιφερειακών συμβούλων δεν είναι το σύνολο τουνομού όπως στις ηπειρωτικές περιφέρειες αλλά διαχωρίζονται σε επιμέρους ενότητες πουαντιστοιχούν κατά βάση στα όρια των σημερινών επαρχείων. Τα ψηφοδέλτια τωνσυνδυασμών καταρτίζονται στη βάση των εκλογικών Περιφερειών. Ο εκλογέας μπορεί ναεκφράσει την προτίμησή του έως τρεις υποψηφίους της εκλογικής του Περιφέρειας- στα όριαδηλαδή του σημερινού του δήμου. Στις Περιφέρειες εκλέγονται μαζί με τον Περιφερειάρχηάμεσα και οι τοπικοί Αντιπεριφερειάρχες, ένας για κάθε νομό. Οι συνδυασμοί υποχρεούνταινα δηλώνουν συνδυασμούς σε όλες τις δημοτικές κοινότητες για να ανακηρυχθούν από τοπρωτοδικείο.Οι αρμοδιότητες των ΠεριφερειώνΌπως αναφέρθηκε στο εισαγωγικό προοίμιο για τις περιφέρειες, σε αυτές μεταφέρονται τοσύνολο των αρμοδιοτήτων, που αφορούν τον αναπτυξιακό περιφερειακόπρογραμματισμό.Στην αρμοδιότητα αυτή εντάσσεται, όχι μόνον η κατάρτιση και εκτέλεση των ΠεριφερειακώνΕπιχειρησιακών Προγραμμάτων, αλλά και η συμμετοχή στην όλη διαδικασία, κατάρτισης καιεφαρμογής του Εθνικού Στρατηγικού Πλαισίου αναφοράς (Ε.Σ.Π.Α.) για την προγραμματικήπερίοδο 2007-2013.Στον ίδιο τομέα εντάσσονται και αρμοδιότητες που σχετίζονται με τη διαχείριση των υδατικώνπόρων.- Μεταφέρονται επίσης οι αρμοδιότητες των Δημοσίων Υγειονομικών Περιφερειών (Δ.Υ.ΠΕ.).- Στον τομέα των έργων απονέμονται αρμοδιότητες, που αφορούν την κατασκευή, συντήρησηκαι ανακαίνιση οδών, οι οποίες ασκούντο από την Κρατική Περιφέρεια και τις ΝομαρχιακέςΑυτοδιοικήσεις. Η αρμοδιότητα αυτή συμπεριλαμβάνει και τις αντίστοιχες μελέτες.- Ανατίθεται, επίσης, ο σχεδιασμός, η μελέτη, η κατασκευή και συντήρηση συγκοινωνιακών,αντιπλημμυρικών, κτιριακών, ηλεκτρομηχανολογικών και λιμενικών έργων, η εκπόνησηκυκλοφοριακών μελετών, η αντιμετώπιση θεμάτων οδικής κυκλοφορίας, καθώς και ηδιαχείριση ειδικών έργων περιφερειακού επιπέδου που έχουν εκτελεσθεί από τις Ε.Υ.Δ.Ε.Μεταβιβάζονται, επίσης, αρμοδιότητες σχετικές με την εκτέλεση εγγειοβελτιωτικών έργων(ΓΟΕΒ),- θέματα κατάρτισης και λειτουργικής υποστήριξης και θεματική αναβάθμιση Δημοσίων ΙΕΚ- καθώς και η αδειοδότηση πολιτιστικού χαρακτήρα φορέων της Περιφέρειας.21


1.2.5 Λειτουργίες Μητροπολιτικού χαρακτήρα σε Αττική και ΘεσσαλονίκηΜε τον «Καλλικράτη» οι μητροπολιτικές λειτουργίες στην Αττική και τη Θεσσαλονίκηοργανώνονται και ασκούνται στα πλαίσια του β’ βαθμού αυτοδιοίκησης, τις Περιφέρειες. Μετον τρόπο αυτό επιτυγχάνεται η ενιαία αντιμετώπιση υπερτοπικού χαρακτήρα προβλημάτων,ανάγκες ενιαίου σχεδιασμού και ανάπτυξης της περιοχής, με αποτέλεσμα να δημιουργούνταιοι προϋποθέσεις για την αναβάθμιση της ποιότητας ζωής των πολιτών.Συγκεκριμένα η Περιφέρεια Αττικής είναι στο σύνολό της Μητροπολιτική Περιφέρεια, ασκείδηλαδή επιπλέον αρμοδιότητες που στην υπόλοιπη Ελλάδα ασκούνται από τους Δήμους.Στην Αττική προβλέπονται έως και 4 μητροπολιτικές επιτροπές, που αντιστοιχούν σε κάθετομέα αρμοδιοτήτων, και οι οποίες προετοιμάζουν και εισηγούνται στο Συμβούλιο όλα ταθέματα. Μέλη των επιτροπών είναι περιφερειακοί σύμβουλοι και πρόεδρος της επιτροπήςορίζεται για κάθε μία ένας αντιπεριφερειάρχης.Αντίστοιχα, στην Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας οι μητροπολιτικές λειτουργίες ασκούνταιμόνο για τη Μητροπολιτική Ενότητα Θεσσαλονίκης. Οι εκλεγμένοι περιφερειακοί σύμβουλοιτης Μητροπολιτικής Ενότητας Θεσσαλονίκης εκλέγουν από τα μέλη τους την μητροπολιτικήεπιτροπή που θα αποφασίζει για την άσκηση των μητροπολιτικών αρμοδιοτήτων. Για τιςμητροπολιτικές αυτές αρμοδιότητες η μητροπολιτική επιτροπή έχει αρμοδιότητεςπεριφερειακού συμβουλίου.Οι νέες Μητροπολιτικές λειτουργίες εντοπίζονται σε τέσσερεις τομείς1) μεταφορών και συγκοινωνιών (μελέτη και κατασκευή οδικών και συγκοινωνιακών έργωνμητροπολιτικού χαρακτήρα, συντήρηση και μέριμνα για τις υπερτοπικού χαρακτήρα οδικέςαρτηρίες της μητροπολιτικής περιοχής, καθώς και ο σχεδιασμός και η εποπτεία για ζητήματαπου αφορούν την οδική κυκλοφορία, τις μετρήσεις, τη σήμανση των οδών, τη σηματοδότησηκαι τον φωτισμό αυτών)2) περιβάλλοντος και ποιότητας ζωής, (περιβαλλοντικού σχεδιασμού και διαχείρισηςστερεών αποβλήτων, υπερτοπικό πράσινο και μητροπολιτικά πάρκα, διαχείριση ορεινώνόγκων και ατμοσφαιρική ρύπανση, εποπτεία Οργανισμού Λαϊκών Αγορών Αθήνας – Πειραιάκαι Θεσσαλονίκης,)3) χωρικού σχεδιασμού και αστικών αναπλάσεων. Κυρίαρχες αρμοδιότητες είναι ηεποπτεία και ο έλεγχος εφαρμογής της νομοθεσίας για την διαφημιστική προβολή στο οδικόδίκτυο της μητροπολιτικής περιοχής και η κατασκευή σχολικών κτιρίων στην περιοχή τηςΑττικής και της Θεσσαλονίκης και22


4) πολιτικής προστασίας και ασφάλειας. Τη διαχείριση και εφαρμογή προγραμμάτωνπολιτικής προστασίας, τον σχεδιασμό των αναδασώσεων και της αντιχειμαρρικήςπροστασίας και την μέριμνα για το σχεδιασμό του αντιπυρικού αγώνα και την οργάνωσητης αρωγής και συνεργασίας των εμπλεκόμενων κρατικών και άλλων φορέων και των Ο.Τ.Α.στο έργο της καταστολής των δασικών πυρκαγιών.Επιπλέον, για τη διαχείριση στερεών αποβλήτων στη Μητροπολιτική Περιφέρεια Αττικήςσυνιστάται ειδικός σύνδεσμος, με έδρα την Αθήνα, στον οποίο συμμετέχουν η ΜητροπολιτικήΠεριφέρεια Αττικής και υποχρεωτικά όλοι οι Δήμοι του νομού Αττικής. Ο Ενιαίος ΣύνδεσμοςΔήμων και Κοινοτήτων Αττικής (Ε.Σ.Δ.Κ.Ν.Α.) λύεται και τίθεται σε εκκαθάριση και το μόνιμοπροσωπικό του, καθώς και εκείνο με σχέση εργασίας ιδιωτικού δικαίου αορίστου χρόνουκαθίσταται αυτόματα προσωπικό του νέου συνδέσμου.1.2.5 Οι ρυθμίσεις για την Αποκεντρωμένη Κρατική ΔιοίκησηΟ ολοκληρωμένος επανασχεδιασμός των δύο βαθμών της αυτοδιοίκησης προϋποθέτει τησυνάρθρωσή τους με τη κρατική αποκεντρωμένη Διοίκηση, η ύπαρξη της οποίαςπροβλέπεται άλλωστε από το Σύνταγμα που ορίζει ότι η διοίκηση του κράτους οργανώνεταισύμφωνα με το αποκεντρωτικό σύστημα (άρθρο 101, παρ. 1) και ότι τα αποκεντρωμένακρατικά όργανα έχουν γενική αποφασιστική αρμοδιότητα για τις υποθέσεις της ενότητας του(άρθρο 101, παρ. 3).Η συγκρότηση της δευτεροβάθμιας αυτοδιοίκησης στην ευρύτερη ενότητα της Περιφέρειαςοδηγεί στην οργάνωση της αποκεντρωμένης διοίκησης σε ευρύτερα γεωγραφικά όρια. Στηνκατεύθυνση αυτή συντείνουν τα νέα δεδομένα και οι νέες σχέσεις που δημιουργούν ταυφιστάμενα και προγραμματιζόμενα δίκτυα υποδομών αλλά και το σύστημα πόλων καιαξόνων ανάπτυξης της χώρας. Με τη νέα αρχιτεκτονική η κρατικά αποκεντρωμένη διοίκησηοργανώνεται σε επίπεδο ευρύτερων χωρικών ενοτήτων, τις Αποκεντρωμένες Διοικήσεις, οιοποίες ανταποκρίνονται, με βάση λειτουργικά και αναπτυξιακά κριτήρια, στις απαιτήσεις τηςεδαφικής, κοινωνικής και οικονομικής συνοχής και προάγουν τη συνολική ανταγωνιστικότητατου Εθνικού Χώρου. Στη θέση των σημερινών 13 Διοικητικών Περιφερειών συγκροτούνται 7(επτά) Αποκεντρωμένες Διοικήσεις. Ο αριθμός τους τεκμηριώνεται τόσο με την ανάλυση τωνοικονομικών, κοινωνικών, χωροταξικών και γεωγραφικών δεδομένων των Περιφερειών, όσοκαι από την συγκριτική αξιολόγηση του κόστους και οφέλους με βάση όλα τα εναλλακτικάσενάρια. Η περιφερειοποίηση αυτή είναι προτιμότερη τόσο από την προηγούμενη με τις 5περιφέρειες όσο και από πολλές άλλες εναλλακτικές λύσεις που εξετάστηκαν.Με τις επτά αποκεντρωμένες κρατικές διοικήσεις εξασφαλίζονται ισχυρές διοικητικές ενότητεςστην Περιφέρεια και αποκεντρώνεται περισσότερο η κρατική λειτουργία. Η κρατική διοίκησηαναλαμβάνει μεγαλύτερο εύρος αρμοδιοτήτων που θα παρέχονται πιο κοντά στον πολίτη.23


Εξασφαλίζεται καλύτερος συντονισμός του αναπτυξιακού σχεδιασμού σε περιφερειακόεπίπεδο. Παράλληλα, εξασφαλίζεται μεγαλύτερο εύρος επιλεξιμότητας των Περιφερειών γιατη χρηματοδότηση από τα διαρθρωτικά ταμεία της ευρωπαϊκής ένωσης.Οι αποκεντρωμένες κρατικές διοικήσεις θα παρέχουν το σημείο συνάντησης και συνεργασίαςτης αποκεντρωμένης κρατικής διοίκησης, της περιφερειακής αυτοδιοίκησης και τηςπρωτοβάθμιας αυτοδιοίκησης. Η συνεργασία των φορέων αυτών εξασφαλίζεται με τηθέσπιση του συμβουλίου περιφερειακής διοίκησης. Το συμβούλιο αυτό αποτελείταικαταρχήν από τον Γενικό γραμματέα της αποκεντρωμένης κρατικής διοίκησης, τουςεκλεγμένους περιφερειάρχες και τους γενικούς διευθυντές των Περιφερειών και τουςεκπροσώπους των Δήμων. Το Συμβούλιο αυτό θα έχει γενική αρμοδιότητα σε ζητήματασχεδιασμού πολιτικών και υλοποίησης προγραμμάτων περιφερειακής ανάπτυξης στηνγεωγραφική ενότητα αναφοράς του.Στις υπηρεσίες της Αποκεντρωμένης Διοίκησης εντάσσονται οι υπάλληλοι των υφιστάμενωνΠεριφερειών εκτός από εκείνους που μετατάσσονται στις Περιφερειακές Αυτοδιοικήσεις. Στιςαρμοδιότητες των Αποκεντρωμένων Διοικήσεων: α) ανήκουν οι γενικές κρατικές υποθέσεις, οιοποίες ασκούνταν μέχρι σήμερα από τις Διοικητικές Περιφέρειες και λόγω της φύσης τους ήγια συνταγματικούς λόγους δεν μπορεί να μεταφερθούν στην περιφερειακή αυτοδιοίκηση καιπαραμένουν στην κρατική διοίκηση, β) εντάσσονται όσες κρατικές αρμοδιότητες σταδιακάαποκεντρώνονται επειδή δεν είναι απαραίτητο να ασκούνται από την κεντρική διοίκηση,διευκολύνοντας την αποτελεσματική άσκηση του επιτελικού, συντονιστικού και ελεγκτικού τηςρόλου, γ) εντάσσονται, όπου αυτό κριθεί σκόπιμο, και κλαδικά αποκεντρωμένες κρατικέςυπηρεσίες των υπουργείων, που έως σήμερα δεν είναι ενταγμένες στις διοικητικέςπεριφέρειες.1.2.6 Οι ρυθμίσεις για την Αποτελεσματική Εποπτεία των Οργανισμών ΤοπικήςΑυτοδιοίκησηςΚατά το ισχύον καθεστώς ελέγχου νομιμότητας των πράξεων των ΟΤΑ ο έλεγχοςπραγματοποιείται από τον Γενικό Γραμματέα της Περιφέρειας, από μετακλητό υπάλληλοδηλαδή, διορισμένο από την εκάστοτε κυβέρνηση. Εκτός από τη θεσμική εξάρτηση τωνμηχανισμών ελέγχου από την κυβέρνηση, το ισχύον σύστημα χαρακτηρίζεται από σοβαρέςδιοικητικές αδυναμίες καθώς τα μέλη της Ειδικής Επιτροπής Ελέγχου δεν είναι αποκλειστικήςαπασχόλησης. Επιπρόσθετα, η εμπλοκή του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά μόνο τονπροληπτικό έλεγχο των δαπανών Δήμων με πληθυσμό περισσότερο από 5.000 κατοίκους καιορισμένων ΝΠΔΔ, χωρίς να ελέγχει τα ΝΠΙΔ, τις δημοτικές επιχειρήσεις, τις νομαρχιακέςαυτοδιοικήσεις, ούτε την είσπραξη των εσόδων, ενώ ο προσυμβατικός έλεγχος νομιμότηταςπεριορίζεται για συμβάσεις άνω του 1.000.000 ευρώ.24


Ο «Καλλικράτης» εισάγει ένα τριπλό σύστημα διασφάλισης της νομιμότητας καιεγγύησης του δημοσίου συμφέροντος με ένα νέο σύστημα Εποπτείας, την επέκτασητων ελέγχων από Ελεγκτικού Συνεδρίου και την καθολική υποχρέωση ανάρτησης στοδιαδίκτυο όλων των αποφάσεων των ΟΤΑΣυγκεκριμέναΗ Αυτοτελής Υπηρεσία Εποπτείας Ο.Τ.Α.Συστήνεται Αυτοτελής Υπηρεσία Εποπτείας Ο.Τ.Α στις έδρες των επτά ΑποκεντρωμένωνΔιοικήσεων. Οι υπηρεσίες αυτές είναι αρμόδιες για τον έλεγχο νομιμότητας των πράξεων τωνΟ.Τ.Α. και για τον πειθαρχικό έλεγχο των αιρετών και οργανώνεται σε επίπεδο λειτουργικήςαυτοτέλειας απεξαρτημένη από οποιαδήποτε δυνατότητα κρατικής παρέμβασης.Οι αυτοτελείς υπηρεσίες διαρθρώνονται στις εξής Διευθύνσεις:α. Διεύθυνση Γενικών Υποθέσεωνβ. Διεύθυνση Οικονομικών Υποθέσεωνγ. Διεύθυνση Τεχνικών ΥποθέσεωνΣε αυτές αποστέλλονται υποχρεωτικά για έλεγχο αποφάσεις που αφορούν:α) πράξεις κανονιστικού περιεχομένου,β) αναθέσεις έργων, υπηρεσιών, μελετών και προμηθειών,γ) αγορά και εκποίηση ακινήτων,δ) κήρυξη αναγκαστικών απαλλοτριώσεων,ε) επιβολή φόρων, τελών, δικαιωμάτων,στ) σύναψη κάθε μορφής συμβάσεων,ζ) σύναψη δανείων καιη) διενέργεια τοπικού δημοψηφίσματοςΗ Αυτοτελής Υπηρεσία Εποπτείας ΟΤΑ δύναται στο πλαίσιο του έργου της να ενεργείεπιτόπιους ελέγχους.Ο Ελεγκτής ΝομιμότηταςΟ ελεγκτής νομιμότητας είναι ανώτατος υπάλληλος που διορίζεται με πενταετή θητεία ωςπροϊστάμενος της Α.Υ.Ε. Ο.Τ.Α. και λαμβάνει αποδοχές υπαλλήλου με βαθμό 1 ο κατηγορίαςειδικών θέσεων. Η επιλογή του γίνεται από το Ειδικό Συμβούλιο ΕπιλογήςΠροϊσταμένων (ΕΙ.Σ.Ε.Π.). Τα μέλη του ΕΙ.Σ.Ε.Π. προέρχονται αποκλειστικά από τοΑνώτατο Συμβούλιο Επιλογής Προσωπικού (Α.Σ.Ε.Π.) και το Συνήγορο του Πολίτη ύστερααπό πρόταση των επικεφαλής των ανεξάρτητων αυτών αρχών βάσει του νόμου τουΥπουργείου Εσωτερικών Αποκέντρωσης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης που ψηφίσθηκεπρόσφατα στη Βουλή. Αν ο Ελεγκτής Νομιμότητας είναι μόνιμος δημόσιος υπάλληλος και25


επιβληθεί σ’ αυτόν η ποινή της οριστικής παύσης απολύεται από τη θέση του ΕλεγκτήΝομιμότητας και το Υπηρεσιακό Συμβούλιο εξετάζει εάν πρέπει να απολυθεί και απόΔημόσιος Υπάλληλος. Για τον καλύτερο συντονισμό και τη διάχυση της εμπειρίας καιτεχνογνωσίας ελέγχων συστήνεται συμβούλιο ελεγκτών νομιμότητας. Στο συμβούλιοαυτό συμμετέχουν οι Ελεγκτές Νομιμότητας και προεδρεύει ο Υπουργός Εσωτερικών,Αποκέντρωσης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης. Το Συμβούλιο Ελεγκτών Νομιμότηταςμπορεί να απευθύνει ερωτήματα στο Νομικό Συμβούλιο του Κράτους για ζητήματα μείζονοςσημασίας που συνάπτονται με τον ασκούμενο από την Αυτοτελή Υπηρεσία Εποπτείας ΟΤΑέλεγχο.Ο ρόλος του Ελεγκτικού ΣυνεδρίουΠροληπτικός έλεγχος:Οι δαπάνες όλων των Δήμων, ανεξαρτήτως πληθυσμού, των Περιφερειών και όλων τωνδημοτικών επιχειρήσεων υπάγονται στον προληπτικό έλεγχο του Ελεγκτικού Συνεδρίου.Κατασταλτικός έλεγχος:Το Ελεγκτικό Συνέδριο διεξάγει τακτικό ετήσιο δειγματοληπτικό έλεγχο και εάν χρειαστεί καιέκτακτο γενικό ή θεματικό.Προσυμβατικός έλεγχος:Το Ελεγκτικό Συνέδριο πραγματοποιεί γενικευμένο προσυμβατικό έλεγχο νομιμότητας σεσυμβάσεις τις οποίες συνάπτουν οι Δήμοι, οι περιφέρειες και τα νομικά τους πρόσωπα καθώςκαι οι επιχειρήσεις τους.Έλεγχος είσπραξης εσόδων:Ο Επίτροπος του Ελεγκτικού Συνεδρίου έχει τη δυνατότητα εάν διαπιστώσει αδράνεια ναορίσει ημερομηνία είσπραξης των εσόδων και σε περίπτωση παρατεταμένης αδράνειας πουοφείλεται σε δόλο ή βαριά αμέλεια των διοικούντων τον δήμο και τα νομικά του πρόσωπα ήτων προϊσταμένων των οικονομικών υπηρεσιών τους να παραπέμψει, α) τους αιρετούς στηναρμόδια επιτροπή για καταλογισμό της ζημιάς που προξένησαν και β) τους υπαλλήλους στοΕλεγκτικό Συνέδριο για καταλογισμό της ζημιάς που προξένησαν.26


2. Καταλληλότητα2.1 Αναφέρατε, εάν υπάρχουν, προηγούμενες προσπάθειες αντιμετώπισης του ίδιου ήπαρόμοιου προβλήματος στην Ελλάδα και περιγράψτε αναλυτικά τα επιτυχή και ταπροβληματικά σημεία των προσπαθειών αυτώνΑπό τη δεκαετία του ’80 έχουν προωθηθεί σημαντικές αλλαγές στη δομή και λειτουργία τηςαυτοδιοίκησης και των αποκεντρωμένων δομών του κράτους με στόχο την υπέρβαση τουσυγκεντρωτισμού, την ενίσχυση των θεσμών άμεσης συμμετοχής των πολιτών και τηβελτίωση της αποδοτικότητας και αποτελεσματικότητας στη λειτουργία του κράτους. Μεαλλεπάλληλα κύματα μεταφοράς αρμοδιοτήτων προς την αυτοδιοίκηση και τις περιφερειακέςυπηρεσίες, με την καθιέρωση θεσμών λαϊκής συμμετοχής, με την ενθάρρυνση τηςεπιχειρηματικής δραστηριότητας της τοπικής αυτοδιοίκησης και με την καθιέρωση τωνΚεντρικών Αυτοτελών Πόρων αναβαθμίστηκε θεαματικά η θέση της τοπικής αυτοδιοίκησηςστο πολιτικο-διοικητικό μας σύστημα. Κεντρική θέση έχουν τα εξής νομοθετήματα:α) Ο Ν 2503/1997 (ΦΕΚ 107 Α’) Διοίκηση, Οργάνωση, Στελέχωση της Περιφέρειας, ρύθμισηθεμάτων για την τοπική αυτοδιοίκηση και άλλες διατάξεις με τον οποίο συστήθηκαν οιπεριφέρειες ως ενιαίες αποκεντρωμένες μονάδες διοίκησης του κράτους,β) Οι Ν. 2218/1994 (ΦΕΚ 90 Α’) Ίδρυση νομαρχιακής αυτοδιοίκησης, τροποποίηση διατάξεωνγια την πρωτοβάθμια αυτοδιοίκηση και την Περιφέρεια και άλλες διατάξεις, ο Ν. 2240/1994(ΦΕΚ. 153 Α’) καθώς ο Κώδικας Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης (Π.Δ. 30/96 ΦΕΚ 21 Α') και μιασειρά τροποιητικών νόμων όπως οι Ν 3274/2004 (ΦΕΚ 195 Α’) Οργάνωση και Λειτουργία τωνΟργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης πρώτου και δεύτερου βαθμού με τους οποίουςιδρύθηκαν οι Νομαρχιακές Αυτοδιοικήσεις ως β΄ βαθμός Τοπικής Αυτοδιοίκησηςγ) ο Νόμος 2539/1997 (ΦΕΚ 244 Α’) Συγκρότηση της Πρωτοβάθμιας Τοπικής Αυτοδιοίκησηςμε τον οποίο έγινε συνένωση κοινοτήτων σε μεγαλύτερους δήμους με σκοπό τηβελτιστοποίηση της δημόσιας διοίκησης στο επίπεδο της τοπικής αυτοδιοίκησης και οΚώδικας Δήμων και Κοινοτήτων N. 3463/2006 (ΦΕΚ 114 Α’)Παρά τη σημαντική πρόοδο που έγινε, δεν έλειψαν και οι παθογένειες, οι οποίες εντοπίζονταικυρίως στο τρίπτυχο αναποτελεσματικότητα-αδιαφάνεια-κακοδιοίκηση. Συγκεκριμένα: α)Σημαντικό μέρος των πρωτοβάθμιων ΟΤΑ εξακολουθεί να έχει μικρό πληθυσμιακό μέγεθος,δεν διαθέτει οικονομικούς και ανθρώπινους πόρους, στερείται εξοπλισμού και τεχνογνωσίας.Αρκετοί καποδιστριακοί Δήμοι εξακολουθούν να φθίνουν δημογραφικά, ενώ η διαδημοτικήσυνεργασία, παρά τις πολλαπλές δυνατότητες που προσφέρει η νομοθεσία, για μια ακόμηφορά δεν ευοδώθηκε στην χώρα μας. Οι παραπάνω παράγοντες δυσχεραίνουν τηναποτελεσματική άσκηση των αρμοδιοτήτων των πρωτοβάθμιων και δευτεροβάθμιων ΟΤΑ,27


αλλά και την υιοθέτηση σύγχρονων μεθόδων διοίκησης, οικονομικής διαχείρισης και ελέγχου.Β) Κατακερματισμός οικιστικά και λειτουργικά ενιαίων μητροπολιτικών περιοχών σε πληθώραπρωτοβάθμιων ΟΤΑ, ιδίως στην Αθήνα και την Θεσσαλονίκη με αποτέλεσμα την πολιτικοδιοικητικήσυμφόρηση σε πυκνοκατοικημένες περιοχές, αλληλο-συγκρουόμενες επιλογές ωςπρος τοπικές ρυθμίσεις (λ.χ. κυκλοφοριακές ρυθμίσεις), έργα και χωροθετήσεις, σοβαράπολιτικά εμπόδια και εμπλοκές ως προς τον χωρικό σχεδιασμό, γενικό και ειδικό και αδυναμίαεπίτευξης οικονομιών κλίμακας στην παροχή υπηρεσιών προς τους πολίτες. Γ) Οι παραπάνωπαθογένειες ενισχύονται και από το προβληματικό σύστημα δημοτικής και νομαρχιακήςδιακυβέρνησης με συγκέντρωση εκτελεστικών αρμοδιοτήτων και λειτουργιών στους αιρετούςχωρίς την ύπαρξη ισχυρών θεσμικών αντιβάρων στην πρωτοκαθεδρία τους αλλά και ισχυράσυλλογικά επιχειρησιακά όργανα ακόμη και στους μεγάλους δήμους. Οι παραπάνωπαράγοντες οδηγούν συχνά σε αναποτελεσματικότητες στην παροχή ποιοτικών υπηρεσιώνπρος τους πολίτες αλλά και δυσχεραίνουν την ουσιαστική εμπλοκή των Δήμων και των ΝΑστον αναπτυξιακό προγραμματισμό.2.2 Αναφέρατε τουλάχιστον ένα παράδειγμα αντιμετώπισης του ίδιου ή παρόμοιουπροβλήματος σε χώρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή του ΟΟΣΑ (εφόσον υπάρχει) καιαιτιολογήστε τον λόγο για τον οποίο επιλέξατε τη συγκεκριμένη χώρα.Tις τελευταίες δεκαετίες οι περισσότερες χώρες της ΕΕ έχουν προχωρήσει σε αλλαγές μεστόχο την αντιμετώπιση προβλημάτων που οφείλονται στον κατακερματισμό της ΤΑ και τηνενίσχυση της αποτελεσματικότητας των δομών, διαδικασιών και πρακτικών αναπτυξιακούσχεδιασμού. Χώρες όπως η Γερμανία, το Ηνωμένη Βασίλειο, η Ιταλία, η Ισπανία, η Δανία, ηΓαλλία προχώρησαν σε αναγκαστικές ή εθελούσιες συνενώσεις όμορων Δήμων καικοινοτήτων καθώς και στην εμβάθυνση των θεσμών διαδημοτικής συνεργασίας μέσω τηςσύστασης διαδημοτικών αναπτυξιακών συνδέσμων και της σύναψης διαδημοτικώνσυμβάσεων με στόχο την παροχή υπηρεσιών και την κατασκευή έργων. Οι μορφέςδιαδημοτικής και διακοινοτικής συνεργασίας διαφέρουν μεταξύ χωρών και τομέωνδραστηριοποίησης των ΟΤΑ. Εκτός από τις αναγκαστικές η εθελούσιες συνενώσεις Δήμωνκαι κοινοτήτων, στα μεγάλα αστικά κέντρα οι μεταρρυθμιστικές πρωτοβουλίες αφορούν στηνθεσμοθέτηση νέων μορφών μητροπολιτικής διοίκησης ή αυτοδιοίκησης μέσω τηςδημιουργίας μικτών σχημάτων μητροπολιτικής διακυβέρνησης με τη συμμετοχή των ΑΤΑ καικοινωνικών και οικονομικών φορέων.Παράλληλα, η εμπειρία αναδεικνύει πλήθος οργανωτικών και λειτουργικών μορφώνδιαδημοτικής και διακοινοτικής συνεργασίας μέσω συνδέσμων για την παροχήσυγκεκριμένων υπηρεσιών, όπως η ύδρευση, η συγκοινωνία, η σύσταση διαδημοτικώνεπιχειρήσεων με σκοπό την επιδίωξη ευρύτερων στόχων όπως είναι η αναπτυξιακήσυνεργασία, η διαχείριση κοινών φυσικών πόρων, και η εκπόνηση διαχειριστικών σχεδίων για28


εξειδικευμένα προβλήματα που υπερβαίνουν τις υπάρχουσες διοικητικές διαιρέσεις. Κοινόςπαρανομαστής των πρωτοβουλιών αυτών είναι η επίτευξη οικονομιών κλίμακας, η συνέργειαστην παροχή υπηρεσιών προς τους πολίτεςΟι μεταρρυθμίσεις αυτές επιδιώκουν την επίτευξη καλύτερων οικονομιών κλίμακας μέσωσυνεργειών και της προώθησης της συμπληρωματικότητας οικονομικών πόρων,υλικοτεχνικής υποδομής και του ανθρώπινου δυναμικού των επιμέρους ενοτήτων. Η εδαφικήαναδιάταξη των Δήμων και κοινοτήτων οδήγησε σε σημαντικές αναδιαρθρώσεις στοεσωτερικό τους με στόχο τον εξορθολογισμό των δομών τους μέσω της μεταφοράςαρμοδιοτήτων και λειτουργιών στους νέους δήμους από την κεντρική διοίκηση και τιςαποκεντρωμένες μονάδες της αλλά και την ενίσχυση της δημοκρατικής λειτουργίας μέσω τηςδημιουργίας νέων θεσμών δημοτικής αποκέντρωσης όπως τα δημοτικά διαμερίσματα, τατοπικά και συνοικιακά συμβούλια τα οποία εκπροσωπούνται στα νέα δημοτικά συμβούλια.Η Δανία αποτελεί το κυριότερο ίσως παράδειγμα χώρας της ΕΕ που προχώρησε, το χρονικόδιάστημα 2002-2007, σε αλλαγές στο Αυτοδιοικητικό της Σύστημα. Αν και ως μοντέλοανάπτυξης η χώρα αυτή διαφέρει αισθητά από την Ελλάδα καθώς είναι σε μεγάλο βαθμόαποκεντρωμένη, εντούτοις τα προβλήματα που οδήγησαν στην πρόσφατη διοικητικήμεταρρύθμιση εμφανίζουν πολλές ομοιότητες ανάμεσα στις δύο χώρες.Η εν λόγω χώρα αντιμετωπίζει, όπως και οι περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες, τεράστιεςπροκλήσεις. Η έξαρση του φαινομένου της παγκοσμιοποίησης και της οικονομικήςφιλελευθεροποίησης της αγοράς, τα νέα κοινωνικά δεδομένα - γήρανση του πληθυσμού,υπογεννητικότητα, εισροή μεταναστών - ασκούν εντονότατες πιέσεις στο σύστημακοινωνικής πρόνοιας το οποίο είναι κατεξοχήν αρμοδιότητα της τοπικής αυτοδιοίκησης.Επανεξετάζοντας λοιπόν τη λειτουργία του συστήματος τοπικής και περιφερειακήςαυτοδιοίκησης, το οποίο είχε ήδη διανύσει περίπου 30 χρόνια ζωής, διαπιστώθηκε ότι τομικρό μέγεθος των διοικητικών δομών των Δήμων, ο μη ξεκάθαρος καταμερισμόςτων αρμοδιοτήτων και η ύπαρξη επικαλύψεων ανάμεσα στα τρία διοικητικά επίπεδακαθιστούσαν το σύστημα δαπανηρό και αναποτελεσματικό. Η μέχρι τότε διαίρεση τωναρμοδιοτήτων θεωρήθηκε ότι δεν ήταν οικονομικά συμφέρουσα ενώ το μέγεθος τωνΠεριφερειών και των Δήμων δεν ήταν ικανό να συμβάλλει στην αποτελεσματική άσκηση τωναρμοδιοτήτων και ο υφιστάμενος καταμερισμός των αρμοδιοτήτων του δημοσίου τομέα ήτανακατάλληλος.Το έμβλημα της διοικητικής μεταρρύθμισης της Δανίας αποτυπώθηκε στην φράση«Αποτελεσματικότερος και Απλούστερος Δημόσιος Τομέας». Έτσι μετά την ολοκλήρωσηςτης μεταρρύθμισης οι 14 Κομητείες αντικαταστάθηκαν από 5 Περιφέρειες (β΄ βαθμόςαυτοδιοίκησης), ενώ οι 275 Δήμοι (α΄ βαθμός αυτοδιοίκησης) μειώθηκαν σε 98. Μετά τηνμεταρρυθμιστική προσπάθεια το μέγεθος των Δήμων αυξήθηκε και μεταφέρθηκανπεραιτέρω αρμοδιότητες στους ΟΤΑ, οι μεγάλοι Δήμοι έθεσαν τις βάσεις για μια πιοξεκάθαρη κατανομή αρμοδιοτήτων γεγονός που δημιούργησε μια διοικητική δομή με29


μεγαλύτερη διαφάνεια, ενισχύθηκε ο ξεκάθαρος καταμερισμός των αρμοδιοτήτων.Δημιουργήθηκαν οι προϋποθέσεις για αύξηση του δημοκρατικού ελέγχου και ιεράρχηση τωνπροτεραιοτήτων των αρμοδιοτήτων. Επιπλέον οι μεγαλύτεροι Δήμοι διευκολύνουν τηνκεντρική εξουσία να θέσει στόχους για τους ΟΤΑ και θα ενισχύσει περαιτέρω την διοίκησημέσω στόχων.30


2.3 Απαριθμήστε αναλυτικά τα διατάγματα και τις κανονιστικές πράξεις που πρέπει ναεκδοθούν, προκειμένου να εφαρμοστεί πλήρως η αξιολογούμενη ρύθμιση καιπεριγράψτε για κάθε μία από αυτές τυχόν θέματα που πρέπει να προσεχθούν κατά τηνεφαρμογή της.2.3.1 Το ρυθμιστικό αποτύπωμα του σχεδίου νόμου.Το νομοσχέδιο προβλέπει την έκδοση 118 πράξεων που αφορούν στην εξειδίκευση όρων καιπροϋποθέσεων ενεργοποίησης του νόμου. Από τις πράξεις αυτές η συντριπτική πλειοψηφία,77.9% (92) αφορά σε Υπουργικές αποφάσεις ενώ το υπόλοιπο 22% (26) σε προεδρικάδιατάγματαΠίνακας 1- Πράξεις που απαιτούνται για την υλοποίηση του νόμουΑριθμός %Προεδρικά Διατάγματα 26 22Υπουργικές Αποφάσεις 92 77.9Σύνολο 118 100Ως προς τα προεδρικά διατάγματα το 73.1% (19) εκδίδονται ύστερα από πρόταση τουΥΠΕΣΑΗΔ σε συνεργασία με άλλους συναρμόδιους υπουργούς, στις περισσότερεςπεριπτώσεις τον Υπ. ΟΙΚ για ζητήματα που σχετίζονται με τη μεταβίβαση αρμοδιοτήτων καιτων αντίστοιχων πόρων και προσωπικού στους νέους δήμους και τις περιφέρειες.Πίνακας 2 - Πρωτοβουλία έκδοσης Προεδρικών ΔιαταγμάτωνΑριθμός %Πρόταση ΥΠΕΣΑΗΔ 7 26.9Πρόταση ΥΠΕΣΑΗΔ και άλλωνσυναρμόδιων Υπουργών 19 73.1Σύνολο 26 100,0Ως προς τις ΥΑ στη συντριπτική τους πλειοψηφία, 68.5 % (63) αφορούν σε αποφάσεις τουΥΠΕΣΑΗΔ ενώ μόλις το 30.5 % (28) αφορούν σε κοινές αποφάσεις του ΥΠΕΣΑΗΔ και άλλωνσυναρμόδιων υπουργών, ενώ μόλις δύο εξουσιοδοτήσεις αφορούν σε υπουργικές απόφαση31


χωρίς την εμπλοκή του ΥΠΕΣΑΗΔ. Ο μεγαλύτερος αριθμός των εξουσιοδοτήσεων, 73.9% (68περιπτώσεις), για την έκδοση υπουργικών αποφάσεων προβλέπει σαφές και δεσμευτικόχρονοδιάγραμμα για την έκδοσή τους (βλ. Πίνακα 4). Το 26.1% (24 περιπτώσεις) τωνεξουσιοδοτήσεων παρέχουν διακριτικής ευχέρειας για την έκδοση των σχετικών υπουργικώναποφάσεων. Το 14.1% (13) των εξουσιοδοτήσεων αυτών αφορά σε αποφάσεις τουΥΠΕΣΑΗΔ ενώ το υπόλοιπο 10.8% (10) αφορά στην έκδοση κοινών υπουργικών αποφάσεωντου ΥΠΕΣΑΗΔ και άλλων συναρμόδιων υπουργών. Τα ζητήματα που ρυθμίζονται με τιςεξουσιοδοτήσεις αυτές παρουσιάζονται αναλυτικά στον Πίνακα 4.Πίνακας 3 - Υπουργικές ΑποφάσειςΥΠΕΣΑΗΔ %ΚοινέςΥΑ %‘ΆλλοΥπ.Δέσμιας54αρμοδιότητας 50 .3 18 19.5 -Διακριτική14Ευχέρεια 13 .1 10 10.8 168Σύνολο 63 .5 28 30.5 1% Σύνολο%68 73.91 24 26.11 92100Στο παράρτημα Ι (σελ.141) παρουσιάζεται αναλυτικά το χρονοδιάγραμμα έκδοσης τωνπράξεων αυτών. Στον πίνακα 4 που ακολουθεί γίνεται αναλυτική παρουσίαση τωνεξουσιοδοτικών διατάξεων του νόμου.Πίνακας 4- Αναλυτική Παρουσίαση εξουσιοδοτικών διατάξεωνΆρθρο Πράξη ΠεριγραφήΧρόνος11 (3) Απόφαση Υπ. Εργασίαςκαι ΚοινωνικήςΑσφάλισης19 (3γ) Απόφαση ΥΠΕΣΑΗΔκαι Υπ. ΟικΠρόβλεψη για τη χορήγηση ειδικήςάδειας σε ιδιωτικούς υπαλλήλους για τηνάσκηση του εκλογικού δικαιώματος στοδήμο που ανήκουνΔυνατότητα αναπροσαρμογής ποσώνυπέρ του Δημοσίου που καταθέτουν οιυποψήφιοι δήμαρχοι, δημοτικοίσύμβουλοι και σύμβουλοι δημοτικήςκοινότητας24 (2) Απόφαση ΥΠΕΣΑΗΔ Καθορισμός διαστάσεων και μορφήςψηφοδελτίων για Δημοτικές εκλογέςΔυνητικήΔυνητική1/10/201032


30 (1) Απόφαση ΥΠΕΣΑΗΔ Καθορισμός αριθμού δημοτικώνσυμβούλων των εκλογικών Περιφερειώντων Δήμων βάσει του πληθυσμού τους(περιπτώσεις β και γ άρθρου 25)67 (10) Απόφαση ΥΠΕΣΑΗΔμετά από πρόταση τηςΚεντρικής ΈνωσηςΔήμωνΔυνατότητα έκδοσης πρότυπουκανονισμού λειτουργίας του ΔημοτικούΣυμβουλίου71 (2) Απόφαση ΥΠΕΣΑΗΔ Ορισμός απαραίτητων βιβλίων καιαρχείων Δήμων καθώς καιπροδιαγραφών και τρόπου ψηφιακήςτους τήρησης71 (3) Απόφαση ΥΠΕΣΑΗΔ Καθορισμός προδιαγραφών και ειδικών79 (3) Απόφαση ΥΠΕΣΑΗΔγνώμη της ΚεντρικήςΈνωσης Δήμων80 (4) Απόφαση ΥΠΕΣΑΗΔγνώμη της ΚεντρικήςΈνωσης Δήμων93 (4) Απόφαση ΥΠΕΣΑΗΔ,ΥΠ.ΟΙΚ. και Υπ.Εργασίας καιΚοινωνικής Ασφάλισηςτεχνικών ως προς τη σύνθεση, τοπεριεχόμενο, την προσβασιμότητα καιγενικότερα τη δημιουργία, συντήρηση,ανανέωση και λειτουργία της ιστοσελίδαςκάθε δήμουΟρισμός εξόδων κίνησης στουςπροέδρους συμβουλίων δημοτικώνκοινοτήτωνΟρισμός εξόδων κίνησης στουςπροέδρους συμβουλίων τοπικώνκοινοτήτων καιν εκπροσώπους τοπικώνκοινοτήτωνΚαθορισμός διαδικασίας καταβολήςεισφορών, επί των αποδοχών τηςοργανικής θέσης, στους οικείουςασφαλιστικούς οργανισμούς αιρετώνοργάνων του δήμου που έχουν τηνυπαλληλική ιδιότητα.6/2010Μέχρι τον12/2010Μέχρι τον12/2010Μέχρι τον12/2010Μέχρι 12/2010Μέχρι 12/2010Μέχρι τον12/201033


