Raport odpowiedzialnego biznesu ... - 2009 - PKN Orlen

raportyspoleczne.pl

Raport odpowiedzialnego biznesu ... - 2009 - PKN Orlen

2009Raportodpowiedzialnegobiznesu/ Odpowiedzialna markaOdpowiedzialna marka


W trosce o środowisko naturalne Raportodpowiedzialnego biznesu PKN ORLEN zostałwydrukowany przy użyciu jedynie dwóchfarb drukarskich na papierze ekologicznym:Cyclus Offset, posiadającym certyfikaty:/ Odpowiedzialna marka


SPIS TREŚCIList Prezesa Zarządu PKN ORLEN 51/ O nas1.1. Witamy w PKN ORLEN 81.2. Nasz raport 111.3. Odpowiedzialna marka 112/ Odpowiedzialność wobec rynku2.1. PKN ORLEN na rynku kapitałowym 182.2. Nadzór nad działalnością Spółki 242.3. Kluczowe szanse i ryzyka 273/ Odpowiedzialność w miejscu pracy3.1. Kultura korporacyjna 303.2. Relacje z pracownikami 353.3. Bezpieczeństwo i higiena pracy 414/ Odpowiedzialność wobec klientówi partnerów4.1. Troska o klienta 464.2. Relacje z dostawcami 474.3. Odpowiedzialna produkcja 485/ Odpowiedzialność wobec środowiskai otoczenia społecznego5.1. Odpowiedzialność środowiskowa 565.2. Relacje z otoczeniem 665.3. Działania na rzecz społeczeństwa 69Nagrody i wyróżnienia 71Certyfikaty posiadane przez PKN ORLEN 72Indeks adresów internetowych zawartych w Raporcie 72Indeks wskaźników GRI 73Dane teleadresowe 74


4


List Prezesa Zarządu PKN ORLENwywieramy na otoczenie, w którym funkcjonujemy. Za swójobowiązek uważamy także rzetelne informowanie o naszychdziałaniach. Z tego między innymi powodu PKN ORLENwyróżnia na polskim rynku liczba wydanych raportów./ Szanowni Państwo,od chwili powstania marki ORLEN w 2000 roku jej wartośćnieprzerwanie wzrasta. W 2009 roku została po raz kolejnyuznana za najcenniejszą. To powód do dumy i satysfakcji,ale także zobowiązanie, by o tę wartość dbać w sposóbszczególny – budując długoterminowe, partnerskie i opartena solidnych fundamentach relacje ze wszystkimi interesariuszamiFirmy.Postawa taka jest niezwykle ważna we współczesnej rzeczywistościgospodarczej. Coraz większego znaczenia nabierazarówno transparentność, etyka zachowań biznesowych,jak i właściwy stosunek do szeroko rozumianego otoczeniarynkowego. To główne powody, dla których odpowiedzialneprowadzenie biznesu awansuje coraz wyżej w hierarchiizadań nowoczesnych przedsiębiorstw. Konsekwentne budowaniedobrych relacji pomaga wzmacniać zaufanie do firmy,co z kolei może wpływać na dochodowość prowadzonejprzez nią działalności.Pozycja PKN ORLEN, europejski zasięg działania i liczbainteresariuszy stawiają przed nami wiele wyzwań. Musimyuszanować i pogodzić różnorodne oczekiwania ze stronyakcjonariuszy, społeczności lokalnych, klientów, pracowników,partnerów biznesowych i innych interesariuszy. DziałaniomKoncernu wnikliwie przygląda się społeczeństwo, którewymaga od nas odpowiedzialności i z tego nas rozlicza.Realizując podstawowe zadanie biznesowe, jakim jestpodwyższanie wartości Spółki, zwracamy zatem bacznąuwagę na sposób, w jaki to robimy. W PKN ORLEN ideęCR (corporate responsibility – odpowiedzialnego biznesu)rozumiemy jako przemyś laną, długofalową strategię zarządzania,w której bierzemy na siebie odpowiedzialnośćnie tylko za wyniki finansowe, ale także za wpływ, jakiBardzo ważny jest dla nas udział w Global Compact,inicjatywie Sekretarza Generalnego ONZ, którą wspieramyod 2003 roku, stosując się zarówno do przyjętych wytycznych,jak i prezentując własne dobre praktyki. Koncernzobowiązał się do poszanowania wszystkich dziesięciuzasad z zakresu przestrzegania praw człowieka, standardówpracy, ochrony środowiska naturalnego oraz przeciwdziałaniakorupcji. Udział w tej inicjatywie jest potwierdzeniemotwartości i transparentności Spółki, stanowi także publicznezobowiązanie i gotowość do poddania weryfikacji głoszonychi stosowanych na co dzień zasad.Filozofia odpowiedzialnego biznesu jest obecna we wszystkichsferach działania Koncernu. Od wielu lat realizujemypodjęte wobec interesariuszy zobowiązania. Dlatego z satysfakcjąprzyjęliśmy fakt umieszczenia PKN ORLEN w elitarnymgronie 16 spółek, które od 19 listopada 2009 roku notowanesą na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawiew ramach RESPECT Index. Gromadzi on firmy działającezgodnie z zasadami społecznej odpowiedzialności biznesu.Obecność w nim potwierdza nasze długookresowe i strategicznepodejście do tych kwestii.Jestem przekonany, że odzwierciedla je również wciążrosnące zaufanie do marki ORLEN, budowane przecieżnie tylko na podstawie efektów ekonomicznych, ale takżepostrzegania jej w wymiarze stosowanych dobrych praktyki respektowanych wartości odpowiedzialnego biznesu.Dla Koncernu wysoka wycena marki oparta na opiniachinteresariuszy i partnerów to nie tylko najwyższe wyróżnienie,ale i wyzwanie, by utrzymać nasze działania na niezmienniewysokim poziomie.Wierzę, że nasze zaangażowanie i konsekwencja w udoskonalaniupartnerskiej współpracy ze wszystkimi interesariuszamibędą procentować w postaci umacniania pozytywnychrelacji z otoczeniem i w efekcie jeszcze silniejszego zaufaniado Koncernu oraz marki ORLEN.Dariusz Jacek KrawiecPrezes Zarządu PKN ORLEN/ 5


O nas


O nas/ CREDOZawsze, gdy nas potrzebujesz./ NaSZa MISJa1.1. / WITamy W PKN ORLENPolski Koncern Naftowy ORLEN to nowoczesna, profesjonalniezarządzana Firma, stosująca najnowsze rozwiązaniatechnologiczne. Nasza marka to także symbol dynamicznejekspansji i udanej transformacji od Petrochemii Płock SAi CPN SA do PKN ORLEN.Dążąc do uzyskania pozycji regionalnego lidera, chcemyzapewnić naszym akcjonariuszom długofalowy wzrostwartości Firmy poprzez oferowanie naszym klientomnajwyższej jakości produktów i usług.Jako Firma transparentna, wszelkie działania realizujemyz zachowaniem ładu korporacyjnego i społecznej odpowiedzialnościbiznesu, troszcząc się o rozwój naszychpracowników i dbając o środowisko naturalne.PKN ORLEN to lider nie tylko polskiej gospodarki, ale takżebranży rafineryjno-petrochemicznej w regionie, wiodącyproducent i dystrybutor produktów rafineryjnych i petrochemicznych.Nasze produkty poddajemy kontroli od etapuprodukcji po dystrybucję, gdyż nadrzędnym celem, jakisobie stawiamy, jest najwyższa jakość wytwarzanychproduktów i świadczonych usług.Posiadamy największą w Europie Centralnej sieć stacjipaliw zlokalizowaną w Polsce, Niemczech, Czechachi na Litwie. Na stacjach oferujemy klientom produkty i usługinajwyższej jakości. Zapleczem sieci detalicznej PKN ORLENjest efektywna infrastruktura logistyczna, z sieci terminalipaliw własnych i obcych, podziemnych magazynów kawernowychoraz rurociągów dalekosiężnych.Według stanu na dzień 31 grudnia 2009 roku GrupaKapitałowa ORLEN liczyła 125 spółek. W Grupie były82 spółki zależne (36 bezpośrednio zależnych, 46 pośredniozależnych), 58 podmiotów bezpośrednio powiązanych,67 podmiotów pośrednio powiązanych, w tym3 przedsięwzięcia joint venture (2 bezpośrednio powiązane,1 pośrednio powiązane).PKN ORLEN jest dziś polskim synonimem światowej klasyproduktów i modelowego ekspansywnego przedsiębiorstwa,firmy działającej zgodnie z zasadami społecznej odpowiedzialnościbiznesu, etyki i ładu korporacyjnego orazpełnej transparentności. Troszczącej się o rozwój swoichpracowników i dbającej o środowisko naturalne. Koncerndąży do zachowania właściwych proporcji pomiędzyekono mią, otaczającym środowiskiem oraz potrzebamiludzi. Konsekwentnie, poprzez efektywne inwestycje krajowei zagraniczne, PKN ORLEN wszedł do grona liderówkontynentu – firm stanowiących znakomite wizytówki swoichkrajów./ 8


Raport odpowiedzialnego biznesuMažeikiųWilnoHamburgBerlinPłockWarszawaPragaCzy wiesz, że …W 2009 roku PKN ORLEN obchodził jubileusz 10-leciaistnienia, 65-lecia powstania CPN SA i 50-lecia powstaniaMazowieckich Zakładów Rafineryjnych i Petrochemicznychw Płocku, z połączenia których zostałutworzony./ 9


O nasWybrane dane finansowe (w tys. zł) 12007 2008 2009I Przychody ze sprzedaży 42 703 668 57 224 864 47 481 278II Zysk z działalności operacyjnej 2 093 194 636 354 790 306III Zysk/(Strata) przed opodatkowaniem 3 257 469 (2 063 057) 1 907 812IV Zysk/(Strata) netto 2 759 859 (1 570 947) 1 635 885V Środki pieniężne netto (wykorzystane) z działalności operacyjnej 847 144 1 292 773 2 806 414VI Środki pieniężne netto (wykorzystane) w działalności inwestycyjnej (1 423 667) (1 993 857) (1 615 776)VII Środki pieniężne netto z działalności finansowej 435 476 975 898 335 897VIII Zwiększenie/(Zmniejszenie) netto stanu środków pieniężnych (141 047) 274 814 1 526 535IXZysk/(Strata) netto i rozwodniony zysk/(strata) netto na jednąakcję zwykłą (w zł na akcję)stan na31 grudnia 20076,45 (3,67) 3,82stan na31 grudnia 2008stan na31 grudnia 2009X Aktywa trwałe 19 958 199 20 427 025 23 006 696XI Aktywa obrotowe 12 011 508 11 572 579 14 009 655XII Aktywa razem 31 969 707 31 999 604 37 016 351XIII Zobowiązania długoterminowe 7 289 067 1 216 318 10 368 702XIV Zobowiązania krótkoterminowe 6 847 058 15 401 410 9 514 751XV Kapitał własny 17 833 582 15 381 876 17 132 898XVI Kapitał zakładowy 1 057 635 1 057 635 1 057 635XVII Liczba akcji 427 709 061 427 709 061 427 709 061XVIIIWartość księgowa i rozwodniona wartość księgowana jedną akcję (w zł na akcję)Przerób i uzyski Rafinerii w Płocku (w tys. ton)41,70 35,96 40,06Przerób ropy naftowej 13 646 14 218 14 526Benzyny 2 610 2 800 3 055Oleje napędowe 4 568 5 078 5 330Ekoterm 840 840 790Paliwa lotnicze 355 418 291LPG 190 221 210Oddziaływanie na środowiskoPobór wody z Wisły (w m 3 ) 23 721 604 22 991 953 22 448 565Ilość ścieków odprowadzonych do Wisły (w m 3 ) 12 744 813 12 381 024 11 351 599Ładunek ChZT 2 w ściekach odprowadzonych do Wisły (kg/rok) 974 684 676 524 726 812Łączna emisja wszystkich zanieczyszczeń (w Mg) 6 270 414,25 6 189 145,40 6 158 012,71w tym:dwutlenek siarki 20 973,30 20 444,59 20 975,23tlenki azotu (w przeliczeniu na dwutlenek azotu) 7 474,71 6 821,48 7 124,27tlenek węgla 762,38 812,16 1 010,87suma węglowodorów 1 397,44 1 384,01 1 238,12pył ze spalania paliw 574,53 453,34 399,75dwutlenek węgla 6 238 941,29 6 158 959,11 6 126 894,42pozostałe zanieczyszczenia 290,60 270,71 370,05Odpowiedzialna produkcjaOpłaty z tytułu korzystania ze środowiska (w zł) 17 048 947,56 16 572 326,63 17 226 918,00w tym:za emisję (wraz ze środkami transportu) 3 15 184 647,46 14 784 628,49 15 461 484,00za pobór wód 1 120 609,14 1 085 832,47 1 082 459,00za odprowadzanie ścieków 743 690,96 701 865,67 682 975,00Nakłady inwestycyjne na ochronę środowiska (w zł) 122 205 258,30 259 126 877,37 191 757 998,86Nasi pracownicyZatrudnienie na dzień 31 grudnia 4 748 4 725 4 922Wypadki przy pracy (w tym ciężkie) 26 (1) 26 23Absencje chorobowe z tytułu wypadków przy pracy 1 340 952 9961)Wybrane dane finansowe dotyczą PKN ORLEN za dany rok zakończony 31 grudnia.2)ChZT – chemiczne zapotrzebowanie na tlen.3)Kwota zawiera opłaty za przydział uprawnień emisji CO 2./ 10