94 (3 Α .α) Προεδρικό διάταγμα μεπρότασητωνΥπουργώνΕσωτερικών,Αποκέντρωσης καιΗλεκτρονικήςΔιακυβέρνησης,Οικονομικών και Υγείαςκαι ΚοινωνικήςΑλληλεγγύης καικατόπιν γνώμης τηςΚεντρικής ΈνωσηςΔήμων94 (4/31) Απόφαση ΥΠΕΣΑΗΔκαι Υπ. Πολιτισμού καιΤουρισμού95 (6β) Προεδρικό Διάταγμα μεπρόταση ΥΠΕΣΑΗΔ καιΥπ. ΟΙΚ.Μεταβίβαση στους δήμους αρμοδιοτήτωνπου ασκούνται από τις Δ.Υ.Π.Ε.περιλαμβανομένων και αρμοδιοτήτωντων Μονάδων Πρωτοβάθμιας Υγείας(Μ.Π.Υ.), καθώς και αρμοδιότητες τουΥπουργείου Υγείας και ΚοινωνικήςΑλληλεγγύηςΣτο ίδιο διάταγμα καθορίζονται οι ειδικέςρυθμίσεις και η μεταβατική περίοδος γιατην έναρξη άσκησής τους, η οποία δενμπορεί να υπερβεί τη διετία.Με το ανωτέρω διάταγμα ρυθμίζεται ηαπόδοση στους δήμους των ανάλογωνοικονομικών πόρων, για την άσκηση τωνμεταβιβαζόμενων αρμοδιοτήτων, ηκατάργηση υπηρεσιακών μονάδων τωνΔ.Υ.Π.Ε και των αντίστοιχων οργανικώντους θέσεων, καθώς και η μετάταξηπροσωπικού, που κατείχε, μεοποιαδήποτε σχέση εργασίας, τιςκαταργηθείσες οργανικές θέσεις, κατ’ανάλογη εφαρμογή της διαδικασίας πουπροβλέπεται στο άρθρο 257 τουπαρόντος.Μεταβίβαση στους Δήμους της άσκησηςεποπτείας επί των Εθνικών ΑθλητικώνΚέντρων.Προσδιορισμός ειδικότερα των ΕθνικώνΑθλητικών Κέντρων, κατ΄ αντιστοιχίαπρος τους οικείους δήμους, εξειδίκευσηθεμάτων που αναφέρονται στηνεποπτεία, καθώς και κάθε σχετικούτεχνικού, λεπτομερειακού καιδιαδικαστικού ζητήματος.Ολική ή μερική κατάργηση τωνυπηρεσιακών μονάδων της Περιφέρειας,που ασκούσαν τις μεταβιβασθείσεςαρμοδιότητες στους Δήμους, καθώς καιτων αντίστοιχων οργανικών τους θέσεωνΡύθμιση μετάταξης προσωπικού τωνΠεριφερειών που κατείχε οργανικέςθέσεις καθώς και μεταβίβαση τωναντίστοιχων οικονομικών πόρων για τηνάσκηση των σχετικών αρμοδιοτήτων2 έτη από τηδημοσίευσητου παρόντος1 έτος από τηδημοσίευσητου παρόντοςΆμεσα με τηδημοσίευσητου νόμουκαθώς υπάρχειπροθεσμία 1μηνός γιαεθελούσιαμετάταξη και 2μηνών από τηνδημοσίευσητου νόμου γιατην έκδοσητων σχετικώναποφάσεωναπό τον ΓΓ τηςΠεριφέρειας34


95 (7) Απόφαση ΥΠΕΣΑΗΔ Ρύθμιση ειδικών, τεχνικών καιλεπτομερειακών ζητημάτων για τηνάσκηση των μεταφερόμενωναρμοδιοτήτων και την παροχή διοικητικήςυποστήριξης του παρόντος άρθρου τωνπροηγούμενων παραγράφων του άρθρουαυτού.99 (7) Απόφαση ΥΠΕΣΑΗΔ Ρύθμιση κάθε αναγκαίας λεπτομέρειαςγια την εφαρμογή του θεσμού τωνσυμβάσεων διαδημοτικής ήδιαβαθμιδικής συνεργασίας100 (1β)Απόφαση ΥΠ.ΟΙΚ. καιΕργασίας καιΚοινωνικώνΑσφαλίσεωνΡύθμιση συμμετοχής τραπεζών καιπιστωτικών ιδρυμάτων σεπρογραμματικές συμβάσεις.12/2010Μέχρι τον12/2010Κατάπερίπτωση103 (2)Απόφαση ΥΠΕΣΑΗΔ Ρύθμιση θεμάτων σχετικά με τηλειτουργία των σχολικών επιτροπών, τηνκατανομή των πιστώσεων, τον τρόπο καιτη διαδικασία πραγματοποίησης,δικαιολόγησης και ελέγχου των πάσηςφύσεως εσόδων και εξόδων, καθώς καικάθε αναγκαία λεπτομέρεια.Μέχρι 12/2010103 (3)103 (7)Απόφαση ΥΠΕΣΑΗΔΑπόφαση ΥΠΕΣΑΗΔΜετά από γνώμη τηςΚεντρικής ΈνωσηςΔήμωνΔιατήρηση ως αυτοτελών ΝΠΔΔ Δήμωντων οποίων η δραστηριότητα απόπλευράς ευρύτερης αναγνώρισης,εξειδικευμένουαντικειμένου,μακροχρόνιας απόδοσης έργου καιγενικότερης καταξίωσης της προσφοράςτους δικαιολογεί την ανωτέρωδιατήρηση.Έκδοση πρότυπου κανονισμούλειτουργίας νομικών προσώπων Δήμωνκαι αποκεντρωμένων υπηρεσιών τους.Κατάπερίπτωσημετά απόαίτημα τωνοικείωνδημοτικώνσυμβουλίωνΔιακριτικήΕυχέρεια104 (6)Προεδρικό ΔιάταγμαμεπρότασηΥΠΕΣΑΗΔ και ύστερααπό γνώμη τηςΚεντρικής ΈνωσηςΔήμωνΡύθμιση θεμάτων σχετικά με τηδιαδικασία συγχώνευσης των ΦΟ.Δ.Σ.Α.περιλαμβανομένων και των ειδικότερωνζητημάτων της χρονικής διάρκειας, τουπροσδιορισμού της έδρας, του τρόπουκαθορισμού του ύψους των ετήσιωνεισφορών των Δήμων, σε συνάρτηση μετην αποτίμηση των τυχόν περιουσιακώνστοιχείων των συγχωνευομένωνΦΟ.Δ.Σ.Α. καθώς και της διαδικασίαςλύσεως εκείνων που λειτουργούν υπόμορφή ανωνύμων εταιρειών.30/6/2011127 (2) Απόφαση ΥΠΕΣΑΗΔ Καθορισμός διαστάσεων ψηφοδελτίωνγια Περιφερειακές εκλογές1/10/201035


131 (1) Απόφαση ΥΠΕΣΑΗΔ Καθορισμός διαστάσεων φακέλων,εντύπου γνωρίσματός και απόχρωσήςτους για Περιφερειακές εκλογές134 (3) Απόφαση ΥΠΕΣΑΗΔ Καθορισμός διακριτικού γνωρίσματος καικάθε άλλης λεπτομέρειας που αφορά τομέγεθος, το σχήμα των καλπών, καθώςκαι θέματα και αναγκαίες λεπτομέρειεςπου ανακύπτουν από την ταυτόχρονηδιενέργεια των εκλογών των δημοτικώναρχών και των αρχών της Περιφέρειας136 (1) Απόφαση ΥΠΕΣΑΗΔ Καθορισμός αριθμού Περιφερειακώνσυμβούλων των εκλογικών Περιφερειώντων Περιφερειών με βάση τον πληθυσμότους167 (6) Απόφαση ΥΠΕΣΑΗΔμετά από πρόταση τηςΈνωσης ΠεριφερειώνΕλλάδοςΔυνατότητα έκδοσης πρότυπουκανονισμού λειτουργίας τουΠεριφερειακού Συμβουλίου182 (9) Απόφαση ΥΠΕΣΑΗΔ Ρύθμιση θεμάτων σχετικά με τηδιαδικασία καταβολής των εισφορών, επίτων αποδοχών της θέσης που κατέχουνπεριφερειάρχες, αντιπεριφερειάρχες καιπρόεδροι των περιφερειακώνσυμβουλίων, στους οικείουςασφαλιστικούς φορείς.182 (9) Απόφαση ΥΠΕΣΑΗΔ Ρύθμιση θεμάτων σχετικά με τηδιαδικασία καταβολής των εισφορών, επίτων αποδοχών της θέσης που κατέχουνπεριφερειακοί σύμβουλοι και μέλη τηςοικονομικής και των λοιπών διοικητικώνεπιτροπών που υπηρετούν ως υπάλληλοιστον ιδιωτικό τομέα στους οικείουςασφαλιστικούς φορείς, καθώς και κάθεαναγκαία λεπτομέρεια.186 Ζ Ιβ Προεδρικό Διάταγμα μεπρόταση ΥΠΕΣΑΗΔ,Υπ.ΟΙΚ. και Υπ. Υγείαςκαι ΚοινωνικήςΑλληλεγγύης κατόπινγνώμης της ΈνωσηςΠεριφερειών Ελλάδας186 VΙΙα. Προεδρικό Διάταγμαμε πρόταση τωνΥΠΕΣΑΗΔ και Υπ.Υποδομών, Μεταφορώνκαι ΔικτύωνΚαθορισμός ειδικών ρυθμίσεων καιμεταβατική περίοδος για την έναρξηάσκησης αρμοδιοτήτων των ΔΥΠΕ.Μεταβίβαση αρμοδιοτήτων του Υπ.Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύηςκαθώς και αρμοδιοτήτων των ΜονάδωνΠρωτοβάθμιας Υγείας.Απόδοση αναγκαίων πόρων για τηνάσκηση των παραπάνω αρμοδιοτήτων,κατάργηση μονάδων ΔΥΠΕ και τωναντίστοιχων οργανικών θέσεων, μετάταξηπροσωπικού που κατείχε τιςκαταργηθείσες θέσεις.Καθορισμός των αποφαινομένων καιγνωμοδοτικών οργάνων, καθώς και κάθεαναγκαίας λεπτομέρειας, για θέματαέργων, μελετών και υπηρεσιών τωνΠεριφερειών, που υπάγονται στιςδιατάξεις του ν. 3316/2005 (Φ.Ε.Κ. 42Α΄).1/10/20101/10/20106/201012/2010Μέχρι 12/2010Μέχρι 12/2010Το αργότερο 2έτη από τηνέναρξη ισχύοςτου νόμουΜέχρι 12/201036


186 VΙΙβ. Προεδρικό Διάταγμαμε πρόταση τωνΥΠΕΣΑΗΔ και Υπ.Οικονομίας,Ανταγωνιστικότητας καιΝαυτιλίας186 VIIΙ. Aποφάσεις ΥΠΕΣΑΗΔκαι του, κατάπερίπτωση, αρμόδιουΥπουργούΚαθορισμός τρόπου διενέργειας τωνπρομηθειών των Περιφερειών, στοπλαίσιο σχετικού κανονισμού.Ρύθμιση ειδικότερων θεμάτων πουσχετίζονται με τον τρόπο άσκησης τωναπονεμόμενων στις Περιφέρειεςαρμοδιοτήτων.Μέχρι 12/2010Μέχρι 12/2010186 Η 21 Απόφαση ΥΠΕΣΑΗΔκαι Πολιτισμού καιΤουρισμού187 Προεδρικό Διάταγμα, μεπρότασητωνΥΠΕΣΑΗΔ, Υπ. Οικ. καιτου κατά περίπτωσηαρμόδιου Υπουργού,κατόπιν γνώμης τηςΈνωσης ΠεριφερειώνΕλλάδος187 Προεδρικό Διάταγμα, μεπρότασητωνΥΠΕΣΑΗΔ, Υπ. Οικ. καιτου κατά περίπτωσηαρμόδιου Υπουργού,κατόπιν γνώμης τηςΈνωσης ΠεριφερειώνΕλλάδος και σύμφωνηςγνώμηςτουεποπτεύοντοςΥπουργού και τουδιοικητικού τουςσυμβουλίου.190 (2θ) Απόφαση ΥΠΕΣΑΗΔμετά από γνώμη τηςΚεντρικής ΈνωσηςΔήμων192 (1α) Απόφαση ΥΠΕΣΑΗΔκαι Υπ. ΟικονομίαςΑνταγωνιστικότητας καιΝαυτιλίαςΗ άσκηση εποπτείας επί των ΕθνικώνΑθλητικών Κέντρων, που καθορίζονται.Εξειδίκευση θεμάτων που αναφέρονταιστην εποπτεία, καθώς και κάθε σχετικότεχνικό, λεπτομερειακό και διαδικαστικόζήτημα.Δυνατότητα μεταβίβασης στις Περιφέρειεςαρμοδιοτήτων της Κεντρικής Διοίκησης,που συνάπτονται με εκείνες πουαπονεμήθηκαν, κατά τομείς, με τοπροηγούμενο άρθρο, εφόσον υπηρετούναναπτυξιακού και λειτουργικούχαρακτήρα περιφερειακές ανάγκες καιδεν θίγουν θέματα που σχετίζονται με τηνάσκηση ενιαίας κρατικής πολιτικής.Ρύθμιση της μεταβίβασης τωναντίστοιχων οικονομικών πόρων για τηνάσκησή τους.Δυνατότητα μεταβίβασης αρμοδιοτήτωνκαι των αντίστοιχων πόρων για τηνάσκησή τους που ανήκουν σε ΝΠΔΔ ήδημόσιες επιχειρήσεις και οργανισμούςκοινής ωφέλειαςΚαθορισμός διαδικασίας καιπροϋποθέσεων υπό τις οποίες είναιδυνατή η καταβολή της αμοιβής τουΠεριφερειακού Ταμείου Ανάπτυξης απότους πόρους του άρθρ. 25 του Ν.1828/1989, ΦΕΚ 2 Α όπως ισχύει όταν ηανάθεση προς το Ταμείο έχει γίνει απόΔήμοΠροσδιορισμός ποσοστού από τιςχρηματοδοτήσεις που διαχειρίζεται τοΠεριφερειακό Ταμείο Ανάπτυξης καιαποτελεί τους πόρους του.Εντός ενόςέτους από τηδημοσίευσητου παρόντοςΔιακριτικήΕυχέρειαΔιακριτικήΕυχέρεια12/201012/201037


192 (4) Απόφαση ΥΠΕΣΑΗΔ,ΟικονομίαςΑνταγωνιστικότητας καιΝαυτιλίας193 (2) Απόφαση ΥΠΕΣΑΗΔ,μετά από γνώμη του ΔΣτου ΠεριφερειακούΤαμείου Ανάπτυξης195 (4) Απόφαση ΥΠΕΣΑΗΔμετά από γνώμη τηςΈνωσης Περιφερειών197 (1δ) Απόφαση ΥΠΕΣΑΗΔμετά από γνώμη τηςΈνωσης ΠεριφερειώνΕλλάδαςΚαθορισμός χρήσης των εσόδων απότους τόκους των καταθέσεων τουΤαμείου στην Τράπεζα της Ελλάδος ήστο ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείωνή σε άλλη Τράπεζα.Κατάρτιση κανονισμού οικονομικήςδιοίκησης και διαχείρισης, επιβολής,βεβαίωσης και είσπραξης τελών,δικαιωμάτων και εισφορών καθώς και τουτακτικού και έκτακτου ελέγχου τωνΤαμείωνΔυνατότητα καθορισμού ειδικότερωνόρων ή προϋποθέσεων, που αφορούνστο περιεχόμενο της απόφασης τουπεριφερειακού συμβουλίου για σύστασηή για συμμετοχή σε περιφερειακήεπιχείρηση, τα αναγκαία στοιχεία τηςοικονομοτεχνικής μελέτης, τη διαδικασίαελέγχου του περιεχομένου της καθώς καικάθε άλλο ειδικό ζήτημα αναγκαίο για τηνεφαρμογή του άρθρου αυτού.Καθορισμός των ειδικότερων στοιχείωνπου γνωστοποιούν οι περιφερειακέςεπιχειρήσεις, ο χρόνος και ο τρόποςυποβολής των στοιχείων και έκδοσης τηςαντίστοιχης βεβαίωσης, η διαδικασίαδημιουργίας και τήρησης του Μητρώου, οχρόνος έναρξης εφαρμογής τωνδιατάξεων της παρούσας παραγράφου,καθώς και κάθε ειδικό θέμα αναγκαίο γιατην εφαρμογή τους.199 (3) Απόφαση ΥΠΕΣΑΗΔ Καθορισμός διαδικασίας λήψης καιεφαρμογής της απόφασης μετατροπής ήπροσαρμογής του καταστατικούεπιχείρησης, κατά τις διατάξεις τουάρθρου αυτού, τα σχετικά με τη λύση καιεκκαθάριση των επιχειρήσεων, που δενπροσαρμόζονται στις διατάξεις τουπαρόντος και κάθε αναγκαία λεπτομέρειαγια την εφαρμογή των διατάξεων τουάρθρου αυτού.203 (5) Κοινή απόφασηΥΠΕΣΑΗΔ και Υπ.ΟΙΚ.205 (3) Προεδρικό Διάταγμα μεπρόταση ΥΠΕΣΑΗΔ,Υπ. ΟΙΚ.Καθορισμός τρόπου τήρησης του ειδικούλογαριασμού διαχείρισης των αναγκαίωνπόρων για την σύναψη διεθνώνσυνεργασιών των Περιφερειών και κάθεσχετικής λεπτομέρειαςΡύθμιση απόδοσης πόρων για τηνάσκηση των αρμοδιοτήτων σχεδιασμού,έγκρισης και παρακολούθησης τωνσχεδίων των ενδοπεριφερειακώνσυγκοινωνιών, την εκτέλεση έργων καιμελετών για τους δήμους τωνΠεριφερειών Βορείου και Νοτίου Αιγαίου12/201012/2010ΔιακριτικήΕυχέρεια12/2010ΔιακριτικήΕυχέρειαΔιακριτικήΕυχέρεια30/6/201138


206 (2) Προεδρικό Διάταγμα μεπρόταση ΥΠΕΣΑΗΔ,Υπ. ΟΙΚ.Ρύθμιση απόδοσης των ανάλογωνοικονομικών πόρων για την άσκηση τωναρμοδιοτήτων που μεταβιβάζονται βάσειτου άρθρου 204.206 (3) Απόφαση ΥΠΕΣΑΗΔ Ρύθμιση κάθε ειδικού, τεχνικού καιλεπτομερειακού ζητήματος, το οποίοσχετίζεται με την άσκηση τωναρμοδιοτήτων και την παροχή διοικητικήςυποστήριξης..208 (1) Προεδρικό Διάταγμα μεπρότασητωνΥΠΕΣΑΗΔ, Υπ. ΟΙΚ.,Υπ. Υποδομών,Μεταφορών καιΔικτύωνΣύσταση Νομικό Πρόσωπο ΙδιωτικούΔικαίου με την επωνυμία ΕρευνητικόΙνστιτούτο Νησιωτικής Πολιτικής καικαθορισμός των πόρων, της διοίκησηςκαι της έδρας του.209 Απόφαση ΥΠΕΣΑΗΔ Ορισμός εγγύτερου μη ορεινού δήμουπου παρέχει διοικητική υποστήριξη γιατην άσκηση αρμοδιοτήτων σε ορεινόδήμο210 ΙΙΙ Προεδρικά διατάγματα,με πρόταση τουΥπουργού Εσωτερικών,Αποκέντρωσης καιΗλεκτρονικήςΔιακυβέρνησης και τουκατά περίπτωσηαρμόδιου ΥπουργούΜεταβίβαση στη μητροπολιτικήΠεριφέρεια Αττικής και στην ΠεριφέρειαΚεντρικής Μακεδονίας για τημητροπολιτική Θεσσαλονίκης, επιπλέοναρμοδιοτήτων των ρητά αναφερόμενωντομέων δράσης που αφορούνπεριφερειακές ή τοπικές υποθέσεις καιασκούνται από Υπουργείο ή αυτοτελήδημόσια υπηρεσία..Καθορισμός λεπτομερειών για τηνεφαρμογή τους.Με τα ίδια διατάγματα μεταφέρονται οιαπαραίτητοι πόροι και οι αναγκαίεςοργανικές θέσεις προσωπικού, πουπροστίθενται στις οργανικές θέσεις τωνΠεριφερειών και καθορίζονται οιοργανικές μονάδες που θα ασκούν τιςμεταβιβαζόμενες αρμοδιότητες.211 (1) Απόφαση ΥΠΕΣΑΗΔ Σύσταση ειδικού διαβαθμιδικούσυνδέσμου, ως ΝΠΔΔ, με έδρα τηνΑθήνα, στον οποίο μετέχουν ημητροπολιτική Περιφέρεια Αττικής καιυποχρεωτικά όλοι οι Δήμοι του νομούΑττικής με σκοπό την προσωρινήαποθήκευση, την επεξεργασία, τηνανακύκλωση και την εν γένει αξιοποίησηκαι διάθεση στερεών αποβλήτων, τηλειτουργία σχετικών εγκαταστάσεων, τονκαθορισμό των ετήσιων εισφορών πουκαταβάλουν τα μέλη του συνδέσμου, τηνκατασκευή μονάδων επεξεργασίας καιαξιοποίησης καθώς και τηναποκατάσταση υφιστάμενων χώρωνεναπόθεσης (Χ.Α.Δ.Α.) εντός της χωρικήςαρμοδιότητας της Περιφέρειας Αττικής.Εντός διετίαςαπό τηνεγκατάστασητων νέωνΔήμων12/2010ΔιακριτικήΕυχέρεια12/201012/201012/201039


211 (4) Απόφαση ΥΠΕΣΑΗΔ Λύση και εκκαθάριση Ενιαίου ΣυνδέσμουΔήμων και Κοινοτήτων Νομού Αττικής(Ε.Σ.Δ.Κ.Ν.Α), ορισμός εκκαθαριστώντου, χρόνου αποπεράτωσης τηςεκκαθάρισης, καθώς και κάθε άλληςαναγκαίας λεπτομέρειας216 (5) Απόφαση ΥΠΕΣΑΗΔ Τοποθέτηση Ελεγκτή Νομιμότητας σε μιααπό τις Αυτοτελείς Υπηρεσίες ΟΤΑ216 (7) Απόφαση ΥΠΕΣΑΗΔ Ρύθμιση ειδικότερων θεμάτων σχετικά μετα προσόντα των υποψηφίων και τηδιαδικασία επιλογής του ΕλεγκτήΝομιμότητας.219 (3) Απόφαση ΥΠΕΣΑΗΔ Ρύθμιση ζητημάτων που σχετίζονται μετον ορισμό των μελών του ΥπηρεσιακούΣυμβουλίου της Αυτοτελούς ΥπηρεσίαςΕποπτείας ΟΤΑ και της διαδικασίαςενώπιον αυτού.222 Προεδρικό Διάταγμα μεπρόταση ΥΠΕΣΑΗΔ- Ρύθμιση θεμάτων οργάνωσης,καθορισμού των οργανικών μονάδων καιτων αρμοδιοτήτων τους, σύστασης καικατανομής οργανικών θέσεων τηςΑυτοτελούς Υπηρεσίας Εποπτείας Ο.Τ.Α.-Ρύθμιση θεμάτων που αφορούν τηνυπηρεσιακή κατάσταση του προσωπικούτης Αυτοτελούς Υπηρεσίας ΕποπτείαςΟ.Τ.Α. κατά παρέκκλιση του εκάστοτεισχύοντος Υπαλληλικού Κώδικα, όπως ταπροσόντα και η διαδικασία επιλογήςπροϊσταμένων οργανικών μονάδων τηςανωτέρω Υπηρεσίας.228 (5) Απόφαση ΥΠΕΣΑΗΔ Ρύθμιση ειδικότερων ζητημάτων τηςδιαδικασίας για τη χορήγηση αναστολήςπροσβαλλόμενων πράξεων των ΟΤΑ.12/201012/201012/201012/201012/201012/2010229 (2) Απόφαση ΥΠΕΣΑΗΔ Ρύθμιση διαδικασίας διεξαγωγής τωνεπιτόπιων ελέγχων από την ΑυτοτελήΥπηρεσία Εποπτείας ΟΤΑ.237 (1) Απόφαση ΥΠΕΣΑΗΔ Δυνατότητα παύσης δημοτικών καιπεριφερειακών συμβούλων, συμβούλωνδημοτικών διαμερισμάτων, τοπικώνσυμβούλων και τοπικών εκπροσώπωνγια σοβαρούς λόγους δημόσιουσυμφέροντος ύστερα από ειδικάαιτιολογημένη έκθεση του οικείου ΕλεγκτήΝομιμότητας και σύμφωνη γνώμηπειθαρχικού συμβουλίου12/2010Έκδοση κατάπερίπτωση237 (1) Απόφαση ΥΠΕΣΑΗΔ Συγκρότηση πειθαρχικού συμβουλίου Έκδοση κατάπερίπτωση238 (2) Απόφαση ΥΠΕΣΑΗΔ Διαπίστωση έναρξης λειτουργίας κάθε 12/2010Αυτοτελούς Υπηρεσίας Εποπτείας Ο.Τ.Α.40


239 (1) Απόφαση ΥΠΕΣΑΗΔ Μετατάξεις προσωπικού κρατικήςΠεριφέρειας στην οικεία ΑυτοτελήΥπηρεσία Εποπτείας Ο.Τ.Α (ΠΕΔιοικητικού με πτυχίο Νομικού Τμήματος,ΠΕ Οικονομικού και ΠΕ Μηχανικώνδιαφόρων κλάδων των υπηρεσιών τωνκρατικών Περιφερειών)239 (2) Κοινές Υπουργικέςαποφάσεις ΥΠΕΣΑΗΔκαι κατά περίπτωσηαρμόδιου ΥπουργούΜετατάξεις προσωπικού κρατικήςΠεριφέρειας στην οικεία ΑυτοτελήΥπηρεσία Εποπτείας Ο.Τ.Α (Μόνιμοιυπάλληλοι δημοσίων υπηρεσιών,νομικών προσώπων δημοσίου δικαίουκαι οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησηςπρώτου και δεύτερου βαθμού ΠΕΔιοικητικού με πτυχίο Νομικού Τμήματος,ΠΕ Οικονομικού και ΠΕ Μηχανικώνδιαφόρων κλάδων, απόφοιτοι ΕΣΤΑ,ΕΚΔΑΑ)Καθορισμός χρόνου μετατάξεων καθώςκαι αυτοτελούς υπηρεσίας στην οποίατοποθετούνται240 (1) Απόφαση ΥΠΕΣΑΗΔ Τοποθέτηση αποφοίτων της 3 ης και 20 ηςεκπαιδευτικής σειράς της ΕΣΤΑ και ΕΣΔΔστην Αυτοτελή Υπηρεσία Εποπτείας ΟΤΑμετά από αίτησή τους241 (7) Προεδρικό διάταγμα μεπρότασητωνΥΠΕΣΑΗΔ καιΟικονομικών246 (2 α ) Κοινή απόφασηΥΠΕΣΑΗΔ και τουοικείου Υπουργού, μετάαπό σύμφωνη γνώμη,τόσο του υπηρεσιακούσυμβουλίου της οικείαςΠεριφέρειας, όσο καιεκείνου του φορέαυποδοχής, καθώς καιγνώμη του οικείουΠεριφερειάρχη.247 (1) Απόφαση ΥΠΕΣΑΗΔκαιαρμόδιοεποπτεύοντα ΥπουργόΚατάρτιση πρότυπου εσωτερικούοργανισμού Οργάνωσης και Λειτουργίαςτων ΠεριφερειώνΜετατάξεις σε υπηρεσίες του Δημοσίουπροσωπικού των Περιφερειών.Αποσπάσεις υπαλλήλων τωνΠεριφερειών σε δημόσιες υπηρεσίες καιΝΠΔΔ ή δήμους της χωρικήςαρμοδιότητας της Περιφέρειας κατόπιναιτιολογημένου αιτήματος του οικείουδημάρχου και απόφασης του ΓΓ τηςΠεριφέρειας.Έκδοση εντός3 μηνών απότην λήξη τηςπροθεσμίαςυποβολήςαιτήσεων.Ισχύς από1/1/2011Έκδοση εντός3 μηνών απότην λήξη τηςπροθεσμίαςυποβολήςαιτήσεων.Μετά απόαίτηση τωνενδιαφερόμενων 1 μήνα απότηναποφοίτησήτους12/2010ΚατάπερίπτωσηΚατάπερίπτωση41


247 (11α) Υπουργική απόφασηεποπτεύοντοςΥπουργού κατάπερίπτωση259 (2) Προεδρικό Διάταγμα μεπρόταση του ΥΠΕΣΑΗΔκαι Υπ. Οικ.259 (4) Κοινή υπουργικήαπόφαση ΥΠΕΣΑΗΔκαι Οικονομικών μετάαπό γνώμη τηςΚεντρικής ΈνωσηςΔήμων259 (5) Κοινή υπουργικήαπόφαση ΥΠΕΣΑΗΔ,Υπ. Οικ. και Υπ.Οικονομίας,Ανταγωνιστικότητας καιΝαυτιλίας, ύστερα απόγνώμη της ΚεντρικήςΈνωσης ΔήμωνΑπόσπαση έως επτά (7) και τριών (3)υπαλλήλων των Περιφερειών σε γραφείατων περιφερειαρχών καιαντιπεριφερειαρχών αντιστοίχως καικαθορισμός του φορέα που βαρύνεται μετη μισθοδοσία τους.Αύξηση ποσοστών φόρων (ΦΕΦΝΠ,ΦΠΑ) για την κάλυψη κόστους μεταφοράςαρμοδιοτήτων στους ΔήμουςΚαθορισμός κριτηρίων, τρόπου καιδιαδικασίας κατανομής των ΚΑΠ πουεγγράφονται στον ΤακτικόπροϋπολογισμόΚατανομή των ΚΑΠ που εγγράφονταιστον προϋπολογισμό ΔημοσίωνΕπενδύσεων, καθορισμός διαδικασίας καιτρόπου κατανομής βάσει ιδίως τωνδημογραφικών, γεωμορφολογικών,διοικητικών, οικονομικών, κοινωνικών,περιβαλλοντικών και πολιτιστικώνχαρακτηριστικών κάθε δήμου259 (6) Αποφάσεις ΥΠΕΣΑΗΔ Κατανομή εσόδων από τακτικόπροϋπολογισμό στους δικαιούχους260 (2) Προεδρικό Διάταγμα μεπρόταση του ΥΠΕΣΑΗΔκαι Υπ. Οικ.260 (5) Απόφαση ΥΠΕΣΑΗΔκαι Υπ. Οικ. και Υπ.Οικονομίας,Ανταγωνιστικότητας καιΝαυτιλίας, ύστερα απόγνώμη της ΈνωσηςΠεριφερειώνΑύξηση ποσοστών φόρων (ΦΕΦΝΠ καιΦΠΑ) για την κάλυψη κόστους μεταφοράςαρμοδιοτήτων στις ΠεριφέρειεςΚαθορισμός επί των συνόλου των ΚΑΠ,του ποσοστού που προορίζεται για τηνκάλυψη λειτουργικών και λοιπών γενικώνδαπανών, το ποσοστό που προορίζεταιγια την κάλυψη επενδυτικών δαπανών, τοποσοστό που αποτελεί έσοδο τηςΈνωσης Περιφερειών Ελλάδας καθώς καιο τρόπος και η διαδικασίας κατανομήςτων ποσών που αναλογούν σε αυτά.260 (7) Αποφάσεις ΥΠΕΣΑΗΔ Κατανομή εσόδων από τακτικόπροϋπολογισμό στους δικαιούχους261 (1) Κοινή υπουργικήαπόφαση ΥΠΕΣΑΗΔκαι Υπ.ΟΙΚ. μετά απόγνώμη της ΚΕΔΚΕ261 (2) Κοινή υπουργικήαπόφαση ΥΠΕΣΑΗΔκαι Υπ.ΟΙΚ.Ορισμός ποσοστού επί του ποσοστούαύξησης του πόρου της περίπτωσης βτης παρ. 1 του άρθρου 259 ως τοπικόέσοδο των Δήμων ανάλογα με ταφορολογικά έσοδα του συγκεκριμένουπόρου ση διοικητική τους Περιφέρεια γιατη χρηματοδότηση αποκλειστικάυπηρεσιών κοινωνικής αλληλεγγύης.Καθορισμός ποσοστού 20% επί τουπόρου της περίπτωσης γ της παρ. 1 τουάρθρου 259 ως τοπικού εσόδου τωνΔήμων ανάλογα με τα φορολογικά έσοδατου συγκεκριμένου πόρου ση διοικητικήτους Περιφέρεια για τη χρηματοδότησηδράσεων που αφορούν στονπολεοδομικό ιστό και στο δομημένοπεριβάλλον του δήμουΔιακριτικήΕυχέρεια31/12/201012/201012/2010Μηνιαίες,ετήσιες31/12/201012/2010Μηνιαίες,ετήσιεςΔιακριτικήΕυχέρειαΔιακριτικήΕυχέρεια42


262 (1) Απόφαση ΥΠΕΣΑΗΔ Ένταξη συγκεκριμένων δημοτικώνενοτήτων που αντιστοιχούν σεσυνενούμενο ΟΤΑ και Περιφερειών σεειδικό πρόγραμμα για την οικονομικήτους εξυγίανση, μετά από σχετικό τουςαίτημα ή κατ’ εξαίρεση χωρίς αίτημα ανσυντρέχουν οι προϋποθέσεις της παρ. 3του άρθρου.262 (4α α ) Απόφαση ΥΠΕΣΑΗΔ Διαπίστωση ανάγκης αξιολόγησηςοικονομικών στοιχείων ΟΤΑ απόορκωτούς λογιστές για την ένταξή τους σεειδικό πρόγραμμα εξυγίανσης.Απαγόρευση συνομολόγησης δανείων,αναστολή πρόσληψης προσωπικού καισυμβάσεων έργουΚαθορισμός κατηγοριών αποφάσεων τωνσυλλογικών και μονομελών τουςοργάνων που υπόκεινται σε έλεγχονομιμότητας από τον ΕλεγκτήΝομιμότητας262 (4β) Απόφαση ΥΠΕΣΑΗΔ Έναρξη ισχύος επιχειρησιακούπρογράμματος εξυγίανσης δήμου ήΠεριφέρειας.262 (7) Υπουργική απόφασηΥΠΕΣΑΗΔ μετά απόγνώμη της ΚεντρικήςΈνωσης Δήμων και τηςΈνωσηςΕλλάδαςΠεριφερειώνΚαθορισμός λεπτομερειών τουπρογράμματος εξυγίανσης, θεμάτωνσυγκρότησης και λειτουργίας τηςελεγκτικής επιτροπήςΚατάπερίπτωσηΚατάπερίπτωσηΚατάπερίπτωσηΚατάπερίπτωση263 (3) Κοινή απόφασηΥΠΕΣΑΗΔ, Υπ. ΟΙΚ.μετά από γνώμη τηςΚεντρικής ΈνωσηςΔήμων και της ΈνωσηςΠεριφερειών Ελλάδας264 (1α) Απόφαση ΥΠΕΣΑΗΔμετά από γνώμη τηςΚεντρικής ΈνωσηςΔήμων264 (1β) Απόφαση ΥΠΕΣΑΗΔμετά από γνώμη τηςΚεντρικής ΈνωσηςΔήμων265 (5) Κοινή υπουργικήαπόφαση ΥΠΕΣΑΗΔκαι ΟικονομικώνΡύθμιση κάθε θέματος σχετικού με τησύσταση, τη λειτουργία και τη διαχείρισητου Λογαριασμού Εξυγίανσης καιΑλληλεγγύης της ΑυτοδιοίκησηςΚαθορισμός ποσοστού των ετήσιωντακτικών του εσόδων το οποίο δενμπορεί να υπερβαίνει κάθε Δήμος ήΠεριφέρεια για τον προσδιορισμό τουετήσιο κόστος εξυπηρέτησης τηςδημόσιας πίστηςΚαθορισμός συνολικών του ποσοστούτων συνολικών εσόδων των Δήμων καιτων Περιφερειών που δεν πρέπει ναυπερβαίνει το συνολικό τους χρέος για τησύναψη δανείουΠαροχή εγγυήσεων του δημοσίου για τησύναψη δανείων12/201012/201012/2010ΔιακριτικήΕυχέρεια κατάπερίπτωση43


266 (3) Απόφαση ΥΠΕΣΑΗΔμετά από γνώμη τηςΚεντρικής ΈνωσηςΔήμων266 (8) Απόφαση ΥΠΕΣΑΗΔμετά από γνώμη τηςΚεντρικής ΈνωσηςΔήμωνΚαθορισμός ποσοστών κατανομής τωνπόρων που αφορούν στις τοπικές καιδημοτικές ενότητεςΚαθορισμός δαπανών που καλύπτονταιαπό την πάγια προκαταβολή πουπαρέχεται σε τοπικές και δημοτικέςκοινότητες καθώς και το ύψος αυτής,12/201012/2010267 (7) Απόφαση ΥΠΕΣΑΗΔ267 (7) Απόφαση ΥΠΕΣΑΗΔ268 (2) Απόφαση ΥΠΕΣΑΗΔΚαθορισμός της διαδικασίας, του τρόπουκαι της αποτύπωσης της απογραφής τωνπάσης φύσεως περιουσιακών στοιχείων,απαιτήσεων και υποχρεώσεων των νέωνΔήμων καθώς και των διαθεσίμωνχρηματικών μέσωνΚαθορισμός του τύπου του περιεχομένουτων στοιχείων, του χρόνου και τουτρόπου ενημέρωσης των βάσεωνδεδομένων Οικονομικών των Δήμων καιτου Ηλεκτρονικού ΜητρώουΕργαζομένων που τηρούνται στοΥΠΕΣΑΗΔ καθώς και των αριθμοδεικτώναξιολόγησης, καθώς και κάθε άλληςαναγκαίας λεπτομέρειας.Καθορισμός διαδικασίας κατάρτισης,παρακολούθησης και αξιολόγησης τωνεπιχειρησιακών προγραμμάτων και τωνετησίων προγραμμάτων δράσης τωνΠεριφερειών, των οργάνων σύνταξης,ελέγχου και αξιολόγησής τους, καθώς καιτου περιεχομένου, της δομής και τουτρόπου υποβολής τους στις ΓενικέςΔιοικήσεις.31/12/201012/201012/2010268 (4) Απόφαση ΥΠΕΣΑΗΔμετά από γνώμη τηςΈνωσης ΠεριφερειώνΕλλάδαςΚαθορισμός των ποσοστών κατανομήςτων πόρων που αφορούν περιφερειακέςενότητες.12/2010268 (11) Προεδρικό Διάταγμαύστερα από πρόταση Ρύθμιση κάθε θέματος που αναφέρεταιτων ΥΠΕΣΑΗΔ και Υπ. στην εφαρμογή του ΔιπλογραφικούΟΙΚ.Συστήματος Γενικής και ΑναλυτικήςΛογιστικής - Κοστολόγησης για τηνΠεριφέρεια.12/201044


268 (12) Προεδρικό Διάταγμαύστερα από πρόταση Ρύθμιση θεμάτων που αφορούν στητων ΥΠΕΣΑΗΔ και βεβαίωση εσόδων, στην ανάληψηΥπ.ΟΙΚ.υποχρεώσεων, στην έκδοση χρηματικώνενταλμάτων, στην ευθύνη και στονκαταλογισμό σε βάρος των προσώπωνπου τα εκδίδουν και τα προσυπογράφουν,στη διαδικασία και το περιεχόμενο τουελέγχου των χρηματικών ενταλμάτων, στηχρηματική διαχείριση της ταμειακήςυπηρεσίας, στη λογοδοσία τωνυπαλλήλων που ασκούν καθήκοντα ταμία,στα βιβλία που πρέπει να τηρούν οιταμειακές υπηρεσίες και γενικά στηνοικονομική διοίκηση και στο λογιστικό τωνΠεριφερειών268 (13) Κοινή υπουργικήαπόφαση ΥΠΕΣΑΗΔκαι Υπ.ΟΙΚ.Καθορισμός τύπου προϋπολογισμού τωνΠεριφερειών12/201012/2010269 (5) Απόφαση ΥΠΕΣΑΗΔ269 (5) Απόφαση ΥΠΕΣΑΗΔΚαθορισμός διαδικασίας, του τρόπος καιτης αποτύπωσης της απογραφής τωνπάσης φύσεως περιουσιακών στοιχείων,απαιτήσεων και υποχρεώσεων των νέωνΠεριφερειών καθώς και των διαθεσίμωνχρηματικών μέσων.Καθορισμός τύπου, του περιεχομένουτων στοιχείων, του χρόνου και τουτρόπου ενημέρωσης των βάσεωνδεδομένων, καθώς και των αριθμοδεικτώναξιολόγησης, και κάθε άλλης αναγκαίαςλεπτομέρειας.31/12/201031/12/2010280 (IVα) Κοινή υπουργικήαπόφαση ΥΠΕΣΑΗΔκαι Υπ.Οικ.Ρύθμιση του τρόπου είσπραξης,διαχείρισης και απόδοσης των εσόδωνπου προέρχονται από την εγκατάστασημη δημοσίων υπηρεσιών στους χώρουςτων Χερσαίων Συνοριακών Σταθμών απότα Περιφερειακά Ταμεία Ανάπτυξης καικάθε αναγκαία λεπτομέρεια12/2010280 (Va) Προεδρικό Διάταγμα, μεπρότασητωνΥΠΕΣΑΗΔ, ΥΠΕΚΑ,Αγροτικής Ανάπτυξηςκαι Υποδομών,Μεταφορών καιΔικτύωνΚαθορισμός των αποφαινομένων καιγνωμοδοτούντων όργανα, καθώς και κάθεειδικού θέματος σχετικά με δασικά έργα,μελέτες και παροχή συναφών υπηρεσιών.12/201045


280 (Vβ) Προεδρικό Διάταγμα, μεπρότασητωνΥΠΕΣΑΗΔ και ΥΠΕΚΑ280 (VIα) Προεδρικό Διάταγμα, μεπρότασητωνΥΠΕΣΑΗΔ και Yπ. ΟΙΚ.281 (3) Απόφαση ΥΠΕΣΑΗΔ,Οικονομίας,Ανταγωνιστικότητας καιΝαυτιλίαςκαιΟικονομικών μετά απόγνώμη της ΚΕΔΚΕ καιτης ΕΝΑΕ281 (4) Απόφαση τωνΥΠΕΣΑΗΔ,,Οικονομίας,Ανταγωνιστικότητας καιΝαυτιλίαςκαιΟικονομικών281 (5) Απόφαση τωνΥΠΕΣΑΗΔ,,Οικονομίας,Ανταγωνιστικότητας καιΝαυτιλίας μετά απόγνώμη της ΚΕΔΚΕ καιΕΝΑΕΚαθορισμός των αποφαινομένων καιγνωμοδοτούντων όργανα, καθώς και κάθεειδικού θέματος σχετικά με χωροταξικές,πολεοδομικές μελέτες και υπηρεσίες στοπλαίσιο των διατάξεων του ν. 3316/2005(Φ.Ε.Κ. 42 Α΄)Κατάρτιση Οργανισμού Λειτουργίας τωνΑποκεντρωμένων Διοικήσεων.Καθορισμός ποσοστού συμμετοχής τηςΑυτοδιοίκησης στη χρηματοδότηση τουπρογράμματος ΕΛΛΑΔΑΚαθορισμός της διαδικασίας μεταφοράςτων πιστώσεων των υπουργείων στουςλογαριασμούς του προγράμματοςΕΛΛΑΔΑ, καθώς και η διαδικασίααποπληρωμής των έργων, μελετών καιενεργειών που είναι σε εξέλιξη καιχρηματοδοτούνται έως το τέλος του 2010.Καθορισμός του περιεχομένου, τωνπόρων, του συστήματος διοίκησης, τωνδιαδικασιών κατάρτισης, των κριτηρίωνένταξης και κάθε άλλης αναγκαίαςλεπτομέρειας του ΕΛΛΑΔΑ.12/2010εντός έξι (6)μηνών από τηνέναρξη ισχύοςτου παρόντος12/201012/201012/2010281 (6) Απόφαση ΥΠΕΣΑΗΔΣυγκρότηση επιτροπής παρακολούθησηςτου προγράμματος ΕΛΛΑΔΑ, καθορισμόςτου έργου και του τρόπου αξιολόγησηςτου καθώς και θεμάτων λειτουργίας,υποστήριξης και κάθε άλλης αναγκαίαςλεπτομέρειας12/2010281 (7) Απόφαση ΥΠΕΣΑΗΔμετά από γνώμηΚΕΔΚΕ και ΕΝΑΕ282 (6) Απόφαση ΥΠΕΣΑΗΔ,Υπ.ΟΙΚ, Υπ. Παιδείας,Δια Βίου Μάθησης καιΘρησκευμάτων.Εξειδίκευση προγράμματος ΕΛΛΑΔΑ ωςπρος τη διάρθρωση, της χρηματοδότηση,τη διοίκηση και κάθε άλλης λεπτομέρειας.Καθορισμός χρόνου έναρξης άσκησηςαπό τους δήμους και τις περιφέρειες τωναρμοδιοτήτων που αναφέρονται σταάρθρα 94 παρ. 4 και 186 παρ. Η’ 1,2καθώς και οι αντίστοιχοι οικονομικοίπόροι12/201046


282 (7) Απόφαση ΥΠΕΣΑΗΔΆρση αναστολής προσλήψεων κάθεκατηγορίας και ειδικότητας προσωπικούμε οποιαδήποτε σχέση εργασίας καθώςκαι με μίσθωση έργου στις δημοτικέςεπιχειρήσεις με ειδικό σκοπό τηλειτουργία ραδιοφωνικού ή τηλεοπτικούσταθμού.ΔιακριτικήΕυχέρεια282 (9) Προεδρικό Διάταγμα μεπρόταση ΥΠΕΣΑΗΔμετά από γνώμηΚΕΔΚΕ282 (11) Προεδρικό Διάταγμα μεπρόταση ΥΠΕΣΑΗΔμετά από γνώμη ΕΝΑΕΕξειδίκευση διοίκησης, λειτουργίας καιεκλογής οργάνων της Κεντρικής ΈνωσηςΔήμων και των ΠΕΔΕξειδίκευση λειτουργίας ΈνωσηςΠεριφερειών Ελλάδας31/12/201031/12/2010283 (5) Προεδρικό Διάταγμα μεπρόταση του ΥΠΕΣΑΗΔκαι σύμφωνη γνώμητων οικείων δημοτικώνκοινοτήτων και γνώμητουσυμβουλίουδημοτικού283 (5) Προεδρικό Διάταγμα μεπρόταση ΥΠΕΣΑΗΔ καισύμφωνη γνώμη τωνοικείων δημοτικών ήτοπικών κοινοτήτων καιγνώμη του δημοτικούσυμβουλίου283 (6) Προεδρικό Διάταγμα μεπρόταση του ΥΠΕΣΑΗΔκαι γνώμη του οικείουδημοτικού συμβουλίουΑνακαθορισμός αριθμού και ορίων τωντοπικών και δημοτικών κοινοτήτων,συγχώνευση ή σύσταση νέων.Συγχώνευση δημοτικών ή τοπικώνκοινοτήτωνΟρισμός οικισμού που έχει απογραφεί ωςαυτοτελής ως τοπικής ή δημοτικήςκοινότητας283 (7) Απόφαση ΥΠΕΣΑΗΔ Ένταξη σε εκλογικές περιφέρειες τουοικείου δήμου των υφιστάμενων τοπικώνδιαμερισμάτων Ελικίστρας, Μοίρας καιΣουλίου του δήμου Πατρέων, Βασιλείων,Βουτών, Δαφνέ, Σκαλανίου, Σταυρακίωντου δήμου Ηρακλείου Κρήτης καιΤερψιθέας του δήμου Λαρισαίων.283 (9) Απόφαση ΥΠΕΣΑΗΔΣυγκρότηση Επιτροπής για τη σύνταξηενιαίου κώδικα αυτοδιοίκησης,καθορισμός χρόνου περάτωσης τουέργου ορισμός εισηγητών και μελών τηςγραμματείας της επιτροπής και θεμάτωνπου αναφέρονται στη λειτουργία, τηδιοικητική μέριμνα και τη γραμματειακήυποστήριξη της.ΔιακριτικήΕυχέρειαΔιακριτικήευχέρειαΔιακριτικήΕυχέρεια31/12/2010ΔιακριτικήΕυχέρεια47


283 (9) Απόφαση ΥΠΕΣΑΗΔκαι Υπ.ΟΙΚ.Καθορισμός αποζημίωσης των μελών τηςανωτέρω επιτροπής των εισηγητών καιτων μελών της γραμματείας καθώς και οτρόπος καταβολής τηςΔιακριτικήΕυχέρεια283 (10) Απόφαση ΥΠΕΣΑΗΔΣυγκρότηση επιτροπής για τη σύνταξηΚώδικα περί εσόδων των Δήμων καιΠεριφερειώνΔιακριτικήΕυχέρεια283 (10) Απόφαση ΥΠΕΣΑΗΔκαι Υπ.ΟΙΚ.Καθορισμός αποζημίωσης των μελών τηςανωτέρω επιτροπής των εισηγητών καιτων μελών της γραμματείας καθώς και οτρόπος καταβολής τηςΔιακριτικήΕυχέρεια283 (11) Απόφαση ΥΠΕΣΑΗΔΑποτύπωση όλων των πρωτοβάθμιωνκαι δευτεροβάθμιων οργανισμοί τοπικήςαυτοδιοίκησης, όπως αυτοί προκύπτουναπό τις συνενώσεις του άρθρου 1 μελεπτομερή αναγραφή του συνολικούπληθυσμού καθενός ΟΤΑ και αναλυτικάτου πληθυσμού των δημοτικών καιτοπικών κοινοτήτων, καθώς και τουπληθυσμού των περιφερειακών ενοτήτωνΆμεσα με τηνψήφιση τουνόμου και πριντις εκλογές.283 (13) Απόφαση ΥΠΕΣΑΗΔκαι Υπ.ΟΙΚ.Κύρωση και δημοσίευση στην Εφημερίδατης Κυβερνήσεως των αποτελεσμάτωντου πραγματικού πληθυσμού τηςαπογραφής του 2001 για τα δημοτικάδιαμερίσματα της παρ. γ του άρθρου 25του παρόντος31/8/2010283 (4) Απόφαση ΥΠΕΣΑΗΔΓραμματειακή υποστήριξη σε επίπεδοδιεθνούς εκπροσώπησης τωνπεριφερειώνΔιακριτικήευχέρεια48


2.4 Ποιες άλλες υποστηρικτικές ενέργειες προβλέπονται για την υλοποίηση τωνρυθμίσεων;Εκτός από τις θεσμικές παρεμβάσεις που αναφέρθηκαν λεπτομερώς στην προηγούμενηενότητα, οι προτεινόμενες ρυθμίσεις προβλέπουν άμεσες υποστηρικτικές ενέργειες πουαφορούν στη διαχείριση των ανθρώπινων πόρων και την ολοκληρωμένη υποστήριξη καιανάπτυξη της διοικητικής ικανότητας των νέων ΟΤΑ. Συγκεκριμένα2.4.1 Διαχείριση Ανθρώπινων πόρωνΒασική επιδίωξη των προτεινόμενων παρεμβάσεων είναι η κατοχύρωση της ορθολογικώνκαι απολύτως αξιοκρατικών μεθόδων για τη στελέχωση των υπηρεσιών των νέωναυτοδιοικητικών μονάδων χωρίς να θίγονται τα δικαιώματα των υπαλλήλων. Οι βασικέςρυθμίσεις εντοπίζονται στους εξής τομείς:Α) Δίνεται η δυνατότητα εθελούσιων μετατάξεωνΟι ρυθμίσεις προβλέπουν υποχρεωτικές μετατάξεις όπου υπάρχει ανάγκη άμεσηςστελέχωσης, οι οποίες δεν συνεπάγονται μεταβολή του τόπου εγκατάστασης. Παράλληλα,ιδιαίτερες ρυθμίσεις μεριμνούν για τη διατήρηση του μισθολογικού (με τα πάσης φύσεωςεπιδόματα) και ασφαλιστικού - συνταξιοδοτικού καθεστώτος των μεταφερόμενων καιμετατασσόμενων υπαλλήλων. Οι υποχρεωτικές μετατάξεις του προσωπικού υπαγορεύθηκαναπό την ανάγκη άμεσης συγκρότησης των υπηρεσιών και την, κατά το δυνατόν, αδιάκοπηπαροχή υπηρεσιών προς τους πολίτες, οι οποίοι, άλλωστε, είναι και οι τελικοί αποδέκτες τηςπροσπάθειας.'Οπου αυτό είναι δυνατό λαμβάνεται μέριμνα ώστε το προσωπικό, ανεξαρτήτως φορέααπασχόλησης, να παραμείνει στην πόλη όπου ήδη εργάζεται, ώστε να μην προκληθούνοικογενειακά, κοινωνικά κ.λ.π. προβλήματα, λόγω μετακινήσεωνΣε όλες τις περιπτώσεις η μεταφορά του προσωπικού συνοδεύει την αντίστοιχη μεταφοράαρμοδιοτήτων (από τη Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση στους Δήμους, από την Κρατική Περιφέρειαστους Δήμους και στις αιρετές Περιφέρειες) γίνεται αυτοδίκαια σε αντίστοιχες θέσεις κατάκατηγορία, κλάδο ή ειδικότητα, με διατήρηση του μισθολογικού (με τα πάσης φύσεωςεπιδόματα) και ασφαλιστικού- συνταξιοδοτικού κεκτημένου.Β) Κεντρική θέση στην διαχείριση του ανθρώπινοι δυναμικού έχει το νέο σύστημααξιοκρατικών προσλήψεις της ΑυτοδιοίκησηςΟι προσλήψεις νέου προσωπικού, όπου αυτό είναι απαραίτητο, μετά την ορθολογικήαξιοποίηση του υπάρχοντος προσωπικού και με την προϋπόθεση ότι έχουν ήδη εξαντληθεί οιδυνατότητες μετατάξεων πλεονάζοντος προσωπικού, γίνονται αποκλειστικά από το Α.Σ.Ε.Π.,49


σύμφωνα και με τον πρόσφατο νόμο για την υπαγωγή όλων των προσλήψεων στοΑ.Σ.Ε.Π.,(3812/2009).Η επιλογή όλων των προϊσταμένων πραγματοποιείται με τα νέα αντικειμενικά και αξιοκρατικάκριτήρια που θέσπισε η Κυβέρνηση.Οι Γενικοί Διευθυντές επιλέγονται από το Ειδικό Συμβούλιο Επιλογής Προσωπικού(ΕΙ.Σ.Ε.Π.). Τα μέλη του ΕΙ.Σ.Ε.Π. προέρχονται αποκλειστικά από το Ανώτατο ΣυμβούλιοΕπιλογής Προσωπικού (Α.Σ.Ε.Π.) και το Συνήγορο του Πολίτη ύστερα από πρόταση τωνεπικεφαλής των ανεξάρτητων αυτών αρχών βάση του νόμου του Υπουργείου ΕσωτερικώνΑποκέντρωσης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης που ψηφίσθηκε πρόσφατα στη Βουλή.Αντίστοιχα οι Διευθυντές και οι προϊστάμενοι Τμημάτων επιλέγονται από όργανα πουπροέρχονται από συμμετοχή ή επιλογή των Γενικών Διευθυντών που έχουν επιλεγεί από τοΕΙ.Σ.Ε.Π.Γ) Εκπόνηση Νέων Πρότυπων Εσωτερικών Οργανισμών Οργάνωσης των Δήμων,των Περιφερειών και των Αποκεντρωμένων ΔιοικήσεωνΓια την καλύτερη λειτουργία των Περιφερειών, από 1.1.2011, όλες οι Περιφέρειες θαλειτουργήσουν για τουλάχιστον ένα χρόνο με ενιαία Δομή που θα περιγράφεται σε σχετικόΠροεδρικό Διάταγμα. Σε συνεργασία με τους φορείς της Αυτοδιοίκησης προβλέπεται ησύνταξη νέων κανονισμών για την καλύτερη λειτουργία τους και για την ορθολογικήαξιοποίηση του ανθρώπινου δυναμικού με στόχο την ομαλή άσκηση των νέων αρμοδιοτήτωνγια την καλύτερη εξυπηρέτηση των πολιτών.2.4.2 Το Πρόγραμμα ΕΛΛΑΔΑ και το επιχειρησιακό σχέδιο υποστήριξης τουΚαλλικράτηΑ) Πρόγραμμα ΕΛΛΑΔΑΤο πρόγραμμα ΕΛΛΑΔΑ διαρθρώνεται σε τρεις άξονες:α)ο άξονας με κορμό τα επιχειρησιακά προγράμματα «Διοικητική Μεταρρύθμιση» και«Ψηφιακή Σύγκλιση» του Ε.Σ.Π.Α.,β)ο άξονας του Εθνικού Αναπτυξιακού Προγράμματος Αυτοδιοίκησης που λειτουργείσυμπληρωματικά με το Ε.Σ.Π.Α. και θα χρηματοδοτηθεί από εθνικούς πόρους τουκράτους και της τοπικής αυτοδιοίκησηςγ)ο άξονας για την αξιοποίηση και αναδιάταξη των ανθρωπίνων πόρωνΤο αναπτυξιακό πρόγραμμα ΕΛΛΑΔΑ θα συμπεριλάβει επίσης τα ολοκληρωμέναεπιχειρησιακά σχέδια μεταφοράς και κοστολόγησης των αρμοδιοτήτων που προβλέπονταιαπό το πρόγραμμα Καλλικράτης.Επίσης προβλέπεται για τη περίοδο μέχρι 31/12/2010 ένα επιχειρησιακό πρόγραμμα50


προετοιμασίας των ΟΤΑ για την αποτελεσματικότερη εφαρμογή του προγράμματοςΚαλλικράτης.Το ολοκληρωμένο σχέδιο του αναπτυξιακού προγράμματος ΕΛΛΑΔΑ θα είναι έτοιμο μετά απόγνώμη της ΚΕΔΚΕ και της ΕΝΑΕ έως τις 31/10/2010.2.4.3 Το επιχειρησιακό σχέδιο υποστήριξης του «Καλλικράτη»Η εφαρμογή του «Καλλικράτη» και η συνεπαγόμενη δομική αλλαγή του τρόπου με τον οποίοθα λειτουργεί το Κράτος και η Αυτοδιοίκηση στη χώρα μας από την 1η Ιανουαρίου 2011,αποτελεί εγχείρημα τεράστιου μεγέθους, το οποίο δεν εξαντλείται στη νομοθετικήπρωτοβουλία για τη Νέα Αρχιτεκτονική Αυτοδιοίκησης και Αποκεντρωμένης Διοίκησης καιτην εκλογή, τον προσεχή Νοέμβριο, των νέων Δημοτικών και Περιφερειακών Αρχών. Είναι ηραχοκοκαλιά των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων που, σήμερα περισσότερο από ποτέ έχειανάγκη η χώρα μας.Ο «Καλλικράτης» συνοδεύεται από ένα ολοκληρωμένο επιχειρησιακό σχέδιο υποστήριξηςκατά την μεταβατική περίοδο έως την 1.1.2011 αλλά και αμέσως μετά. Αυτό προϋποθέτειισχυρό κεντρικό σχεδιασμό, συντονισμό για την ολοκλήρωση των διαδικασιών και τηνανάληψη δράσεων και πρωτοβουλιών που θα επιτρέψουν και διευκολύνουν την καλύτερη καιομαλότερη μετάβαση στη Νέα Αρχιτεκτονική του Καλλικράτη.Με δεδομένα και τα χρονικά περιθώρια, απαιτείται η συστράτευση όλων, και τηςΑυτοδιοίκησης, για την ολοκληρωμένη προσέγγιση και διαχείριση των θεμάτων που πρέπεινα αντιμετωπιστούν στο αμέσως προσεχές διάστημα ώστε οι νεοεκλεγείσες τοπικές αρχές ναμπορούν, την 1η Ιανουαρίου 2011, να αναλάβουν και ασκήσουν τις αρμοδιότητές τους μεαποτελεσματική λειτουργική κι επιχειρησιακή ετοιμότητα, εξυπηρετώντας τις αρχές τηςδιαφάνειας, της χρηστής διοίκησης και της αποτελεσματικής και ποιοτικής εξυπηρέτησης τουπολίτη.Με το επιχειρησιακό σχέδιο μετάβασης στον «Καλλικράτη» θα αντιμετωπιστούν ζητήματα πουσχετίζονται με:1. Την αποτύπωση, για πρώτη φορά, της οικονομικής κατάστασης των Ο.Τ.Α. με τηδημιουργία δυναμικής βάσης δεδομένων στο ΥΠΕΣΑΗΔΣτη βάση αυτή, η οποία θα είναι διαθέσιμη και στα συλλογικά όργανα της Αυτοδιοίκησης:o Θα αποτυπώνεται η σημερινή πραγματική εικόνα των οικονομικών της αυτοδιοίκησηςα’ και β’ βαθμούo θα καταχωρούνται συστηματικά στοιχεία που θα αφορούν την οικονομική καιαναπτυξιακή πολιτική των Δήμων και των Περιφερειακών Αυτοδιοικήσεων (έσοδα-51


έξοδα, δανειακές υποχρεώσεις, ρευστότητα, επενδύσεις, λειτουργικό κόστος)Χρονοδιάγραμμα υλοποίησης: Μάιος 2010 - Φεβρουάριος 20112. Εγκατάσταση και λειτουργία νέων Κέντρων Εξυπηρέτησης Πολιτών (e - ΚΕΠ)Ιδρύονται τα e - ΚΕΠ, ΚΕΠ με αξιοποίηση της ηλεκτρονικής διακυβέρνησης. Σχεδιάζεται ηλειτουργία 1.000 νέων e - ΚΕΠ για την καλύτερη εξυπηρέτηση των πολιτών μέσω τηςαξιοποίησης παλιών κοινοτικών η δημοτικών καταστημάτων ώστε να έχουν πρόσβαση στιςυπηρεσίες τους οι δημότες των τοπικών και δημοτικών κοινοτήτων.Χρονοδιάγραμμα υλοποίησης: Μάιος 2010 - Δεκέμβριος 2010 και συνέχεια το 20113. Εκπόνηση προγραμμάτων επιμόρφωσης, ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης τωννέων αιρετών και των εργαζομένωνΤο έργο αποσκοπεί στην ενημέρωση, ευαισθητοποίηση, κατάρτιση αιρετών και εργαζομένωντόσο για το θεσμικό πλαίσιο του «Καλλικράτη» όσο και στις νέες εφαρμογές ΗλεκτρονικήςΔιακυβέρνησης. Για τις ανάγκες της ενημέρωσης αυτής θα παραχθεί πρωτότυπο«εκπαιδευτικό» υλικό προσαρμοσμένο στις ανάγκες των αποδεκτώνo Στην 1η φάση (ως 1/1/2011) τα προγράμματα ενημέρωσης απευθύνονται στο σύνολοτων Δημάρχων, Περιφερειαρχών, δημοτικών και περιφερειακών συμβούλων ενώ θακαταρτιστούν και περίπου 9.000 εργαζόμενους σε ΟΤΑ α’ και β’ βαθμού, εκ τωνοποίων οι 1.000 θα απασχολούνται σε ΚΕΠ και οι 400 στις νεοσύστατες ΜονάδεςΔιαφάνειας και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησηςo Στην 2η φάση (1/1/2011-31/12/2012) θα ακολουθήσει κατάρτιση των αιρετών καιπερίπου 50.000 εργαζομένων στους νέους Δήμους και Περιφερειακές Αυτοδιοικήσειςσε εξειδικευμένες θεματικές ενότητες με βάση το αντικείμενο και την υπηρεσίααπασχόλησής τους.Χρονοδιάγραμμα υλοποίησης: Μάιος 2010 - Δεκέμβριο 2010 και συνέχιση μέχρι 2014.4. Την καταγραφή, για πρώτη φορά με συστηματικό και ολοκληρωμένο τρόπο, τουανθρώπινου δυναμικού της αυτοδιοίκησης (ΟΤΑ και ΝΠ) και της αποκεντρωμένηςδιοίκησηςΘα δημιουργηθεί δυναμικό «Ηλεκτρονικό Μητρώο Εργαζομένων» στους δήμους, τιςσημερινές νομαρχιακές αυτοδιοικήσεις και κρατικές περιφέρειες το οποίο θα τηρείται στοΥΠΕΣΑΗΔ και θα είναι στην διάθεση της Αυτοδιοίκησης ώστε να υπάρχει πλήρης και σαφήςεικόναo σε σχέση με τον αριθμό, τη σχέση εργασίας, τη θέση απασχόλησης, την εξειδίκευση,την προϋπηρεσία, το εκπαιδευτικό επίπεδο των εργαζομένωνo σε σχέση με τις ανάγκες μεταφοράς υπηρεσιών και προσωπικού που θασυνοδεύσουν την μεταφορά αρμοδιοτήτωνo για τη σύνταξη των νέων Οργανισμών Εσωτερικής ΥπηρεσίαςΧρονοδιάγραμμα υλοποίησης: Μάιος 2010 - Σεπτέμβριος 20105. Τη λειτουργική ενοποίηση των πληροφοριακών συστημάτων Δήμων, Περιφερειώνκαι Αποκεντρωμένων ΔιοικήσεωνΟ νέος Δήμος και η νέα Περιφέρεια πρέπει να προσφέρουν, άμεσα με την ανάληψη των52


καθηκόντων των αιρετών, την απρόσκοπτη παροχή των υφιστάμενων υπηρεσιών και ναδιαθέτουν ένα πολύ καλό επίπεδο εσωτερικής οργάνωσης που θα εξασφαλίζει την εύρυθμηλειτουργία τους αποτελεσματική εξυπηρέτηση των αναγκών των πολιτών. Το ίδιο ισχύει γιατις ενοποιούμενες Αποκεντρωμένες Διοικήσεις. Αυτό επιβάλλει:o την καταγραφή υπαρχόντων λογισμικών και υποδομών πληροφορικής σε Δήμους/Νομαρχιακές αυτοδιοικήσεις/ Κρατικές περιφέρειεςo τον προσδιορισμό των αναγκών για νέες υποδομές σε τεχνολογικό εξοπλισμό που θαυποστηρίζει νέα λογισμικά για την ηλεκτρονική διακυβέρνηση σε επίπεδο Δήμων καιΠεριφερειών.o την εξασφάλιση της διαδικασίας μεταφοράς και ασφάλειας υπαρχόντων δεδομένωναπό δήμους/ νομαρχιακές αυτοδιοικήσεις/ κρατικές περιφέρειες στα νέα ενοποιημένααρχεία και λογισμικά..o την ενοποίηση των οικονομικών, των τεχνικών υπηρεσιών, των δημοτολογίων, τωνπρομηθειών, των λογιστηρίων, των ταμείων, των υπηρεσιών προγραμματισμού καιανάπτυξης, των αρχείων και βέβαια των διαδικασιών για την εξυπηρέτηση τουδημότηΧρονοδιάγραμμα υλοποίησης: Μάιος 2010 έως 31 Μαρτίου 20116. Τη λειτουργία του Ηλεκτρονικού Δήμου / Περιφέρειας & Αποκεντρωμένης ΔιοίκησηςΗ εφαρμογή της Τοπικής Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης θα έχει ως αποτέλεσμα τηναντικατάσταση του υφιστάμενου γραφειοκρατικού μοντέλου από ένα νέο, περισσότεροευέλικτο και αποτελεσματικό που καθιστά τη Νέα Αρχιτεκτονική:o περισσότερο αποτελεσματική με τη χρήση τεχνολογιών διαχείρισης δεδομένων,περιεχομένου, διαδικασιών, αναπτυξιακών έργωνo περισσότερο διαφανή και ελέγξιμη, μέσα από το Διαδίκτυοo περισσότερο «προσβάσιμη» στους πολίτες μέσω ενός αποκεντρωμένου συστήματοςηλεκτρονικής εξυπηρέτησηςΟι δράσεις που θα απαιτηθούν θα αφορούν στην:o αποτύπωση και αποτίμηση της υφιστάμενης κατάστασης (χαρτογράφηση τωνυποδομών ΤΠΕ σε Δήμους και Περιφέρειες και καταγραφή του δικτύου των στελεχώνΠληροφορικής)o μοντελοποίηση Ηλεκτρονικού Δήμου/Περιφέρειας (καταγραφή πρότυπων διαδικασιώνγια την παροχή υπηρεσιών προς τους πολίτες και τις επιχειρήσεις αλλά καιπροτύπων για την εσωτερική οργάνωση του νέου Δήμου/Περιφέρειας)o αναβάθμιση/αναμόρφωση ιστοσελίδων των Δήμων/Περιφερειών βάσει ενιαίωνπροδιαγραφών με στόχο οι νέοι δικτυακοί τόποι να αναδειχτούν σε ισχυρό εργαλείογια την ενημέρωση, την διαφάνεια, την παροχή ηλεκτρονικών υπηρεσιών στουςπολίτεςΧρονοδιάγραμμα υλοποίησης: Μάιος 2010 - Δεκέμβριος 2010 (α’ φάση) και συνέχιση μέσαστην τετραετία (β’ φάση)7. Κάρτα Δημότη – Πολίτη53


Με την εισαγωγή της έξυπνης «κάρτας του Δημότη», ξεκινά η υλοποίηση της «κάρτας τουπολίτη». Με αυτή περνούν οι Δήμοι στην αυτόματη εξυπηρέτηση (π.χ. έκδοσηπιστοποιητικών), αλλά και διευκολύνεται η συμμετοχή σε δημοκρατικές διαδικασίες (π.χ.τοπικά δημοψηφίσματα).8. Κοστολόγηση και υποστήριξη μεταφοράς αρμοδιοτήτωνΜε δεδομένο ότι με την μεταφορά των αρμοδιοτήτων ανάμεσα σε διαφορετικά επίπεδααυτοδιοίκησης και αποκεντρωμένης διοίκησης, προς τις μητροπολιτικές περιφέρειες, θαμεταφερθούν και οι πόροι για την άσκησή τους, η δράση περιλαμβάνειo την αναλυτική κοστολόγηση των μεταφερόμενων αρμοδιοτήτων με υπολογισμό τουλειτουργικού τους κόστουςo την εκπόνηση επιχειρησιακού σχεδίου και την υποστήριξη της μεταφοράς κάθεαρμοδιότηταςo τη σύνταξη οδηγών μεταφοράς για την προετοιμασία των Δήμων και τωνΠεριφερειακών Αυτοδιοικήσεων ώστε να ενταχθούν απρόσκοπτα οι νέεςαρμοδιότητες στις λειτουργίες τουςΧρονοδιάγραμμα υλοποίησης: Μάιος 2010 - Δεκέμβριος 20109. ΝησιωτικότηταΜε δεδομένο ότι με την μεταφορά των αρμοδιοτήτων ανάμεσα σε διαφορετικά επίπεδααυτοδιοίκησης και αποκεντρωμένης διοίκησης προς τους νησιωτικούς δήμους καιπεριφέρειες, θα μεταφερθούν και οι πόροι και το προσωπικό για την άσκησή τους, η δράσηπεριλαμβάνειo Αναλυτική κοστολόγηση των μεταφερόμενων αρμοδιοτήτων στους νησιωτικούςδήμους και περιφέρειεςo Σύνταξη επιχειρησιακού σχεδίου για την υποστήριξη της μεταφοράς κάθεαρμοδιότηταςo Σύνταξη Οδηγών Μεταφοράς Αρμοδιοτήτωνo Υποστήριξη των νησιωτικών δήμων και περιφερειών ώστε να ενταχθούναπρόσκοπτα οι νέες αρμοδιότητες στη λειτουργία τουςΧρονοδιάγραμμα υλοποίησης: Μάιος 2010 - Δεκέμβριος 201010. Κατάργηση / συγχώνευση νομικών προσώπωνΤα Νομικά Πρόσωπα της Αυτοδιοίκησης α’ και β’ βαθμού συγχωνεύονται σε έως 2.000 απότα 6.000 και πλέον που είναι σήμερα. Η δράση περιλαμβάνει:o την εκπόνηση πρότυπων Οργανισμών για τα νέα Νομικά Πρόσωπαo την παραγωγή εγχειριδίου για τις διαδικασίες συγχώνευσης που πρέπει ναακολουθηθούνo τη λειτουργία help desk για την υποστήριξη και την παροχή πληροφοριών για τιςαναγκαίες ενέργειεςo την δημιουργία Μητρώου Νομικών ΠροσώπωνΧρονοδιάγραμμα υλοποίησης: Μάιος 2010 - Μάρτιος 201111. Καταγραφή, εξορθολογισμός και διασφάλιση λειτουργίας υποδομών στέγασης54


Δημιουργείται, για πρώτη φορά βάση δεδομένων στο ΥΠΕΣΑΗΔ, που θα είναι στην διάθεσητης αυτοδιοίκησης στην οποία:o θα καταγράφονται τα ιδιόκτητα και μισθωμένα ακίνητα που στεγάζουν τις υπηρεσίεςτων σημερινών ΟΤΑ, των Νομαρχιακών Αυτοδιοικήσεων και των κρατικώνΠεριφερειών (τοποθεσία, έκταση, χρήση, περιγραφή χώρων)o θα καταγράφονται τις ανάγκες των νέων δομών και θα ενσωματώνει προτάσεις γιατην ορθολογική αξιοποίηση του υπάρχοντος κτιριακού αποθέματος με στόχο τηναπρόσκοπτη λειτουργία των υπηρεσιών, τη δημιουργία οικονομιών κλίμακας και τονπεριορισμό των μισθωμένωνo θα εντοπίζονται οι προτεραιότητες των ελλειμματικών σε κτιριακές υποδομές ΟΤΑ καιθα διερευνώνται οι χρηματοδοτικές πηγές για την κάλυψη των αναγκών τουςo θα εντοπίζονται οι πρώτες βασικές ανάγκες σε επισκευές και εξοπλισμό γραφείουΧρονοδιάγραμμα υλοποίησης: Μάιος 2010 - Φεβρουάριος 201112. Σύνταξη Οργανισμών Εσωτερικής Υπηρεσίας (ΟΕΥ) για τις 13 αιρετές Περιφέρειεςκαι τις 7 Αποκεντρωμένες ΔιοικήσειςΗ δημιουργία των αιρετών Περιφερειών και των Αποκεντρωμένων Διοικήσεων, επιβάλλει τηνανάγκη σύνταξης ΟΕΥ για τις νέες δομές με ειδικότερες προσαρμογές για τις Μητροπολιτικέςκαι Νησιωτικές Περιφέρειες.Χρονοδιάγραμμα υλοποίησης: Μάιος 2010 - Δεκέμβριος 201013. Σύνταξη πρότυπων Οργανισμών Εσωτερικής Υπηρεσίας για τους ΔήμουςΓια τους δήμους, και ειδικά του δήμους των μητροπολιτικών περιοχών, τους δήμουςπρωτευουσών νομών και τους νησιωτικούς και ορεινούς Δήμους θα καλυφθεί η ανάγκησύνταξης Προτύπων Οργανισμών Εσωτερικής Υπηρεσίας (ανάλογα με το μέγεθος και τιςιδιαιτερότητες κάθε Δήμου) και υποστήριξης των Δήμων για την έγκριση των νέων ΟΕΥ καιτην ένταξη του ανθρώπινου δυναμικού στις δομές που αυτοί θα προβλέπουν.Χρονοδιάγραμμα υλοποίησης: Μάιος 2010 - Ιούνιος 201114. Νέος Οργανισμός του Υπουργείου Εσωτερικών, Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης καιΑποκέντρωσηςΕκπόνηση Οργανισμού Εσωτερικής Υπηρεσίας που να ανταποκρίνεται στις ανάγκεςπροσαρμογής των υπηρεσιών του στη Νέα Αρχιτεκτονική και στις ανάγκες πουδημιουργούνται.Χρονοδιάγραμμα υλοποίησης: Μάιος 2010 - Ιούνιος 201115. Συνολική Χαρτογράφηση αρμοδιοτήτωνΣτόχος της δράσης είναι, να καταγράψει το σύνολο των αρμοδιοτήτων όπου και ανασκούνται, με ορθολογικό τρόπο ώστε να διευκολυνθεί η περαιτέρω σταδιακή μεταφοράαρμοδιοτήτων στις νέες δομές που δημιουργούνται.Χρονοδιάγραμμα υλοποίησης: Μάιος 2010 - Δεκέμβριος 201116. Ολοκλήρωση θεσμικού πλαισίουΜε την έκδοση των αναγκαίων Προεδρικών Διαταγμάτων, των Κωδίκων Τοπικής καιΠεριφερειακής Αυτοδιοίκησης, των απαιτούμενων Υπουργικών Αποφάσεων, ΚΥΑ, εγκυκλίων55


σε εκτέλεση, εξειδίκευση, ή συμπλήρωση της κύριας νομοθετικής πρωτοβουλίας για τον«Καλλικράτη»Χρονοδιάγραμμα υλοποίησης: Μάιος 2010 - Μάρτιος 201117. Μηχανισμός Υποστήριξης του Επιχειρησιακού ΣχεδίουΔημιουργία Ομάδας Έργου για τον συντονισμό του εγχειρήματος και των Ομάδων Έργου γιατην κάθε δράση56


3. Συνέπειες στην Οικονομία3.1. Αναφέρατε αναλυτικά ποιες κατηγορίες επιχειρήσεων αφορά η αξιολογούμενηρύθμιση.Οι προτεινόμενες ρυθμίσεις αφορούν στο σύνολο των πρωτοβάθμιων και δευτεροβάθμιωνΟΤΑ της χώρας. Οι 1.034 Δήμοι και κοινότητες θα μειωθούν κατά 65% περίπου, οι 54Νομαρχιακές Αυτοδιοικήσεις σε 13 περιφέρειες, χωρίς να συνυπολογίζονται τα επαρχία και οι13 κρατικές περιφέρειες σε 7 αποκεντρωμένες διοικήσεις.3.2. Αναφέρατε αναλυτικά την επίδραση της αξιολογούμενης ρύθμισης στη δομή τηςαγοράς.Οι προτεινόμενες ρυθμίσεις έχουν επιπτώσεις τόσο στη δομή των υπηρεσιών που παρέχουνοι πρωτοβάθμιοι και δευτεροβάθμιοι ΟΤΑ όσο και στο σύνολο των επιχειρήσεων της χώρας.3.2.1 Επιδράσεις στη δομή των υπηρεσιών που παρέχουν οι ΟΤΑΟ περιορισμός του αριθμού των Δήμων, η αύξηση του μεγέθους τους και η θωράκισή τους μενέες αποτελεσματικές υπηρεσίες και προσωπικό, θα τους δώσει τη δυνατότητα ναβελτιώσουν την παραγωγικότητά τους και κατ’ επέκταση την ποιότητα των προσφερομένωνπρος τον πολίτη υπηρεσιών. Παράλληλα, η συγχώνευση και αποτελεσματική διαχείριση τωνδημοτικών και νομαρχιακών επιχειρήσεων θα τις καταστήσει ανταγωνιστικές.Σύμφωνα με τις διατάξεις του προσχεδίου- Περιορίζεται αποφασιστικά ο αριθμός των νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου τηςαυτοδιοίκησης με αποτέλεσμα σημαντική εξοικονόμηση εξόδων, πόρων και διαδικασιών.- Εξορθολογίζεται το καθεστώς των δημοτικών ΝΠΔΔ και επιχειρήσεων. Δύο νομικάπρόσωπα για τις προνοιακές – κοινωνικές υπηρεσίες και τις αθλητικές – πολιτιστικέςδραστηριότητες, ώστε να διευκολύνονται οι αναπτυξιακές τους πρωτοβουλίες, αλλάπαράλληλα να αποτρέπονται καταχρηστικές και πελατειακές πρακτικές προσλήψεων,αδιαφανών αναθέσεων και διασπάθισης δημόσιων πόρων.Από το σύνολο των ρυθμίσεων του σχεδίου νόμου για τα ΝΠ της αυτοδιοίκησης πέραν τηςμείωσης του αριθμού τους, επέρχεται εξορθολογισμός των παρεχόμενων υπηρεσιών καικαλύτερη κατανομή του προσωπικού τους με διατήρηση όλων των θέσεων εργασίας.57


Νομικά Πρόσωπα των ΔήμωνΚάθε Δήμος μπορεί να έχει:α) έως δύο (2) νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου, ένα για τους τομείς αρμοδιοτήτωνκοινωνικής προστασίας και αλληλεγγύης και παιδείας και ένα για τους τομείς πολιτισμού,αθλητισμού και περιβάλλοντος ενώ εάν ο Δήμος διαθέτει κοινωφελή επιχείρηση τότε μπορείνα έχει έως ένα (1) νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου.Υπάρχει ειδική πρόβλεψη για τους μεγάλους δήμους με πληθυσμό άνω των 300.000κατοίκων, ώστε να μπορούν να λειτουργούν έως δύο (2) νομικά πρόσωπα για κάθε έναναπό τους αναφερόμενους τομείς αρμοδιοτήτων.β) ένα νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου για τη διοίκηση και διαχείριση ζώνης λιμένα(Λιμενικά Ταμεία).Λαμβάνεται όμως και πρόνοια για δυνατότητα διατήρησης ξεχωριστού Ν.Π γιαεκείνα που διαθέτουν μια ευρύτερη αναγνώριση λόγω της ιδιαίτερης μακρόχρονηςπροσφοράς τους σε ειδικούς τομείς.Τα νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου που περιέρχονται στο νέο δήμοσυγχωνεύονται υποχρεωτικά σ’ ένα νομικό πρόσωπο για κάθε κατηγορία.Ειδικά για τις σχολικές επιτροπές λαμβάνεται πρόνοια ώστε σε κάθε δήμο νασυγχωνευθούν σε δύο νομικά πρόσωπα, ένα για τις σχολικές μονάδες της πρωτοβάθμιαςκαι ένα για τις σχολικές μονάδες της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης ενώ στους μεγάλουςδήμους με πληθυσμό άνω 300.000 κατοίκων να μπορούν να συσταθούν αντίστοιχεςσχολικές επιτροπές για κάθε μια δημοτική κοινότητα (Τα πρώην σημερινά δημοτικάδιαμερίσματα στα οποία διαιρούνται οι μεγάλοι Δήμοι).Παράλληλα παρέχεται η δυνατότητα να λειτουργούν αποκεντρωμένες υπηρεσίες,υπό μορφή παραρτημάτων στα συγχωνευόμενα νομικά πρόσωπα για την καλύτερηεξυπηρέτηση των κατοίκων. Στις υπηρεσίες αυτές, εφόσον οι παρεχόμενες λειτουργίες είναικοινωνικού χαρακτήρα, όπως φροντίδα παιδιών, ηλικιωμένων, αθλητικές ή πολιτιστικέςδραστηριότητες κ.λ.π., συγκροτούνται, αντίστοιχες άμισθες επιτροπές, στις οποίεςσυμμετέχουν εκπρόσωποι των χρηστών των παρεχομένων υπηρεσιών και ο προϊστάμενοςτης υπηρεσίας οι οποίες εισηγούνται για τη καλύτερη λειτουργία, διαπιστώνουν τυχόνπροβλήματα που δημιουργούνται στη λειτουργία της υπηρεσίας και διατυπώνουν σχετικέςπροτάσεις στο διοικητικό συμβούλιο του νομικού προσώπου για την καλύτερη εξυπηρέτησητων παρεχόμενων υπηρεσιών.Επίσης λαμβάνεται πρόνοια ώστε το προσωπικό των νομικών προσώπων πουσυγχωνεύονται να καθίσταται αυτοδικαίως προσωπικό του νέου νομικού προσώπου πουπροκύπτει από τη συγχώνευση, με την ίδια σχέση εργασίας.Ως προς τις επιχειρήσεις, προβλέπεται ότι κάθε Δήμος μπορεί να έχει:58