O nasdr Bolesław RokDyrektor Naukowy Studium Podyplomowego CSR,Akademia Leona KoźmińskiegoZgodnie z realizowaną strategią zarządzania marką korporacyjnąznak ORLEN stał się również elementem nazwspółek zależnych Grupy Kapitałowej ORLEN. Kryteriumdecydującym o używaniu w nazwie oznaczenia ORLENjest działalność spółki w core business Koncernu. Warunkiemjest także tworzenie wartości dodanej poprzez wzmacnianiekompetencji marki korporacyjnej dzięki cechom takim jak:nowoczesność, zaawansowanie technologiczne, postęp,innowacyjność, systemowość. Spółki działające poza corebusiness, które nie mają związku z produktami lub usługamioferowanymi przez Koncern i nie wzmacniają kompetencjiKoncernu, mają prawo do posługiwania się oznaczeniemGRUPA ORLEN.W 2009 roku, na podstawie zawartych umów, 28 spółekużywało oznaczenia ORLEN, jako elementu nazwy spółki,a 7 używało obok swojego logo elementu znaku towarowegow formie dopisku Grupa ORLEN.Od wielu lat obserwuje Pan i wspiera rozwój idei odpowiedzialnegobiznesu w Polsce. Jakie są najważniejszewyzwania stojące obecnie przed polskimi firmami, którepragną prowadzić działania w pełni odpowiedzialnie?Myślę, że najważniejsze wyzwania dotyczą obecnie wzmacnianiaroli etycznego przywództwa na poziomie całejfirmy, jak i jej poszczególnych jednostek biznesowych,co powinno prowadzić do kształtowania solidnych podstawodpowiedzialnej konkurencyjności i innowacyjności. Do tegopotrzebne będą lepsze programy edukacyjne, skierowanezarówno do pracowników, klientów, jak i wszystkichpartnerów biznesowych czy społecznych, a także corazlepsze instrumenty pozwalające efektywnie oraz etycznieporuszać się w sieci współzależności.Odpowiedzialność biznesu to proces poznawania i włączaniazmieniających się oczekiwań społecznych w strategięzarządzania, a także monitorowania wpływu takiej strategiina wzrost wartości firmy. Rosnący stopień złożonościi zmienności otoczenia jest jednym z najważniejszychczynników powodujących konieczność poszukiwania corazlepszych dróg zrównoważonego rozwoju, szczególnie przezfirmy największe na danym rynku. Dlatego niez będnejest kształtowanie umiejętności mądrego reagowaniana zmiany o chara kterze społecznym, prawnym czy ekologicznym,które pojawiają się zarówno w otoczeniu dalszym,jak i bliższym./ Nasze główne markiMarka ORLENW maju 1998 roku Rada Ministrów podjęła decyzjęo utworzeniu narodowego koncernu naftowego z połączeniaCentrali Produktów Naftowych CPN SA i PetrochemiiPłock SA. 7 września 1999 roku formalnie utworzono PolskiKoncern Naftowy SA. Wizerunek powstającego Koncernuwymagał wykreowania nowej marki. Tworząc ją, dążonodo uzyskania efektu kojarzenia nazwy z dominującymiw strategii wizerunku Koncernu pojęciami: światowy, naftowy,nowoczesny i narodowy. Uznano, że nazwa powinnaodzwierciedlać: jakość, siłę, moc, energię, charakteryzowaćproducenta z branży paliwowej i petrochemicznej, prezentowaćtechnologiczne i proekologiczne zaawansowaniefirmy, a także zorientowanie na klienta. Nie można byłoteż pominąć polskiego rodowodu firmy i jej dominującejpozycji na rynku.Kolejnym etapem budowania systemu tożsamości wizualnejmarki było stworzenie spójnego z nazwą symbolugraficznego. Do konkursu na symbol firmy zaproszononajwybitniejszych polskich artystów grafików. Jury najwyżejoceniło pracę prof. Henryka Chylińskiego, autoram.in. znaków fundacji Teraz Polska i Polskiego Radia.Nagrodzony znak przedstawia stylizowaną głowę orła./ 12


Raport odpowiedzialnego biznesuLeszek KurnickiDyrektor Wykonawczy ds. Marketinguw PKN ORLENDzisiejszą formę logo przybrało po uzupełnieniu o zapisnazwy marketingowej umieszczony na prostokątnym polu.Identyfikacja wizualna Koncernu została oparta o kolory:czerwony, biały, szary i srebrny.Po raz pierwszy wizerunek marki ORLEN został zaprezentowanyw 2000 roku, przy okazji emisji drugiej transzyakcji Koncernu na Giełdzie Papierów Wartościowychw Warszawie.Co przemawia za tym, że ORLEN jest jednocześnie markąwartościową i odpowiedzialną?O aktualnej wartości marki świadczy fakt, że w 2009 roku,już trzeci raz z rzędu, ORLEN został ogłoszony najcenniejsząrodzimą marką. W rankingu MARQA naszkorporacyjny brand uplasował się na pierwszej pozycjii został wyceniony na 3,6 mld zł. Zanotowano 27-proc.wzrost wartości marki w stosunku do 2008 roku, kiedyto została wyceniona na 2,8 mld zł.Strukturze tożsamości marki nadany został monolitycznycharakter, co w konsekwencji zaowocowało przyjęciemjednolitego systemu oznakowania firmy, jej produktów,a także spółek należących do Grupy Kapitałowej. Poprzeztakie rozwiązanie marka stała się elementem wizerunkuposzczególnych podmiotów i ich produktów. Orlenowskimlogo oznakowane są również oleje silnikowe i płynyeksplo atacyjne, smary samochodowe oraz szeroka gamaproduktów chemii motoryzacyjnej. Jednak rynkową wizytówkąfirmy jest sieć stacji paliw o standardach zgodnychz kompetencjami i wymogami określonymi w strategii markikorporacyjnej.Marka firmuje również działalność dobroczynną prowadzonąprzez Fundację – ORLEN Dar Serca. Wizerunek markibuduje także zespół rajdowy ORLEN Team, reprezentującyfirmę i kraj w większości najważniejszych imprez rajdowychorganizowanych w Polsce i na świecie.W Niezależnym Rankingu Reputacji Marek w Polsce „PremiumBrand2009” ORLEN zdobył tytuł Marki WysokiejReputacji. Reputacja marki jest jednym z najcenniejszychaktywów każdej firmy. To kluczowy czynnik motywującydo zakupu czy używania produktu. Tytuł Marki WysokiejReputacji jest dla PKN ORLEN dowodem, że Koncernjest oceniany jako wiarygodny i odpowiedzialny partnerbiznesowy.Potwierdzeniem wysokiej pozycji marki ORLEN na krajowymrynku jest również tytuł Superbrands Polska. Tytuł ten zdobyliśmyjuż po raz czwarty. Od 2000 roku PKN ORLENutrzymuje najwyższą pozycję w rankingach Rzeczypospoliteji Polityki – „Lista 500”./ 13


O nas/ Stacje paliw ORLENObecnie marka ORLEN firmuje sieć stacji paliw zlokalizowanąw Polsce i na Litwie. To nowoczesne obiekty gwarantującenajwyższą jakość sprzedawanego paliwa i usług,przyjazne miejsce na postój i odpoczynek w drodze. Stacjegwarantują jakość i bezpieczeństwo, oferują programylojalnościowe i obsługę flot samochodowych.Verva to marka paliw nowej generacji, wzbogacona pakietemdodatków zapewniających dynamikę pracy i moc silnika,lepsze przyspieszenie, mniejsze spalanie, a co za tymidzie – obniżenie kosztów eksploatacji.FLOTA jest profesjonalnym programem flotowym opartymna zrozumieniu potrzeb klienta biznesowego. Oferujepartnerskie podejście i nowoczesne, zaawansowane technologicznierozwiązania. Oferta kart flotowych zostałastworzona i dostosowana do potrzeb firm różnej wielkości,reprezentujących różne branże. Jej atutem jest kompleksowośćoferty skierowanej do rozmaitych segmentów B2B.Udział w programie zapewnia klientom bezpieczeństwo,komfort i wygodę w rozliczaniu zakupu paliw i usług orazpoczucie dobrego gospodarowania pieniędzmi poprzezwiększą kontrolę nad wydatkami paliwowymi firmy.Czy wiesz, że…VITay to brand największego programu lojalnościowegow Polsce, przeznaczonego i tworzonego z myślą o klientachstacji ORLEN. Program oferuje bogaty wybór nagród.Zgod nie z przesłaniem – wiemy, czego naprawdęCi pot rze ba – kreuje również aktywności i zachowaniaklientów, radość życia. Jego atuty to dostępność i łatwośćkorzystania oraz proste zasady zbierania punktów.Nieprzerwanie od 2002 roku (w 2009 roku już 8. raz),stacje paliw marki ORLEN otrzymywały Złote GodłoEuropean Trusted Brands w badaniu konsumenckimprzeprowadzanym w całej Europie przez magazynReader’s Digest. To wyraz uznania konsumentów dlanowoczesnej marki na rynku paliw, z wysokim standardemusług, konkurencyjną i bogatą ofertą produktowąoraz szeroką gamą towarów pozapaliwowych./ 14


Raport odpowiedzialnego biznesuJedyną w swoim rodzaju specjalną, prestiżową ofertąw ramach program lojalnościowego VITay jest Super VITay– program dla najbardziej lojalnych klientów.BLISKA to sieć stacji paliw, która oferuje produkty i usługidobrej jakości w przystępnej cenie. Sprawdzone, pewnei dostępne dla każdego miejsce do tankowania na co dzień.Nasi klienci mogą także zakupić inne produkty oraz korzystaćz optymalnie dobranego zakresu usług. Racjonalniedokonany wybór pozwala nie tylko na oszczędność pieniędzy,ale i czasu.Stop Cafe to miejsce, w którym na podróżnych czeka dobrakawa oraz smaczne i zdrowe przekąski. atutem marki jestjej dostępność, która pozwala na oszczędność czasu podczaspodróży. Stop Cafe to przyjazne miejsce, które dziękiwygodzie i sprawnej obsłudze stano wi dobrą odpowiedźna potrzeby i styl życia obecnych i potencjalnych klientów.O sukcesie tej marki świadczy fakt, że w 2009 roku, już drugiraz z rzędu, BLISKa została odnotowana w Rankingu NajcenniejszychPolskich Marek MARQA. Brand uplasowałsię na 15 pozycji i został wyceniony na 713,3 mln zł.Zanotowano 88-proc. wzrost wartości marki w stosunkudo 2008 roku.Ekoterm Plus to naturalne źródło ciepła. Nowoczesny, spełniającyeuropejskie normy lekki olej opałowy przeznaczonyjest do ogrzewania w budownictwie. To zarazem produktekologiczny o wysokich parametrach jakościowych. Dziękiwysokiej wartości opałowej charakteryzuje się dużą wydajnością,a co za tym idzie efektywnością ekonomiczną.Zapewnia długotrwałe ciepło, oferuje bezpieczeństwoi wygodę w procesie ogrzewania. Naszym klientom pozwalaczerpać przyjemność ze spędzania czasu w ciepledomowego ogniska.Czy wiesz, że…• Nazwa ORLEN powstała z połączenia słowaORZEŁ, które oddaje narodowy, polski charakterfirmy i jest nawiązaniem do godła narodowegooraz słowa ENERGIA, określającego siłę i energięoraz światowy charakter firmy.• W procesie tworzenia nazwy przeprowadzonobadania lingwistyczne i skojarzeniowe (w językupolskim, angielskim oraz w wybranych grupachjęzyków światowych). Ich autorem był m. in. znanypopularyzator piękna mowy polskiej prof. JerzyBralczyk.• Autorem symbolu firmowego, nawiązującego do nazwy,stylizowanej głowy orła, jest prof. HenrykChyliński, absolwent i późniejszy wykładowca AkademiiSztuk Pięknych w Warszawie./ 15


Odpowiedzialność wobec rynku


Odpowiedzialność wobec rynku2.1. / PKN ORLEN Na RyNKUkaPITaŁOWymAkcje PKN ORLEN Sa notowane są na Giełdzie PapierówWartościowych w Warszawie oraz w formie GlobalnychKwitów Depozytowych (GDR) na Londyńskiej GiełdziePapierów Wartościowych. Obrót kwitami depozytowymima miejsce również na pozagiełdowym rynku OTCw USA. Pierwsze notowanie akcji PKN ORLEN odbyłosię w listopadzie 1999 roku. Depozytariuszem kwitówdepozytowych Spółki jest The Bank of New York Mellon.Jednostką transakcyjną na giełdzie londyńskiej jest 1 GDR,na który przypadają dwie akcje Koncernu.Kapitał akcyjny Spółki wynosi 534 636 326,25 zł i dzielisię na 427 709 061 akcji zwykłych na okaziciela o wartościnominalnej 1,25 zł za każdą akcję.Akcje Koncernu notowane są na rynku podstawowymGiełdy Papierów Wartościowych w Warszawie w systemienotowań ciągłych i wchodzą w skład indeksów największychspółek WIG20 oraz WIG, a także indeksu branżowegoWIG-paliwa. Od 19 listopada 2009 roku akcjePKN ORLEN należą do indeksu spółek zaangażowanychw społeczną odpowiedzialność biznesu – RESPECT Index.Badanie Respect jest inicjatywą rynku kapitałowegonakierowaną na promowanie najwyższych standardówodpowiedzialnego zarządzania. PKN ORLEN uzyskałjedną z najwyższych ocen w ratingu spółek odpowiedzialnychspołecznie i dzięki temu został włączony do utworzonegow listopadzie 2009 roku indeksu giełdowego– RESPECT Index.Wynikiem przeprowadzanego badania oraz audytuzrealizowanego przez firmę Deloitte, było przypisanienoty ratingowej każdej z badanych spółek. Do składuindeksu zakwalifikowano spółki, które otrzymały najwyższeoceny ratingowe w badaniu. Spośród około 120 badanychspółek, notowanych na GPW, tylko 16 uzyskałoocenę ratingową „A” i zostało włączonych do indeksu.PKN ORLEN jest jedną z pięciu spółek z indeksu WIG20,która uzyskała tak wysoką ocenę.RESPECT Index jest to pierwszy w Polsce indeks spółekzaangażowanych w społeczną odpowiedzialność biznesu.Celem publikacji indeksu jest promowanie najwyższychstandardów odpowiedzialnego zarządzania. Skład spółekwchodzących do indeksu ustanowiono na podstawiewszechstronnego badania wielu dziedzin ich działalności.Spółki były badane pod kątem działań w kierunku zrównoważonegorozwoju, stosowania zasad ładu korporacyjnego,komunikacji na rynku finansowym, zarządzania,regulowania zobowiązań, traktowania pracownikówi klientów oraz działań społecznych i ekologicznych.Pytania i kryteria oceny oparto na międzynarodowymstandardzie Global Reporting Initiative. Badanie będzieprzeprowadzane cyklicznie w celu corocznej aktualizacjiskładu RESPECT Index.Udział PKN ORLEN w indeksie mobilizuje Spółkę do jeszczebardziej wytężonej pracy w kierunku rozpoznawaniai sprostania wymaganiom stawianym przez akcjonariuszyi inne grupy społeczne związane z firmą. Koncern dołożywszelkich starań, by Spółka utrzymała się w indeksiew kolejnych latach./ 18


Raport odpowiedzialnego biznesuHalina FrańczakDyrektor Marketingu w Polsce i krajach bałtyckich,Deloitte Polskaktóre weszły do portfela RESPECT Index w 2009 roku(jest ich 16) zdobyły po weryfikacji co najmniej 75%możliwej punktacji. Są to spółki, które wyróżnia przedewszystkim wszechstronność i długofalowy biznesowykontekst realizowanej przez nie polityki odpowiedzialnościspołecznej i zrównoważonego rozwoju. Spółki te mająpotwierdzone w procesie weryfikacji narzędzia realizacjidziałań z zakresu CSR oraz praktyki, które powodują,że narzędzia te żyją i realnie wpływają na prowadzonyprzez firmy biznes. Udział w procesie aplikacyjnymdo RESPECT Index daje spółkom, które przez ten procesprzechodzą, szczegółową wiedzę o mocnych i słabychstronach rozwiązań CSR, jakie posiadają, pomagającpodnosić ich jakość.Spółki notowane w RESPECT Index, to bez wątpienialiderzy odpowiedzialności społecznej biznesu na rynkupolskim.Jakie aspekty odpowiedzialnego biznesu wyróżniają firmy,które są notowane w RESPECT Index?19 listopada 2009 roku po wielomiesięcznych staraniachzadebiutował na Giełdzie Papierów Wartościowychw Warszawie pierwszy w Europie Środkowej i Wschodniejindeks spółek odpowiedzialnych społecznie – RESPECTIndex. Idea przyświecająca powstaniu indeksu, to wyróżnieniespółek, które w zakresie odpowiedzialności społeczneji zrównoważonego rozwoju podejmują staraniawykraczające znacznie poza ich obowiązki określoneprawem i włączają element odpowiedzialności społecznejw praktykę prowadzenia biznesu. Możliwość znalezieniasię w indeksie mają wszystkie spółki notowane na GPWz wyłączeniem notowanych na NewConnect oraz pozaGPW (dual-listing).Kilkuetapowy proces kwalifikacji spółek do RESPECTIndex został oparty na doświadczeniach innych światowychindeksów o podobnym charakterze oraz wytyczneGlobal Reporting Initiative (GRI). Podstawą weryfikacji jestkwestionariusz, w którym firmy odpowiadają na pytaniadotyczące zakresu rozwiązań CSR, jakie stosują w następującychobszarach: strategia i zarządzanie organizacją,kwestie ekonomiczne, środowiskowe i społeczne. Spółki,/ 19