α) μία κοινωφελή επιχείρηση,β ) μία δημοτική επιχείρηση ύδρευσης αποχέτευσης (ΔΕΥΑ)γ) μία επιχείρηση με ειδικό σκοπό τη λειτουργία ραδιοφωνικού ή τηλεοπτικού σταθμούεφόσον λειτουργούσαν αντίστοιχες στους συνενούμενους δήμους καιδ ) μία δημοτική ανώνυμη εταιρία εφόσον είχαν συσταθεί στους συνενούμενους δήμους ενώεξακολουθεί να συμμετέχει στις λοιπές ανώνυμες εταιρείες κατά τις διατάξεις του Κ.Δ.ΚΠαράλληλα:Οι κοινωφελείς επιχειρήσεις των ΟΤΑ, που συνενώνονται σε ένα νέο δήμο, καθώς καιμονομετοχικές ανώνυμες εταιρίες συγχωνεύονται υποχρεωτικά σε μία επιχείρηση ενώ τοπροσωπικό των επιχειρήσεων που συγχωνεύονται μεταφέρεται στη νέα επιχείρηση καικατατάσσεται σε αντίστοιχες θέσεις.Τυχόν πλεονάζον προσωπικό παρέχεται η δυνατότητα να μεταφερθεί σε άλλα νομικάπρόσωπα του δήμου είτε ιδιωτικού είτε δημοσίου δικαίου, με την ίδια σχέση εργασίας.Συγχρόνως γίνεται εξορθολογισμός και στις παλιές επιχειρήσεις των Δήμων πουλειτουργούσαν με το παλιό καθεστώς πριν την αλλαγή με τον ΚΔΚ. Έτσι επιχειρήσεις είτεαμιγείς είτε διαδημοτικές που είχαν σαν αντικείμενο την αποκομιδή στερεών αποβλήτωνκαταργούνται και οι υπηρεσίες τους μαζί με το προσωπικό τους περιέρχονται πλέον στουςνέους δήμους οι οποίοι θα πρέπει να συγκροτήσουν υπηρεσίες καθαριότητας.Νομικά Πρόσωπα των ΠεριφερειώνΚαταργούνται αυτοδικαίως από την έναρξη λειτουργίας των νέων Περιφερειών τανομαρχιακά νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου που είχαν συσταθεί από τις καταργούμενεςνομαρχιακές αυτοδιοικήσεις και διαμερίσματα, και οι υπηρεσίες τους μαζί με το προσωπικότους περιέρχονται στην Περιφέρεια.Κάθε αυτοδιοικούμενη Περιφέρεια :Μπορεί να συνιστά ή να συμμετέχει σε μία επιχείρηση, η οποία έχει τη μορφή τηςαναπτυξιακής ανωνύμου εταιρίας με αποκλειστικό αντικείμενο την επιστημονική και τεχνικήυποστήριξη των Περιφερειών, την προώθηση της επιχειρηματικής, οικονομικής και γενικότεραβιώσιμης ανάπτυξης της Περιφέρειας, καθώς και την ανάπτυξη δραστηριοτήτων προστασίαςτου περιβάλλοντος και την συμμετοχή τους σε αντίστοιχα προγράμματα ή η εφαρμογήσχετικών πολιτικών σε διαπεριφερειακό ή σε ευρύτερο γεωγραφικό χώρο. Συγχρόνωςπαρέχεται η δυνατότητα συμμετοχής της αναπτυξιακής αυτής εταιρείας της Περιφέρειας σεάλλες ανώνυμες εταιρείες.Υφιστάμενες αμιγείς επιχειρήσεις των καταργούμενων νομαρχιακών αυτοδιοικήσεωνκαι διαμερισμάτων και υφιστάμενες ανώνυμες εταιρίες, στις οποίες συμμετέχουν κατάπλειοψηφία οι καταργούμενες νομαρχιακές αυτοδιοικήσεις και νομαρχιακά διαμερίσματα,59


μετατρέπονται και προσαρμόζονται, αντίστοιχα, σε αναπτυξιακές ανώνυμες εταιρίες τηςΠεριφέρειας.Παράλληλα τίθενται κανόνες λειτουργίας για υφιστάμενες Αστικές Εταιρίες που είχανσυσταθεί από ΝΑ βάσει διάταξης νόμου, ώστε να λειτουργούν με διαφάνεια.Οι προτεινόμενες ρυθμίσεις προβλέπεται να οδηγήσουν σε δραστική μείωση των ΝομικώνΠροσώπων και των αντίστοιχων θέσεων στα διοικητικά τους συμβούλια, της πρωτοβάθμιαςαυτοδιοίκησης από 6.000 σε 1.500 περίπου. Οι σχολικές επιτροπές, που αποτελούν ΝομικάΠρόσωπα Δημοσίου Δικαίου, θα μειωθούν κατά 90%. Σήμερα υπολογίζεται ότι υπάρχουνγύρω στις 9.000 σχολικές επιτροπές σε όλους τους δήμους της χώρας.3.2.2 Επιδράσεις στο σύνολο των Επιχειρήσεων της χώραςΠροβλέπονται νέοι, καινοτόμοι θεσμοί και μέτρα ώστε να διευκολύνουν την επιχειρηματικήδραστηριότητα. Οι καινοτομίες αυτές είναι:e-ΚΕΠΓια την εξυπηρέτηση και των επιχειρήσεων ενισχύεται και εκσυγχρονίζεται ο θεσμός τωνδημοτικών ΚΕΠ, με τη δημιουργία μικρών, αποτελεσματικών «Δημοτικών e-ΚΕΠ», σε κάθεγειτονιά ή χωριό ανάλογα με τις ανάγκες εξυπηρέτησης, με τα οποία παρέχονται οιαπαραίτητες υπηρεσίες όσο το δυνατόν εγγύτερα στην επιχείρηση. Συγκεκριμέναδημιουργούνται δίπλα στα σημερινά 1.000 ΚΕΠ άλλα 1.200 e-ΚΕΠ.Νέες αρμοδιότητες σχετικά με την εξυπηρέτηση της επιχείρησης Οι Δήμοι αναλαμβάνουν αρμοδιότητες που αφορούν στην εξυπηρέτηση τηςεπιχείρησης, όπως εκτεταμένων αρμοδιοτήτων αδειοδοτήσεων Δημιουργούνται ισχυροί Δήμοι που μπορούν να ασκήσουν αποτελεσματικά καιποιοτικά το σύνολο των αρμοδιοτήτωνΗ άσκηση κάθε αρμοδιότητας γίνεται σε ένα επίπεδο το Δήμο ή την Περιφέρεια, χωρίς τηπολυδιάσπασή της.Η επιχείρηση εξυπηρετείται σε ένα σημείο με αποτέλεσμα να μειώνεται η καθυστέρηση απότη γραφειοκρατία αλλά και οι χρόνοι για την ολοκλήρωση κάθε εργασίας.3.2.2 α Ηλεκτρονικές Συναλλαγές και άλλες εφαρμογές Ηλεκτρονικής ΔιακυβέρνησηςΟι Δήμοι, συστηματοποιώντας τη χρήση της Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης, πρέπει ναομαδοποιήσουν τις υπηρεσίες που παρέχουν στις Υπηρεσίες ηλεκτρονικών συναλλαγών. ΟιΔήμοι συνεργάζονται με τις Τράπεζες και τις άλλες κρατικές υπηρεσίες για να60


αυτοματοποιήσουν τις διαδικασίες μέσω των οποίων εκτελούν οικονομικές συναλλαγές μετους πολίτες και τις επιχειρήσεις, παρέχουν άδειες κλπ. Μέσω αυτής της αυτοματοποίησηςτων διαδικασιών, ο Δήμος εγκαθιστά επίσης την ηλεκτρονική επικοινωνία ανάμεσα στιςυπηρεσίες του, ώστε να μη χρειάζεται, όπως γίνεται τώρα, να αναλαμβάνει πολλές φορές οπολίτης, ή ο εκπρόσωπος της επιχείρησης, το ρόλο της «διεπαφής» ανάμεσα στις υπηρεσίες(μεταφέροντας έγγραφα προς υπογραφή από μία υπηρεσία προς την άλλη).Συμμετοχή της επιχείρησης σε θεσμούς διαβούλευσης1. Επιτροπή Διαβούλευσης στους Δήμους και στις Περιφέρειες στους δήμους συγκροτείται Επιτροπή Διαβούλευσης ως γνωμοδοτικό όργανο.Η δημοτική επιτροπή διαβούλευσης αποτελείται από εκπροσώπους των φορέων της τοπικήςκοινωνίας όπως:α) των τοπικών εμπορικών και επαγγελματικών συλλόγων και οργανώσεωνβ) των επιστημονικών συλλόγων και φορέωνγ) των τοπικών οργανώσεων εργαζομένων και εργοδοτώνδ) των εργαζομένων στο δήμο και τα νομικά του πρόσωπαε) των ενώσεων και συλλόγων γονέωνστ) των αθλητικών και πολιτιστικών συλλόγων και φορέωνζ) των εθελοντικών οργανώσεων και κινήσεων των πολιτώνη) άλλων οργανώσεων και φορέων της κοινωνίας των πολιτώνθ) εκπρόσωποι των τοπικών συμβουλίων νέων καιι) δημότες2. Αρμοδιότητες Επιτροπής Γνωμοδοτεί στο συμβούλιο σχετικά με τα αναπτυξιακά προγράμματα και ταπρογράμματα δράσης του δήμου, το επιχειρησιακό πρόγραμμα και το τεχνικόπρόγραμμα του δήμου Γνωμοδοτεί για θέματα γενικότερου τοπικού ενδιαφέροντος, που παραπέμπονταισε αυτή από το δημοτικό συμβούλιο ή τον δήμαρχο Εξετάζει τα τοπικά προβλήματα και τις αναπτυξιακές δυνατότητες του δήμου καιδιατυπώνει γνώμη για την επίλυση των προβλημάτων και την αξιοποίηση τωνδυνατοτήτων αυτών.Πρόσβαση σε όλες τις αποφάσεις που αφορούν επιχειρήσεις με την υποχρεωτικήανάρτησή τους στο Διαδίκτυο.61


Για κάθε όργανο των Δήμων, των Περιφερειών και των Νομικών Προσώπων τους εισάγεταιυποχρέωση ανάρτησης κάθε απόφασής τους, προκειμένου αυτή να είναι εκτελεστή. Όπως θαισχύσει και για το σύνολο του κράτους, κατά τις προβλέψεις του υπό ψήφιση Νόμου για τηΔιαφάνεια, με μόνη εξαίρεση τα θέματα δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα ή απορρήτου,όλες οι άλλες πράξεις ή αποφάσεις οφείλουν να δημοσιοποιούνται το διαδίκτυο.Διασφαλίζεται έτσι η απόλυτη διαφάνεια, ο αποτελεσματικός δημόσιος έλεγχος και γίνεταιεφικτή η ουσιαστική λογοδοσία των αυτοδιοικητικών αρχών.Προστατεύεται η επιχείρηση από την έλλειψη πληροφόρησης.Δημιουργούνται θεσμοί προστασίας των επιχειρήσεων από την κακοδιοίκηση όπως οσυμπαραστάτης πολίτη και της επιχείρησης σε δημοτικό και περιφερειακό επίπεδο.Παράλληλα δημιουργείται ένα σταθερό και διαφανές πλαίσιο στις σχέσεις των ΟΤΑ με τιςεπιχειρήσεις μέσα από την εξορθολογικόποίηση και την επίσπευση των διαδικασιώνοικονομικού ελέγχου των προμηθειών των ΟΤΑ από επιχειρήσεις (βλ. ενότητα)3.3. Μετρήστε το κόστος εγκατάστασης για νέες επιχειρήσεις πριν και μετά τηναξιολογούμενη ρύθμιση, με τη χρήση του «τυποποιημένου μοντέλου κόστους».Το κόστος εγκατάστασης εκτιμάται ότι θα είναι μηδενικό, αφού τόσο οι νέοι Δήμοι καιπεριφέρειες, όσο και οι νέες δημοτικές και περιφερειακές επιχειρήσεις θα χρησιμοποιήσουντις ήδη υπάρχουσες εγκαταστάσεις και υποδομές.3.4. Αναφέρατε αναλυτικά την επίδραση της προτεινόμενης ρύθμισης στις λειτουργίεςτης παραγωγής και του μάρκετινγκ των επιχειρήσεων.Οι νέοι Δήμοι και οι νέες δημοτικές επιχειρήσεις, λόγω μεγέθους, αναμένεται να αξιοποιήσουνοικονομίες κλίμακας τόσο κατά τη διάρκεια της παραγωγής και της παροχής των τοπικώνδημοσίων υπηρεσιών και προϊόντων, όσο και κατά τη διαδικασία προβολής τους.Οι σημερινοί Δήμοι έχουν πολύ περιορισμένες δυνατότητες. Το 88% του συνόλου είναι Δήμοιμε πληθυσμό μικρότερο των 10.000 κατοίκων.62


Ο.Τ.Α. ανά πληθυσμιακή τάξη18%3% 1%0-5.0005.000-10.00010.000-50.00050.000-100.000100.000 και άνω53%25%Στους πληθυσμιακά μικρούς δήμους και κοινότητες παρατηρείται μάλιστα το πρόβλημα τηςαδυναμίας άντλησης εσόδων από την τοπική κοινωνία.ΟΤΑ με περισσότερους μη οικονομικά ενεργούς δημότες από ότιοικονομικά ενεργούς, ανά πληθυσμιακή τάξη500450400350300250200150100500>5.000 5.000-10.000 10.000-50.000 50.000 και άνωΑπό τα παραπάνω γράφημα διαπιστώνεται ότι οι ΟΤΑ με μεγαλύτερο ποσοστό μη οικονομικάενεργών δημοτών έχουν πληθυσμό μικρότερο των 10.000 κατοίκων.63


3.5. Αναφέρατε αναλυτικά και αιτιολογήστε την επίδραση της αξιολογούμενηςρύθμισης στην ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων.Η πλειοψηφία των σημερινών Δήμων χαρακτηρίζεται από ελλιπείς σε στελέχωση υπηρεσίες.Στελέχωση με οικονομολόγους τωνυπαρχόντων ΟΤΑ30%23%0 Οικονομολόγοι1 ή 2 οικονομολόγοιΠάνω από τρεις47%ΟΤΑ με Μηχανικούς κατηγορίας ΠΕ - ΤΕ9%4% 1%6%4%44%6%7%19%ΜΕ 1ΜΕ 2ΜΕ 3ΜΕ 4ΜΕ 5ΜΕ 6-9ΜΕ 10-19ΜΕ 20-49ΜΕ 50 ΚΑΙ ΑΝΩ64


Αυτό έχει ως αποτέλεσμα το αυξημένο κόστος και τη μειωμένη αποδοτικότητα, κυρίως όμωςτην περιορισμένη ποιότητα στις προσφερόμενες υπηρεσίες. Η νέα δομή των Δήμων, τωνΠεριφερειών και των επιχειρήσεων τους, θα τους δώσει τη δυνατότητα να συγκροτήσουνοργανωμένες υπηρεσίες και επιχειρήσεις, να αξιοποιήσουν εμπειρίες και δεξιότητες καικυρίως να διεκδικήσουν κονδύλια και προγράμματα από κοινοτικούς και εθνικούς πόρους, ταοποία μέχρι τώρα δε μπορούσαν να προσεγγίσουν.Η μεγάλη συνεισφορά του «ΚΑΛΛΙΚΡΑΤΗ» στην οικονομία της χώρας θα αναδειχθεί σε μέσο- μακροπρόθεσμο ορίζοντα. Η θωράκιση των νέων Δήμων με υπηρεσίες, οι νέες μορφέςοργάνωσης και λειτουργίας, οι υποστηρικτικοί και ελεγκτικοί μηχανισμοί αναμένεται ναεπηρεάσουν θετικά την παραγωγικότητα των Δήμων. Τα αποτελέσματα της αύξησης τηςπαραγωγικότητας θα αρχίσουν να εμφανίζονται σε δύο με τρεις οικονομικές χρήσεις.Η βελτίωση της παραγωγικότητας των νέων Δήμων θα επηρεαστεί με τρεις τρόπους:1. Σημαντική μείωση των δαπανών μέσω της καλύτερης αξιοποίησης τουανθρώπινου δυναμικού2. Αύξηση των εσόδων λόγω βελτίωσης των εισπρακτικών μηχανισμών των ΟΤΑκαι αποτελεσματικότερης λειτουργίας ,3. Οι νέοι Δήμοι θα έχουν τη δυνατότητα να διατυπώσουν, διεκδικήσουν, ωριμάσουνκαι υλοποιήσουν περισσότερα και καλύτερης ποιότητας έργα.Η εμπειρία των αποδόσεων των σημερινών ΟΤΑ στο Γ’ ΚΠΣ και το ΘΗΣΕΑ είναιαποκαλυπτική.65


Οι αποδόσεις της πρωτοβάθμιας ΤΑ στο Γ΄ΚΠΣΜέσος όρος ενταγμένων έργων Ο.Τ.Α. στο Γ'ΚΠΣ, ανά δημογραφική τάξη10090807060504030201002548949Έως 10.000 Απ ό 10.000 έως 50.000 Απ ό 50.000 έως 100.000 Πάνω απ ό 100.000Είναι χαρακτηριστικό ότι οι ΟΤΑ με πληθυσμό κάτω των 10.000 κατοίκων, το 82% δηλαδή τουσυνόλου των ΟΤΑ, ενέταξαν κατά μέσο όρο 9 έργα στο Γ΄ ΚΠΣ, όταν οι Δήμοι με πληθυσμόπάνω από 100.000 κατοίκους είχαν αντίστοιχο μέσο όρο 94.Μέσος όρος προϋπολογισμών ενταγμένων έργων Ο.Τ.Α. στο Γ'ΚΠΣ, ανάδημογραφική τάξη40.000.00035.000.00030.000.00025.000.00020.000.00015.000.00010.000.0005.000.0002.347.7459.970.96419.672.74636.598.7860Έως 10.000 Απ ό 10.000 έως 50.000 Απ ό 50.000 έως 100.000 Πάνω απ ό 100.000Στον προϋπολογισμό των ενταγμένων έργων τα πράγματα είναι ακόμα πιο δύσκολα για τουςμικρούς ΟΤΑ. Ο μέσος προϋπολογισμός των «μεγάλων» Δήμων είναι 15,5 φορέςμεγαλύτερος από αυτόν των ΟΤΑ κάτω των 10.000 κατοίκων.66


Από τα παραπάνω, γίνεται φανερό ότι οι μικροί πληθυσμιακά ΟΤΑ δεν είχαν τη δυνατότητανα διατυπώσουν και να υποστηρίξουν επενδυτικές προτάσεις με τρόπο αποδεκτό από τουςκανονισμούς του Γ’ ΚΠΣ. Αυτό οφείλεται και στην έλλειψη στελεχών και οργανωμένωνυπηρεσιών.Μέσος όρος νομικών δεσμεύσεων έργων Ο.Τ.Α. ενταγμένων στο Γ'ΚΠΣ, ανάδημογραφική τάξη30.000.00025.000.00020.000.00015.000.00010.000.0005.000.00001.508.272 6.679.486 13.131.353 27.252.593Έως 10.000 Απ ό 10.000 έως 50.000 Απ ό 50.000 έως 100.000 Πάνω απ ό 100.000Η ίδια γεύση υπάρχει και στις νομικές δεσμεύσεις. Οι ΟΤΑ με πληθυσμό μικρότερο των10.000 κατοίκων, έχουν συμβολαιοποιήσει, κατά μέσο όρο, έργα ύψους 1.508.272 €, όταν τοαντίστοιχο ποσό για των άνω των 100.000 κατοίκων είναι 27.252.593€.Η περίπτωση των νομικών δεσμεύσεων μας αποκαλύπτει την αδυναμία των μικρών ΟΤΑ ναωριμάσουν και να φέρουν μέχρι την υπογραφή των συμβάσεων, έργα.Θα πρέπει να σημειωθεί ότι στον «ΚΑΛΛΙΚΡΑΤΗ» υπάρχει πρόβλεψη όλοι οι νέοι Δήμοι ναέχουν στελεχωμένη οικονομική και τεχνική υπηρεσία67


ΤΑ και Γ’ ΚΠΣ την 31/12/2007ΠροϋπολογισμόςΑπορροφήσεις % ΥπόλοιποΤομεακά ΕΠ 1.082.719.735 456.404.124 42%Ταμείο Συνοχής 933.821.960 458.967.139 49%ΠΕΠ 3.408.216.726 1.958.433.590 57%ΚοινοτικέςΠρωτοβουλίες193.195.898 57.611.164 30%ΣΥΝΟΛΟ 5.617.954.319 2.931.416.017 52%2.686.538.302Στον παραπάνω πίνακα φαίνονται οι αποδόσεις της ΤΑ στο Γ΄ΚΠΣ την 31/12/ 2007, έναχρόνο δηλαδή μετά τη τυπική λήξη του προγράμματος.Είναι προφανές ότι η έλλειψη υπηρεσιών και εξειδικευμένου προσωπικού δε μπορεί ναδικαιολογήσει το σύνολο των 2,7 δις €. Και το 50% να δικαιολογηθεί, χωρίς να υπολογιστεί ηδυνατότητα για υποστήριξη καλύτερων ποιοτικά και ποσοτικά προτάσεων, τα διαφυγόνταέσοδα της ΤΑ την περίοδο αυτή ξεπερνούν το ένα δις €.Ένα επιπλέον θετικό στοιχείο του «ΚΑΛΛΙΚΡΑΤΗ» είναι ότι η αύξηση τηςαποτελεσματικότητας των Δήμων θα περιορίσει την ανάγκη των κεντρικών αρχών γιαχειρισμούς και παρατάσεις της προγραμματικής περιόδου.ΤΟ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΘΗΣΕΑΣ»Στο αναπτυξιακό πρόγραμμα «ΘΗΣΕΑΣ» οι διαδικασίες ένταξης δεν ήταν τόσο «σκληρές»,όπως του Γ’ΚΠΣ και τα έργα είχαν προεπιλεγεί από τους ίδιους του πρωτοβάθμιους ΟΤΑ.Το πρόγραμμα έληγε, σύμφωνα με το νόμο την 31 η Δεκεμβρίου 2009 και η κατάσταση ήταν ηεξής:68


Αποδοτικότητα ΘΗΣΕΑ 31/12/20093.5003.0002.5002.0001.5001.0005003.5001.9220ΠρογραμματισμόςΑπορροφήσειςΟι μεγάλες αποκλίσεις και οι περιορισμένες απορροφήσεις εντοπίζονται πάλι στους μικρούςπληθυσμιακά ΟΤΑ. Από αυτή την άποψη είναι λογικό, μέρος του αναπορρόφητου ποσούύψους 1,5 δις € να οφείλεται στην ελλιπή οργάνωση των ΟΤΑ.3.6. Προσδιορίστε το διοικητικό βάρος των επιχειρήσεων που προκαλεί ή αφαιρεί ηπροτεινόμενη ρύθμιση, εφαρμόζοντας το «τυποποιημένο μοντέλο κόστους».Η νέα διοικητική δομή της χώρας και των τοπικών και περιφερειακών αυτοδιοικήσεων δε θαδημιουργήσει επιπλέον κόστος, αντίθετα αναμένεται να μειώσει το κόστος λειτουργίας και νααυξήσει τα έσοδά τους. Η μείωση του κόστους λειτουργίας θα προέλθει από οικονομίες πουθα προκύψουν στο κόστος των αιρετών οργάνων, στις αμοιβές τρίτων, αλλά και σε οικονομίεςκλίμακας στα γενικά και λειτουργικά έξοδα των Δήμων, των Περιφερειών και τωνεπιχειρήσεών τους.ΟΙ ΑΜΕΣΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣΟι άμεσες επιπτώσεις του προγράμματος «ΚΑΛΛΙΚΡΑΤΗ» στους ΟΤΑ μπορούν ναταξινομηθούν σε:α) Εξοικονόμηση Λειτουργικών Δαπανώνβ) Αύξηση ΕσόδωνΣυγκεκριμένα ως προς την εξοικονόμηση των λειτουργικών δαπανώνΛογαριασμόςΔικαιολογητική βάση69


ΚόστοςδιενέργειαςεκλογώνΑμοιβές αιρετώνΑμοιβές ελεύθερωνεπαγγελματιών καιτρίτωνΠαροχές τρίτωνΛοιπά γενικά έξοδαΠληρωμές για τηνεξυπηρέτησηδημοσίας πίστηςΔαπάνεςπρομήθειαςαναλωσίμωνΠληρωμές γιαΗ ρύθμιση για την επιμήκυνση του χρόνου θητειών τωνδημοτικών και περιφερειακών ΟΤΑ και η διενέργεια τωνεκλογών την ίδια ημέρα και στα ίδια εκλογικά τμήματα με τιςεκλογές για την ανάδειξη των μελών του ΕυρωπαϊκούΚοινοβουλίου μειώνει σημαντικά το κόστος των εκλογικώνδαπανών.Με τη μείωση του αριθμού των Δήμων θα υπάρξει σημαντικήμείωση στο κόστος αιρετών Εκτιμάται ότι συνολικά θα υπάρξειμείωση των δαπανών αιρετών.Με τη μείωση του αριθμού των Δήμων θα υπάρξουνσημαντικές μειώσεις στο κόστος ελεύθερων επαγγελματιών,και διαφόρων εξωτερικών συνεργατών και συμβούλων κλπ,αφού οι Δήμοι θα έχουν οργανωμένες δικές τους υπηρεσίες μεικανό αριθμό προσωπικού με αποτέλεσμα να καταφεύγουνπολύ πιο σπάνια σε εξωτερικές υπηρεσίες. Εκτιμάται ότισυνολικά θα υπάρξει μείωση των δαπανών τρίτων.Στο λογαριασμό αυτό περιλαμβάνονται διάφορα γενικά έξοδα,(τηλεπικοινωνίες, ύδρευση, ρεύμα κλπ) η συντήρησηεξοπλισμού και τα ενοίκια. Με τη μείωση των Δήμων και τονκαλύτερο συντονισμό εκτιμάται ότι θα υπάρξει μείωση τωνδαπανών.Στο λογαριασμό αυτό περιλαμβάνονται έξοδα από τηδιοργάνωση διαφόρων δραστηριοτήτων (πολιτιστικές,αθλητικές, κοινωνικές). Εκτιμάται ότι λόγω των οικονομιώνκλίμακας που δημιουργηθούν από την 1/1/2011 και τουκαλύτερου συντονισμού των δραστηριοτήτων σε τοπικόεπίπεδο θα υπάρξει μείωση δαπανών.Με την εφαρμογή από 1/1/2011 του προγράμματοςεξυγίανσης, αλλά και των μέτρων για την πιστοληπτικήπολιτική των Δήμων, αναμένεται περιορισμός τωντοκοχρεωλυσίωνΜε τον «ΚΑΛΛΙΚΡΑΤΗ» θα δημιουργηθούν οικονομίεςκλίμακας θα από την πρώτη ημέρα ζωής των νέων Δήμων,από την καλύτερη και αποδοτικότερη λειτουργία τωνυπηρεσιών, την χρήση ηλεκτρονικών υπηρεσιών, καλύτερηδιαχείριση των προμηθειών και των αποθεμάτων κλπ. ηΕκτιμάται μείωση των σχετικών δαπανών.Στο λογαριασμό αυτόν εμπεριέχονται και οι μεταβιβάσεις σε70


μεταβιβάσειςεισοδημάτων σετρίτους:παραχωρήσεις,παροχές,επιχορηγήσεις,επιδοτήσεις,δωρεέςΝΠ της ΤΑ. Η συγχώνευση τους αναμένεται να δημιουργήσεισημαντικές οικονομίες, καλύτερο συντονισμό τωνδραστηριοτήτων και καλύτερη ποιότητα υπηρεσιών. Εκτιμάταιμείωση των δαπανών.Επιδόματα καιεπιχορηγήσεις τηςΝΑ προς τρίτους,που θα περάσουνστους δήμουςΣτο λογαριασμό αυτό περιλαμβάνονται τα κοινωνικά επιδόματαπου κατανέμει η ΝΑ και αναμένεται να μειωθούν λόγω τουεξορθολογισμού και του καλύτερου ελέγχου.Εμπεριέχονται επίσης και δαπάνες, όπως η μεταφοράμαθητών, που η ένταξη τους στο πρόγραμμα «ΣΥΝ-ΚΟΙΝΩΝΙΑ» θα δημιουργήσει σημαντικές οικονομίες κλίμακαςΒ) Αύξηση ΕσόδωνΗ απόκλιση μεταξύ βεβαιωθέντων και εισπραχθέντων εσόδων των πρωτοβάθμιων ΟΤΑ είναισήμερα στο 10%. Μία βασική αιτία της παραπάνω απόκλισης είναι η αδυναμία μηχανισμούείσπραξης αλλά και βεβαίωσης των τοπικών φορολογικών εσόδων, από πολλούς ΟΤΑ. Σεπολλές περιπτώσεις ΟΤΑ αδυνατούν να συλλάβουν το σύνολο της φορολογητέας ύλης, μεαποτέλεσμα να παρατηρούνται αποκλίσεις και μεταξύ φορολογικών δυνατοτήτων καιβεβαιωθέντων.Οι νέοι ΟΤΑ προβλέπεται να έχουν όλοι οικονομική υπηρεσία. Οι δυνατότητες τουςσύλληψης, ελέγχου και διαχείρισης των τοπικών φορολογικών δυνατοτήτων αναμένεται ναβελτιωθεί, λαμβανομένων υπόψη και των υποστηρικτικών και ελεγκτικών μηχανισμών πουπροβλέπει ο «ΚΑΛΛΙΚΡΑΤΗΣ».Η επανάκαμψη των διαφυγόντων εσόδων της ΤΑ συμβάλλει στην :‣ Οικονομική αυτοδυναμία των ΟΤΑ,‣ Σύγκλιση με το Ευρωπαϊκό κεκτημένο,‣ Περιορισμό της οικονομικής κηδεμονίας του κεντρικού κράτους,‣ Μείωση των πιέσεων για έσοδα από τον κρατικό προϋπολογισμό.71


3.7. Προσδιορίστε αναλυτικά τα οφέλη ή την επιβάρυνση του κρατικούπροϋπολογισμού, που αναμένεται να προκληθούν από την εξεταζόμενη ρύθμιση.Το συνολικό όφελος από την επίδραση των ρυθμίσεων στον κρατικό προϋπολογισμό δεμπορεί αυτή τη στιγμή να προσδιοριστεί με ακρίβεια. Το όφελος αυτό θα πρέπει νακατηγοριοποιηθεί σε άμεσο και μέσο – μακροπρόθεσμο.3.8. Προσδιορίστε αναλυτικά τυχόν συνέπειες της προτεινόμενης ρύθμισης στηνεθνική οικονομία.Η δημιουργία των νέων Δήμων θα δώσει τη δυνατότητα ενοποίησης δυνάμεων καιαξιοποίησης οικονομιών κλίμακας. Οι αναμενόμενες επιπτώσεις, στις χρηματοροές τουκρατικού προϋπολογισμού προς την ΤΑ, είναι άμεσες και μέσο - μακροπρόθεσμες.Οι άμεσες επιπτώσεις έχουν προσεγγιστεί με συντηρητικό τρόπο και περιλαμβάνουν μόνολειτουργικές δαπάνες και έσοδα. Δεν περιλαμβάνονται μειώσεις σε επενδύσεις, παρά το ότιείναι γνωστό ότι σε προγραμματισμό βρίσκονται έργα, (δημαρχείο δήμου ΠυθαγορείουΣάμου), τα οποία από την 1/1/2011 δε θα έχουν λόγω ύπαρξης.Επισημαίνεται ότι τα μέτρα που προβλέπονται και αφορούν κανόνες διαφάνειας, ελέγχους καιτη θωράκιση των Δήμων και Περιφερειών με σύγχρονα μέσα οικονομικής διαχείρισης,αναμένεται να προκαλέσουν θετικά αποτελέσματα όχι μόνο στη λειτουργία αλλά και στοοικονομικό τους αποτέλεσμα με περιστολή δαπανών και αύξηση δυνατοτήτων άντλησηςεσόδων από τις τοπικές κοινωνίες.3.9. Προσδιορίστε αναλυτικά τυχόν συνέπειες της προτεινόμενης ρύθμισης στηνεθνική οικονομία.Οι προτεινόμενες ρυθμίσεις έχουν ενταχθεί στο επικαιροποιημένο πρόγραμμα σταθερότηταςκαι ανάπτυξης 2008-2011, υπό τον άξονα 7.4 για τη δημιουργία μιας αποτελεσματικότερηδημόσιας διοίκησης. Βάσει των εκτιμήσεων, το πρόγραμμα Καλλικράτης αναμένεται να έχειθετικές επιπτώσεις στα μακροοικονομικά και δημοσιονομικά μεγέθη:1. θα μειώσει το σύνολο των χρηματοροών προς την πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμιααυτοδιοίκηση,2. με βάση τις διατάξεις του νομοσχεδίου εξυγιαίνεται το οικονομικό και δημοσιονομικόσύστημα της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, που ως γνωστόν αποτελεί μέρος της γενικήςκυβέρνησης και του ευρύτερου δημόσιου τομέα,72


3. τίθενται κανόνες και έλεγχοι, ώστε να αποφευχθούν στο μέλλον φαινόμεναυπερδανεισμού τόσο στους δήμους, όσο και τις περιφέρειες,4. η οργάνωση των νέων Δήμων και των Περιφερειών, τους παρέχει τη δυνατότητααποτελεσματικής διατύπωσης, ωρίμανσης και υλοποίησης έργων με αποτέλεσμα νααυξάνεται η απορροφητικότητα και κατά συνέπεια να μειώνονται τα διαφυγόνταέσοδα τόσο για την Τοπική Αυτοδιοίκηση, όσο και για το σύνολο της χώραςγενικότερα,5. η ανάπτυξη της παραγωγικότητας των Δήμων και των επιχειρήσεων τους, αναμένεταινα βελτιώσει την ανταγωνιστικότητά τους και με τον τρόπο αυτό να βοηθήσει στηναύξηση της ανταγωνιστικότητας της χώρας και τέλος,6. οι ρυθμίσεις που προβλέπονται σχετικά με τους ελέγχους, κανόνες, διαφάνεια καισυμμετοχή των πολιτών, αποτελούν εχέγγυο για την εξυγίανση των σχέσεωνδημοσίου και ιδιωτικού τομέα, σε τοπικό επίπεδο και τον επανακαθορισμό τους σευγιείς βάσεις.Συγκεκριμένα οι προτεραιότητες του «Καλλικράτη» εξειδικεύονται στα εξής σημεία:Προτείνεται η ουσιαστική οικονομική στήριξη των δύο βαθμίδων Αυτοδιοίκησης με σύνδεσητων πόρων τους με το Φόρο Εισοδήματος Φυσικών και Νομικών προσώπων, τον ΦόροΠροστιθέμενης Αξίας και τον Φόρο Μεγάλης Ακίνητης Περιουσίας. Παράλληλα, εξασφαλίζεταιη πλήρης απόδοση των αναγκαίων πόρων για την άσκηση των απονεμόμενων πρόσθετωναρμοδιοτήτων καθώς και ένα σύστημα δίκαιης κατανομής των πόρων ενδοδημοτικά καιενδοπεριφερειακά. Ως προς τη δανειοδότηση των ΟΤΑ διαμορφώνεται ένα διαφανές καιαποτελεσματικό πλαίσιο ελέγχου και περιορισμού της δανειοδότησης υπερχρεωμένων ΟΤΑμε τη θέσπιση αντικειμενικών κριτηρίων καθώς και την καθολική υπαγωγή ελέγχου τηςδιαχείρισης των Δήμων, των νομικών τους προσώπων και των Περιφερειών από το ΕλεγκτικόΣυνέδριοΤα έσοδα των νέων Δήμων είναι οι Κεντρικοί Αυτοτελείς Πόροι (Κ.Α.Π.) οι οποίοι προέρχονταιαπό τις παρακάτω πηγές εσόδων του Κρατικού Προϋπολογισμού:α) το 20% των συνολικών εσόδων των ετήσιων εισπράξεων από το Φόρο ΕισοδήματοςΦυσικών και Νομικών Προσώπων (Φ.Ε.Φ.Ν.Π.).β) το 12% των συνολικών εσόδων των ετήσιων εισπράξεων από το Φόρο ΠροστιθέμενηςΑξίας (Φ.Π.Α.).γ) το 50% των συνολικών εσόδων των ετήσιων εισπράξεων από το Φόρο ΑκίνητηςΠεριουσίας.Τα παραπάνω φορολογικά έσοδα καλύπτουν το σημερινό κόστος των κρατικώνεπιχορηγήσεων (Κ.Α.Π.) προς την πρωτοβάθμια αυτοδιοίκηση και το κόστος τωναρμοδιοτήτων που θα της μεταφερθούν από 1 ης Ιανουαρίου 2011. Ειδικότερα, πέραν το73


προβλέψεων του κρατικού προϋπολογισμού για τους Δήμους (ΚΑΠ, ΣΑΤΑ, λοιπέςαποδόσεις, ΚΕΠ, ΔΕΥΑ, δαπάνες μερικής απασχόλησης) καλύπτεται το κόστος τωνβοηθημάτων υγειονομικής περίθαλψης και επιδομάτων κοινωνικής πρόνοιας, της μεταφοράςτων μαθητών και της δακοκτονίας. Επίσης καλύπτονται οι δαπάνες του προσωπικού τωνπολεοδομικών υπηρεσιών που μεταφέρονται στους Δήμους, οι δαπάνες του προσωπικούπου διαχειρίζεται τα βοηθήματα υγειονομικής περίθαλψης καθώς και οι δαπάνες προσωπικούτων ΤΥΔΚ οι οποίες καταργούνται. Στην περίπτωση που το κόστος των μεταφερομένωναρμοδιοτήτων, μετά την αναλυτική κοστολόγησή τους, δεν καλύπτεται από τους παραπάνωπόρους, θα καλυφθεί με αύξηση των ποσοστών των φόρων των περιπτώσεων α΄και β΄. Στοεν λόγω κόστος δεν έχει υπολογισθεί το ποσό των παρακρατηθέντων πόρων των Δήμων τοοποίο αποτελεί δέσμευση του κράτους και θα εξακολουθεί να αποδίδεται σύμφωνα με ταπροβλεπόμενα στο νόμο και στη σύμβαση μεταξύ ΚΕΔΚΕ και Υπουργείου Οικονομικών.Τα κριτήρια, ο τρόπος και η διαδικασία κατανομής των Κ.Α.Π. γίνεται από το ΥΠΕΣΑΗΔ. καιτο Υπ.Οικ. αφού έχει διατυπώσει τη γνώμη της η Κ.Ε.Δ.Κ.Ε.. τόσο στο σκέλος του ΤακτικούΠροϋπολογισμού όσο και του Προϋπολογισμού Δημοσίων Επενδύσεων. Κριτήρια αποτελούνσειρά δημογραφικών, γεωμορφολογικών, διοικητικών, οικονομικών, κοινωνικών,περιβαλλοντικών και πολιτιστικών στοιχείων των Δήμων.Τα έσοδα των Περιφερειών είναι οι Κ.Α.Π. οι οποίοι προέρχονται από τις παρακάτω πηγέςεσόδων του Κρατικού Προϋπολογισμού:α) το 4% των συνολικών εσόδων των ετήσιων εισπράξεων από το Φόρο Προστιθέμενης Αξίας(Φ.Π.Α.)β) το 2,40% των συνολικών εσόδων των ετήσιων εισπράξεων από το Φόρο ΕισοδήματοςΦυσικών και Νομικών Προσώπων (Φ.Ε.Φ.Ν.Π.).Τα παραπάνω φορολογικά έσοδα καλύπτουν το σημερινό κόστος των κρατικώνεπιχορηγήσεων που αντιστοιχούν, στις αρμοδιότητες της περιφέρειας που παραμένουν σεαυτή από τη Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση και στις αρμοδιότητες που μεταφέρονται από01.01.2011 καθώς και το κόστος μισθοδοσίας των υπαλλήλων των διευθύνσεων σχεδιασμούκαι ανάπτυξης, της ΔΕΚΕ, της ΔΕΣΕ, Δ/νση διαχείρισης υδάτινων πόρων, δαπάνες εποπτείαςοργανισμών του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης. Στην περίπτωση που το κόστος τωνμεταφερομένων αρμοδιοτήτων μετά την αναλυτική κοστολόγησή τους, δεν καλύπτεται απότους παραπάνω πόρους, θα καλυφθεί με αύξηση των ποσοστών των φόρων τωνπεριπτώσεων α΄ και β΄. Στα ποσοστά αυτά δεν έχει υπολογισθεί το τμήμα του ΠΔΕ πουαφορά τις περιφέρειες, το οποίο θα υπολογισθεί με τις συνήθεις διαδικασίεςΟι προϋποθέσεις και διαδικασίες για τη λήψη δανείου από Δήμους / Περιφέρειες καθορίζονταιως εξής:α) το ετήσιο κόστος εξυπηρέτησης της δημόσιας πίστης κάθε Δήμου/Περιφέρειας να μηνυπερβαίνει ποσοστό των ετήσιων τακτικών του εσόδων74