Odpowiedzialność wobec rynku/ Akcjonariat PKN ORLENStruktura akcjonariatu PKN ORLENna dzień 31 grudzień 2009 roku/ 27,52%Skarb Państwa/ 67,31%pozostali/ 5,17%ING OFE*Struktura akcjonariatu PKN ORLENna dzień 5 lutego 2010 roku/ 27,52%Skarb Państwa/ 62,22%pozostali/ 5,17%ING OFE/ 5,08%AVIVA OFE*** W raporcie bieżącym nr 19/2009 z 20 lutego 2009 roku PKN ORLEN poinformował, że ING Otwarty Fundusz Emerytalny posiadał na dzień 20 lutego 2009 roku22 118 813 akcji PKN ORLEN, które stanowią 5,17% kapitału zakładowego Spółki. akcje PKN ORLEN posiadane przez Fundusz uprawniają do 22 118 813 głosówna Walnym Zgromadzeniu Spółki, co stanowi 5,17% ogólnej liczby głosów.** W raporcie bieżącym nr 26/2010 z 10 lutego 2010 roku PKN ORLEN poinformował, że aviva Otwarty Fundusz Emerytalny posiadał na dzień 5 lutego 2010 roku21 744 036 akcji PKN ORLEN, które stanowią 5,08% kapitału zakładowego Spółki. akcje PKN ORLEN posiadane przez Fundusz uprawniają do 21 744 036 głosówna Walnym Zgromadzeniu Spółki, co stanowi 5,08% ogólnej liczby głosów./ 20


Raport odpowiedzialnego biznesuEliza DurkaDyrektorGiełda Papierów Wartościowych w Warszawiew długim okresie i przejrzyście komunikujących zmiany.Następny krok po pobudzeniu popytu inwestorów krajowychto zwrócenie uwagi podmiotów zagranicznychna spółki z indeksu.Metodologia tworzenia RESPECT Index jest transpa rentnai zbliżona do tych, stosowanych przez największe giełdyświatowe. Spółki, które znajdują się w naszym Indeksie,zwiększają swoją wiarygodność i atrakcyjność w oczachinwestorów spoza granic Polski. W końcu, GPW jakonajbardziej dynamicznie rozwijająca się Giełda w regionieCEE, wprowadzająca wiele innowacyjnych produktówi rozwiązań, śledząca trendy światowe, nie mog ła pozostaćw tyle w zakresie odpowiedzialnego inwestowania.Tworząc pierwszy w regionie indeks spółek odpowiedzialnych,planujemy być nie tylko pionierem, ale równieżliderem w dziedzinie stymulowania SRI.Czym jest RESPECT Index dla Giełdy Papierów Wartościowychw Warszawie? Co było motywem zaproszeniaprzedsiębiorstw do udziału w nim?Wprowadzając w 2009 roku indeks spółek odpowiedzialnychspołecznie – RESPECT Index, chcieliśmy stworzyćna polskim rynku pierwszy profesjonalny, budowanykonsekwentnie i metodycznie, benchmark CSR (CorporateSocial Responsibilty) poprzez wskazanie lideróww tym zakresie wśród spółek giełdowych. Dzięki niemuzachęcamy spółki notowane na GPW do większegozaangażowania w CSR i podwyższania standardóww tym zakresie.Kolejny powód to stworzenie podstaw do rozwoju odpowiedzialnegoinwestowania w naszym kraju poprzezdostarczenie konkretnego narzędzia finansowego w postaciindeksu. Rozwój SRI (Socially Responsible Investing)stwarza spółkom szersze możliwości do pozyskaniakapitału od inwestorów, którzy mają większą skłonnośćdo inwestycji w przypadku spółek stabilnie zarządzanych/ 21


Raport odpowiedzialnego biznesuSpółka regularnie i aktywnie uczestniczy w spotkaniachz inwestorami i analitykami zarówno w kraju,jak i zagra nicą. Organizowane są konferencje, spotkaniaindywidualne oraz grupowe, jak i telekonferencje z interesariuszamirynku kapitałowego. Przedstawiciele Spółkiregularnie wyjeżdżają także na tzw. roadshows – cyklespotkań z inwestorami w ich miejscu pracy.Podczas spotkań z przedstawicielami rynku kapitałowegoreprezentanci PKN ORLEN przekazują wiadomościna temat Koncernu, jest to także okazja do pozyskaniainformacji zwrotnej dla Spółki ze strony akcjonariuszy,inwestorów oraz analityków giełdowych. Opierając sięna zgromadzonych w ten sposób potrzebach informacyjnychinteresariuszy, Spółka może rozwijać i udoskonalaćswoje relacje z rynkiem kapitałowym.Spółka dąży do poszerzenia i dywersyfikacji bazy inwestorów.W tym celu podejmuje działania na rzecz aktywnegopromowania swojej działalności wśród potencjalnychakcjonariuszy, także w nowych ośrodkach finansowychna całym świecie.Mając na względzie rozwój form i polepszenie jakościkomunikacji z rynkiem kapitałowym, Spółka publikujeco kwartał tzw. „trading statement”, czyli szacunkidanych operacyjnych i finansowych oraz przewidywania,co do trendów kształtowania się zysku operacyjnego(EBIT), z uwzględnieniem wpływu czynników makroekonomicznychi znaczących zdarzeń jednorazowychna zysk operacyjny (EBIT). Szacunki te publikowanesą na kilka tygodni przed datą ogłoszenia okresowegoraportu kwartalnego. „Trading statement” ułatwiają rzetelnebudowanie konsensusu wyników finansowych Spółkina rynku kapitałowym przed ich publikacją. Po jegowprowadzeniu istotnie polepszyła się jakość prognozanalityków (zmniejszyło się odchylenie średniej prognozanalityków od opublikowanych ostatecznie przez spółkędanych). Raport ten wyznacza nowe standardy w obszarzerelacji inwestorskich. Jego dobry odbiór potwierdza,jak ważnym dla PKN ORLEN jest właściwa i dobrzedobrana w czasie komunikacja z rynkiem w kluczowychtematach dla inwestorów.Nasza dbałość o komunikację z uczestnikami rynku kapitałowegozostała doceniona, czego wyrazem są licznenagrody, jakie otrzymała Spółka w 2009 roku w obszarzerelacji inwestorskich:• włączenie Spółki do RESPECT Index;• „Najlepsze relacje inwestorskie w Polsce”, badaniemiędzynarodowe IR Magazine;• II miejsce w kategorii „Spółka najlepiej komunikującasię z rynkiem kapitałowym”;• „Najlepsza strona internetowa poświęcona relacjominwestorskim”, badanie ogólnopolskie WarsawScan,NBS Public Relations./ 23