β) το συνολικό χρέος του Δήμου/Περιφέρειας που προβαίνει σε δανεισμό να μην υπερβαίνειποσοστό των συνολικών εσόδων τουΩς συνολικό χρέος θεωρούνται οι συνολικές μακροπρόθεσμες και βραχυπρόθεσμεςυποχρεώσεις του.Παράλληλα, εισάγεται ένα Ειδικό Πρόγραμμα εξυγίανσης για ορισμένους ολιγάριθμουςδήμους που έχουν υπερβολικό δανεισμό ή άλλα χρέη εισάγεται διαδικασία εξυγίανσης βάσειειδικού προγράμματος στο οποίο συμμετέχουν είτε με απόφαση του Συμβουλίου τους είτε μεαπόφαση Ειδικής Επιτροπής, η οποία αποφασίζει βάσει αντικειμενικών κριτηρίων. Με τηνυπαγωγή στο πρόγραμμα τίθενται αυστηρά όρια στο δανεισμό, απαγορεύονται οιπροσλήψεις, περιορίζεται η χρηματοδότηση για επενδύσεις ώστε να χρηματοδοτηθεί ηαποπληρωμή των χρεών με τη συνδρομή ειδικού λογαριασμού που δημιουργείται για τοσκοπό αυτό στο πλαισίου συγκεκριμένου χρονοδιαγράμματος. Ταυτόχρονα διενεργούνταιτακτικοί έλεγχοι ώστε να εξασφαλίζεται η αποτελεσματική υλοποίηση του προγράμματοςεξυγίανσης.Με τον τρόπο αυτό αντιμετωπίζονται τυχόν προβλήματα υπερχρεωμένων Δήμων πουσυνενώνονται με οικονομικά υγιείς Δήμους. Στην περίπτωση αυτή το πρόγραμμα εφαρμόζεταιόχι για το σύνολο του «καλλικράτειου» δήμου αλλά για τον συγκεκριμένο Δήμο που είναιυπερχρεωμένος. Σε αυτό μπορούν να συμμετάσχουν Δήμοι, Δημοτικές ενότητες πουσυνενώνονται και Περιφέρειες μετά από σχετικό αίτημά τους. Η διαχείριση του Προγράμματοςεξυγίανσης γίνεται από Ελεγκτική Επιτροπή που αποτελείται από Σύμβουλο του ΕλεγκτικούΣυνεδρίου, ο οποίος είναι και πρόεδρός της, το Γενικό Διευθυντή Τοπικής Αυτοδιοίκησης τουΥπουργείου Εσωτερικών, Αποκέντρωσης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης και έναεκπρόσωπο της ΚΕΔΚΕ ή των Περιφερειών. Για την υπαγωγή ενός ΟΤΑ στο πρόγραμμααπαιτείται η απόφαση των 3/5 του Δημοτικού/Περιφερειακού Συμβουλίου. Βασικήπροϋπόθεση για την ένταξη στο Πρόγραμμα Εξυγίανσης είναι:Οι ετήσιες υποχρεώσεις σε τοκοχρεολύσια να υπερβαίνουν συγκεκριμένο ποσοστότων τακτικών εσόδων ή το συνολικό χρέος να υπερβαίνει συγκεκριμένο ποσοστό τωντακτικών εσόδων. Ακολουθεί εκτίμηση από ορκωτούς ελεγκτές και οΔήμος/Περιφέρεια εκπονεί συγκεκριμένο πρόγραμμα εξυγίανσης με μέτρα, δράσειςκαι χρονοδιάγραμμα.Σε εξαιρετικές περιπτώσεις μπορούν να ενταχθούν υποχρεωτικά Δήμοι/Περιφέρειες μετά απόέλεγχο που ξεκινά από τη Διεύθυνση Οικονομικών ΟΤΑ του ΥΠΕΣΑΗΔ.Ο Δήμος/Περιφέρεια αποκτά πρόσβαση στο Λογαριασμό Εξυγίανσης και Αλληλεγγύης τηςΑυτοδιοίκησης. Στο Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων για τη χρηματοδότηση τουπρογράμματος εξυγίανσης των Δήμων και των Περιφερειών.10.5. Διαφάνεια στα οικονομικά των Δήμων, προγραμματικοί προϋπολογισμοί, δίκαιηκατανομή πόρων75


Κάθε Δήμος εκπονεί Τετραετές Επιχειρησιακό Πρόγραμμα (Τ.Ε.Π.) το οποίο εξειδικεύεται κατ’έτος σε Ετήσιο Πρόγραμμα Δράσης (Ε.Π.Δ.) και ετήσιο Προϋπολογισμό. Το ΤεχνικόΠρόγραμμα καταρτίζεται και υποβάλλεται μαζί με το Ε.Π.Δ., αποτελεί μέρος του καιεπισυνάπτεται ως παράρτημα σε αυτό.Έως τις 30 Σεπτεμβρίου κάθε έτους ολοκληρώνονται οι διαδικασίες για τη σύνταξηπροσχεδίου του Ε.Π.Δ. και του προϋπολογισμού καθώς και οι διαδικασίες διαβούλευσης.Σε ειδικό παράρτημα του προϋπολογισμού αναφέρονται οι δράσεις που αφορούν στουςσυνεννούμενους Δήμους που συγκροτούν το νέο καλλικράτειο Δήμο συμπεριλαμβανομένωντων έργων και των υπηρεσιών τους.Τα ποσοστά κατανομής των πόρων που αφορούν στα νομαρχιακά διαμερίσματακαθορίζονται με τη γνώμη της με απόφαση του Υπουργού Εσωτερικών, Αποκέντρωσης καιΗλεκτρονικής Διακυβέρνησης και γνώμη της ΚΕΔΚΕ. Με τον τρόπο αυτό διασφαλίζεται ότιστους μεγαλύτερους Δήμους δεν πρόκειται να «αδικηθούν» ως προς την κατανομή τωνπόρων οι μικρότεροι συνεννούμενοι.Ο προϋπολογισμός, το ετήσιο πρόγραμμα δράσης, η εισηγητική έκθεση της οικονομικήςεπιτροπής και οι αποφάσεις του δημοτικού συμβουλίου που αφορούν την επιβολή τωνφόρων, τελών, δικαιωμάτων και εισφορών υποβάλλονται στον Ελεγκτή Νομιμότητας γιαέλεγχο.Αν διαπιστωθούν παρατυπίες ο Ελεγκτής Νομιμότητας καλεί το δημοτικό συμβούλιο νααναμορφώσει κατάλληλα τον προϋπολογισμό μέσα σε προθεσμία είκοσι (20) ημερώνΗ ταμειακή λειτουργία των Δήμων διεξάγεται από ειδική υπηρεσιακή μονάδα που αποτελείμέρος της οικονομικής υπηρεσίας και συνιστάται με τον Οργανισμό Εσωτερικής Υπηρεσίας(Ο.Ε.Υ.).Η Οικονομική Επιτροπή υποβάλλει στο Δημοτικό Συμβούλιο τριμηνιαία έκθεση για τααποτελέσματα εκτέλεσης του προϋπολογισμού η οποία και αναρτάται στην ιστοσελίδα τουΔήμου. Στην έκθεση συμπεριλαμβάνεται και η άποψη της μειοψηφίας.Στους προϋπολογισμούς των νέων Δήμων που θα προκύψουν από τις συνενώσειςεγγράφονται υποχρεωτικά όλες οι υποχρεώσεις και οι απαιτήσεις των συνενούμενων Δήμωνή κοινοτήτων. Μέχρι την κατάρτιση και ψήφιση του προϋπολογισμού του νέου Δήμου, πουγίνεται το αργότερο εντός του πρώτου τριμήνου του 2011, εκτελούνται οι προϋπολογισμοί τωνσυνενούμενων Δήμων, ως προϋπολογισμοί του.Οι νέοι Δήμοι καταρτίζουν το επιχειρησιακό πρόγραμμα έως τις 30/9/2011.Μέχρι τις 28/2/2011 πρέπει να έχει ολοκληρωθεί η απογραφή των πάσης φύσεωςπεριουσιακών στοιχείων, απαιτήσεων και υποχρεώσεων του νέου Δήμου καθώς και τωνδιαθέσιμων χρηματικών μέσων.Διαφάνεια και προγραμματισμός στα οικονομικά των Περιφερειών, πρόνοιες για δίκαιηκατανομή των πόρων ενδοπεριφερειακά.Οι Περιφέρειες καταρτίζουν Τετραετές Επιχειρησιακό Πρόγραμμα στο πρώτο 9μηνο κάθετετραετίας. Για την πρώτη φορά εφαρμογής του προβλέπεται η τριετής διάρκεια.76


Σε ειδικό παράρτημα του προϋπολογισμού αναφέρονται οι δράσεις που αφορούν στουςσυνεννούμενους νομούς συμπεριλαμβανομένων των έργων και των υπηρεσιών τους.Τα ποσοστά κατανομής των πόρων που αφορούν στους νομούς καθορίζονται με τη γνώμητης με απόφαση του Υπουργού Εσωτερικών, Αποκέντρωσης και ΗλεκτρονικήςΔιακυβέρνησης και γνώμη της Ένωσης Περιφερειών. Με τον τρόπο αυτό διασφαλίζεται ότιδεν θα υπάρξει ανισοκατανομή των πόρων οι μικρότεροι συνεννούμενοι.Η Εκτελεστική Επιτροπή συγκεντρώνει και αξιολογεί τις προτάσεις των υπηρεσιών τηςΠεριφέρειας για το Ετήσιο Πρόγραμμα Δράσης και τον προϋπολογισμό και τα εισηγείται στηνΟικονομική Επιτροπή, προκειμένου η τελευταία να προβεί στην κατάρτιση αυτών και τηνυποβολή τους στο Περιφερειακό Συμβούλιο.Έως 30 Σεπτεμβρίου κάθε έτους ολοκληρώνονται οι διαδικασίες για τη σύνταξη προσχεδίουτου Ε.Π.Δ. και του προϋπολογισμού και οι διαδικασίες διαβούλευσης.Συνοπτική οικονομική κατάσταση του προϋπολογισμού, όπως ψηφίσθηκε από τοπεριφερειακό συμβούλιο, αναρτάται στην ιστοσελίδα της Περιφέρειας.Ο προϋπολογισμός, το ετήσιο πρόγραμμα δράσης, η εισηγητική έκθεση της οικονομικήςεπιτροπής και οι αποφάσεις του περιφερειακού συμβουλίου που αφορούν την επιβολή τωνφόρων, τελών, δικαιωμάτων και εισφορών, υποβάλλονται στον Ελεγκτή Νομιμότητας.Εάν ο Ελεγκτής Νομιμότητας διαπιστώσει ουσιαστικά ή τυπικά προβλήματα επιστρέφει τονπροϋπολογισμό και καλεί το Περιφερειακό Συμβούλιο να τον αναμορφώσει κατάλληλα.Η ταμειακή λειτουργία των Περιφερειών διεξάγεται από ειδική υπηρεσιακή μονάδα πουαποτελεί μέρος της οικονομικής υπηρεσίας και συνιστάται με τον Οργανισμό ΕσωτερικήςΥπηρεσίας (Ο.Ε.Υ.).Η Οικονομική Επιτροπή, μετά από εισήγηση του υπευθύνου των οικονομικών υπηρεσιών της,υποβάλλει στο Περιφερειακό Συμβούλιο τριμηνιαία έκθεση για τα αποτελέσματα εκτέλεσηςτου προϋπολογισμού.Η έκθεση αναρτάται στην ιστοσελίδα της Περιφέρειας και περιλαμβάνει την άποψη τηςμειοψηφίας.Ό,τι αφορά την εφαρμογή Διπλογραφικού Συστήματος Γενικής και Αναλυτικής Λογιστικής -Κοστολόγησης για την Περιφέρεια ρυθμίζεται με Προεδρικό Διάταγμα που θα εκδοθεί.Στους προϋπολογισμούς των Περιφερειών εγγράφονται υποχρεωτικά όλες οι υποχρεώσειςκαι οι απαιτήσεις των συνενούμενων Νομαρχιών. Μέχρι την κατάρτιση και ψήφιση τουπροϋπολογισμού της Περιφέρειας που γίνεται το αργότερο εντός του πρώτου τριμήνου του2011 εκτελούνται οι προϋπολογισμοί των συνενούμενων Νομαρχιών, ως προϋπολογισμοίτης.Έως την οριστική εναρμόνιση των ορίων ευθύνης των Δ.Ο.Υ. με τα όρια των νέων Ο.Τ.Α.,αρμόδια για κάθε μία από αυτές, είναι η Δ.Ο.Υ. που εξυπηρετούσε την πρώην ΝομαρχιακήΑυτοδιοίκηση, η οποία ορίζεται ως έδρα της.Μέχρι την 28/2/2011 πρέπει να έχει ολοκληρωθεί η απογραφή των πάσης φύσεωςπεριουσιακών στοιχείων, απαιτήσεων και υποχρεώσεων των νέων Περιφερειών καθώς καιτων διαθεσίμων χρηματικών μέσων.77


4. Συνέπειες στην κοινωνία και στους πολίτες4.1. Αναφέρατε τις προσδοκώμενες συνέπειες της προτεινόμενης ρύθμισης στηνκοινωνία γενικά και στις επηρεαζόμενες κοινωνικές ομάδες ειδικά.Οι προτεινόμενες ρυθμίσεις επιφέρουν σημαντικές άμεσες και έμμεσες συνέπειες στο σύνολοτης κοινωνίας. Ειδικά το σκέλος των ρυθμίσεων που αφορά στην οργάνωση και τη λειτουργίατων νέων αυτοδιοικητικών μονάδων πρώτου και δεύτερου βαθμού και την κατανομή τωναρμοδιοτήτων επιφέρουν σημαντικές μεταβολές στη σχέση του πολίτη με τη διοίκηση. Στοκύκλο των κοινωνικών ομάδων που επηρεάζονται άμεσα από τις προτεινόμενες ρυθμίσεις,εντάσσονται:α) Οι εργαζόμενοι στις κεντρικές και αποκεντρωμένες μονάδες του κράτουςβ) Οι εργαζόμενοι στους πρωτοβάθμιους και δευτεροβάθμιους ΟΤΑ καθώς και τα νομικά τουςπρόσωπα.Στον κύκλο των κοινωνικών ομάδων που επηρεάζονται έμμεσα από τις προτεινόμενεςρυθμίσεις εντάσσονται δυνητικά:α) Ομάδες παραγωγών του πρωτογενούς (γεωργία, κτηνοτροφία, αλιεία) δευτερογενούς(βιομηχανία, βιοτεχνία) και τριτογενούς (εμπόριο, τουρισμός) τομέα της οικονομίας, στο μέτροπου οι προτεινόμενες ρυθμίσεις επηρεάζουν τους όρους και προϋποθέσειςδραστηριοποίησης φυσικών και νομικών προσώπων στους εν λόγω τομείς.β) Οι ομάδες αποδεκτών υπηρεσιών κοινωνικής πρόνοιας στο μέτρο που οι προτεινόμενεςρυθμίσεις ανακατανέμουν σημαντικές αρμοδιότητες μεταξύ των επιπέδων διοίκησης καιαυτοδιοίκησης.Ωστόσο θα πρέπει να τονιστεί ότι μέσα από τις διατάξεις του σχεδίου διαμορφώνεται έναπλέγμα συνεπειών που επηρεάζει την ελληνική κοινωνία στο σύνολό της καθώς οιρυθμιστικές, αναδιανεμητικές και διανεμητικές αρμοδιότητες των ΟΤΑ εκτείνονται σε έναευρύτατο φάσμα της οικονομικής, κοινωνικής και πολιτικής ζωής του τόπου.4.2 Περιγράψτε ξεχωριστά και αναλυτικά τα οφέλη που αναμένεται να προκύψουν γιατον πολίτη από την προτεινόμενη ρύθμισηΩς προς τους πολίτες οι προσδοκώμενες συνέπειες των ρυθμίσεων μπορούν να εντοπισθούντόσο στο επίπεδο της παροχής υπηρεσιών σε τοπικό και περιφερειακό επίπεδο όσο και στο78


επίπεδο της εμβάθυνσης των δομών και διαδικασιών άμεσης συμμετοχής τους, λογοδοσίαςκαι ελέγχου.α) Ο πολίτης ως αποδέκτης υπηρεσιών. Οι προτεινόμενες ρυθμίσεις εισάγουν σημαντικέςβελτιώσεις στις δομές και διαδικασίες προγραμματισμού και υλοποίησης βασικών υπηρεσιώνπρος τους πολίτες σε κρίσιμους τομείς όπως η κοινωνική πρόνοια, η περιβαλλοντικήπροστασία, η υγεία, η παιδεία και ο πολιτισμός. Επιδίωξη είναι η βελτίωση του επιπέδου τωνπαρεχόμενων υπηρεσιών και η μείωση των εμποδίων στην πρόσβαση των πολιτών σε αυτέςμέσω της επίτευξης οικονομιών κλίμακας αλλά και της ενδυνάμωσης των οργανωτικώνδυνατοτήτων των Δήμων και των ΠΑ.β) Η ενδυνάμωση των δομών και διαδικασιών συμμετοχής του πολίτη στις στη διαχείριση τωντοπικών και περιφερειακών υποθέσεων. Με τους νέους θεσμούς που προτείνονται τόσο σεεπίπεδο Δήμων όσο και σε επίπεδο ΠΑ ενδυναμώνονται οι θεσμοί δημοκρατικούπρογραμματισμού και ελέγχου. Ιδιαίτερη αναφορά πρέπει να γίνει στους νέους θεσμούςδιαβούλευσης σε τοπικό και περιφερειακό επίπεδο, τη αναζωογόνηση των τοπικώνσυμβουλίων και την εισαγωγή του θεσμού του συνηγόρου του Δημότη για τον έλεγχο τηςκακοδιοίκησης σε τοπικό και περιφερειακό επίπεδο. Παράλληλα, μέσω της θεσμοθέτησης τηςυποχρέωσης των ΟΤΑ να αναρτούν υποχρεωτικά κάθε πράξη στο διαδίκτυο,συμπεριλαμβανομένων των αποφάσεων για τη λειτουργία των συλλογικών οργάνων καθώςκαι των προκηρύξεων, διαγωνισμών, προμηθειών, προσλήψεων, συμβάσεων και αναθέσεων,εξασφαλίζεται το δικαίωμα πρόσβασης των πολιτών στην πληροφόρηση και η άσκησηκοινωνικού ελέγχου στις πράξεις της Περιφέρειας και στη διαχείριση των οικονομικών πόρων,και έτσι η εφαρμογή της αρχής της πολιτικής λογοδοσίας.4.4 Αναφέρατε τα σημεία της προτεινόμενης ρύθμισης, τα οποία επιφέρουν βελτίωσητων υπηρεσιών του Κράτους προς τον πολίτηΓνώμονας των οργανωτικών επιλογών που προωθούν οι ρυθμίσεις του σχεδίου είναι οπολίτης και η εξυπηρέτηση των αναγκών του. Γι’ αυτό η συγκρότηση ισχυρότερων καιμεγαλύτερων ενοτήτων συνοδεύεται από την παροχή των διοικητικών υπηρεσιών όσο τοδυνατό πιο κοντά στον πολίτη, με την ενίσχυση της υπόστασης του χωριού και τηςγειτονιάς, ως ζωντανών κυττάρων της τοπικής κοινωνίας. Κεντρικός στόχος της νέαςΑρχιτεκτονικής είναι η θεμελίωση του ψηφιακού δήμου με τη σταδιακή αλλαγή τηςσημερινής μορφής της παροχής υπηρεσιών: αντί να πηγαίνει ο πολίτης στις δημοτικές δομές,να παρέχονται όλο και περισσότερες υπηρεσίες σε αντίστοιχο σημείο στο χωριό του ή και στοσπίτι του. Έτσι, μειώνεται η σημασία της απόστασης ενός οικισμού από την έδρα ενός Δήμουκαι του προσδιορισμού της έδρας του.Ειδικές προβλέψεις επιδιώκουν τη θεμελίωση της Ηλεκτρονικής Δημοτικής Διακυβέρνησης και79


σταδιακής αλλαγής της σημερινής μορφής της παροχής υπηρεσιών στην κατεύθυνση τηςκαλύτερη εξυπηρέτησης του πολίτη και της αποκέντρωσης των υπηρεσιών του Δήμου.ΕιδικότεραΗ ηλεκτρονική διακυβέρνηση στην Τοπική Αυτοδιοίκηση έχει μια πολύ πρόσφατη ιστορία πουτην καθιστά πρόσφορη σε λανθασμένες ερμηνείες. Συχνά εξισώνεται με ένα site ή portal πουδημιουργεί ένας Δήμος για να παρέχει ενημέρωση και στοιχειώδεις ηλεκτρονικές υπηρεσίες.Σε πολλές περιπτώσεις, ταυτίζεται με την εκτέλεση έργων Πληροφορικής, μάλλοναποσπασματικών και ασυντόνιστων μεταξύ τους. Φυσικά, η ανάπτυξη portals,πληροφοριακών συστημάτων και δικτυακών υποδομών δεν συνιστά από μόνη τηςηλεκτρονική διακυβέρνηση. Με την ευκαιρία του Καλλικράτη, η ηλεκτρονική διακυβέρνησησυνδέεται ουσιαστικά με τη διοικητική μεταρρύθμιση, την ορθολογική διαχείριση τωνδημόσιων οικονομικών, την πολιτική με επίκεντρο την εξυπηρέτηση του πολίτη και ευρύτεραμε την αναζωογόνηση του αναπτυξιακού προτύπου της ελληνικής οικονομίας και κοινωνίας.Προφανώς, η διασύνδεση της ηλεκτρονικής διακυβέρνησης με μεγάλους πολιτικούς στόχους,θα δώσει μια ιδιαίτερη ώθηση στο ίδιο το εγχείρημα της λειτουργικής αξιοποίησης των ΤΠΕστη Δημόσια Διοίκηση και στην Αυτοδιοίκηση.Τι Λύσεις Προτείνονται;Η ηλεκτρονική διακυβέρνηση υλοποιείται με την λειτουργική αξιοποίηση και ενοποίηση αυτώντων συστημάτων σε ένα πλαίσιο ικανό να:• Αυτοματοποιεί τις διαδικασίες με τις οποίες ένας οργανισμός παρέχει υπηρεσίες στονΠολίτη και στις επιχειρήσεις• Δημιουργεί ένα περιβάλλον οργανωμένης ηλεκτρονικής συμμετοχής των πολιτών στηδιαχείριση των δημόσιων υποθέσεων• Απλοποιεί την επικοινωνία του πολίτη και της επιχείρησης με τον οργανισμό,εγκαθιστώντας ηλεκτρονικές συναλλαγές μέσω πολλαπλών καναλιών πρόσβασης,και «διαφανή» την επικοινωνία ανάμεσα στις υπηρεσίες• Κάνει ορθολογική τη χρήση πόρων μέσω της αξιοποίησης τεχνικών επιχειρησιακήςνοημοσύνης (business intelligence) και παρακολούθησης δραστηριοτήτων(monitoring), σε συνδυασμό με τη χρήση σύγχρονων μεθόδων Διαχείρισης Έργων,Κατάρτισης Προϋπολογισμού και Χρηματοοικονομικής Διαχείρισης.Ουσιαστικά, η ανάπτυξη της ηλεκτρονικής διακυβέρνησης προϋποθέτει μια σειρά απόσημαντικές αλλαγές που αναφέρονται σε τεχνικό και οργανωσιακό επίπεδο:• Σε τεχνικό επίπεδο, η εφαρμογή της διαλειτουργικότητας, και μάλιστα όλων τωνσυνιστωσών της (σημασιολογικής, τεχνολογικής, επιχειρησιακής, νομοθετικής), είναιη δράση-κλειδί για την ανάπτυξη ηλεκτρονικής διακυβέρνησης. Η εφαρμογή τηςδιαλειτουργικότητας όμως απαιτεί παρεμβάσεις πέραν της διατύπωσης προτύπων: α)80


την προώθηση de facto λειτουργικότητας μέσω της ανάπτυξης «συνδέσμων»(connectors / APIs) σε κάθε εφαρμογή πληροφορικής, ώστε να είναι δυνατή ηδιασύνδεση συστημάτων για την αυτοματοποίηση των επιχειρησιακών διαδικασιώνκαι της ροής πληροφορίας και εγγράφων στο εσωτερικό ενός Δήμου και μεταξύοργανισμών της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, β) το σχεδιασμό βελτιώσεων στηνεσωτερική λειτουργία των οργανισμών της Αυτοδιοίκησης μέσω της προτυποποίησηςκαι αυτοματοποίησης των διαδικασιών του Δήμου και της Περιφέρειας.• Σε οργανωσιακό επίπεδο, η ανάπτυξη της Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης συνδυάζεταιμε τη λειτουργική αξιοποίηση των ΤΠΕ, που προϋποθέτει και επιβάλλειοργανωσιακές παρεμβάσεις που προωθούν την καινοτομία και τη διαχείριση τηςαλλαγής στην Αυτοδιοίκηση.Η ταυτόχρονη πρόοδος και στις δύο διαστάσεις, τεχνολογική στο πλαίσιο της προοδευτικήςεγκατάστασης «υπηρεσιοστραφών» αρχιτεκτονικών (SOA) για την ανάπτυξη «cross-border»υπηρεσιών και, οργανωσιακή, με την προώθηση της καινοτομίας και τη βελτίωσης τηςχρήσης της Πληροφορικής, είναι απαραίτητη και σύμφωνη με τη συνισταμένη των πολιτικώντης ΕΕ στο θέμα.Στρατηγικές ΚατευθύνσειςΗ ανάπτυξη της Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης προσφέρει τη δυνατότητα να συνδυαστούν, οσυντονισμός των δραστηριοτήτων του Δήμου και της Περιφέρειας, στην διευρυμένη κλίμακαπου δημιουργεί η νέα αρχιτεκτονική, και η αποκεντρωμένη παρουσία και υλοποίηση τουαυτοδιοικητικού έργου, ώστε να διατηρείται η εγγύτητα των τοπικών/περιφερειακής αρχών μετους πολίτες και τους κοινωνικούς και επιχειρηματικούς φορείς.4.1. Νέες αρχές λειτουργίας της ΑυτοδιοίκησηςΗ λογική της δημιουργίας ισχυρής ψηφιακής υποδομής για την υποστήριξη της διοικητικήςμεταρρύθμισης της χώρας έχει διπλή σκοπιμότητα: α) να συντελέσει ώστε η νέα περιφερειακήδιοίκηση και η τοπική αυτοδιοίκηση να γίνουν περισσότερο αποτελεσματικές και οι πράξειςτους διαφανείς για τους πολίτες, β) να επεκτείνει το δίκτυο εξυπηρέτησης των πολιτών μέχριτο τελευταίο χωριό της Ελλάδας, χρησιμοποιώντας όλα τα διαθέσιμα σύγχρονα τεχνολογικάμέσα και τους απαραίτητους ανθρώπινους πόρους. Οι επενδύσεις στις Τεχνολογίες τηςΠληροφορικής και των Τηλεπικοινωνιών (ΤΠΕ) για την ενίσχυση της ΗλεκτρονικήςΔιακυβέρνησης, έχουν ακριβώς το στόχο να κάνουν τη νέα διοικητική αρχιτεκτονική τηςχώρας αποτελεσματική (με τη χρήση τεχνολογιών διαχείρισης δεδομένων, περιεχομένου,διαδικασιών, αναπτυξιακών έργων), διαφανή (μέσα από το Διαδίκτυο), «προσβάσιμη» απότους πολίτες (μέσω ενός εντελώς αποκεντρωμένου συστήματος εξυπηρέτησης των πολιτών).Η ψηφιακή οργάνωση των Δήμων και της Τοπικής Αυτοδιοίκησης εγγράφεται προφανώς στονγενικότερο «καταμερισμό έργου». Με την ένταξη των Νομαρχιών στην ευρύτερη Περιφέρεια,81


η Τοπική Αυτοδιοίκηση Πρώτου Βαθμού αναλαμβάνει τις αρμοδιότητες που συνδέονται με τηνπαροχή υπηρεσιών στους πολίτες και στις τοπικές επιχειρήσεις. Στην ΠεριφερειακήΑυτοδιοίκηση ανήκει ο γενικότερος σχεδιασμός και υλοποίηση αναπτυξιακών έργων και οσυντονισμός, σε περιφερειακό επίπεδο, των δράσεων των πρωτοβάθμιων ΟΤΑ. Αυτό τοπλαίσιο εφαρμογής της νέας διοικητικής αρχιτεκτονικής συμπληρώνεται από τρεις (3)πολιτικές που πρέπει να αποτελέσουν τον «οδικό χάρτη» της υλοποίησης του ΨηφιακούΔήμου και της Ψηφιακής Περιφέρειας – και να δώσουν κοινωνική αξία στις σχετικέςεπενδύσεις που απαιτεί η ανάπτυξη της Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης:• Διαφάνεια: Η Περιφερειακή Διοίκηση και η Τοπική Αυτοδιοίκηση πρέπει να είναι διαφανείςόσον αφορά το έργο που επιτελούν, και την έκταση και την απόδοση των επενδύσεωντων δημοσίων πόρων.• Οι υπηρεσίες της Αυτοδιοίκησης κοντά στον Πολίτη: Η Περιφερειακή Αυτοδιοίκηση και ηΤοπική Αυτοδιοίκηση πρέπει να είναι συμμετοχική και να βρίσκεται «κοντά» στον πολίτη,όχι ο πολίτης να μετακινείται για να έχει πρόσβαση στις παρεχόμενες υπηρεσίες.• Συνεργασία μεταξύ των Οργανισμών του αποκεντρωμένου Κράτους: Η ΤοπικήΑυτοδιοίκηση, η Περιφέρεια και το αποκεντρωμένο Κράτος θα πρέπει να συνεργάζονταιμεταξύ τους και να χρησιμοποιούν τις δυνατότητες της Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης, καικάθε άλλη καινοτομία, ώστε αυτή η συνεργασία να διευκολύνει την υλοποίηση τωναναπτυξιακών έργων και να βελτιώνει την εξυπηρέτηση του πολίτη, των επιχειρήσεων καιτων Μη-Κυβερνητικών Οργανώσεων.Α) Διαφάνεια: Η Περιφερειακή Διοίκηση και η Τοπική Αυτοδιοίκηση πρέπει να είναι διαφανείςόσον αφορά το έργο που επιτελούν, και την έκταση και την απόδοση των επενδύσεων τωνδημοσίων πόρων. Αυτό σημαίνει όχι μόνο την ηλεκτρονική παροχή των υπηρεσιών που οιΟΤΑ παρέχουν στους πολίτες και στις επιχειρήσεις, και την οργάνωση και παρακολούθησητων αναπτυξιακών έργων με όλα εκείνα τα τεχνολογικά μέσα που προσδιορίζουν και μετρούντην αποδοτικότητα μιας επένδυσης και του οφέλους που προκύπτει από αυτό στην ανάπτυξηστην Περιφέρεια. Σημαίνει, κυρίως, την παρακολούθηση με δείκτες που είναι διαθέσιμοι στουςπολίτες, μέσω της εφαρμογής των μεθόδων και τεχνικών της Επιχειρησιακής Νοημοσύνης: α)της ποιότητας της εξυπηρέτησης του πολίτη (δηλ. του αριθμού των αιτημάτων πουικανοποιούνται και του χρόνου που διαμεσολαβεί) και β), του χρόνου εκτέλεσης ενόςαναπτυξιακού έργου, των πόρων που απορροφά (σε σύγκριση με άλλα στην ίδια Περιφέρειαή σε μια άλλη) και, κυρίως, των αποτελεσμάτων που αυτό δημιουργεί σε μια περίοδο 3-5χρόνων από την αποπεράτωση του.Β) Οι υπηρεσίες της Αυτοδιοίκησης κοντά στον Πολίτη: Η Περιφερειακή Αυτοδιοίκηση και ηΤοπική Αυτοδιοίκηση πρέπει να είναι συμμετοχική και να βρίσκεται «κοντά» στον πολίτη, όχιο πολίτης να μετακινείται για να έχει πρόσβαση στις παρεχόμενες υπηρεσίες. Η Περιφερειακήκαι η Τοπική Αυτοδιοίκηση πρέπει, πρώτα από όλα, να προσφέρουν στους πολίτες τη82


δυνατότητα να συμμετέχουν στη λήψη των αποφάσεων, μέσα από μηχανισμούς ηλεκτρονικήςοργανωμένης διαβούλευσης και e-petitioning (ειδικά σε θέματα που αγγίζουν την «πολύμικρή» τοπική κλίμακα, π.χ. αξιοποίηση ενός χώρου που περνά σε δημόσια χρήση,πεζοδρομήσεις πόλεων κλπ.). Οφείλουν επίσης να ζητούν τη γνώμη των πολιτών για τα μέσαπου κάνουν τη συμμετοχή τους πιο εύκολη και περισσότερο ισχυρή και να αποδεικνύουν, στιςαποφάσεις που λαμβάνουν, την έκταση της συμμετοχής των πολιτών και το είδος τηςσυναίνεσης που προέκυψε. Από την άλλη πλευρά, τόσο η Αυτοδιοίκηση, ειδικά αυτή που θαπροκύψει από τη νέα διοικητική αρχιτεκτονική της χώρας, όσο και το αποκεντρωμένο Κράτοςοφείλουν να έχει παρουσία ακόμη και στην πιο απομακρυσμένη γωνιά της χώρας. Αυτό θαεπιτευχθεί: α) μέσα από μια πολιτική ψηφιοποίησης όλων των υπηρεσιών και εγγράφων, καιτην αντίστοιχη αυτοματοποίηση των επιχειρησιακών διαδικασιών, ώστε κάθε συναλλαγή με τοΚράτος να μπορεί να πραγματοποιηθεί από οπουδήποτε, μέσα από το Διαδίκτυο, β) τηνσυμπλήρωση του δικτύου των ΚΕΠ με πολύ μικρές μονάδες που θα εγκατασταθούν τοπικά,σε κάθε απομακρυσμένο σημείο, εξοπλισμένων με το κατάλληλο ανθρώπινο δυναμικό πουθα βοηθά τους πολίτες να χρησιμοποιούν τις υπηρεσίες της Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης.Ακριβώς επειδή οι υπηρεσίες θα είναι ηλεκτρονικές (ψηφιοποιημένες στην «πηγή»), και οιαντίστοιχες διαδικασίες που τις «παράγουν» αυτοματοποιημένες, το κόστος της ανάπτυξηςμια τέτοιας μικρής μονάδας δεν είναι απαγορευτικό για την επέκταση του δικτύου των ΚΕΠ σεκάθε οικισμό και σε κάθε βιοτεχνική ζώνη.Γ) Συνεργασία μεταξύ των Οργανισμών του αποκεντρωμένου Κράτους: Η ΤοπικήΑυτοδιοίκηση, η Περιφέρεια και το αποκεντρωμένο Κράτος θα πρέπει να συνεργάζονταιμεταξύ τους και να χρησιμοποιούν τις δυνατότητες της Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης, και κάθεάλλη καινοτομία, ώστε αυτή η συνεργασία να διευκολύνει την υλοποίηση των αναπτυξιακώνέργων και να βελτιώνει την εξυπηρέτηση του πολίτη, των επιχειρήσεων και των Μη-Κυβερνητικών Οργανώσεων. Κάθε ανταλλαγή εγγράφων μεταξύ των οργανισμών και τωνΦορέων της Δημόσιας Διοίκησης θα γίνεται ηλεκτρονικά, με τη χρήση των μεθόδων καιτεχνικών της Διαχείρισης Επιχειρησιακού Περιεχομένου και Εγγράφων. Από την άλληπλευρά, οι υπηρεσίες του Κράτους που συνήθως «καταναλώνουν» τα πιστοποιητικά και ταάλλα έγγραφα που «παράγει» η Τοπική Αυτοδιοίκηση, ή άλλες κρατικές υπηρεσίες (π.χ.Πιστοποιητικά Γεννήσεως, Οικογενειακής Κατάστασης, ενημερότητες, κλπ.) θα πρέπει νασυνεργάζονται μεταξύ τους, διακινώντας την απαραίτητη πληροφορία, ώστε να μην χρειάζεταιο πολίτης να «μετακινεί», π.χ. έγγραφα από τον Δήμο του στο ΑΣΕΠ (κάθε φορά που είναιυποψήφιος σε ένα διαγωνισμό του ΑΣΕΠ – ή η επιχείρηση να «μεταφέρει» τη δήλωση ΦΠΑαπό την Εφορία στο Δήμο, για να υπολογιστεί ο αντίστοιχος Δημοτικός Φόρος που οφείλει νακαταβάλει. Η de facto διαλειτουργικότητα μεταξύ των πληροφορικών συστημάτων τουδημόσιου τομέα σε όλες της τις πτυχές (νομοθετική, τεχνολογική, επιχειρησιακή,σημασιολογική), και η αποκατάσταση μιας συνεχούς ροής πληροφοριών και εγγράφων πουκάνει περιττή τη συνεχή παρουσία των πολιτών σε διάφορες δημόσιες υπηρεσίες για τηδιεκπεραίωση των υποχρεώσεών τους προς τη Διοίκηση (π.χ., ηλεκτρονική διακίνησηπιστοποιητικών μεταξύ δύο υπηρεσιών του Δημοσίου), σε συνδυασμό με πολιτικές και83


τεχνικές προστασίας των προσωπικών δεδομένων, αποτελούν βασικές προϋποθέσεις για μιατέτοια εξέλιξη.Σε μεγαλύτερη λεπτομέρεια, στο πλαίσιο της νέας αρχιτεκτονικής της δημόσιας διοίκησης:− Οι Δήμοι, συστηματοποιώντας τη χρήση της Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης στοπλαίσιο των ανωτέρω τριών πολιτικών, θα πρέπει να ομαδοποιήσουν τις υπηρεσίες πουπαρέχουν σε τρείς(3) κατηγορίες:i. Υπηρεσίες σε συνεργασία με άλλους Φορείς του Δημοσίου: Οι Δήμοιοφείλουν να συνεργασθούν με τους τελικούς αποδέκτες των Πιστοποιητικών πουπαρέχουν (π.χ. Πιστοποιητικά Γεννήσεως & Οικογενειακής Καταστάσεως πουπροορίζονται για το ΑΣΕΠ, το Υπουργείο Παιδείας – Πρωτοβάθμια Εκπαίδευσηκλπ.) ώστε να αποκατασταθεί η αυτόματη αλυσίδα διακίνησης εγγράφων και ναελαχιστοποιηθεί ο ρόλος του πολίτη. Επειδή, προφανώς η επικοινωνία είναιαμφίδρομη, ο Ψηφιακός Δήμος οφείλει να παρέχει τα δεδομένα των μητρώων του(π.χ Δημοτολόγιο κλπ.), τα έγγραφα που εκδίδει, μέσα από ειδικές διεπαφές (APIστην τεχνική γλώσσα) που καθιστούν πληροφορία και έγγραφα, καθώς και τοσύνολο των επιχειρησιακών διαδικασιών ενός Δήμου, «επαναχρησιμοποιήσιμηπληροφορία» από κάθε «τρίτο» εξουσιοδοτημένο Φορέα (συμπεριλαμβανομένωντων ΚΕΠ).ii. Υπηρεσίες ηλεκτρονικών συναλλαγών: Αντίστοιχα, οι Δήμοι μπορούν νασυνεργασθούν με τις Τράπεζες και τις άλλες κρατικές υπηρεσίες (π.χ. ΥπουργείοΕσωτερικών, Υπουργείο Οικονομικών, Πολεοδομίες, Υπουργείο Υγείας) για νααυτοματοποιήσουν τις διαδικασίες μέσω των οποίων εκτελούν οικονομικέςσυναλλαγές με τους πολίτες και τις επιχειρήσεις, παρέχουν άδειες κλπ. Μέσωαυτής της αυτοματοποίησης των διαδικασιών, ο Ψηφιακός Δήμος θα εγκαταστήσειεπίσης την ηλεκτρονική επικοινωνία ανάμεσα στις υπηρεσίες τους, ώστε να μηνχρειάζεται, όπως γίνεται τώρα, να αναλαμβάνει πολλές φορές ο πολίτης, ή οεκπρόσωπος της επιχείρησης, το ρόλο της «διεπαφής» ανάμεσα στις υπηρεσίες(μεταφέροντας έγγραφα προς υπογραφή από μια υπηρεσία προς την άλλη).iii. Βελτίωση στην πρόσβαση και στη χρήση των Κοινωνικών Υπηρεσιών πουπροσφέρει η Αυτοδιοίκηση: Οι Δήμοι οφείλουν, με τη χρήση ΤΠΕ, να βελτιώσουντην πρόσβαση στις κοινωνικές υπηρεσίες που παρέχουν (Παιδεία, Υγεία,Πολιτισμός, Αθλητισμός) και να εγκαταστήσουν διαδικασίες ηλεκτρονικήςεγγραφής, προσδιορισμού ραντεβού μέσω τηλεφώνου, Ίντερνετ κλπ.−Η Περιφερειακή Αυτοδιοίκηση, αντίστοιχα, θα πρέπει:i. Να οργανώσει, με τη χρήση των Τεχνολογιών Πληροφορικής καιΕπικοινωνιών, το σχεδιασμό και την εκτέλεση αναπτυξιακών έργων και ναδημιουργήσει υποδομές αποτελεσματικής, ηλεκτρονικής, επικοινωνίας ανάμεσα84