Odpowiedzialność wobec rynku2.2. / NaDZóR NadDZIałaLNOŚCIą SpóŁKIW skład Rady wchodzi od sześciu do dziewięciu członkówpowoływanych na okres wspólnej kadencji, którakończy się z dniem odbycia Zwyczajnego WalnegoZgromadzenia zatwierdzającego sprawozdanie finansoweza drugi pełny rok obrotowy kadencji. Członkowie RadyNadzorczej PKN ORLEN są powoływani i odwoływani,zgodnie ze Statutem Spółki, przez Walne Zgromadzenie.Poszczególni członkowie oraz cała Rada mogą zostaćodwołani w każdym czasie przed upływem kadencji.Przewodniczącego Rady Nadzorczej powołuje i odwołujeWalne Zgromadzenie, natomiast wiceprzewodniczącyi sekretarz wybierani są przez Radę Nadzorczą z gronapozostałych członków Rady. Skarb Państwa jest uprawnionydo powoływania i odwoływania jednego członkaRady Nadzorczej. Uprawnienie Skarbu Państwa do wyznaczania członka Rady Nadzorczej wygasa z chwilązbycia przez Skarb Państwa wszystkich akcji Spółkibędących jego własnością.Co najmniej dwóch członków Rady Nadzorczej musispełniać kryteria niezależności od Spółki i podmiotówpozostających w istotnym powiązaniu ze Spółką. Niezależniczłonkowie Rady Nadzorczej przed ich powołaniemdo składu Rady składają Spółce pisemne oświadczenieo spełnianiu przesłanek wynikających z § 8 ust. 5 StatutuSpółki. Spółka informuje akcjonariuszy o aktualnej liczbieniezależnych członków Rady Nadzorczej (informacjadostępna jest na stronie www.orlen.pl).Na dzień 31.12.2009 roku w składzie Rady NadzorczejPKN ORLEN zasiadało 4 członków spełniających kryterianiezależności. W 2009 roku pracami Rady kierowałjej Przewodniczący.Rada Nadzorcza PKN ORLEN wykonuje swoje czynnościkolegialnie, może jednak delegować swoich członkówdo samodzielnego pełnienia określonych czynności nadzorczych.Zasady wykonywania takiego nadzoru określaRada Nadzorcza w drodze uchwały.Posiedzenia Rady odbywają się w zależności od potrzeb,nie rzadziej jednak niż raz na dwa miesiące. Ponadtoposiedzenie powinno zostać zwołane na pisemnywniosek złożony przez akcjonariusza lub akcjonariuszyreprezentujących co najmniej jedną dziesiątą kapitału zakładowego, Zarząd Spółki lub członka Rady Nadzorczej.Członkowie Rady wykonują swoje prawa i obowiązkiwyłącznie osobiście.Ustalanie zasady wynagradzania członków Rady –zgodnie z zapisami Statutu – należy do kompetencjiWalnego Zgromadzenia. W roku 2009 obowiązywaław tym zakresie uchwała Nadzwyczajnego Walnego ZgromadzeniaAkcjonariuszy z dnia 10 stycznia 2001 rokuw sprawie zmiany zasad wynagradzania członków RadyNadzorczej. Miesięczne wynagrodzenie członków RadyNadzorczej jest ustaloną wielokrotnością przeciętnegomiesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw,bez wypłat nagród z zysku w IV kwartale roku poprzedniego,ogłoszonego przez Prezesa Głównego UrzęduStatystycznego.W sytuacji gdy liczba niezależnych członków RadyNadzorczej będzie wynosiła mniej niż dwóch, ZarządSpółki zobowiązany jest niezwłocznie zwołać WalneZgromadzenie i umieścić w jego porządku obrad punktdotyczący zmian w składzie Rady Nadzorczej. Do czasudokonania zmian w składzie Rady Nadzorczej polegającychna dostosowaniu liczby niezależnych członkówdo wymagań statutowych Rada działa w dotychczasowymskładzie.Zgodnie z zapisami Statutu Spółki, Rada NadzorczaPKN ORLEN posiada uprawnienia w zakresie delegowaniaczłonka lub członków Rady do czasowego wykonywaniaczynności członków Zarządu Spółki niemogących sprawowaćswych czynności.W ramach Rady Nadzorczej PKN ORLEN działają następującekomitety stałe: Komitet audytowy, Komitet ds. Strategiii Rozwoju, Komitet ds. Nominacji i Wynagrodzeń oraz/ 24


Raport odpowiedzialnego biznesuKomitet ds. Ładu Korporacyjnego. W skład każdego z nichwchodzi od trzech do pięciu członków Rady. W składKomitetu audytowego wchodzi co najmniej dwóch członkówniezależnych oraz przynajmniej jeden posiadającykwalifikacje i doświadczenie w zakresie rachunkowościlub finansów.Szczegółowe zadania Komitetów Rady Nadzorczej określaRegulamin Rady dostępny na stronie www.orlen.pl.Do uprawnień Rady Nadzorczej należy reprezentowanieSpółki w umowach z członkami Zarządu, w tym równieżw zakresie warunków zatrudniania i wynagradzania.Członkowie Zarządu objęci są systemem motywacyjnymdla Zarządu. Wysokość premii rocznej uzależniona jestod wyników operacyjnych Spółki oraz poziomu wykonaniaindywidualnych zadań ustalonych przez Radę Nadzorcządla poszczególnych członków Zarządu.lub innej, mogących mieć wpływ na stanowisko członkaRady Nadzorczej w sprawie rozstrzyganej przez Radę.Ponadto zapis ppkt 4 przewiduje poinformowanie RadyNadzorczej o zaistniałym konflikcie interesów bądźmożliwości jego powstania i powstrzymanie się członkaRady od zabierania głosu w dyskusji oraz od głosowanianad uchwałą w sprawie, której konflikt dotyczy.Możliwość wyeliminowania konfliktu interesów członkównajwyższego organu nadzorczego daje również,zgodnie ze wspomnianymi Dobrymi Praktykami (część IIpkt 1 ppkt 5), konieczność udostępnienia – w przypadkuwyboru członków do Rady Nadzorczej dokonywanychprzez Walne Zgromadzenie – uzasadnienia zgłaszanychkandydatur wraz z życiorysami zawodowymi, w terminieumożliwiającym zapoznanie się z nimi i tym samympodjęcie stosownej uchwały z należytym rozeznaniem.W celu uniknięcia konfliktu interesów w Grupie ORLEN,Spółka stosuje przepisy Kodeksu Spółek Handlowych,postanowienia Regulaminu Rady Nadzorczej, a także„Dobrych Praktyk Spółek Notowanych na GPW”.Zgodnie z Regulaminem Rady Nadzorczej w przypadkupowstania konfliktu interesów członek Rady Nadzorczejpowinien poinformować o tym pozostałych członkówRady Nadzorczej i powstrzymać się od zabierania głosuw dyskusji oraz od udziału w głosowaniu nad uchwałąw sprawie, w której zaistniał konflikt interesów. Naruszeniepostanowień zdania poprzedniego nie powodujenieważności uchwały Rady Nadzorczej. W przypadkuwątpliwości co do istnienia konfliktu interesów, sprawęrozstrzyga Rada Nadzorcza w drodze uchwały.Stosownie do postanowień części III pkt. 1 ppkt 2 „DobrychPraktyk Spółek Notowanych na GPW” członek Rady Nadzorczejpowinien przekazać Zarządowi Spółki infor macjęna temat swoich powiązań z akcjonariuszem dysponującymakcjami reprezentującymi nie mniej niż 5% ogólnejliczby głosów na Walnym Zgromadzeniu. Obowiązekten dotyczy powiązań natury ekonomicznej, rodzinnej/ 25