στις υπηρεσίες της, στους Δήμους και στις κρατικές υπηρεσίες (Government-to-Government).ii. Να οργανώσει διαδικασίες ηλεκτρονικών προμηθειών (e-procurement) στοεπίπεδο της Περιφέρειας, και συντονισμού για την οργάνωση κοινών υποδομώνκαι συστημάτων ανάμεσα σε ομάδες Δήμων, κυρίως σε θέματα ηλεκτρονικήςδημοκρατίας και συμμετοχής (e-participation) και ηλεκτρονικής συνεργασίας (ecollaboration).Ο Ψηφιακός Δήμος ενισχύει την αποτελεσματικότητα και την αποδοτικότητα τουαυτοδιοικητικού έργου και την οικονομική ανάπτυξη«Πράσινη χρήση των ΤΠΕ» (Green ICT) στους Δήμους, την Περιφέρεια και το Κράτος− ΤΠΕ για την Ορθολογική Χρήση της Ενέργειας: Μείωση της κατανάλωσης τηςενέργειας, μέσα από την έξυπνη χρήση της τεχνολογίας, που επιτρέπει τηναναδιοργάνωση ενεργοβόρων διαδικασιών (στη λειτουργία των κτιρίων, στονδημοτικό φωτισμό κλπ.), και την παρακολούθηση της εξέλιξης της ζήτησης.− ΤΠΕ για την Παραγωγή Νέων Μορφών Ενέργειας: Οι ΤΠΕ συμβάλλουν στηνκαλύτερη διαχείριση των ηλεκτρικών δικτύων και στην ευέλικτη ενσωμάτωση τηςπαραγωγής ηλεκτρισμού από Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ).− ΤΠΕ για τη Διαχείριση των Απορριμμάτων (π.χ. διαχείριση στόλουαπορριμματοφόρων) και την Ανακύκλωση – συμπεριλαμβανομένης της ανακύκλωσηςηλεκτρονικών υπολογιστών και ηλεκτρονικών συσκευών.− ΤΠΕ για την καλύτερη Διαχείριση των Δικτυακών Υποδομών των Πόλεων (π.χ.παρακολούθηση και εντοπισμός βλαβών στα δίκτυα αποχέτευσης, ύδρευσης).Εσωτερική Λειτουργία• Εξοικονόμηση και Ορθολογική Χρήση Πόρων μέσω της αξιοποίησης των ΤΠΕ σεσυνδυασμό με τη χρήση σύγχρονων μεθόδων Διαχείρισης Έργων, ΚατάρτισηςΠροϋπολογισμού και Χρηματοοικονομικής Διαχείρισης για:‣ Τη συμμετοχική κατάρτιση του Προϋπολογισμού και την Παρακολούθηση τηςΥλοποίησης του σε πραγματικό χρόνο‣ Τον Σχεδιασμό και την Παρακολούθηση της Υλοποίησης του ΕπενδυτικούΠρογράμματος του Δήμου και της Περιφέρειας‣ Τη Διαχείριση των Προμηθειών (Ηλεκτρονικές Προμήθειες)1) Ενοποίηση Εφαρμογών Πληροφορικής κάτω από μια κοινή Διεπαφή.Αναδιοργάνωση και Προτυποποίηση Διαδικασιών.‣ Όλες οι εφαρμογές Πληροφορικής ενός Δήμου και μιας Περιφέρειας θα πρέπει ναλειτουργούν κάτω από μια «κεντρική διεπαφή» (API στην τεχνική γλώσσα) ώστεη λειτουργικότητα που περιέχουν (δηλ. η «πληροφορία» και τα βασικά έγγραφαενός Δήμου, μιας Περιφέρειας) να είναι «προσβάσιμη» από άλλα τεχνικά85


συστήματα, δημοσίων οργανισμών (π.χ. ΚΕΠ, ΑΣΕΠ), στα οποία έχει δοθεί άδειαπρόσβασης.‣ Μια τέτοια «κεντρική διεπαφή» θα πρέπει να εγκατασταθεί σε κάθε ΔήμοΠεριφέρεια, και είναι η φυσική προϋπόθεση για την ανάπτυξηδιαλειτουργικότητας και «ροών» υπηρεσιών μεταξύ οργανισμών. Εξάγει τη«λειτουργικότητα» των υπηρεσιών ενός Δήμους ή μιας Περιφέρειας με τρόπο πουνα μπορεί να χρησιμοποιηθεί από άλλα συστήματα.‣ Κάθε νέα εφαρμογή Πληροφορικής που προμηθεύεται ένας Δήμος, ή ηΠεριφέρεια, θα πρέπει να περιέχει τις αντίστοιχες «Υπηρεσίες Ιστού» (WebServices), ή/και παρόμοιες τεχνολογικές λύσεις, που επιτρέπουν την επικοινωνίατης με την «κεντρική διεπαφή». Πρέπει επίσης, σταδιακά, οι υφιστάμενεςεφαρμογές να ενισχυθούν με αντίστοιχες «Υπηρεσίες Ιστού», στο πλαίσιοδιαβούλευσης με τις εταιρείες που τις παρήγαγαν, υπό την αιγίδα των αρμόδιωνΥπουργείων και της ΚΕΔΚΕ.2) Αξιοποίηση Τεχνικών Επιχειρησιακής Νοημοσύνης.‣ Ο Ψηφιακός Δήμος και η Περιφέρεια, όπως κάθε σύγχρονος οργανισμός,χρειάζονται τις μεθόδους και τις τεχνικές της Επιχειρησιακής Νοημοσύνης στοσύστημα λήψης των αποφάσεων.‣ Αποφάσεις που λαμβάνονται αξιοποιώντας την πληροφορία καισυγκεντρώνοντας τη γνώση που μπορεί να παράγει η Επιχειρησιακή Νοημοσύνηείναι πιο δίκαιες και ορθολογικές.‣ Στηρίζονται στην αντίληψη της πραγματικότητας μέσα από τη συνεχή (και όχιευκαιριακή) παρακολούθηση των τάσεων κρίσιμων μεγεθών.‣ Τροφοδοτούνται από την επισήμανση καλών πρακτικών και την «ανακάλυψη»κρυμμένων δυσλειτουργιών και πηγών αδικαιολόγητου κόστους‣ Δημιουργούν τη βάση για την τοποθέτηση στόχων που βελτιώνουν τις τρέχουσεςεπιδόσεις και τη λειτουργία του οργανισμού.Εξυπηρέτηση των Πολιτών και των Επιχειρήσεων και αυτοματοποίηση τωνδιαδικασιώνΑνάπτυξη on-line Υπηρεσιών ως εφαρμογές που στηρίζονται στην εκτέλεσηΠρότυπων Επιχειρησιακών Διαδικασιών. Οι υπηρεσίες on-line εξυπηρέτησης των πολιτώνκαι των επιχειρήσεων διεκπεραιώνονται εντελώς ηλεκτρονικά (end-to-end automation):‣ Ο πολίτης, η επιχείρηση, δεν χρειάζεται να πηγαίνει στον Δήμο για να υποβάλειένα αίτημα για να λάβει ένα έγγραφο - υπηρεσία. Μπορεί να το κάνει από το σπίτιτου, από ένα οποιοδήποτε PC.‣ Το αίτημα που υποβάλλει (ηλεκτρονικά) ο πολίτης, η μια επιχείρηση, ο/ηδημοτικός υπάλληλος το λαμβάνει και το διεκπεραιώνει μέσω ενός απλού webinterface που του υποδηλώνει τις ενέργειες που πρέπει να κάνει. Δεν χρειάζεται86


να χρησιμοποιεί άλλες εφαρμογές (π.χ, δημοτολόγιο), όλα γίνονται μέσα από έναδικτυακό τόπο.‣ Το ίδιο δικτυακό τόπο χρησιμοποιεί και το ΚΕΠ που επίσης αναλαμβάνει τιςυπηρεσίες εγγραφής, πιστοποίησης και εξουσιοδότησης των χρηστών των OnlineΥπηρεσιών για την εξυπηρέτηση των Πολιτών και των Επιχειρήσεων (ηεγγραφή θα γίνεται ηλεκτρονικά, η πιστοποίηση στο ΚΕΠ).‣ Μια υπηρεσία ανήκει σε ένα «οικοσύστημα» διαδικασίας. Για να γίνει«ηλεκτρονική» η υπηρεσία, γίνεται ταυτόχρονα ηλεκτρονική, άρα εν δυνάμειαποτελεσματικότερη, η διαδικασία που «παρέχει» την υπηρεσία (με τη χρήσημεθόδων και τεχνικών Διαχείρισης Επιχειρησιακών Διαδικασιών / BusinessProcess Management).Βελτιώσεις στην Εσωτερική Λειτουργία μέσω της προτυποποίησης καιαυτοματοποίησης των διαδικασιών του Δήμου και της Περιφέρειας, και τηςΕπικοινωνία ανάμεσα στα Τμήματα του Δήμου / Περιφέρειας / Κράτους‣ Η Αυτοδιοίκηση οργανώνει τις δραστηριότητες της στη βάση επιχειρησιακώνδιαδικασιών. Κάθε διαδικασία που εκτελεί ένας Δήμος, ή η Περιφέρεια,ανεξαρτήτως αν καταλήγει στην παροχή μιας ηλεκτρονικής υπηρεσίας (μερικέςδιαδικασίες έχουν προφανώς και άλλα αντικείμενα, π.χ. έλεγχοι) περιλαμβάνειμια σειρά βημάτων που εκτελούνται για να παραχθεί το επιθυμητό αποτέλεσμα –στόχος (π.χ. έκδοση αδειών, έκδοση πιστοποιητικών, πληρωμή δημοτικώνφόρων κλπ). Η καταγραφή, προτυποποίηση (δηλ. η ανάπτυξη ενός κοινούπροτύπου για όλους τους Δήμους και τις Περιφέρειες) και η αυτοματοποίηση τωνδιαδικασιών των Δήμων και των Περιφερειών είναι η «καρδιά» της ανάπτυξηςτου Ψηφιακού τρόπου λειτουργίας του Δήμου και της Περιφέρειας.‣ Η αυτοματοποίηση των διαδικασιών περιλαμβάνει: α) Την αυτοματοποίηση τηςεπικοινωνίας των «συνδέσμων» μιας επιχειρησιακής διαδικασίας με τιςυπάρχουσες εφαρμογές Πληροφορικής, που παίρνουν έτσι τη μορφή«Υπηρεσιών Ιστού», β) Την αυτοματοποίηση των εργασιών των συμμετεχόντωνσε αυτήν, και κατ’ επέκταση ολόκληρου του «κύκλου παραγωγής» τηςυπηρεσίας στην οποία καταλήγει μια επιχειρησιακή διαδικασία.‣ Παράδειγμα μιας γενικής διαδικασίας: υποβολή αίτησης από τον πολίτη ή τηνεπιχείρηση, διενέργεια των απαραίτητων τεχνικών ελέγχων από τους αρμοδίουςδημοτικούς υπαλλήλους, συμπεριλαμβανομένων ενδεχομένως αποφάσεων τουΔημοτικού Συμβουλίου, και διεκπεραίωση από τους τελευταίους του αιτήματοςμε ταυτόχρονη ολοκλήρωση τοη ηλεκτρονικού φακέλου της αίτησης.Ανάπτυξη της Διαλειτουργικότητας και Εφαρμογή όλων των συνιστωσών της(σημασιολογική, τεχνολογική, επιχειρησιακή, νομοθετική) και Εγκατάσταση ροών πουνα αξιοποιούν τη Διαλειτουργικότητα.87


• Μέσα από το συνδυασμό της εκτεταμένης εφαρμογής των κανόνων τηςδιαλειτουργικότητας και της αυτοματοποίησης των διαδικασιών, γίνεται δυνατή ηπαραγωγή «νέων» στοχευμένων εφαρμογών-υπηρεσιών, με μικρό κόστος και υψηλήαποδοτικότητα (και σε συνεργασία με τους μελλοντικούς χρήστες τους), πουεπαναχρησιμοποιούν υφιστάμενες λειτουργικότητες για να δημιουργήσουν «ροές»ηλεκτρονικών υπηρεσιών που επεκτείνονται σε περισσότερους από ένανοργανισμούς.Αλλαγές στον τρόπο εργασίας μέσα από την λειτουργική αξιοποίηση των ΤΠΕ• Βελτίωση της ικανοποίησης ικανοποίηση από την εργασία των εργαζομένων μέσωτης προτυποποίησης και της αυτοματοποίησης των εργασιών «ρουτίνας» και τηνεξοικονόμηση χρόνου για την καλλιέργεια της καινοτομίας και την απασχόληση σε πιοδημιουργικές δραστηριότητες.• Μέσα από το Σύστημα Διαχείρισης Επιχειρησιακών Διαδικασιών, αυτοματοποιείταιεπίσης, και απλοποιείται, η εργασία των δημοτικών υπαλλήλων που μέσα από έναμοναδικό interface χειρίζονται τα αιτήματα των πολιτών και των επιχειρήσεων πουυποβάλλονται ηλεκτρονικά, και τις εφαρμογές πληροφορικής που κάθε βήμαχρειάζεται. Προοδευτικά, όσο ένα τέτοιο σύστημα επεκτείνεται για να χειρίζεται κάθεαίτημα πολιτών και επιχειρήσεων, είτε αυτό υποβάλλεται ηλεκτρονικά, είτε στο«guichet», αυτό το μοναδικό interface θα διαχειρίζεται το μεγαλύτερο μέρος τωνεργασιών που εκτελεί ο υπάλληλος, θα έχει ως εκ τούτου στον υπολογιστή τουδημοτικού υπαλλήλου μια θέση αντίστοιχη με αυτήν που έχει σήμερα οφυλλομετρητής ή ο επεξεργαστής κειμένου.Συμμετοχή και Ενεργός Εμπλοκή των Πολιτών στις δημόσιες υποθέσεις και στηνεπίλυση των προβλημάτων. Ηλεκτρονική Συμμετοχή και Διαβούλευση• Ανάπτυξη της Συμμετοχής των πολιτών μέσω της αξιοποίησης του Διαδικτύου:Συμβολή στη διαμόρφωση της θεματολογίας των συνεδριάσεων του ΔημοτικούΣυμβουλίου, του Περιφερειακού Συμβουλίου, Διαχείριση και ΑντιμετώπισηΠαραπόνων και Υποδείξεων, Ηλεκτρονική Συλλογή Υπογραφών για την ανάδειξηενός θέματος (e-petition), Αναζήτηση της γνώμης των πολιτών για τις προτεραιότητεςκαι την ιεράρχηση έργων της Δημοτικής και της Περιφερειακής Αρχής.• Διαφάνεια μέσω του Διαδικτύου στην Τεκμηρίωση των πολιτικών, στις αποφάσεις καιστην εφαρμογή των Αποφάσεων: Οι αποφάσεις των Δημοτικών και ΠεριφερειακώνΣυμβουλίων, και των Επιτροπών στο Διαδίκτυο, υποστήριξη μέσω Διαδικτύου στηναναζήτηση πληροφοριών και εγγράφων (νομοθετήματα, αποφάσεις οργάνων τηςΔιοίκησης κλπ.) σχετικών με συγκεκριμένα θέματα για τα οποία ο πολίτης έχεισυμφέρον και ενδιαφέρον, Παρουσίαση εκθέσεων και δεικτών μέτρησης της επίδοσηςτων Δημοτικών – Περιφερειακών Υπηρεσιών σε ότι αφορά την αντιμετώπισηαιτημάτων των πολιτών και των Φορέων, στην αντιμετώπιση κρίσεων κλπ.88


• Μηχανισμοί Ηλεκτρονικής Διαβούλευσης με τις κοινωνικές οργανώσεις, τους φορείςτης τοπικής και περιφερειακής οικονομίας, τους επιστημονικούς φορείς, και τουςπολίτες: Οργάνωση της θεματολογίας και της διαδικασίας της ΗλεκτρονικήςΔιαβούλευσης σε στάδια (Ανακοίνωση έναρξης, τέλους, διάρκεια, εισήγηση καισυγκροτημένη παρουσίαση δεδομένων, πρόταση εναλλακτικών λύσεων –ενδεχομένως από επιτροπές εμπειρογνωμόνων –κωδικοποίηση προηγούμενηςεμπειρίας – ελληνικής και διεθνούς – έκθεση συμπερασμάτων).Διεύρυνση της Επικοινωνίας και Ενίσχυση των Συνεργασιών μέσω «ηλεκτρονικώνδικτύων μάθησης» (στελέχη και εργαζόμενοι σε θέση ευθύνης βρίσκονται σε μονιμότερηεπικοινωνία μέσω υπηρεσιών «instant messaging») για την ανταλλαγή εμπειριών σε θέματακοινού ενδιαφέροντος• με άλλους Δήμους,• με τις περιφέρειες,• με τη δημόσια διοίκηση,• με εκπαιδευτικά και ερευνητικά ιδρύματα,• με Τοπικές Κυβερνήσεις των Ευρωπαϊκών Περιφερειών.Ο Ψηφιακός Δήμος και η Ψηφιακή Περιφέρεια ενισχύουν την Οικονομική Ανάπτυξη• Η χρήση ΤΠΕ στην οικονομική διαχείριση των Δήμων και των Περιφερειώνεξοικονομεί πόρους που μπορούν να διοχετευθούν σε άλλες αναπτυξιακέςπρωτοβουλίες και διευκολύνει στοχευμένες παρεμβάσεις για την ανάπτυξη τηςτοπικής και περιφερειακής οικονομίας. Επιπροσθέτως, δημιουργεί μια κρίσιμηζήτηση για την ανάπτυξη υποστηρικτικών υπηρεσιών και μικρών, τοπικώνεπιχειρήσεων στο κλάδο των ΤΠΕ.• Η χρήση των ΤΠΕ δίνει γενικότερη αναπτυξιακή ώθηση (στο ευρύτερο πλαίσιο τηςΠεριφέρειας). Οι επενδύσεις σε ΤΠΕ είναι μοχλός για:‣ Την αναβάθμιση του Φυσικού και του Αστικού Περιβάλλοντος και της βελτίωσητης Ποιότητας Ζωής‣ Τη βελτίωση της οργάνωσης του Δήμου, της Περιφέρειας και, μέσω αυτής, τηνενίσχυση της ελκυστικότητας της ευρύτερης Περιοχής.• Ο Ψηφιακός Δήμος και η Ψηφιακή Περιφέρεια πρέπει να συμμετέχουν στηνανάπτυξη τοπικών και εθνικών ηλεκτρονικών υποδομών και υλοποίηση έργων στοπλαίσιο εθνικών πρωτοβουλιών (οπτικοί δακτύλιοι στην Περιφέρεια, Εθνικό ΔίκτυοΟπτικών Ινών στο σπίτι κ.α.).89


4.5. Αναφέρατε τα σημεία της προτεινόμενης ρύθμισης, που απλουστεύουν τιςδιοικητικές διαδικασίεςΚαι στους δύο βαθμούς αυτοδιοίκησης προωθείται αποφασιστικά η διαφάνεια καικαταπολεμάται η κακοδιοίκηση και βελτιώνεται το περιβάλλον ανάπτυξης επιχειρηματικώνδραστηριοτήτων με τη δημιουργία νέων θεσμών, όπως του συνηγόρου της επιχείρησης καιτην αξιοποίηση του διαδικτύου και των νέων τεχνολογιών.Συγκεκριμένα:Θεσμοθετείται ο Συμπαραστάτης του δημότη και της Επιχείρησης σε δημοτικό καιπεριφερειακό επίπεδοΠαράλληλα μέσω της προώθησης της ηλεκτρονικής διακυβέρνησης αλλάζει ριζικά η σχέσητων επιχειρήσεων με τις διοικητικές υπηρεσίες και διαδικασιών σε ένα ευρύ φάσμαδραστηριοτήτων που άπτονται της καθημερινής λειτουργίας των επιχειρήσεων, όπως ηαδειοδότηση δραστηριοτήτων, η πληρωμή τελών, οι διαγωνισμοί, οι προμήθειες και οιαναθέσεις. Η προώθηση της ηλεκτρονικής διακυβέρνησης, επιπλέον, δια της απλοποίησηςκαι συνέργειας των διαδικασιών, εξασφαλίζει τις διαδικασίες εσωτερικής αποκέντρωσης στουςνέους, μεγαλύτερους και ισχυρότερους Δήμους, αυξάνοντας τον οριζόντιο συντονισμό τωνδράσεων και των υπηρεσιών και την αμεσότερη διασύνδεση των Ο.Τ.Α. με την κοινωνία τωνπολιτών, τις επιχειρήσεις και τις εθελοντικές οργανώσεις. Και, βέβαια, εγγυάται «τεχνικά» τηδυνατότητα να λαμβάνονται αποφάσεις και να υλοποιούνται δράσεις όσο το δυνατόνεγγύτερα στον πολίτη και το πρόβλημα που κάθε φορά ανακύπτει.90


5. Συνέπειες στο φυσικό και πολιτιστικό περιβάλλον5.1 Οι νέοι ΟΤΑ όχημα για την πράσινη ανάπτυξηΟ συνέπειες των προτεινόμενων ρυθμίσεων στο φυσικό και πολιτιστικό περιβάλλον είναισημαντικές στο μέτρο που επιφέρουν μια συνολική ανακατανομή και εξορθολογικοποίησητων σχετικών αρμοδιοτήτων τόσο μεταξύ κεντρικής και αποκεντρωμένης διοίκησης όσο καιμεταξύ των δύο επιπέδων τοπικής αυτοδιοίκησης. Η ανάδειξη των περιφερειακώναυτοδιοικήσεων ως του βασικού πυλώνα του αναπτυξιακού σχεδιασμού τους καθιστάαυτομάτως τους βασικούς φορείς προγραμματισμού και υλοποίησης πολυετώνπρωτοβουλιών για την πράσινη ανάπτυξη και την ανάδειξη του φυσικού και πολιτιστικούπεριβάλλοντος στα γεωγραφικά όρια τους. Βάσει του άρθρου 3 του νόμου οι περιφέρειεςσχεδιάζουν, προγραμματίζουν και υλοποιούν πολιτικές σε περιφερειακό επίπεδο στο πλαίσιοτων αρμοδιοτήτων τους, σύμφωνα με τις αρχές της αειφόρου ανάπτυξης και της κοινωνικήςσυνοχής της χώρας, λαμβάνοντας υπόψη και τις εθνικές και Ευρωπαϊκές πολιτικές. Ο νέοςαυτός ρόλος εμπνέεται και συμβαδίζει με τις βασικές αρχές της ΕΕ για τη βιώσιμη ανάπτυξηόπως αυτές έχουν αποτυπωθεί στη Στρατηγική για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη και τους στόχουςπου θέτει για την οριζόντια ενσωμάτωση των πολιτικών για τη βιώσιμη ανάπτυξη σε όλες τηςεπιμέρους δραστηριότητες του κράτους και της τοπικής αυτοδιοίκησης, καθώς και τωνΔεσμεύσεων του Αάλμποργκ και της Τοπικής Ατζέντα 21. Βασική επιδίωξη τουπρογράμματος Καλλικράτης είναι η ενίσχυση των πολιτικών και διοικητικών ικανοτήτων τωνπρωτοβάθμιων και δευτεροβάθμιων ΟΤΑ για την ανάληψη αναπτυξιακών πρωτοβουλιώνστην κατεύθυνση της αντιμετώπισης της κλιματικής αλλαγής και της προώθησης τωνανανεώσιμων μορφών ενέργειας, της περιβαλλοντικής επιβάρυνσης στον τομέα τωνμεταφορών σε αστικό και υπεραστικό επίπεδο, στη μείωση του περιβαλλοντικούαποτυπώματος από την κατανάλωση, την προστασία της βιοποικιλότητας καθώς και τηνπροώθηση νέων περιβαλλοντικά φιλικών τεχνολογιών.Προωθείται έτσι ένα νέο αναπτυξιακό μοντέλο στη χώρα μας που ευνοεί το συντονισμό τωντριών βασικών πυλώνων της πράσινης ανάπτυξης, την περιβαλλοντική προστασία,την ισόρροπη κοινωνική και οικονομική ανάπτυξη και την εδαφική συνοχή.Τα νέα άμεσα αιρετά όργανα της Περιφέρειας και των Δήμων, συνεπικουρούμενα απόθεσμούς άμεσης κοινωνικής διαβούλευσης με τους κοινωνικούς και οικονομικούς εταίρουςδιαμορφώνουν και υλοποιούν τις βασικές αναπτυξιακές κατευθύνσεις ανάδειξης τωνσυγκριτικών πλεονεκτημάτων της περιοχής τους στους φυσικούς και ενεργειακούς πόρους,τις πρώτες ύλες, τη θάλασσα και τους ορεινούς όγκους και την ένταξη της Ελληνικής91


υπαίθρου στην προοπτική της βιώσιμης ανάπτυξης με ισόρροπη έμφαση στην οικονομικήανάπτυξη, την κοινωνική συνοχή και την οικολογική προστασία και διατήρηση. Στο πλαίσιοαυτό συμβάλει η ολοκληρωμένη προσέγγιση στον περιφερειακό και τοπικό αναπτυξιακόπρογραμματισμό που επιχερείται μέσω του εξορθολογισμού των δομών, διαδικασιών καιπρακτικών δημοκρατικού προγραμματισμού και η παροχή ισχυρών θεσμικών κινήντρων γιατην ενεργοποίηση του ενδογενούς αναπτυξιακού δυναμικού.Ταυτόχρονα με την ανακατανομή των λειτουργιών μεταξύ αποκεντρωμένης διοίκησης καιαυτοδιοίκησης επιχειρείται ο εξορθολογισμός της άσκησης κρίσιμων περιβαλλοντικώναρμοδιοτήτων που σχετίζονται ιδίως με την ρύθμιση και τον έλεγχο αρνητικώνεξωτερικοτήτων και την αδειοδότηση δραστηριοτήτων στον πρωτογενή, δευτερογενή καιτριτογενή τομέα, τον έλεγχο των φυσικών και ενεργειακών πόρων καθώς και το σχεδιασμό καιτην υλοποίηση έργων, τη διαχείριση των υδάτινων πόρων, την αποκομιδή και διαχείριση τωναπορριμμάτων, τις μελέτες περιβαλλοντικών επιπτώσεων και τα αποχετευτικά δίκτυα. Στομέτρο λοιπόν που οι προτεινόμενες ρυθμίσεις επιφέρουν σημαντικές βελτιώσεις στιςισχύουσες δομές, διαδικασίες και πρακτικές περιβαλλοντικής διοίκησης και διακυβέρνησηςαναμένεται να έχουν θετικές συνέπειες στη διοικητική και πολιτική ικανότητα του ελληνικούδιοικητικού συστήματος ρύθμισης των περιβαλλοντικών επιπτώσεων και προστασίας τουφυσικού και πολιτιστικού περιβάλλοντος.Τόσο σε επίπεδο αναπτυξιακού προγραμματισμού όσο και σε επίπεδο άσκησης τομεακώναρμοδιοτήτων η συμβολή των νέων ΟΤΑ στην πράσινη ανάπτυξη αναμένεται να είναισημαντική. Οι θετικές επιπτώσεις εντοπίζονται στη μείωση της περιβαλλοντικήςεπιβάρυνσης από την επίτευξη οικονομιών κλίμακας και την αποτελεσματικότερη άσκησηαρμοδιοτήτων στους εξής τομείς:Α) ΑπόβληταΚαθώς η διαχείριση των αστικών υγρών και στερεών αποβλήτων αποτελεί βασικήαρμοδιότητα των ΟΤΑ η εισαγωγή νέων βελτιωμένων μεθόδων και τεχνολογιών και οκαλύτερος προγραμματισμός όχι μόνο θα μειώσουν την περιβαλλοντική επιβάρυνση αλλά καιθα ενισχύσουν τις δυνατότητες ανάληψης επιχειρηματικών δραστηριοτήτων στους τομείςαυτούς. Ιδιαίτερα στις τουριστικές/νησιωτικές περιοχές η ορθολογική διαχείριση των υγρώναποβλήτων μπορεί να οδηγήσει σημαντική εξοικονόμηση υδάτινων πόρων μέσω τηςπλήρους επεξεργασίας των λυμάτων και μετατροπής του σε αρδευτικό νερό.Ανάλογες θετικές επιπτώσεις μπορεί να προκύψουν και στα αστικά στερεά απόβλητα, μέσωτης εκτεταμένης και συστηματικής ανακύκλωσης σε επίπεδο δήμου.Β) Η συμβολή στη διαχείριση των υδάτινων πόρωνΟ ρόλος των ΟΤΑ στη διαχείριση των υδάτινων πόρων είναι κεντρικός τόσο μέσω των ΔΕΥΑόσο και της ενσωμάτωσης του τομεακού προγραμματισμού στο συνολικό περιφερειακό92


αναπτυξιακό προγραμματισμό για τη βιομηχανία, την γεωργία, τον τουρισμό και την ανάληψησχετικών πρωτοβουλιών διαπεριφερειακής συνεργασίας που προβλέπονται από τονομοσχέδιο. Η ουσιαστική συμβολή των νέων ΟΤΑ στον τομέα αυτό προϋποθέτει τηνενδυνάμωση του διοικητικών ικανοτήτων τους για τον αποτελεσματικό έλεγχο της ρύπανσης,την υποστήριξη των εγκαταστάσεων και τη δυνατότητα αξιοποίησης νέων τεχνολογιώνιδιαίτερα στους τομείς αφαλάτωσης και επεξεργασίας λυμάτων.Γ) Η μείωση των εκπομπών του θερμοκηπίουΗ συμβολή των ΟΤΑ στον τομέα αυτό είναι καθοριστική καθώς η μείωση του εκπομπώνσχετίζεται σε μεγάλο βαθμό με πολιτικές που διαμορφώνονται και υλοποιούνται σε τοπικόεπίπεδο ιδιαίτερα για τις συγκοινωνίες, την παραγωγή και κατανάλωση ενέργειας, τις καύσειςσε χωματερές, το βιοκλιματικό σχεδιασμό των κτιρίων, καθώς και τις τοπικές πολιτικές για τηνπροώθηση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας καθώς και μια σειρά παρεμβάσεων πουεπηρεάζουν το μικροκλίμα όπως το αστικό και περιαστικό πράσινο και οι τοπικέςσυγκοινωνίες.93


6.Συνέπειες στη Δημόσια Διοίκηση και την απονομή της Δικαιοσύνης6.1. Περιγράψτε ξεχωριστά και αναλυτικά τις αναμενόμενες συνέπειες τηςαξιολογούμενης ρύθμισης για τη βελτίωση της λειτουργίας και της αποδοτικότητας τηςΔημόσιας ΔιοίκησηςΜε τις διατάξεις που προβλέπουν τη σύσταση, οργάνωση και λειτουργία της ΑυτοτελούςΥπηρεσίας Εποπτείας ΟΤΑ ενισχύεται αποφασιστικά ο έλεγχος νομιμότητας στις πράξεις τωνοργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης, ο οποίος μέχρι σήμερα ασκούνταν με ελλείψεις καιπροβλήματα και για το λόγο αυτό δεν ήταν επαρκής. Η ενίσχυση του εν λόγω ελέγχουσυμβάλλει σε σημαντικό βαθμό στη βελτίωση της λειτουργίας και της αποδοτικότητας τωνοργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης πρώτου και δεύτερου βαθμού προς όφελος των πολιτών.Επίσης διασφαλίζεται η εύρυθμη λειτουργία των Ο.Τ.Α. που αποτελούν δημόσιες υπηρεσίεςεπιφορτισμένες με τη θεραπεία των τοπικών υποθέσεων καθώς και των κρατικών υποθέσεωνπου τους αναθέτει ο νόμος. Με την καθιέρωση της Αυτοτελούς Υπηρεσίας Εποπτείας ΟΤΑαναμένεται να καταστεί ποιοτικότερος και αποτελεσματικότερος ο έλεγχος νομιμότητας τωνπράξεων των Ο.Τ.Α. με περαιτέρω συνέπεια να βελτιωθεί σταδιακά και το επίπεδο τωνπαραγομένων από τους Ο.Τ.Α. διοικητικών πράξεων εφόσον η εν λόγω κρατική υπηρεσία,στελεχωμένη με εξειδικευμένα στελέχη, θα παρακολουθεί εκ του σύνεγγυς τις εκδιδόμενεςαπό τους Ο.Τ.Α. διοικητικές πράξεις και θα επεμβαίνει προς αποκατάσταση της νομιμότηταςείτε αυτεπαγγέλτως είτε κατόπιν προσφυγής έχοντας παράλληλα τη δυνατότητα να ενεργείεπιτόπιους ελέγχους προς διαπίστωση τυχόν παρανομιών. Έχει επίσης προβλεφθεί ηδυνατότητα των Ο.Τ.Α. να απευθύνουν ερωτήματα προς την Αυτοτελή Υπηρεσία ΕποπτείαςΟΤΑ προς επίλυση νομικών ζητημάτων πριν από την έκδοση διοικητικών πράξεωνπροκειμένου να εξοικονομείται χρόνος και να αποφεύγονται ακυρώσεις πράξεων, ενώ τον ίδιοσκοπό επιτελεί και η προβλεπόμενη ευχέρεια της εν λόγω Υπηρεσίας να διαβιβάζει στουςΟ.Τ.Α. γενικές οδηγίες για την αντιμετώπιση ζητημάτων νομιμότητας.Ειδικότερες ρυθμίσεις:6.1.1 Διάταξη για τις ενστάσεις.Στο σχέδιο νόμου προβλέπεται η κατάργηση των τριών ενστάσεων που προβλέπει ηισχύουσα νομοθεσία για την αμφισβήτηση του κύρους των εκλογών στους ΟΤΑ. Πιοσυγκεκριμένα με τις ισχύουσες διατάξεις (άρθρα 65 ΚΔΚ και 246 ΚΔΔ) προβλέπονται τρειςενστάσεις, με πενθήμερη προθεσμία, κατά του κύρους των εκλογών στους ΟΤΑ: μία κατά τουκύρους της απόφασης ανακήρυξης των υποψηφίων συνδυασμών, μία κατά του κύρους του94


πίνακα των αποτελεσμάτων και μία κατά της πράξης ανακήρυξης των επιτυχόντων καιεπιλαχόντων συνδυασμών.Με τις προτεινόμενες διατάξεις καθιερώνεται μία και μόνη ένσταση, με επταήμερηπροθεσμία: αυτή κατά της τελικής πράξης με την οποία γίνεται η ανακήρυξη τωνεπιτυχόντων και επιλαχόντων συνδυασμών και των προσώπων που εκλέγονται ως τακτικάκαι αναπληρωματικά μέλη. Σημειώνεται ότι με την ένσταση αυτή μπορεί να προταθείσυνολικά και ολοκληρωμένα κάθε ισχυρισμός που προηγουμένως μπορούσε να προταθείμε τις τρεις ενστάσεις με τρόπο όμως αποσπασματικό.Με τον τρόπο αυτό: α) απλουστεύεται η διαδικασία αμφισβήτησης του κύρους των εκλογώντων ΟΤΑ με την πρόβλεψη ενός και όχι τριών ενδίκων βοηθημάτων, κατά τα πρότυπα τουελέγχου των βουλευτικών εκλογών, β) συγκεντρώνονται οι λόγοι ένστασης σε ένα τελικόένδικο βοήθημα, με τη μείωση του συνολικού αριθμού των δικών που απαιτούνται για τηνολοκλήρωση του δικαστικού ελέγχου μιας συγκεκριμένης εκλογής, και άρα επιτυγχάνεται ηαποσυμφόρηση των δικαστηρίων που προκαλείται από την εκδίκαση διαδοχικών ενστάσεωνγια την ίδια εκλογή, γ) δίδεται πρόσθετος χρόνος σε υποψηφίους και εκλογείς για τηναμφισβήτηση του κύρους εκλογών, χωρίς να παρεκτείνεται στην πράξη η δικαστικήαμφισβήτηση. Καθώς μάλιστα οριοθετείται η δυνατότητα αμφισβήτησης της νομιμότητας τηςεκλογής όχι μέσα στη δίνη του προεκλογικού αγώνα αλλά αφού θα έχουν ολοκληρωθεί όλεςοι διαδικασίες μέχρι την τελική ανάδειξη των επιτυχόντων και των επιλαχόντων συνδυασμώνκαι υποψηφίων, υπηρετείται τόσο η αποτελεσματικότητα της δικαστικής προστασίας και ηανάγκη διακρίβωσης της αληθινής βούλησης του εκλογικού σώματος αλλά και η απονομή τηςδικαιοσύνης..6.1. 2 Απλούστευση και επίσπευση διαδικασιών ελέγχου νομιμότητας πράξεων τωνΟΤΑΠαράλληλα, με το νέο σύστημα εποπτείας και ελέγχου των δαπανών των ΟΤΑαπλουστεύονται και εξορθολογικοποιούνται οι σχετικές διαδικασίες με αντίστοιχη μείωση τουχρόνου και του κόστους που επιφέρει στους πολίτες και τις επιχειρήσεις. Συγκεκριμένα, οελεγκτής νομιμότητας διενεργεί τον έλεγχο κάθε πράξης σε αποκλειστική προθεσμίας 40ημερών και εκδίδει υποχρεωτικά ειδική πράξη. Σε περίπτωση που διαπιστωθεί ότι η απόφασηείναι παράνομη, τότε την ακυρώνει. Ο Ελεγκτής Νομιμότητας μπορεί αυτεπαγγέλτως ναακυρώσει οποιαδήποτε απόφαση για λόγους νομιμότητας, μέσα σε προθεσμία δύο μηνώναφότου η απόφαση έχει δημοσιευθεί ή εκδοθεί. Οποιοσδήποτε έχει έννομο συμφέρον μπορείνα προσβάλει τις αποφάσεις των συλλογικών ή μονομελών οργάνων των Δήμων, τωνΠεριφερειών, των νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου αυτών και των συνδέσμων γιαλόγους νομιμότητας, μέσα σε προθεσμία 15 ημερών από τη δημοσίευση της απόφασης ή τηνανάρτησή της στο διαδίκτυο ή από την κοινοποίησή της ή αφότου έλαβε γνώση αυτής. ΟΕλεγκτής Νομιμότητας αποφαίνεται σε 2 μήνες. Στο τέλος κάθε έτους συντάσσει έκθεση στηνοποία καταγράφει το έργο της Αυτοτελούς Υπηρεσίας Εποπτείας ΟΤΑ. Σε αυτή μπορεί να95


προτείνει μέτρα, νομοθετικά και άλλα, τα οποία πρέπει να ληφθούν για τηναποτελεσματικότερη διενέργεια του ελέγχου νομιμότητας. Η έκθεση κοινοποιείται στηνΕπιτροπή Θεσμών και Διαφάνειας της Βουλής καθώς και στο Συνήγορο του Πολίτη. Τέλος ,συστήνει ειδική επιτροπή η οποία μπορεί να καταλογίζει αστική ευθύνη σε οποιονδήποτε έχειζημιώσει με δόλο ή βαριά αμέλεια το Δήμο, την Περιφέρεια ή το Νομικό Πρόσωπο ΔημοσίουΔικαίου τα οποία και υποχρεούται να αποζημιώσει. Για τη διενέργεια έρευνας πρέπει να γίνεισχετική αίτηση από τον αντίστοιχο οργανισμό ή και από οποιοδήποτε πολίτη.6.2. Αναφέρατε τις αναμενόμενες συνέπειες της αξιολογούμενης ρύθμισης στον τρόποαπονομής της Δικαιοσύνης (εφόσον υπάρχουν)Η προσδοκώμενη βελτίωση του ελέγχου νομιμότητας των πράξεων των Ο.Τ.Α. λόγω τηςανάθεσης της σχετικής αρμοδιότητας στην Αυτοτελή Υπηρεσία Εποπτείας ΟΤΑ καθώς και ηκαθιέρωση προληπτικού ελέγχου σε όλες τις πράξεις των ΟΤΑ από το Ελεγκτικό συνέδριο, θαέχουν αναμφίβολα θετικές συνέπειες στην απονομή της δικαιοσύνης. Εν πρώτοις αναμένεταιότι θα υπάρξει μείωση των προσφυγών ενώπιον των δικαστηρίων διότι η ποιότητα τουελέγχου νομιμότητας που θα ασκεί η εν λόγω Υπηρεσία θα ικανοποιεί σε πολλές περιπτώσειςτον πολίτη ο οποίος δεν θα αισθάνεται την ανάγκη να προσφύγει στα δικαστήρια για ναπροστατεύσει τα έννομα συμφέροντά του. Αλλά και αν ο πολίτης επιλέγει τη δικαστική οδόπρος επίλυση των προβλημάτων που αντιμετωπίζει, οι πράξεις της Αυτοτελούς ΥπηρεσίαςΕποπτείας ΟΤΑ θα διαθέτουν, τουλάχιστον, αρτιότητα από νομικής απόψεως και με τοντρόπο αυτό θα διευκολύνονται τα αρμόδια δικαστήρια κατά την εκδίκαση των διαφορών.Επιπλέον η σύσταση και λειτουργία της Αυτοτελούς Υπηρεσίας Εποπτείας ΟΤΑ αναμένεταινα επιδράσει σταδιακά στην ποιότητα των εκδιδομένων από τους Ο.Τ.Α. διοικητικών πράξεωνμε αποτέλεσμα να διευκολυνθεί έτσι περαιτέρω το έργο των δικαστηρίων εφόσον θα έχει νακρίνει επί διαφορών με καλύτερη ποιότητα διοικητικών πρά-ξεων τόσο στο επίπεδο τουεποπτευόμενου ( Δήμοι, Περιφέρειες) όσο και στο επίπεδο του εποπτεύοντος ( ΑυτοτελήςΥπηρεσία Εποπτείας ΟΤΑ).96