Odpowiedzialność wobec rynkuZgodnie z zasadą nr 6 z działu I „Dobrych Praktyk SpółekNotowanych na GPW” – „Członek Rady Nadzorczejpowinien posiadać należytą wiedzę i doświadczenie orazbyć w stanie poświęcić niezbędną ilość czasu na wykonywanieswoich obowiązków. Członek Rady Nadzorczejpowinien podejmować odpowiednie działania, aby RadaNadzorcza otrzymywała informacje o istotnych sprawachdotyczących Spółki”.Rada Nadzorcza PKN ORLEN sprawuje stały nadzórnad działalnością Spółki we wszystkich dziedzinachjej działalności, a w szczególności ma kompetencjeokreślone w Kodeksie Spółek Handlowych i StatucieSpółki. W celu wykonywania swoich obowiązków RadaNadzorcza ma prawo badania wszystkich dokumentówSpółki, żądania od Zarządu i pracowników sprawozdańi wyjaśnień oraz dokonywania rewizji stanu majątkuSpółki. W celu zapewnienia prawidłowego wykonywaniaswoich statutowych obowiązków, Rada NadzorczaPKN ORLEN ma prawo zwrócić się z wnioskiemdo Zarządu o opracowanie dla jej potrzeb ekspertyzi opinii lub o zatrudnienie doradcy.Mając na względzie najwyższe standardy Dobrych Praktykoraz w celu zapewnienia możliwości rzetelnej ocenySpółki przez akcjonariuszy, Rada Nadzorcza PKN ORLENprzedkłada corocznie Walnemu Zgromadzeniu sprawozdaniezawierające:• wyniki oceny sprawozdania Zarządu z działalnościSpółki i sprawozdania finansowego Spółki za dany rokobrotowy,• opinię w sprawie sprawozdania Zarządu z działalnościGrupy Kapitałowej i skonsolidowanego sprawozdaniafinansowego Grupy Kapitałowej za dany rok obrotowy.W 2009 roku w Radzie Nadzorczej zasiadało 8 mężczyzni 1 kobieta. Dwóch członków rady liczy sobie ponad50 lat, pozostałych 7 osób znajduje się w przedzialewiekowym 30–50 lat.Opis kwalifikacji i doświadczenia zawodowego członkówRady Nadzorczej PKN ORLEN dostępny jest na stronieinternetowej Spółki./ 26


Raport odpowiedzialnego biznesu2.3./ KLUCZOWE SZaNSE I RyzykaDziałalności PKN ORLEN towarzyszą różne rodzajeryzyka. Należą do nich: ryzyka operacyjne mającewpływ na ciągłość funkcjonowania Spółki, bieżącedostawy produktów na rynek czy świadczenie usług,ryzyka regulacyjne, tj. związane ze zmianą przepisówprawa krajowego i wspólnotowego, a w szczególnościzwiązane z zapasami obowiązkowymi, jakością paliw,spełnianiem norm emisyjnych, realizacją NarodowegoCelu Wskaźnikowego oraz ryzyka finansowe pochodzącez rynku finansowego, związane z kursem walutczy stopami procentowymi.Zarządzanie ryzykiem w PKN ORLEN nie ogranicza sięjedynie do sektora naftowego, ale odnosi się do szerokorozumianego obszaru funkcjonowania makroekonomicznegoSpółki. Ryzyka te są wynikiem czynników wewnętrznych,takich jak: założenia strategiczne, organizacyjne,systemowe, proceduralne oraz zewnętrznych, którymisą: czynniki makro i mikroekonomiczne czy regulacjeprawne. Ryzyka definiowane są poprzez ocenę ich wpływuilościowego oraz jakościowego na prowadzoną działalnośćbiznesową oraz poziom prawdopodobieństwapowstania ryzyka. Wdrożenie zintegrowanego zarządzaniaryzykiem w PKN ORLEN pozwala na postrzeganieistniejących ryzyk nie tylko jako zagrożeń, ale też jakoszansy dla budowania wzrostu wartości Spółki w każdymz jej obszarów. Realizacja polityki zarządzania ryzykiemjest stopniowo rozszerzana na całą Grupę KapitałowąORLEN.biznesowych. W Spółce zarządzanie ryzykiem opiera sięna polityce zarządzania ryzykiem i procedurach pozwalającychna identyfikację poszczególnych ryzyk, przypisanieich właścicielom, analizie ryzyk w kluczowych obszarachSpółki oraz rekomendacji działań zaradczych. Pomocniczoprzeprowadzane są przeglądy wew nętrzne (zarównopod względem procedur wewnętrznych, jak i otoczeniazewnętrznego), dotyczące najważniejszych obszarówdziałalności Spółki z punktu widzenia bieżącej działalności.Zintegrowanie systemu zarządzania ryzykiempozwala na ujednolicenie podejścia do zarządzaniaryzykiem, dla przełożenia go na zintegrowane podejściedo planowania na poziomie strategicznym, działańoperacyjnych i kontroli wewnętrznej. System zarządzaniaryzykiem odpowiada na potrzeby szerokiego kręguinteresariuszy Spółki, chcących lepiej rozumieć szerokiespektrum ryzyk, przed którym stoi Spółka, tak by miećpewność, że ryzyka na jakie jest narażona, zarządzanesą w sposób prawidłowy.W PKN ORLEN jest aktualnie wdrażany system zarządzaniaryzykiem, który pozwala na zapewnienie, by decyzjebiznesowe podejmowane były z pełną świadomościąistniejących ryzyk, Spółka była dobrze przygotowanado odpowiedzi na zmaterializowanie ryzyk, a ewentualnenastępstwa w jak najmniejszym stopniu wpływałyna ciągłość i możliwość osiągania wyznaczonych celów/ 27


Odpowiedzialność w miejscu pracy


Odpowiedzialność w miejscu pracy3.1. / KULTURa KORPORacyJNa/ Kodeks Etyczny i Rzecznik ds. EtykiW 2005 roku w Koncernie został przyjęty Kodeks Etycznyoparty na kluczowych wartościach PKN ORLEN. Dokumentten określa zasady, którymi powinna się kierować Firmai jej pracownicy w relacjach z otoczeniem wewnętrznymi zewnętrznym. Jest kompatybilny z najważniejszymiakta mi organizacyjnymi regulującymi zarządzanie Firmą.Najważniejsze akty organizacyjne regulujące zarządzanieFirmą są zgodne z jego postanowieniami.Na straży przestrzegania Kodeksu Etycznego stoi wybranydemokratycznie Rzecznik ds. Etyki. Osoba Rzecznikagwarantuje wszystkim interesariuszom możliwość swobodnegozgłaszania przypadków naruszania zasad Kodeksu.Pozwala również na sygnalizowanie nieprawidłowości,a tym samym budowanie poczucia osobistego wpływuna przestrzeganie wartości w Spółce.Rzecznik ds. Etyki zobowiązany jest do zapewnieniapoufności osobom składającym skargi, wyjaśnieniaich zasadności i podjęcia lub zainicjowania działańnaprawczych. Następnie prezentuje Zarządowi zgłaszaneproblemy etyczne, gwarantując poufność i uniemożliwiającidentyfikację osób. W szczególnych przypadkach dotyczącychdobra Spółki składa raporty na ręce właściwegoCzłonka Zarządu. Ponadto przedstawia Zarządowi corocznyraport z podjętych przez siebie działań na rzeczkultury korporacyjnej, opartej na etyce i poszanowaniuprzyjętych wartości PKN ORLEN.Nasze kilkuletnie już doświadczenia prezentujemy na zewnątrz,dzielimy się wiedzą o rozwiązaniach przyjętychw PKN ORLEN. Ważniejsze ubiegłoroczne wydarzenia,w których Rzecznik ds. Etyki dzielił się swoimi doświadczeniami,to IV Ogólnopolska Konferencja ZarządzaniaRyzykiem Nadużyć (MOVIDa 2009) oraz udział w panelupodczas Ogólnopolskiego Kongresu Etyki i SpołecznejOdpowiedzialności Biznesu 2009, organizowanym przezAkademię Leona Koźmińskiego w Warszawie w ramachKonferencji „Etyka w Biznesie”.Rzecznik ds. Etyki ma obowiązek monitorowania procesufunkcjonowania Kodeksu Etycznego w oparciu o zgłoszonesprawy oraz przedkładania raportu zbiorczego ZarządowiPKN ORLEN. Rosnąca świadomość pracownikówdotycząca standardów wynikających z Kodeksu Etycznegopowoduje, że odnoszą się oni również do problemówobyczajowych, podejmują dyskusję wokół sytuacjiwyzwa lających dylematy moralne. Większość zgłoszeńw 2009 roku dotyczyła wewnętrznych relacji w Firmie(66%), zasad ogólnych (18%) i spraw obyczajowych.Każdy zgłoszony problem został poddany analizie w kontekściezapisów Kodeksu i w każdym przypadku podjętodziałania wyjaśniające lub wymagające konkretnychrozwią zań. Dzięki zaangażowaniu w działania naprawczewielu obszarów biznesowych z roku na rok zwiększa sięwskaźnik procentowy zrealizowanych spraw i zmniejszaliczba problemów będących w toku. Na uwagę zasługujemalejąca liczba skarg dotyczących relacji z partne ramibiznesowymi, co jest efektem systemowych działań naprawczychw tym zakresie./ 30