7. Νομιμότητα7.1 Αναφέρατε το πλαίσιο διατάξεων του Συντάγματος στο οποίο ενδεχομένωςεντάσσεται η προτεινόμενη ρύθμισηΟι προτεινόμενες ρυθμίσεις με τις οποίες ιδρύεται και οργανώνεται η Αυτοτελής ΥπηρεσίαΕποπτείας ΟΤΑ έχουν το συνταγματικό τους έρεισμα στο άρθρο 102 παρ. 4 το οποίο ορίζειότι το κράτος ασκεί στους Ο.Τ.Α. εποπτεία που συνίσταται αποκλειστικά σε έλεγχονομιμότητας και δεν επιτρέπεται να εμποδίζει την πρωτοβουλία και την ελεύθερη δράση τους.Θα μπορούσε μάλιστα να υποστηριχθεί ότι για πρώτη φορά από τη θέση σε ισχύ τουισχύοντος Συντάγματος 1975/1986/2001 ο νομοθέτης ενεργοποιείται, με το παρόννομοσχέδιο, προς την κατεύθυνση της ίδρυσης μιας ειδικής κρατικής υπηρεσίας η οποία έχειως αποκλειστική αποστολή τον έλεγχο νομιμότητας των πράξεων των Ο.Τ.Α. αποδεικνύονταςέτσι το ενδιαφέρον της Πολιτείας για τη θεσμοθέτηση ενός ποιοτικού, αποτελεσματικού καιαξιόπιστου ελέγχου.7.2. Αναφέρατε τυχόν νομολογία των εθνικών δικαστηρίων και ιδίως του ΑνωτάτουΕιδικού Δικαστηρίου, του Συμβουλίου της Επικρατείας, του Αρείου Πάγου ή τουΕλεγκτικού Συνεδρίου που αφορά θέματα συναφή με την προτεινόμενη ρύθμισηΓια το ζήτημα της εποπτείας του κράτους στους Ο.Τ.Α. υπάρχει νομολογία του Συμβουλίουτης Επικρατείας η οποία δέχεται ότι, σύμφωνα με τα οριζόμενα στο Σύνταγμα, εκτείνεταιαποκλειστικά στη νομιμότητα των πράξεων τους ( βλ. ενδεικτικά ΣτΕ 3169/2006, 1902/2002).7.3. Αναφέρατε τις σχετικές διατάξεις και προβλέψεις του ευρωπαϊκού κοινοτικούδικαίου και των διεθνών συμβάσεων που έχει κυρώσει η Ελλάδα, όπως επίσης καιτυχόν νομολογία του Δικαστηρίου των Ευρωπαϊκών ΚοινοτήτωνΤο Ευρωπαϊκό Κοινοτικό Δίκαιο δεν ρυθμίζει ευθέως ζητήματα που αφορούν την διάρθρωσητης διοίκησης στα κράτη-μέλη. Ορισμένες αρχές του ευρωπαϊκού δικαίου επηρεάζουν έμμεσατην λειτουργία των διοικητικών αρχών στα κράτη μέλη, όμως δεν προδιαγράφουν τον τρόποδιάρθρωσής τους.97


Από τις διεθνείς συμβάσεις, ιδιαίτερα σημαντικός είναι ο Ευρωπαϊκός Χάρτης ΤοπικήςΑυτονομίας (ΕΧΤΑ), ο οποίος κυρώθηκε από την Ελλάδα με το ν. 1650/1986 (ΦΕΚ Α 114).Σημειώνεται ότι η εν λόγω κύρωση αφορούσε μόνο τον πρώτο βαθμό (και στη συνέχεια δενεπεκτάθηκε από την Ελλάδα και ως προς τον δεύτερο βαθμό αυτοδιοίκησης), ενώ η Ελλάδαέχει διατυπώσει επιφυλάξεις ως προς τις εξής ρυθμίσεις:- Άρθρο 5: Προστασία των εδαφικών ορίων των ΟΤΑ- Άρθρο 7 παρ. 2: αντιμισθία αιρετών- Άρθρο 8 παρ. 2: Δυνατότητα ελέγχου σκοπιμότητας- Άρθρο 10 παρ. 2: Δικαίωμα συνεταιρισμού των ΟΤΑ εντός και εκτός της χώρας.Δεν υπάρχει άμεσα σχετική νομολογία του ΔΕΚ7.4. Αναφέρατε τυχόν σχετικές προβλέψεις της Ευρωπαϊκής Σύμβασης τωνΔικαιωμάτων του Ανθρώπου και της νομολογίας του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου τωνΔικαιωμάτων του ΑνθρώπουΔεν υπάρχουν προβλέψεις στην ΕΣΔΑ που να αφορούν άμεσα την διάρθρωση της τοπικήςαυτοδιοίκησης. Επίσης, δεν υφίσταται σχετική νομολογία του ΕΔΔΑ που να αφορά άμεσααυτά τα ζητήματα.98


8. Αρμοδιότητα8.1. Αναφέρατε τα υπουργεία που είναι συναρμόδια για τον σχεδιασμό και τηνπροώθηση της αξιολογούμενης ρύθμισης, αιτιολογώντας ειδικά τους λόγουςσυναρμοδιότηταςΤα Υπουργεία τα οποία είναι συναρμόδια για την άσκηση των αρμοδιοτήτων, από τηνΠεριφέρεια και τους δήμους, είναι, εκτός του Υπουργείου Εσωτερικών, τα ακόλουθα :Υπουργείο Οικονομικών, Υπουργείο Οικονομίας, Ανταγωνιστικότητας και Ναυτιλίας,Υπουργείο Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής, Υπουργείο Παιδείας, Δια ΒίουΜάθησης και Θρησκευμάτων, Υπουργείο Υποδομών, Μεταφορών και Δικτύων, ΥπουργείοΕργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, Υπουργείο Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης,Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων και Υπουργείο Πολιτισμού και Τουρισμού. Ησυναρμοδιότητα των Υπουργείων που προαναφέρθηκαν εμπλέκεται κατά λόγον αντιστοιχίαςπρος τις απονεμόμενες στις Περιφέρειες και στους Δήμους αρμοδιότητες.8.2. Αναφέρατε τις οργανικές μονάδες με τις οποίες υπήρξε συνεργασία τουεπισπεύδοντος υπουργείου κατά το στάδιο προετοιμασίας της εξεταζόμενης ρύθμισηςΟι οργανικές μονάδες του Υπουργείου Εσωτερικών με τις οποίες υπήρξε συνεργασία, είναι ηΔ/νση Οργάνωσης και Λειτουργίας Ο.Τ.Α., το Τμήμα Προσωπικού αυτής, η Τεχνική Δ/νση καιη Μονάδα στρατηγικού σχεδιασμού, ειδική υπηρεσία εφαρμογής προγραμμάτων.8.3. Αναφέρατε αναλυτικά τις υπηρεσίες, που θα είναι αρμόδιες για την εφαρμογή κάθεξεχωριστής δράσης που προέρχεται από την εξεταζόμενη ρύθμισηΟι υπηρεσίες του Υπουργείου που θα είναι αρμόδιες για την εφαρμογή των αντίστοιχωνδιατάξεων είναι η Δ/νση Οργάνωσης και Λειτουργίας Ο.Τ.Α., το Τμήμα Προσωπικού αυτής,καθώς και η Τεχνική Δ/νση.99


9. Τήρηση Νομοτεχνικών Κανόνων και Κωδικοποίηση9.1. Αναφέρατε τους νομοτεχνικούς κανόνες, οι οποίοι εφαρμόστηκαν κατά τη σύνταξητης προτεινόμενης διάταξης, με αναφορά στο εγχειρίδιο οδηγιών της ΚεντρικήςΝομοπαρασκευαστικής Επιτροπής (ΚΕ.Ν.Ε.)Η άρθρωση των σχετικών διατάξεων κατά Μέρη, Κεφάλαια, Ενότητες, άρθρα καιπαραγράφους έγινε σύμφωνα με το εγχειρίδιο οδηγιών της Κεντρικής ΝομοπαρασκευαστικήςΕπιτροπής (ΚΕ.Ν.Ε.). Επιπρόσθετα επιδιώχθηκε ο περιορισμός, κατά το δυνατό, του αριθμούτων εξουσιοδοτικών διατάξεων προς την κεντρική εξουσία για την έκδοση προεδρικώνδιαταγμάτων και υπουργικών αποφάσεων καθώς και η ρύθμιση των περισσότερα συναφώνζητήματα απευθείας στο νόμο, ώστε να αποφευχθούν καθυστερήσεις, κατακερματισμός τωνρυθμίσεων, προβλήματα ρυθμιστικής συνοχής και εναρμόνισης, νομοθετικά κενά καιαβεβαιότητες, καθώς και ο κίνδυνος μελλοντικής νόθευσης της όλης φιλοσοφίας τουμεταρρυθμιστικού εγχειρήματος. Σε αρκετές περιπτώσεις παρέχονται εξουσιοδοτήσεις γιαέκδοση κανονιστικών αποφάσεων σε όργανα των Δήμων και των Περιφερειώναυτοδιοικήσεων. Σε ορισμένες από αυτές τις περιπτώσεις, η έκδοση των εν λόγωκανονιστικών πράξεων είναι δυνητική, εκτιμάται όμως ότι θα εκδοθούν τελικά από πολλούςΟΤΑ και για το λόγο αυτό συμπεριλαμβάνονται στην παρούσα έκθεση (βλ. 2.3).9.2. Προσδιορίστε τις διατάξεις που τροποποιεί, αντικαθιστά ή καταργεί ηπροτεινόμενη ρύθμιση και ιδίως αναφέρατε εάν υπάρχει ήδη κώδικας ρυθμίσεωνσυναφών με την προτεινόμενηΙ. Ως προς το σύστημα διακυβέρνησης των νέων ΟΤΑΤροποποιούνται, αντικαθίστανται ή καταργούνται οι εξής διατάξεις:Από το ν. 3463/2006: Τα άρθρα 1-2, 19-140, 222-270Από το ΠΔ 30/1996, όπως ισχύει: Καταργούνται όλες οι διατάξεις.Σχετικοί κώδικες ρυθμίσεις είναι ο Κώδικας Δήμων και Κοινοτήτων (Ν. 3463/2006) και το ΠΔ30/1996 (Κώδικας Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης).ΙΙ. Ως προς το σύστημα εποπτείας των νέων ΟΤΑ100


Με τις προτεινόμενες ρυθμίσεις για την Αυτοτελή Υπηρεσία Εποπτείας ΟΤΑ η εποπτείαενοποιείται και για τους δύο βαθμούς τοπικής αυτοδιοίκησης ( Δήμοι και Περιφέρειες) καιεπομένως αντικαθίστανται οι σχετικές διατάξεις τόσο του Κώδικα Δήμων και Κοινοτήτων όσοκαι του Κώδικα Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης. Ειδικότερα, αντικαθίστανται οι διατάξεις τωνάρθρων 141 έως 154 του Κώδικα Δήμων και Κοινοτήτων (Ν. 3463/2006) και οι διατάξεις τωνάρθρων 66 έως 72 του Κώδικα Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης (ΠΔ 30/1996).ΙΙΙ. Ως προς τις αρμοδιότητες των νέων ΟΤΑ και των Γενικών Διοικήσεων- Οι διατάξεις περί αρμοδιοτήτων Δήμων συμπληρώνουν το άρθρο 75 του Κ.Δ.Κ. (κυρ. νόμος3463/2007).- Οι διατάξεις περί αρμοδιοτήτων των Περιφερειακών Αυτοδιοικήσεων είναι πρωτογενείς.- Οι διατάξεις για τις αρμοδιότητες των Γενικών Διοικήσεων τροποποιούν αντίστοιχες του ν.2503/1997.- Οι διατάξεις για το προσωπικό των Περιφερειακών Αυτοδιοικήσεων συνιστούντροποποιήσεις των αντίστοιχων άρθρων 104 έως 112Α΄ του κωδικοποιητικού προεδρικούδιατάγματος 30/1996, που αφορούσαν το προσωπικό των Ν.Α.- Οι διατάξεις περί μετατάξεων είναι πρωτογενείς.IV. Ως προς το εκλογικό σύστημα για την ανάδειξη των δημοτικών και περιφερειακώναρχώνΤο εκλογικό σύστημα για την ανάδειξη των δημοτικών αρχών στηρίζεται, εν πολλοίς, στις ήδηυπάρχουσες ρυθμίσεις του Κώδικα Δήμων και Κοινοτήτων. Ευνόητο καθίσταται ότι οιδιατάξεις για την ανάδειξη των μελών του δημοτικού συμβουλίου, καθόσον, εισάγουν ένα νέοτρόπο ανάδειξής τους, κείνται εκτός του πλαισίου του Κώδικα Δήμων και Κοινοτήτων καισυγκροτούν ένα αυτόνομο πεδίο ρυθμίσεων. Έτσι, επιλέχτηκε το προτεινόμενο σχέδιορυθμίσεων να αποτελέσει ένα πρωτογενές πλαίσιο, χωρίς να τροποποιεί, αντικαθιστά ή νακαταργεί μία ήδη υπάρχουσα ρύθμιση, αφού θεωρήθηκε ότι καθίσταται πιο σαφές.Το εκλογικό σύστημα για την ανάδειξη των περιφερειακών αρχών, στο μέτρο που αυτέςαποτελούν ένα νέο θεσμό, εισάγει και αυτό πρωτογενείς ρυθμίσεις, χωρίς να τροποποιεί,αντικαθιστά ή να καταργεί μία ήδη υπάρχουσα ρύθμιση.9.3. Αναφέρατε τις εν γένει βελτιώσεις που επιφέρει η προτεινόμενη ρύθμιση στηνέννομη τάξη και ειδικά τις διατάξεις που κωδικοποιεί ή απλουστεύει101


Ι. Ως προς το σύστημα διακυβέρνησης των νέων ΟΤΑΟι νέοι Δήμοι όσο και ο νέος δεύτερος βαθμός αυτοδιοίκησης, οι ΠεριφερειακέςΑυτοδιοικήσεις, αποκτούν ένα νέο σύστημα διακυβέρνησης, το οποίο αποφεύγει τηνυπερβολική συγκέντρωση εξουσίας σε ένα όργανο, θεσμοθετεί την συλλογική λειτουργία τωνεκτελεστικών οργάνων, διασφαλίζει την αποσυμφόρηση των αιρετών συμβουλίων, ενισχύειτον πολιτικό έλεγχο, την διαφάνεια και την λογοδοσία, ενώ αναβαθμίζει το ρόλο και τηνσυμμετοχή της αντιπολίτευσης. Παράλληλα, ενισχύεται η εσωτερική αποκέντρωση,συγκροτούνται νέοι θεσμοί διαβούλευσης και διαμεσολάβησης, ενώ εξορθολογίζεταιαποφασιστικά το σύστημα ειδικευμένης διοίκησης και δράσης μέσω των νομικών προσώπωνκαι των επιχειρήσεων των Δήμων και των Περιφερειών. Ειδικότερα:• Καθιερώνεται, τόσο στους μεγαλύτερους δήμους, όσο και στις περιφέρειες ηεκτελεστική επιτροπή ως συλλογική όργανο άσκησης , συντονισμού και λογοδοσίαςτης εκτελεστικής λειτουργίας στην αυτοδιοίκηση.• Προβλέπεται η επιλογή αντιδημάρχων και αντιπεριφερειαρχών με τοπικήαρμοδιότητα. Με τον τρόπο αυτό διασφαλίζεται τόσο η μέριμνα για τα ιδιαίτερασυμφέροντα, όσο και η εκ τους σύνεγγυς διεύθυνση των υπηρεσιών σεκαταργούμενους δήμους και νομαρχίες όπου υφίστανται σήμερα σημαντικέςυπηρεσίες.• Η τέως δημαρχική επιτροπή μετονομάζεται σε οικονομική και αναβαθμίζεται, ως προςτις λειτουργίες οικονομικού ελέγχου και παρακολούθησης της υλοποίησης τουπροϋπολογισμού. Αντίστοιχη Επιτροπή συγκροτείται και στις Περιφέρειες.• Καθιερώνεται στους δήμους η περιβαλλοντική επιτροπή με σημαντικές αρμοδιότητεςως προς θέματα πολεοδομικού χαρακτήρα, καθώς και τις αδειοδοτήσειςκαταστημάτων και επιχειρήσεων με στόχο την αποσυμφόρηση του δημοτικούσυμβουλίου.• Ενισχύεται η δημοτική αποκέντρωση στις μεγαλουπόλεις με την αναβάθμιση και τηνπαροχή νέων αρμοδιοτήτων στα συμβούλια διαμερισμάτων.• Ενισχύεται η δημοτική αποκέντρωση με τη παραχώρηση νέων αρμοδιοτήτων στατοπικά συμβούλια και τη διασφάλιση των οικονομικών τους. Επιπλέον κατοχυρώνεταιη συμμετοχή των προέδρων τους στα δημοτικά συμβούλια (με ψήφο όποτεαποφασίζεται ζήτημα που αφορά άμεσα το διαμέρισμά τους), ενώ η εκλογή μέσωενιαίου διαπαραταξικού ψηφοδελτίου διευκολύνει την ανάδειξη των αυθεντικότερωνκαι καλύτερων εκπροσώπων των χωριών.• Καθιερώνονται νέοι θεσμοί διαβούλευσης, εσωτερικής καταπολέμησης τηςκακοδιοίκησης και διαμεσολάβησης μεταξύ πολιτών και ΟΤΑ. Πρόκειται για τηνΕπιτροπή Διαβούλευσης και τον Συμπαραστάτη, τόσο σε δήμους όσο και σεπεριφέρειες.102


• Περιορίζεται αποφασιστικά ο αριθμός των νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου τωνΔήμων (αλλά και των Περιφερειών) με αποτέλεσμα σημαντική εξοικονόμηση εξόδων,πόρων και διαδικασιών, ενώ παράλληλα δημιουργούνται νέοι θεσμοί συμμετοχής τωνπολιτών στην διοίκηση μονάδων παροχής υπηρεσιών.Εξορθολογίζεται το καθεστώς των δημοτικών και των περιφερειακών επιχειρήσεων μεπεριορισμό των νομικών τους μορφών και εξειδίκευση αυτών σε συγκεκριμένα αντικείμεναπου προσιδιάζουν στη φύση και την αποστολή των νέων ΟΤΑΙΙ Ως προς τις αρμοδιότητες των νέων ΟΤΑ και των Γενικών ΔιοικήσεωνΜετά τη μεταπολίτευση η σταδιακή διεύρυνση των αρμοδιοτήτων των ΟΤΑ α’ βαθμού καθώςκαι η διαμόρφωση ενός νέου διοικητικού τοπίου στην Περιφέρεια (περιφερειακή διοίκηση καικαθιέρωση δεύτερου βαθμού αυτοδιοίκησης) , οδήγησαν στη σταδιακή ανάδειξη ενόςπολυεπίπεδου συστήματος άσκησης δημόσιων πολιτικών που προηγουμένως ανήκαν στηναποκλειστική αρμοδιότητα της κεντρικής διοίκησης. Παρά τις σημαντικές μεταρρυθμίσεις, τοζήτημα της κατανομής των αρμοδιοτήτων μεταξύ της κεντρικής και της αποκεντρωμένηςδιοίκησης, αφενός, και των δύο επιπέδων αυτοδιοίκησης, αφετέρου, δεν αποτέλεσεαντικείμενο μιας ολοκληρωμένης προσέγγισης των δομών και διαδικασιών αποτελεσματικήςεπίλυσης των δημοσίων προβλημάτων. Αντιμετωπίσθηκε αποσπασματικά, με αποτέλεσμα ναανακύψουν έντονες επικαλύψεις και συγκρούσεις αρμοδιοτήτων μεταξύ των παραπάνωεπίπεδων, που συχνά οδηγούν σε προφανείς ελλείψεις και αδυναμίες ως προς τηδιαμόρφωση και υλοποίηση δημόσιων πολιτικών. Το νομοσχέδιο επιχειρεί για πρώτη φοράμια συστηματική καταγραφή των αρμοδιοτήτων της πρωτοβάθμιας αυτοδιοίκησηςκαθώς και η υιοθέτηση συγκεκριμένων κριτηρίων ορθολογικής κατανομής τους μεταξύτων επιπέδων αποκεντρωμένης διοίκησης και αυτοδιοίκησης.Η κατανομή των αρμοδιοτήτων στηρίζεται στη συνδυασμένη εφαρμογή νομικών καιλειτουργικών κριτηρίων. Συγκεκριμένα:Α) Νομικά κριτήρια. Τα κριτήρια αυτά στηρίζονται στην νομολογία. Αυτά καθορίζονται από τοΣύνταγμα και το αυτοδιοικητικό κεκτημένο όπως αυτό διαμορφώνεται από το ΔΚΚ, τηνομολογία, αλλά και από τις διάσπαρτες κανονιστικές διατάξεις. Οι διατάξεις περίαρμοδιοτήτων διασφαλίζουν την παροχή υπηρεσιών των Περιφερειών και των Δήμων μεβάση τη διάκριση τούτων σε τοπικού χαρακτήρα και υπερτοπικού, σε συνάφεια προς τηναρχή της εγγύτητας για την πληρέστερη εξυπηρέτηση του πολίτη. Παράλληλα επιχειρείται ηένταξη των ασκούμενων από τις Περιφέρειες αρμοδιοτήτων σε συναφείς θεματικές ενότητεςμε παράλληλη εξειδίκευση μιας εκάστης αρμοδιότητας. Δεν συντρέχει τυπική περίπτωσηκωδικοποίησης.Β) Λειτουργικά κριτήρια. Τα κριτήρια αυτά διευκολύνουν την κατανομή των αρμοδιοτήτωνσε πολυεπίπεδα συστήματα διακυβέρνησης. Κεντρική θέση στην εξειδίκευση των κριτηρίωναυτών έχει η αρχή της εγγύτητας, εκ της οποίας απορρέουν τα εξείς επιμέρους κριτήρια:103


3) Η αρχή της ολοκλήρωσης των διοικητικών ενεργειών και η αποφυγή τουκατακερματισμού τους, που επιφέρει συχνά αρνητικές επιπτώσεις, όπως η έντασητων περιφερειακών κοινωνικών και οικονομικών ανισοτήτων καθώς και αυτών πουσχετίζονται με την ποιότητα της ζωής. Το κριτήριο αυτό σχετίζεται και με αντίστοιχεςδιοικητικές μεταβολές στο εσωτερικό των ΟΤΑ. Βασικότερη είναι η κατανομή τωναρμοδιοτήτων όχι μεταξύ κλάδων οι οποίοι συχνά στεγανοποιούνται λόγω τηςιδιαίτερη τεχνογνωσίας τους, αλλά βάση λειτουργιών (πχ. Γραφείο στρατηγικούσχεδιασμού, implementation task forces κλπ).4) Η αρχή της συγκέντρωσης του διοικητικού έργου. Η αρχής της συγκέντρωσηςαφορά κυρίως στις αρμοδιότητες και λειτουργίες που σχετίζονται με την άμεσηεξυπηρέτηση του πολίτη, πχ. κοινωνικές παροχές, εγκρίσεις, αδειοδοτήσεις. Βάσειτου κριτηρίου αυτού όλες οι συναφείς με την εξυπηρέτηση του πολίτη λειτουργίες καιαρμοδιότητες θα πρέπει να συγκεντρώνονται στο εγγύτερο δυνατό επίπεδο άσχεταμε το ποιος αποφασίζει την παροχή τους. Στις περιπτώσεις αυτές οι ΟΤΑ λειτουργούνκαι ως καθ’ ύλιν αποκεντρωμένες μονάδες της κεντρικής διοίκησης ή/άλλωνυπερκείμενων διοικήσεων.5) Η αρχή της συγκέντρωσης του διοικητικού έργου συνδέεται άμεσα με την αρχή τηςοικονομίας των επιπέδων της διοίκησης. Όσο λιγότερα τα επίπεδα διοίκησης πουεμπλέκονται στη λήψη μιας απόφασης τόσο πιο αποτελεσματική και αποδοτική είναιη επίλυση του προβλήματος, ειδικά σε διοικητικά συστήματα που απουσιάζουνπαγιωμένες δομές, πρακτικές και διαδικασίες οριζόντιου και κάθετου συντονισμού καισυνεργασίας μεταξύ των επιπέδων της διοίκησης.6) Η αρχή της καταλληλότητας και της επάρκειας των πόρων. Υπό το πρίσμα τηςαρχής αυτής κάθε επίπεδο διοίκησης θα πρέπει να ασκεί όσες αρμοδιότητες μπορείνα επιτελέσει αποτελεσματικά, βάσει των πόρων που διαθέτει.7) Οι αρχές της αποκλειστικότητας και της πληρότητας. Βάσει των αρχών αυτών ηκατανομή των αρμοδιοτήτων στα διάφορα επίπεδα διοίκησης πρέπει να γίνεται με τηνμεγαλύτερη δυνατή σαφήνεια ως προς την κατανομή των ρόλων και ενεργειών. Κάθεαρμοδιότητα αποδίδεται σε συγκεκριμένα όργανα, οι ενέργειες των οποίων θα πρέπεινα περιγράφονται αναλυτικά ώστε να αποφεύγονται παρερμηνείες και συγχύσεις ωςπρος την κατανομή των λειτουργιών, ιδίως αυτών που σχετίζονται με τονπρογραμματισμό, την υλοποίηση, την παρακολούθηση και τον έλεγχό τους.104


ΙΙΙ. Ως προς το εκλογικό σύστημα για την ανάδειξη των δημοτικών και περιφερειακώναρχώνΌπως αναφέρθηκε και στην προηγούμενη ενότητα οι προτεινόμενες ρυθμίσεις, εισάγονταςένα νέο τρόπο ανάδειξης των δημοτικών και περιφερειακών αρχών, παράγουν ένα σαφέςπλέγμα διατάξεων, διασφαλίζοντας την ασφάλεια δικαίου.9.4. Προσδιορίστε τις διατάξεις της προτεινόμενης ρύθμισης που τροποποιούνεμμέσως υφιστάμενες ρυθμίσεις, χωρίς να τις καταργούν ρητώς και αιτιολογήστε τηνεπιλογή αυτή(Ομάδες Εργασίας)Ι. Ως προς το σύστημα διακυβέρνησης των νέων ΟΤΑΟι διατάξεις που τροποποιούνται ή καταργούνται αναφέρονται στο 9.2. Δεν έχουν, μέχριστιγμής, εντοπιστεί διατάξεις που τροποποιούνται ή καταργούνται έμμεσα.ΙΙ. Ως προς το σύστημα εποπτείας των νέων ΟΤΑΔεν εντοπίζονται τέτοιες περιπτώσεις έμμεσης τροποποίησηςΙΙΙ. Ως προς τις αρμοδιότητες των νέων ΟΤΑ και των Γενικών ΔιοικήσεωνΔεν επέρχεται έμμεση τροποποίηση υφιστάμενων διατάξεων.IV. Ως προς το εκλογικό σύστημα για την ανάδειξη των δημοτικών και περιφερειακώναρχώνη δημιουργία ενός πλαισίου πρωτογενών ρυθμίσεων, και όχι η τροποποίηση ή κατάργησηυφιστάμενων, ήδη, διατάξεων, γεγονός που καθιστά το προτεινόμενο πλαίσιο ποιο σαφές.105


10. Διαφάνεια - Κοινωνική συμμετοχή10.1. Αναφέρατε αναλυτικά τους κοινωνικούς εταίρους και εν γένει τα ενδιαφερόμεναμέρη που κλήθηκαν να λάβουν μέρος στην διαβούλευση για την προτεινόμενηρύθμιση.Η βασική σύλληψη της νέας δομής της τοπικής αυτοδιοίκησης και της αποκεντρωμένηςδιοίκησης αποτελεί τον καρπό μιας μακράς διαδικασίας δημοσίου διαλόγου, επιστημονικήςπροεργασίας και προβληματισμού, όπου συμμετείχαν οι συλλογικοί φορείς της αυτοδιοίκησηςκαι το Ινστιτούτο Τοπικής Αυτοδιοίκησης, πανεπιστήμια και άλλοι επιστημονικοί φορείς, ταπολιτικά κόμματα αλλά και πολλές σημαντικές προσωπικότητες του δημόσιου βίου και τηςεπιστημονικής κοινότητας της χώρας μας. Μέσα από αυτή τη διαδικασία, η οποία αξιοποίησετόσο τις εγχώριες μεταρρυθμιστικές εμπειρίες όσο και τα παραδείγματα άλλων ευρωπαϊκώνχωρών, συγκροτήθηκε ευρεία συναίνεση και διαμορφώθηκαν ορισμένες κοινές, εν πολλοίς,παραδοχές σχετικά με την βασική δομή της τοπικής αυτοδιοίκησης και της αποκεντρωμένηςδιοίκησης στην χώρα μας.Έτσι έγινε αποδεκτή, σε γενικές γραμμές, η αντίληψη ότι, και μετά την σημαντική καιεπιτυχημένη μεταρρύθμιση του «Ι. Καποδίστρια», θα έπρεπε να ακολουθήσει και ένα δεύτεροκύμα συνενώσεων των πρωτοβάθμιων ΟΤΑ, το οποίο θα δημιουργούσε ισχυρούς δήμουςστην ύπαιθρο, ενώ θα συμπεριλάμβανε, αυτή τη φορά, και τις μητροπολιτικές περιοχέςΑθηνών και Θεσσαλονίκης. Αυτοί οι νέοι Δήμοι, με τους κατάλληλους ανθρώπινους καιοικονομικούς πόρους, θα μπορούσαν πλέον να αναλάβουν ένα ευρύ φάσμα αρμοδιοτήτωνπου θα έπρεπε, σε ένα σύγχρονο κράτος, να ασκούνται κοντά στον πολίτη και με επίγνωσητων τοπικών ιδιαιτεροτήτων. Αυτοί οι νέοι Δήμοι θα μπορούσαν να ανταποκριθούν στη νέαμεγάλη πρόκληση για την αυτοδιοίκηση της χώρας μας, δηλ. την ανάληψη σημαντικού καιενεργού ρόλου ως προς την παροχή κοινωνικών υπηρεσιών. Είναι, άλλωστε, γεγονός ότιχώρες με ισχυρό κοινωνικό κράτος διαθέτουν ισχυρή και αποτελεσματική αυτοδιοίκηση μεπρωταγωνιστικό ρόλο ως προς την παροχή κοινωνικών υπηρεσιών. Οι νέοι Δήμοι θαμπορούσαν να προσφέρουν στους πολίτες ολόκληρης της χώρας τις υπηρεσίες τηςαυτοδιοίκησης του 21 ου αιώνα, στελεχωμένοι κατάλληλα και ικανοί να εφαρμόσουν μεθόδουςηλεκτρονικής διακυβέρνησης, αναλυτικής λογιστικής και διοίκησης με στόχους. Ιδιαίτερημέριμνα πρέπει εξάλλου να αποδοθεί, σύμφωνα και με ρητή πλέον συνταγματική επιταγή,στους νησιωτικούς δήμους, αλλά και στους δήμους ορεινών περιοχών.Κοινή παραδοχή αποτελούσε επίσης και η ανάγκη για αναδιάταξη του δεύτερουβαθμού σε ένα υψηλότερο επίπεδο, με λιγότερες και αποτελεσματικότερες μονάδες, οι οποίεςθα μπορούσαν να αναλάβουν σημαντικές αναπτυξιακές λειτουργίες, υπερβαίνοντας τα στενάόρια της νομαρχίας και τον παραδοσιακό διεκπεραιωτικό-ελεγκτικό της ρόλο. Είναι προφανέςότι το πλέον κατάλληλο σχήμα για την ανασυγκρότηση του δεύτερου βαθμού και το νέο106


αναπτυξιακό του ρόλο, δεν μπορούσε παρά να είναι η σημερινή κρατική Περιφέρεια, από τηνοποία άλλωστε ο νέος δεύτερος βαθμός θα μπορέσει να αναλάβει και αρμοδιότητες γιατοπικές υποθέσεις περιφερειακής κλίμακας ή και για κρατικές υποθέσεις που θα μπορούν ναασκηθούν από την δευτεροβάθμια αυτοδιοίκηση, σε συνδυασμό με την μεταφορά τωναναλογούντων ανθρώπινων και οικονομικών πόρων από την καταργούμενη κρατικήΠεριφέρεια.Με τον τρόπο αυτό, θα αποκτήσει και ουσιαστικό περιεχόμενο η πολιτική εντολή πουθα λάβουν τα νέα αιρετά όργανα από το εκλογικό σώμα της περιφέρειάς τους, το οποίο σεαρκετές περιπτώσεις θα αποτελείται από μεγάλο αριθμό εκλογέων. Η ισχυρή πολιτικήνομιμοποίηση μέσω της άμεσης εκλογής θα προσφέρει στους πολιτικούς ηγέτες που θααναδειχθούν στις νέες αυτοδιοικούμενες περιφέρειες το απαραίτητο δημοκρατικό έρεισμα,προκειμένου αυτοί να διαχειριστούν σθεναρά και υπεύθυνα την σημαντική εξουσία που θααναλάβουν, έτσι ώστε να απελευθερωθούν οι αναπτυξιακές δυνάμεις της Περιφέρειας, οιοποίες επί δεκαετίες καταπνίγονται από τον παραδοσιακό συγκεντρωτισμό.Κατά το στάδιο της προετοιμασίας του νομοσχεδίου επίσημες προσκλήσεις για διαβούλευσηστάλθηκαν από την πολιτική ηγεσία του υπουργείου σε: όλα τα Υπουργεία, ΚΕΔΚΕ, ΕΝΑΕ,ΑΔΕΔΥ, Πανελλήνια Ομοσπονδία Εργαζομένων ΟΤΑ, Πανελλήνια Ομοσπονδία ΥπαλλήλωνΠεριφερειών, Ομοσπονδία Συλλόγων Υπαλλήλων Νομαρχιακών Αυτοδιοικήσεων Ελλάδας,Γενικούς Γραμματείς Περιφερειών, Γενικούς και Ειδικούς Γραμματείς και Γενικούς Διευθυντέςτου Υπουργείου.Η τοπική αυτοδιοίκηση ανταποκρίθηκε στο μεταρρυθμιστικό κάλεσμα της κυβέρνησης καιδιοργάνωσε σειρά δημόσιων εκδηλώσεων και έκτακτα συνέδρια, μέσα από τα οποία οισυλλογικοί φορείς της τοπικής αυτοδιοίκησης στη χώρα μας, η ΚΕΔΚΕ και η ΕΝΑΕ,εκδήλωσαν με ψηφίσματα και τις αποφάσεις τους και την επί της αρχής συμφωνία τους με τιςπροθέσεις της κυβέρνησης. Ακολούθησε η δημοσιοποίηση ενός εκτεταμένου κειμένουδιαβούλευσης για το πρόγραμμα «Καλλικράτης», όπου διατυπώνονταν οι βασικές αρχέςνομοθετικής πρωτοβουλίας για τη νέα αρχιτεκτονική της αυτοδιοίκησης και τηςαποκεντρωμένης διοίκησης κατά τις αρχές τους Ιανουαρίου του 2010.Αμέσως μετά ξεκίνησε η νομοτεχνική επεξεργασία του νομοσχεδίου, με τη συμμετοχήανώτατων δικαστικών, έγκριτων επιστημόνων, στελεχών της δημόσιας διοίκησης, αλλά και μετον διαρκή εποικοδομητικό διάλογο και την ανταλλαγή απόψεων με τους εκπροσώπους τηςΚΕΔΚΕ και την ΕΝΑΕ, οι οποίοι ενημερώνονταν συνεχώς, μέσω της ΕπιτροπήςΠαρακολούθησης, σχετικά με την πορεία και τις επιμέρους επιλογές του παρόντος σχεδίουνόμου, το οποίο τέθηκε σε νέα δημόσια διαβούλευση, προτού κατατεθεί, κατά το Σύνταγμα,στην Βουλή.107


10.2. Περιγράψτε αναλυτικά τον τόπο, τον χρόνο και τη διάρκεια της διαβούλευσης,τους συμμετέχοντες σε αυτήν, και τη διαδικασία διαβούλευσης που επελέγηΗ νέα αρχιτεκτονική της αυτοδιοίκησης και της αποκεντρωμένης διοίκησης αποτελείπρογραμματική δέσμευση του ΠΑΣΟΚ. Είναι αποτέλεσμα εργασίας επιστημονικής επιτροπήςκαι αξιοποιεί το πλούσιο υλικό που έχει παραχθεί από την ακαδημαϊκή κοινότητα και τουςφορείς της αυτοδιοίκησης.Συμπεριλαμβάνει τις προτάσεις όλων των εμπλεκόμενων υπουργείων και φορέων στουςοποίους απηύθυνε πρόσκληση η πολιτική ηγεσία. Έλαβε υπόψη τις παρατηρήσεις τωνκοινωνικών εταίρων με τους οποίους έγιναν συναντήσεις ή έστειλαν γραπτώς τιςπαρατηρήσεις τους. Ενδεικτικά αναφέρονται 10 περίπου συναντήσεις με την ΚΕΔΚΕ και τηνΕΝΑΕ καθώς και με άλλους φορείς όπως η ΑΔΕΔΥ, η Πανελλήνια ΟμοσπονδίαΕργαζομένων ΟΤΑ, η Πανελλήνια Ομοσπονδία Υπαλλήλων Περιφερειών, η ΟμοσπονδίαΣυλλόγων Υπαλλήλων Νομαρχιακών Αυτοδιοικήσεων Ελλάδας, οι Επόπτες Δημόσιας Υγείας,η Ομοσπονδία Λαϊκών Αγορών με τις οποίες συζητήθηκαν διάφορες ρυθμίσεις του σχεδίου.Επιπρόσθετα, η Αθωνικής Κοινότητας απέστειλε επιστολές. Επίσης, ζητήθηκε η γνώμη όλωντων αρμόδιων διευθύνσεων του Υπουργείου.Η διαβούλευση της Νέας Αρχιτεκτονικής οργανώθηκε σε δύο σκέλη. Το πρώτο μέροςαφορούσε τις γενικές ρυθμίσεις σε ζητήματα αρμοδιοτήτων, διακυβέρνησης, εκλογικούσυστήματος, εποπτείας και οικονομικών. Το δεύτερο μέρος της διαβούλευσης αφορούσεαποκλειστικά θέματα χωροθέτησης του α’ και β’ βαθμού αυτοδιοίκησης και των γενικώνδιοικήσεων.Πέραν της οργανωμένης διαβούλευσης με τους φορείς της αυτοδιοίκησης, το πρώτο μέροςτης διαβούλευσης ως προς τους πολίτες έγινε και διαδικτυακά μέσω της ιστοσελίδαςopengov.gr στο διάστημα από τις 12/01/10 έως τις 24/01/10 όπου έγιναν συνολικά 1312σχόλια. Το 14% των σχολίων αφορούσε τα κριτήρια των συνενώσεων, 6% το επιχειρησιακόκαι οικονομικό μέρος, 2,5% την εποπτεία των ΟΤΑ, 8% τις αρμοδιότητες της αυτοδιοίκησης,7% το εκλογικό σύστημα και 52% το σύστημα διακυβέρνησης. Το υπόλοιπο 10,5% ήτανσχόλια γενικού περιεχομένου. Εκτός από το ηλεκτρονικό σκέλος, για το πρώτο μέρος τηςδιαβούλευσης λάβαμε και περίπου 100 επιστολές από φορείς, οργανώσεις εργαζομένων,στελέχη της αυτοδιοίκησης και πολίτες.Στο πλαίσιο της διαβούλευσης δόθηκε στους φορείς της αυτοδιοίκησης, τον Απρίλιο του 2011το μη οριστικοποιημένο προσχέδιο του Καλλικράτη, προκειμένου να έχουν επιπλέον τηδυνατότητα παρατηρήσεων επί των προτεινόμενων διατάξεων. Οι σχετικές παρατηρήσεις108


συνεκτιμήθηκαν και ενσωματώθηκαν, όπου θεωρήθηκε ότι βελτιώνουν το νόμο, στο οριστικόσχέδιο.Για το δεύτερο σκέλος της διαβούλευσης έχουμε λάβει μέχρι στιγμής περίπου 400 επιστολέςαπό φορείς της αυτοδιοίκησης και πολίτες που εκφράζουν τις απόψεις τους για θέματαχωροθέτησης. Επιπλέον, το Ινστιτούτο Τοπικής Αυτοδιοίκησης έχει λάβει μέχρι στιγμής 175επιστολές για ζητήματα χωροθέτησης που μας διέθεσε. Η αρμόδια διεύθυνση του υπουργείουέλαβε μεγάλο αριθμό επιστολών για το ίδιο ζήτημα.10.3. Αναφερθείτε στα αποτελέσματα της διαβούλευσης, αναφέροντας επιγραμματικάτις κυριότερες απόψεις που εκφράστηκαν υπέρ και κατά της προτεινόμενης ρύθμισηςή επιμέρους θεμάτων τηςΣτο πρώτο σκέλος της διαβούλευσης τα ζητήματα τα οποία απασχόλησαν τη διαδικασίαανοικτής διαβούλευσης με τους πολίτες αφορούσαν σε μεγάλο βαθμό τον αυστηρότατοέλεγχο των οικονομικών των ΟΤΑ και την ενίσχυση των μηχανισμών λογοδοσίας τους. Σεαρκετές περιπτώσεις ζητήθηκε να υπάρχουν εκτός από πολιτικές και ποινικές ευθύνες, οισυνεδριάσεις των Δημοτικών και Περιφερειακών Συμβουλίων να είναι δημόσιες και ναυπάρχει το δικαίωμα ακροάσεων.Σε ότι αφορά τους αιρετούς, προτάθηκε η επιμόρφωση τους από το Εθνικό Κέντρο ΔημόσιαςΔιοίκησης και Αυτοδιοίκησης μετά την εκλογή τους ώστε να έχουν καλύτερη γνώση τωνθεμάτων της αυτοδιοίκησης. Τα ζητήματα του ασυμβίβαστου για κάποιες κατηγορίεςδημοσίων υπαλλήλων, των ορίων στις θητείες των αιρετών και της κατάργησης τηςδιπλομισθίας τους απασχόλησαν μεγάλο μέρος των συμμετεχόντων στη διαβούλευση.Το θέμα της εκλογικής Περιφέρειας των συμβούλων και της εξασφάλισης τηςαντιπροσώπευσης των κατοίκων των καταργούμενων Δήμων και ΝΑ απασχόλησε αρκετάόσους συμμετείχαν στη διαβούλευση. Εκφράστηκε η άποψη η εκλογική Περιφέρεια για τουςσυμβούλους να είναι όλος ο Δήμος και η Περιφέρεια αντίστοιχα, με ποσόστωση για τηνεκπροσώπηση από τη κάθε περιοχή. Κάποιοι ανέφεραν το ενδεχόμενο κλήρωσης γιαορισμένο αριθμό συμβούλων. Επίσης, αρκετοί ζήτησαν να υπάρχει και ένα είδος ψηφοδελτίουεπικρατείας όπως και το να καταργηθεί ο σταυρός. Τέλος, αναφέρθηκε και το ενδεχόμενο δύοδιαφορετικών ψηφοδελτίων, ένα για τους συμβούλους και ένα για τους αντιδημάρχους καιδημάρχους για τους δήμους και τους περιφερειάρχες και αντιπεριφερειάρχες για τηνΠεριφέρεια.109


Στα κριτήρια των συνενώσεων φάνηκε να υπάρχει γενική αποδοχή των ιδιαιτεροτήτων πουπαρουσιάζει η νησιωτικότητα και η ορεινότητα ορισμένων Δήμων. Επιπλέον συζητήθηκε ηδιάσπαση των ορίων των καποδιστριακών Δήμων.Η αποδοχή των ΚΕΠ και η επιθυμία για αναβάθμιση του θεσμού και των υπαλλήλων πουαπασχολούνται στα ΚΕΠ φαίνεται να είναι καθολική. Αντίστοιχα, οι υπάλληλοι τουπρογράμματος Βοήθεια στο Σπίτι διατύπωσαν το αίτημά τους να είναι εκείνοι που θααπασχοληθούν και στη διοικητική βοήθεια στο σπίτι.Τέλος, η πρόταση της κάρτας του πολίτη είχε θετική ανταπόκριση με την προϋπόθεση ναείναι μία ενιαία κάρτα για όλες τις συναλλαγές με όλες τις υπηρεσίες και τους φορείς τουδημοσίου. Αρκετοί βρίσκουν προτιμότερο να μπορούν να διεκπεραιώσουν τις συναλλαγέςτους μέσω διαδικτύου στα πρότυπα του web banking των τραπεζών και του Ερμή.Σε ότι αφορά τη διαβούλευση με τους φορείς της αυτοδιοίκησης, κατατέθηκαν αναλυτικάυπομνήματα με προτάσεις και παρατηρήσεις, οι οποίες εν πολλοίς ενσωματώθηκαν στονόμο.10.4. Αναφέρατε τον σχεδιασμό που έχει γίνει για τον κοινωνικό διάλογο και τηδιαβούλευση και στο στάδιο της εφαρμογής της προτεινόμενης ρύθμισης.Τα ζητήματα εφαρμογής του σχεδίου νόμου έχουν ήδη αποτελέσει σημεία εκτεταμένηςσυζήτησης με τους αρμόδιους διοικητικούς παράγοντες του Υπουργείου Εσωτερικών,Αποκέντρωσης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης αλλά και των συναρμόδιων Υπουργείων καιφορέων. Η συζήτηση αυτή θα ολοκληρωθεί το αμέσως επόμενο διάστημα από την τελικήψήφιση του νομοσχεδίου προκειμένου να εκδοθούν οι αναγκαίες εγκύκλιες οδηγίεςεφαρμογής του νόμου.110


ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι - Χρονοδιάγραμμα έκδοσης πράξεων υλοποίησης111


Απόφαση ΥΠΕΣΑΗΔKοινή Απόφαση ΥΠΕΣΑΗΔ με άλλους ΥπουργούςΠροεδρικό ΔιάταγμαΆρθρο Περιγραφή Ιουν-10 Ιουλ-10 Αυγ-10 Σεπ-10 Οκτ-10 Νοε-10 Δεκ-10 Ιαν-11 Φεβ-11 Μαρ-11 Απρ-11 Μαϊ-11 Ιουν-11 Ιουν-12 Ιουλ-1224 (2) Καθορισμός διαστάσεων ψηφοδελτίων για Δημοτικές εκλογές30 (1)67 (10)Καθορισμός αριθμού δημοτικών συμβούλων των εκλογικώνπεριφερειών των δήμων βάσει του πληθυσμού τους (περιπτώσεις βκαι γ άρθρου 25)Δυνατότητα έκδοσης πρότυπου κανονισμού λειτουργίας τουΔημοτικού ΣυμβουλίουΑπόφαση ΥΠΕΣΑΗΔμετά από πρόταση τηςΚεντρική ΈνωσηςΔήμων71 (2)Ορισμός απαραίτητων βιβλίων και αρχείων Δήμων καθώς καιπροδιαγραφών και τρόπου ψηφιακής τους τήρησης71 (3)Καθορισμός προδιαγραφών και ειδικών τεχνικών ως προς τησύνθεση, το περιεχόμενο, την προσβασιμότητα και γενικότερα τηδημιουργία, συντήρηση, ανανέωση και λειτουργία της ιστοσελίδαςκάθε δήμου79 (3)Ορισμός εξόδων κίνησης στους προέδρους συμβουλίων δημοτικώνκοινοτήτων80 (4)93 (4)Ορισμός εξόδων κίνησης στους προέδρους συμβουλίων τοπικώνκοινοτήτων καιν εκπροσώπους τοπικών κοινοτήτωνΚαθορισμός διαδικασίας καταβολής εισφορών, επί των αποδοχώντης οργανικής θέσης, στους οικείους ασφαλιστικούς οργανισμούςαιρετών οργάνων του δήμου που έχουν την υπαλληλική ιδιότητα.Απόφαση ΥΠΕΣΑΗΔ,ΥΠ.ΟΙΚ. και Υπ.Εργασίας καιΚοινωνικής ΑσφάλισηςΠ.Δ με πρόταση του ΥΠΕΣΑΗΔ, Υπ.Οικ. Και Υπ.Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης κατόπινγνώμης της Κεντρικής Ένωσης Δήμων94 (3A.α)Μεταβίβαση αρμοδιοτήτων ΔΥΠΕ και ΜΠΥ, καθορισμός ειδικώνρυθμίσεων για την μεταβατική περίοδο έναρξης άσκησής τους καιαπόδοση οικονομικών πόρων στους δήμους94 (4/31)Μεταβίβαση στους Δήμους της άσκησης εποπτείας επί των εθνικώναθλητικών κέντρων1 έτος από τη δημοσίευση του νόμου95 (6β)Ολική ή μερική κατάργηση των υπηρεσιακών μονάδων τηςΠεριφέρειας, που ασκούσαν τις μεταβιβασθείσες αρμοδιότητεςστους Δήμους, καθώς και των αντίστοιχων οργανικών τους θέσεων.Ρύθμιση μετάταξης προσωπικού των περιφερειών που κατείχεοργανικές θέσεις καθώς και μεταβίβαση των αντίστοιχωνοικονομικών πόρων για την άσκηση των σχετικών αρμοδιοτήτων.Άμεσα με τη δημοσίευση του νόμου καθώςυπάρχει προθεσμία 1 μηνός για εθελούσιαμετάταξη και 2 μηνών από την δημοσίευση τουνόμου για την έκδοση των σχετικώναποφάσεων από τον ΓΓ της ΠεριφέρειαςΑπόφασηΥΠΕΣΑΗΔ καιΥΠ.ΟΙΚ95 (7)Ρύθμιση ειδικών, τεχνικών και λεπτομερειακών ζητημάτων για τηνάσκηση των μεταφερόμενων αρμοδιοτήτων των προηγούμενωνπαραγράφων του άρθρου αυτού.99 (7)Ρύθμιση κάθε αναγκαίας λεπτομέρειας για την εφαρμογή τουθεσμού των συμβάσεων διαδημοτικής ή διαβαθμιδικής συνεργασίας103 (2)104 (6)Ρύθμιση θεμάτων σχετικά με τη λειτουργία των σχολικώνεπιτροπών, την κατανομή των πιστώσεων, τον τρόπο και τηδιαδικασία πραγματοποίησης, δικαιολόγησης και ελέγχου τωνπάσης φύσεως εσόδων και εξόδων, καθώς και κάθε αναγκαίαλεπτομέρεια.Ρύθμιση θεμάτων σχετικά με τη διαδικασία συγχώνευσης τωνΦΟ.Δ.Σ.Α. περιλαμβανομένων και των ειδικότερων ζητημάτων τηςχρονικής διάρκειας, του προσδιορισμού της έδρας, του τρόπουκαθορισμού του ύψους των ετήσιων εισφορών των δήμων, σεσυνάρτηση με την αποτίμηση των τυχόν περιουσιακών στοιχείωντων συγχωνευομένων ΦΟ.Δ.Σ.Α. καθώς και της διαδικασίας λύσεωςεκείνων που λειτουργούν υπό μορφή ανωνύμων εταιρειών.Προεδρικό Διάταγμα με πρότασηΥΠΕΣΑΗΔ και ύστερα από γνώμητης Κεντρικής Ένωσης Δήμων


Προεδρικό Διάταγμα με πρόταση104 (6) Ρύθμιση θεμάτων σχετικά με τη διαδικασία συγχώνευσης τωνΥΠΕΣΑΗΔ και ύστερα από γνώμηΆρθρο Περιγραφή Ιουν-10 Ιουλ-10 Αυγ-10 Σεπ-10 Οκτ-10 Νοε-10 Δεκ-10 Ιαν-11 Φεβ-11 Μαρ-11 Απρ-11 Μαϊ-11 Ιουν-11 Ιουν-12 Ιουλ-12ΦΟ.Δ.Σ.Α. περιλαμβανομένων και των ειδικότερων ζητημάτων τηςτης Κεντρικής Ένωσης Δήμωνχρονικής διάρκειας, του προσδιορισμού της έδρας, του τρόπουκαθορισμού του ύψους των ετήσιων εισφορών των δήμων, σεσυνάρτηση με την αποτίμηση των τυχόν περιουσιακών στοιχείωντων συγχωνευομένων ΦΟ.Δ.Σ.Α. καθώς και της διαδικασίας λύσεωςεκείνων που λειτουργούν υπό μορφή ανωνύμων εταιρειών.127 (2) Καθορισμός διαστάσεων ψηφοδελτίων για Περιφερειακές εκλογές131 (1)Καθορισμός διαστάσεων φακέλων, εντύπου γνωρίσματός καιαπόχρωσής τους για Περιφερειακές εκλογές134 (3)136 (1)167 (6)Καθορισμός διακριτικού γνωρίσματος και κάθε άλλης λεπτομέρειαςπου αφορά το μέγεθος, το σχήμα των καλπών, καθώς και θέματακαι αναγκαίες λεπτομέρειες που ανακύπτουν από την ταυτόχρονηδιενέργεια των εκλογών των δημοτικών αρχών και των αρχών τηςπεριφέρειαςΚαθορισμός αριθμού Περιφερειακών συμβούλων των εκλογικώνπεριφερειών των ΠεριφερειώνΔυνατότητα έκδοσης πρότυπου κανονισμού λειτουργίας τουΠεριφερειακού ΣυμβουλίουΑπόφαση ΥΠΕΣΑΗΔ μετά από πρόταση τηςΈνωσης Περιφερειών Ελλάδος182 (9)Ρύθμιση θεμάτων σχετικά με τη διαδικασία καταβολής τωνεισφορών, επί των αποδοχών της θέσης που κατέχουνπεριφερειάρχες, αντιπεριφερειάρχες και πρόεδροι τωνπεριφερειακών συμβουλίων, στους οικείους ασφαλιστικούς φορείς.182 (9)186 Ζ ΙβΡύθμιση θεμάτων σχετικά με τη διαδικασία καταβολής τωνεισφορών, επί των αποδοχών της θέσης που κατέχουνπεριφερειακοί σύμβουλοι και μέλη της οικονομικής και των λοιπώνδιοικητικών επιτροπών που υπηρετούν ως υπάλληλοι στον ιδιωτικότομέα στους οικείους ασφαλιστικούς φορείς, καθώς και κάθεαναγκαία λεπτομέρεια.Καθορισμός ειδικών ρυθμίσεων και μεταβατική περίοδος για τηνέναρξη άσκησης αρμοδιοτήτων των ΔΥΠΕ. Μεταβίβασηαρμοδιοτήτων των Υπουργείων Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης,καθώς και των αρμοδιοτήτων των Μονάδων Πρωτοβάθμιας Υγείας.Απόδοση αναγκαίων πόρων για την άσκηση των παραπάνωαρμοδιοτήτων, κατάργηση μονάδων ΔΥΠΕ και των αντίστοιχωνοργανικών θέσεων, μετάταξη προσωπικού που κατείχε τις οργανικέςθέσεις.Προεδρικό Διάταγμα με πρόταση τωνΥΠΕΣΑΗΔ και Υπ. Υποδομών,Μεταφορών και ΔικτύωνΠροεδρικό Διάταγμα με πρόταση ΥΠΕΣΑΗΔ,Υπ.ΟΙΚ. και Υπ. Υγείας και ΚοινωνικήςΑλληλεγγύης κατώπιν γνώμης της ΈνωσηςΠεριφερειών Ελλάδας186 VΙΙα. Καθορισμός των αποφαινομένων και γνωμοδοτικών οργάνων,καθώς και κάθε αναγκαίας λεπτομέρειας, για θέματα έργων, μελετώνκαι υπηρεσιών των Περιφερειών, που υπάγονται στις διατάξεις τουν. 3316/2005 (Φ.Ε.Κ. 42 Α΄).186 VΙΙβ.Καθορισμός τρόπου διενέργειας των προμηθειών των Περιφερειών,στο πλαίσιο σχετικού κανονισμού.Προεδρικό Διάταγμα με πρότασηΥΠΕΣΑΗΔ και ΥπουργείουΟικονομίας, Ανταγωνιστικότηταςκαι Ναυτιλίας186 VIIΙ.Ρύθμιση ειδικότερων θεμάτων που σχετίζονται με τον τρόποάσκησης των απονεμόμενων στις Περιφέρειες αρμοδιοτήτων.Aποφάσεις ΥΠΕΣΑΗΔ και του, κατάπερίπτωση, αρμόδιου Υπουργού186 Η 21 Άσκηση εποπτείας επί των εθνικών αθλητικών κέντρων190 (2θ)Καθορισμός διαδικασίας και προϋποθέσεων υπό τις οποίες είναιδυνατή η καταβολή της αμοιβής του Περιφερειακού ΤαμείουΑνάπτυξης από τους πόρους του άρθρ. 25 του Ν. 1828/1989, ΦΕΚ2 Α όπως ισχύει όταν η ανάθεση προς το Ταμείο έχει γίνει από ΔήμοΑπόφαση ΥΠΕΣΑΗΔ μετά απόγνώμη της Κεντρικής ΈνωσηςΔήμων192 (1α)Προσδιορισμός ποσοστού από τις χρηματοδοτήσεις πουδιαχειρίζεται το Περιφερειακό Ταμείο Ανάπτυξης και αποτελεί τουςπόρους του.Απόφαση ΥΠΕΣΑΗΔ και Υπ.Οικονομίας Ανταγωνιστικότηταςκαι Ναυτιλίας


192 (1α) Προσδιορισμός ποσοστού από τις χρηματοδοτήσεις πουΆρθρο Περιγραφή διαχειρίζεται το Περιφερειακό Ταμείο Ανάπτυξης και αποτελεί τουςΙουν-10 Ιουλ-10 Αυγ-10 Σεπ-10 Οκτ-10 Νοε-10 Δεκ-10 Ιαν-11 Φεβ-11 Μαρ-11 Απρ-11 Μαϊ-11 Ιουν-11 Ιουν-12 Ιουλ-12πόρους του.192 (4)Καθορισμός χρήσης των εσόδων από τους τόκους των καταθέσεωντου Ταμείου στην Τράπεζα της Ελλάδος ή στο ταμείοΠαρακαταθηκών και Δανείων ή σε άλλη Τράπεζα.Απόφαση ΥΠΕΣΑΗΔ και Υπ. ΟικονομίαςΑνταγωνιστικότητας και ΝαυτιλίαςΑπόφαση ΥΠΕΣΑΗΔ και Υπ.Οικονομίας Ανταγωνιστικότηταςκαι Ναυτιλίας193 (2)197 (1δ)Κατάρτιση κανονισμού οικονομικής διοίκησης και διαχείρισης,επιβολής, βεβαίωσης και είσπραξης τελών, δικαιωμάτων καιεισφορών καθώς και του τακτικού και έκτακτου ελέγχου των ΤαμείωνΚαθορισμός των ειδικότερων στοιχείων που γνωστοποιούν οιπεριφερειακές επιχειρήσεις, ο χρόνος και ο τρόπος υποβολής τωνστοιχείων και έκδοσης της αντίστοιχης βεβαίωσης, η διαδικασίαδημιουργίας και τήρησης του Μητρώου, ο χρόνος έναρξηςεφαρμογής των διατάξεων της παρούσας παραγράφου, καθώς καικάθε ειδικό θέμα αναγκαίο για την εφαρμογή τους.Απόφαση ΥΠΕΣΑΗΔ, μετά από γνώμητου ΔΣ του Περιφερειακού ΤαμείουΑνάπτυξηςΑπόφαση ΥΠΕΣΑΗΔ μετά απόγνώμη της Ένωσης ΠεριφερειώνΕλλάδαςΠροεδρικό Διάταγμα μεπρόταση ΥΠΕΣΑΗΔ, Υπ. ΟΙΚ.205 (3)Ρύθμιση απόδοσης πόρων για την άσκηση των αρμοδιοτήτωνσχεδιασμού, έγκρισης και παρακολούθησης των σχεδίων τωνενδοπεριφερειακών συγκοινωνιών, την εκτέλεση έργων και μελετώνγια τους δήμους των περιφερειών Βορείου και Νοτίου Αιγαίου206 (2)206 (3)Ρύθμιση απόδοσης των ανάλογων οικονομικών πόρων για τηνάσκηση των αρμοδιοτήτων που μεταβιβάζονται βάσει του άρθρου204.Ρύθμιση ειδικών, τεχνικών και λεπτομερειακών ζητημάτων για τηνάσκηση των μεταφερόμενων αρμοδιοτήτων και την παροχήδιοικητικής υποστήριξηςΚοινή απόφαση ΥΠΕΣΑΗΔ καιΟικονομικώνΠροεδρικό Διάταγμα με πρότασηΥΠΕΣΑΗΔ, Υπ. ΟΙΚ.209Ορισμός εγγύτερου μη ορεινού δήμου που παρέχει διοικητικήυποστήριξη για την άσκηση αρμοδιοτήτων σε ορεινό δήμο210 ΙΙΙΜεταβίβαση στη μητροπολιτική Περιφέρεια Αττικής και στηνπεριφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας για τη μητροπολιτικήΘεσσαλονίκης, επιπλέον αρμοδιοτήτων των ρητά αναφερόμενωντομέων δράσης που αφορούν περιφερειακές ή τοπικές υποθέσειςκαι ασκούνται από Υπουργείο ή αυτοτελή δημόσια υπηρεσία.Καθορισμός λεπτομερειών για την εφαρμογή τους. Με τα ίδιαδιατάγματα μεταφέρονται οι απαραίτητοι πόροι και οι αναγκαίεςοργανικές θέσεις προσωπικού, που προστίθενται στις οργανικέςθέσεις των Περιφερειών και καθορίζονται οι οργανικές μονάδες πουθα ασκούν τις μεταβιβαζόμενες αρμοδιότητες.Προεδρικά διατάγματα, με πρότασητου Υπουργού Εσωτερικών,Αποκέντρωσης και ΗλεκτρονικήςΔιακυβέρνησης και του κατάπερίπτωση αρμόδιου Υπουργού211 (1)Σύσταση ειδικού διαβαθμιδικού συνδέσμου, ως ΝΠΔΔ, με έδρα τηνΑθήνα, στον οποίο μετέχουν η μητροπολιτική περιφέρεια Αττικής καιυποχρεωτικά όλοι οι δήμοι του νομού Αττικής με σκοπό τηνπροσωρινή αποθήκευση, την επεξεργασία, την ανακύκλωση και τηνεν γένει αξιοποίηση και διάθεση στερεών αποβλήτων, τη λειτουργίασχετικών εγκαταστάσεων, τον καθορισμό των ετήσιων εισφορώνπου καταβάλουν τα μέλη του συνδέσμου, την κατασκευή μονάδωνεπεξεργασίας και αξιοποίησης καθώς και την αποκατάστασηυφιστάμενων χώρων εναπόθεσης (Χ.Α.Δ.Α.) εντός της χωρικήςαρμοδιότητας της περιφέρειας Αττικής.211 (4)Λύση και εκκαθάριση Ενιαίου Συνδέσμου Δήμων και ΚοινοτήτωνΝομού Αττικής (Ε.Σ.Δ.Κ.Ν.Α), ορισμός εκκαθαριστών του, χρόνουαποπεράτωσης της εκκαθάρισης, καθώς και κάθε άλλης αναγκαίαςλεπτομέρειας216 (7)Ρύθμιση ειδικότερων θεμάτων σχετικά με τα προσόντα τωνυποψηφίων και τη διαδικασιών επιλογής του Ελεγκτή Νομιμότητας219 (3)Ρύθμιση ζητημάτων που σχετίζονται με τον ορισμό των μελών τουΥπηρεσιακού Συμβουλίου της Αυτοτελούς Υπηρεσίας ΕποπτείαςΟΤΑ και της διαδικασίας ενώπιον αυτού.Προεδρικό Διάταγμα με πρόταση ΥΠΕΣΑΗΔ


Άρθρο Περιγραφή Ιουν-10 Ιουλ-10 Αυγ-10 Σεπ-10 Οκτ-10 Νοε-10 Δεκ-10 Ιαν-11 Φεβ-11 Μαρ-11 Απρ-11 Μαϊ-11 Ιουν-11 Ιουν-12 Ιουλ-12222 Ρύθμιση θεμάτων καθορισμού των οργανικών μονάδων και τωνΠροεδρικό Διάταγμα με πρόταση ΥΠΕΣΑΗΔαρμοδιοτήτων σύστασης και κατανομής οργανικών θέσεων τηςΑυτοτελούς Υπηρεσίας Εποπτείας ΟΤΑ. Ρύθμιση θεμάτων πουαφορούν την υπηρεσιακή κατάσταση του προσωπικού τηςΑυτοτελούς Υπηρεσίας Εποπτείας Ο.Τ.Α. κατά παρέκκλιση τουεκάστοτε ισχύοντος Υπαλληλικού Κώδικα, όπως τα προσόντα και ηδιαδικασία επιλογής προϊσταμένων οργανικών μονάδων τηςανωτέρω Υπηρεσίας.228 (5)Ρύθμιση ειδικότερων ζητημάτων της διαδικασίας για τη χορήγησηαναστολής προσβαλλόμενων πράξεων των ΟΤΑ.229 (2)Ρύθμιση διαδικασίας διεξαγωγής των επιτόπιων ελέγχων από τηνΑυτοτελή Υπηρεσία Εποπτείας ΟΤΑ.238 (2)Διαπίστωση έναρξης λειτουργίας κάθε Αυτοτελούς ΥπηρεσίαςΕποπτείας Ο.Τ.Α.239 (1)Μετατάξεις προσωπικού κρατικής περιφέρειας στην οικεία ΑυτοτελήΥπηρεσία Εποπτείας Ο.Τ.Α (ΠΕ Διοικητικού με πτυχίο ΝομικούΤμήματος, ΠΕ Οικονομικού και ΠΕ Μηχανικών διαφόρων κλάδωντων υπηρεσιών των κρατικών περιφερειών)Κοινές Υπουργικές αποφάσεις ΥΠΕΣΑΗΔ καικατά περίπτωση αρμόδιου Υπουργού239 (2)Μετατάξεις προσωπικού κρατικής περιφέρειας στην οικεία ΑυτοτελήΥπηρεσία Εποπτείας Ο.Τ.Α (Μόνιμοι υπάλληλοι δημοσίωνυπηρεσιών, νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου και οργανισμώντοπικής αυτοδιοίκησης πρώτου και δεύτερου βαθμού ΠΕ Διοικητικούμε πτυχίο Νομικού Τμήματος, ΠΕ Οικονομικού και ΠΕ Μηχανικώνδιαφόρων κλάδων, απόφοιτοι ΕΣΤΑ, ΕΚΔΑΑ)240 (1)Τοποθέτηση αποφοίτων της 3 ης και 20 ης εκπαιδευτικής σειράς τηςΕΣΤΑ και ΕΣΔΔ στην Αυτοτελή Υπηρεσία Εποπτείας ΟΤΑ μετά απόαίτησή τουςΠροεδρικό διάταγμα με πρόταση τωνΥΠΕΣΑΗΔ και Οικονομικών241 (7)Κατάρτιση πρότυπου εσωτερικού οργανισμού Οργάνωσης καιΛειτουργίας των ΠεριφερειώνΠροεδρικό Διάταγμα με πρότασητου ΥΠΕΣΑΗΔ και Υπ. Οικ.259 (2)Αύξηση ποσοστών φόρων (ΦΕΦΝΠ, ΦΠΑ) για την κάλυψη κόστουςμεταφοράς αρμοδιοτήτων στους Δήμους259 (4)259 (5)Καθορισμός κριτηρίων, τρόπου και διαδικασίας κατανομής των ΚΑΠπου εγγράφονται στον Τακτικό προϋπολογισμόΚατανομή των ΚΑΠ που εγγράφονται στον προϋπολογισμόΔημοσίων Επενδύσεων, καθορισμός διαδικασίας και τρόπουκατανομήςΜηνιαίες - ΕτήσιεςΚοινή υπουργική απόφαση ΥΠΕΣΑΗΔ καιΟικονομικών μετά από γνώμη της ΚεντρικήςΈνωσης ΔήμωνΚοινή υπουργική απόφαση ΥΠΕΣΑΗΔ καιΟικονομικών μετά από γνώμη τηςΚεντρικής Ένωσης Δήμων259 (6) Κατανομή εσόδων από τακτικό προϋπολογισμό στους δικαιούχους260 (2)Αύξηση ποσοστών φόρων (ΦΕΦΝΠ και ΦΠΑ) για την κάλυψηκόστους μεταφοράς αρμοδιοτήτων στις ΠεριφέρειεςΠροεδρικό Διάταγμα με πρόταση τουΥΠΕΣΑΗΔ και Υπ. Οικ.260 (4)Καθορισμός επί των συνόλου των ΚΑΠ, του ποσοστού πουπροορίζεται για την κάλυψη λειτουργικών και λοιπών γενικώνδαπανών, το ποσοστό που προορίζεται για την κάλυψη επενδυτικώνδαπανών, το ποσοστό που αποτελεί έσοδο της ΈνωσηςΠεριφερειών Ελλάδας καθώς και ο τρόπος και η διαδικασίαςκατανομής των ποσών που αναλογούν σε αυτά.Μηνιαίες - ΕτήσιεςΑπόφαση ΥΠΕΣΑΗΔ και Υπ. Οικ. μετάαπό γνώμη της Ένωσης ΠεριφερειώνΕλλάδας260 (5) Κατανομή εσόδων από τακτικό προϋπολογισμό στους δικαιούχους


260 (5) Κατανομή εσόδων από τακτικό προϋπολογισμό στους δικαιούχουςΆρθρο Περιγραφή Ιουν-10 Ιουλ-10 Αυγ-10 Σεπ-10 Οκτ-10 Νοε-10 Δεκ-10 Ιαν-11 Φεβ-11 Μαρ-11 Απρ-11 Μαϊ-11 Ιουν-11 Ιουν-12 Ιουλ-12263 (3)Ρύθμιση κάθε θέματος σχετικού με τη σύσταση, τη λειτουργία και τηδιαχείριση του Λογαριασμού Εξυγίανσης και Αλληλεγγύης τηςΑυτοδιοίκησηςΚοινή απόφαση ΥΠΕΣΑΗΔ, Υπ. ΟΙΚ. μετά απόγνώμη της Κεντρικής Ένωσης Δήμων και τηςΈνωσης Περιφερειών Ελλάδας264 (1α)264 (1β)266 (3)266 (8)Καθορισμός ποσοστού των ετήσιων τακτικών του εσόδων το οποίοδεν μπορεί να υπερβαίνει κάθε δήμος ή περιφέρεια για τονπροσδιορισμό του ετήσιο κόστος εξυπηρέτησης της δημόσιαςπίστηςΚαθορισμός συνολικών του ποσοστού των συνολικών εσόδων τωνδήμων και των περιφερειών που δεν πρέπει να υπερβαίνει τοσυνολικό τους χρέος για τη σύναψη δανείουΚαθορισμός ποσοστών κατανομής των πόρων που αφορούν στιςτοπικές και δημοτικές ενότητεςΚαθορισμός δαπανών που καλύπτονται από την πάγιαπροκαταβολή που παρέχεται σε τοπικές και δημοτικές κοινότητεςκαθώς και το ύψος αυτής,Απόφαση ΥΠΕΣΑΗΔ μετά απόγνώμη της Κεντρικής ΈνωσηςΔήμωνΑπόφαση ΥΠΕΣΑΗΔ μετά από γνώμη τηςΚεντρικής Ένωσης ΔήμωνΑπόφαση ΥΠΕΣΑΗΔ μετά από γνώμη τηςΚΕΔΕΛΑπόφαση ΥΠΕΣΑΗΔ μετά από γνώμη τηςΚΕΔΕΛ267 (7)Καθορισμός της διαδικασίας, του τρόπου και της αποτύπωσης τηςαπογραφής των πάσης φύσεως περιουσιακών στοιχείων,απαιτήσεων και υποχρεώσεων των νέων Δήμων καθώς και τωνδιαθεσίμων χρηματικών μέσων267 (7)Καθορισμός του τύπου του περιεχομένου των στοιχείων, του χρόνουκαι του τρόπου ενημέρωσης των βάσεων δεδομένων Οικονομικώντων Δήμων και του Ηλεκτρονικού Μητρώου Εργαζομένων πουτηρούνται στο ΥΠΕΣΑΗΔ καθώς και των αριθμοδεικτώναξιολόγησης, καθώς και κάθε άλλης αναγκαίας λεπτομέρειας.268 (2)Καθορισμός διαδικασίας κατάρτισης, παρακολούθησης καιαξιολόγησης των επιχειρησιακών προγραμμάτων και των ετησίωνπρογραμμάτων δράσης των περιφερειών, των οργάνων σύνταξης,ελέγχου και αξιολόγησής τους, καθώς και του περιεχομένου, τηςδομής και του τρόπου υποβολής τους στις Γενικές Διοικήσεις.Απόφαση ΥΠΕΣΑΗΔ μετά από γνώμη τηςΈνωσης Περιφερειών Ελλάδας268 (4)Καθορισμός των ποσοστών κατανομής των πόρων που αφορούνπεριφερειακές ενότητες.Προεδρικό Διάταγμα ύστερα από πρότασητων ΥΠΕΣΑΗΔ και Υπ. ΟΙΚ.268 (11)Ρύθμιση κάθε θέματος που αναφέρεται στην εφαρμογή τουΔιπλογραφικού Συστήματος Γενικής και Αναλυτικής Λογιστικής -Κοστολόγησης για την Περιφέρεια.268 (12)Ρύθμιση θεμάτων που αφορούν στη βεβαίωση εσόδων, στηνανάληψη υποχρεώσεων, στην έκδοση χρηματικών ενταλμάτων,στην ευθύνη και στον καταλογισμό σε βάρος των προσώπων που ταεκδίδουν και τα προσυπογράφουν, στη διαδικασία και τοπεριεχόμενο του ελέγχου των χρηματικών ενταλμάτων, στηχρηματική διαχείριση της ταμειακής υπηρεσίας, στη λογοδοσία τωνυπαλλήλων που ασκούν καθήκοντα ταμία, στα βιβλία που πρέπει νατηρούν οι ταμειακές υπηρεσίες και γενικά στην οικονομική διοίκησηκαι στο λογιστικό των περιφερειώνΠροεδρικό Διάταγμα ύστερα από πρότασητων ΥΠΕΣΑΗΔ και Υπ. ΟΙΚ.268 (13) Καθορισμός τύπου προϋπολογισμού των περιφερειώνΚοινή υπουργική απόφασηΥΠΕΣΑΗΔ και Υπ.ΟΙΚ.269 (5)Καθορισμός διαδικασίας, του τρόπος και της αποτύπωσης τηςαπογραφής των πάσης φύσεως περιουσιακών στοιχείων,απαιτήσεων και υποχρεώσεων των νέων περιφερειών καθώς καιτων διαθεσίμων χρηματικών μέσων.


269 (5) Καθορισμός διαδικασίας, του τρόπος και της αποτύπωσης τηςΆρθρο Περιγραφή απογραφής των πάσης φύσεως περιουσιακών στοιχείων,Ιουν-10 Ιουλ-10 Αυγ-10 Σεπ-10 Οκτ-10 Νοε-10 Δεκ-10 Ιαν-11 Φεβ-11 Μαρ-11 Απρ-11 Μαϊ-11 Ιουν-11 Ιουν-12 Ιουλ-12απαιτήσεων και υποχρεώσεων των νέων περιφερειών καθώς καιτων διαθεσίμων χρηματικών μέσων.269 (5)Καθορισμός τύπου, του περιεχομένου των στοιχείων, του χρόνουκαι του τρόπου ενημέρωσης των βάσεων δεδομένων, καθώς και τωναριθμοδεικτών αξιολόγησης, και κάθε άλλης αναγκαίαςλεπτομέρειας.Κοινή υπουργική απόφαση ΥΠΕΣΑΗΔ και Υπ.ΟΙΚ.280 (IVα)Ρύθμιση του τρόπου είσπραξης, διαχείρισης και απόδοσης τωνεσόδων που προέρχονται από την εγκατάσταση μη δημοσίωνυπηρεσιών στους χώρους των Χερσαίων Συνοριακών Σταθμών απότα Περιφερειακά Ταμεία Ανάπτυξης και κάθε αναγκαία λεπτομέρειαΠροεδρικό Διάταγμα, με πρόταση τωνΥΠΕΣΑΗΔ, ΥΠΕΚΑ, Αγροτικής Ανάπτυξης καιΥποδομών, Μεταφορών και Δικτύων280 (Va)Καθορισμός των αποφαινομένων και γνωμοδοτούντων όργανα,καθώς και κάθε ειδικού θέματος σχετικά με δασικά έργα, μελέτες καιπαροχή συναφών υπηρεσιών.Προεδρικό Διάταγμα, με πρόταση τωνΥΠΕΣΑΗΔ και ΥΠΕΚΑ280 (Vβ)280 (VIα)Καθορισμός των αποφαινομένων και γνωμοδοτούντων όργανα,καθώς και κάθε ειδικού θέματος σχετικά με χωροταξικές,πολεοδομικές μελέτες και υπηρεσίες στο πλαίσιο των διατάξεων τουν. 3316/2005 (Φ.Ε.Κ. 42 Α΄)Κατάρτιση Οργανισμού Λειτουργίας των ΑποκεντρωμένωνΔιοικήσεων.Προεδρικό Διάταγμα, με πρόταση των ΥΠΕΣΑΗΔκαι Yπ. ΟΙΚ.281 (3)Καθορισμός ποσοστού συμμετοχής της Αυτοδιοίκησης στηχρηματοδότηση του προγράμματος ΕΛΛΑΔΑΑπόφαση ΥΠΕΣΑΗΔ, Οικονομίας,Ανταγωνιστικότητας και Ναυτιλίας καιΟικονομικών μετά από γνώμη τηςΚΕΔΚΕ και της ΕΝΑΕ281 (4)Καθορισμός της διαδικασίας μεταφοράς των πιστώσεων τωνυπουργείων στους λογαριασμούς του προγράμματος ΕΛΛΑΔΑ,καθώς και η διαδικασία αποπληρωμής των έργων, μελετών καιενεργειών που είναι σε εξέλιξη και χρηματοδοτούνται έως το τέλοςτου 2010.Απόφαση των ΥΠΕΣΑΗΔ,,Οικονομίας, Ανταγωνιστικότηταςκαι Ναυτιλίας και Οικονομικών281 (5)Καθορισμός του περιεχομένου, των πόρων, του συστήματοςδιοίκησης, των διαδικασιών κατάρτισης, των κριτηρίων ένταξης καικάθε άλλης αναγκαίας λεπτομέρειας του ΕΛΛΑΔΑ.Απόφαση ΥΠΕΣΑΗΔ, Οικονομίας,Ανταγωνιστικότητας και Ναυτιλίαςκαι Οικονομικών μετά από γνώμητης ΚΕΔΚΕ και της ΕΝΑΕ281 (6)281 (7)Συγκρότηση επιτροπής παρακολούθησης του προγράμματοςΕΛΛΑΔΑ, καθορισμός του έργου και του τρόπου αξιολόγησης τουκαθώς και θεμάτων λειτουργίας, υποστήριξης και κάθε άλληςαναγκαίας λεπτομέρειαςΕξειδίκευση προγράμματος ΕΛΛΑΔΑ ως προς τη διάρθρωση, τηςχρηματοδότηση, τη διοίκηση και κάθε άλλης λεπτομέρειας.Απόφαση ΥΠΕΣΑΗΔ μετά απόγνώμη ΚΕΔΚΕ και ΕΝΑΕ282 (6)Καθορισμός χρόνου έναρξης άσκησης από τους δήμους και τιςπεριφέρειες των αρμοδιοτήτων που αναφέρονται στα άρθρα 94 παρ.5 και 186 παρ. Η’ 1,2 καθώς και οι αντίστοιχοι οικονομικοί πόροιΑπόφαση ΥΠΕΣΑΗΔ, Υπ.ΟΙΚ, Υπ.Παιδείας , Δια Βίου Μάθησης καιΘρησκευμάτων.282 (9)Εξειδίκευση διοίκησης, λειτουργίας και εκλογής οργάνων τηςΚεντρικής Ένωσης Δήμων και των ΠΕΔΠροεδρικό Διάταγμα με πρόταση ΥΠΕΣΑΗΔ μετά απόγνώμη ΚΕΔΚΕ282 (11) Εξειδίκευση λειτουργίας Ένωσης Περιφερειών Ελλάδας283 (7)Αποτύπωση όλων των πρωτοβάθμιων και δευτεροβάθμιωνοργανισμοί τοπικής αυτοδιοίκησης, όπως αυτοί προκύπτουν από τιςσυνενώσεις του άρθρου 1 με λεπτομερή αναγραφή του συνολικούπληθυσμού καθενός ΟΤΑ και αναλυτικά του πληθυσμού τωνδημοτικών και τοπικών κοινοτήτων, καθώς και του πληθυσμού τωνπεριφερειακών με βάση τα επίσημα αποτελέσματα της γενικήςαπογραφής πληθυσμού του έτους 2001Προεδρικό Διάταγμα με πρόταση ΥΠΕΣΑΗΔμετά από γνώμη ΕΝΑΕ


283 (7) Αποτύπωση όλων των πρωτοβάθμιων και δευτεροβάθμιωνΆρθρο Περιγραφή Ιουν-10 Ιουλ-10 Αυγ-10 Σεπ-10 Οκτ-10 Νοε-10 Δεκ-10 Ιαν-11 Φεβ-11ΠροεδρικόΜαρ-11ΔιάταγμαΑπρ-11με πρότασηΜαϊ-11ΥΠΕΣΑΗΔΙουν-11οργανισμοί τοπικής αυτοδιοίκησης, όπως αυτοί προκύπτουν από τιςμετά από γνώμη ΕΝΑΕΙουν-12 Ιουλ-12συνενώσεις του άρθρου 1 με λεπτομερή αναγραφή του συνολικούπληθυσμού καθενός ΟΤΑ και αναλυτικά του πληθυσμού τωνδημοτικών και τοπικών κοινοτήτων, καθώς και του πληθυσμού τωνπεριφερειακών με βάση τα επίσημα αποτελέσματα της γενικήςαπογραφής πληθυσμού του έτους 2001283 (11)Αποτύπωση όλων των πρωτοβάθμιων και δευτεροβάθμιωνοργανισμοί τοπικής αυτοδιοίκησης, όπως αυτοί προκύπτουν από τιςσυνενώσεις του άρθρου 1 με λεπτομερή αναγραφή του συνολικούπληθυσμού καθενός ΟΤΑ και αναλυτικά του πληθυσμού τωνδημοτικών και τοπικών κοιν283 (13)Κύρωση και δημοσίευση στην Εφημερίδα της Κυβέρνησης τωναποτελεσμάτων του πραγματικού πληρθυσμού της απογραφής του 2001

More magazines by this user
Similar magazines