Raport odpowiedzialnego biznesuWykonywanie zadań wymaga od Rzecznika budowaniaotwartej komunikacji, dokładnej analizy obowiązującychw Firmie zasad, zaufania oraz trudnych dyskusji i wyjaśnieńw sprawach związanych z dylematami etycznymi,a także publicznego odniesienia się do zachowań niezgodnychz Kodeksem Etycznym. Mając świadomośćdługo terminowego charakteru zmiany postaw w zgłoszonychsprawach obyczajowych, w sposób ciągły prowadzonesą działania edukacyjno-komunikacyjne, piętnującezjawis ka niezgodne z Kodeksem Etycznym i promującewłaściwe zachowania. Ogromną rolę odgrywają w tymprocesie media wewnętrzne. W 2009 roku Rzecznikaż 54 razy publikował artykuły na łamach ORLEN Ekspresulub był gościem ORLEN Studio. Odbywały się takżespotkania grupowe i warsztaty poświęcone problemometycznym.Zasady ogólne Kodeksu Etycznego oraz rozdział poświęconyrelacjom wewnątrz Firmy akcentują obowiązekprzestrzegania prawa i dobrych obyczajów oraz zasadęposzanowania godności każdego człowieka. Działaniompopularyzującym Kodeks Etyczny wśród pracowników(szkolenia, warsztaty) zawsze towarzyszyła informacjao silnym związku tego dokumentu z Kartą Praw Człowieka./ Integracja pracownikówPKN ORLEN oferuje swoim pracownikom szereg działańo charakterze sportowym i integracyjnym, pozwalającychrozwijać pozazawodowe zainteresowania i pasje pracowników.Wypracowany w poprzednich latach pakiet działańznajduje swoje odzwierciedlenie w liczbie angażującychsię w nie osób.Tradycją działań integracyjnych prowadzonych przezPKN ORLEN jest uroczyste celebrowanie święta branżowegofirmy – Dnia Chemika. W pierwszym tygodniu czerwcaKoncern organizuje dla swoich pracowników szeregwydarzeń mających charakter integracyjny, ale równieżmotywacyjny. Co roku w trakcie obchodów święta nagradzanychjest piętnastu pracowników firmy wyróżniającychsię w pracy zawodowej. Odznaczenie Zasłużony PracownikPKN ORLEN przyznawane jest na uroczystej gali. Firmaorganizuje także dla wszystkich pracowników spotkaniaintegracyjne, na które zapraszani są wraz z rodzinami.W Kodeksie Etycznym Firma deklaruje szacunek dla narodowości,rasy, religii i orientacji politycznej swoich pracowników,współpracowników, klientów i partnerówbiznesowych, a także równe i sprawiedliwe traktowaniewszystkich bez względu na wymienione poprzednio czynnikii zajmowane stanowisko, staż pracy w organizacji,przynależność do związków zawodowych, wygląd.W 2009 roku w PKN ORLEN nie zanotowano ani jednegoprzypadku naruszenia tych zasad.Koncern, zgodnie z regulacjami zawartymi w ZakładowymUkładzie Zbiorowym Pracy, respektuje zasady swobodydziałalności i równości związków zawodowych oraznie dyskryminuje pracowników ze względu na przynależnośćzwiązkową lub jej brak.Czy wiesz, że…Tytuł „Zasłużony Pracownik PKN ORLEN SA” przyznawanyjest w PKN ORLEN od 2001 roku. Do chwiliobecnej uhonorowano nim 119 pracowników./ 31


Odpowiedzialność w miejscu pracyW czasie obchodów Dnia Chemika PKN ORLEN podkreślarównież swoją lokalną przynależność, organizującdla mieszkańców Płocka liczne atrakcje oraz angażując sięw inicjatywy podejmowane przez miasto. W 2009 rokumieszkańcy Płocka i pracownicy Koncernu mieli możliwośćbezpłatnego obejrzenia przedstawień muzycznych „HityTeatru Buffo” i „Grek Zorba”. PKN ORLEN nie zapominarównież o najmłodszych mieszkańcach miasta, organizującdla nich specjalne atrakcje.Czy wiesz, że…Tradycja obchodów Dnia Chemika sięga lat 70-tychXX wieku./ Wolontariat PracowniczyWolontariat Pracowniczy PKN ORLEN to przestrzeń dlaosób wrażliwych, mądrych i dojrzałych.Jednym z narzędzi realizacji polityki odpowiedzialnegobiznesu w PKN ORLEN jest Wolontariat Pracowniczy,program realizowany od 2004 roku. Powstał on w efekciewspólnej inicjatywy pracowników i pracodawcy, dziś jeston ważnym elementem kultury korporacyjnej. Wolontariatw PKN ORLEN to budowanie relacji z pracownikami,a także włączanie i zachęcanie ich do uczestniczeniaw działaniach dobroczynnych na rzecz potrzebujących.PKN ORLEN aktywnie wspiera samodzielnie inicjowanei realizowane przez pracowników projekty poprzezzapew nienie ubezpieczenia i wyżywienia wolontariuszompodczas przeprowadzania projektów, rzeczową i finansowąpomoc na rzecz organizacji, w których działająlub chcą działać pracownicy, promuje także ich społecznąaktywność zarówno wewnątrz firmy, jak i na zewnątrz.Liczba pracowników PKN ORLENuczestniczących w rozgrywkach sportowychw latach 2007–200930025020015010020095020080Mistrzostwa Polskiw Piłce NożnejGrupy ORLENOgólnopolskiBieg ChemikówOgólnopolski TurniejTenisa StołowegoGrupy ORLENAmatorskiRajd Samochodowy„Jedź z Vervą"2007/ 32


Raport odpowiedzialnego biznesuModele wolontariatu w PKN ORLENDary WolontariatuTwój Wolontariat• Model wolontariatu, w którym pracownik może samodzielniezgłosić i zrealizować swój autorski lub zaczerpniętyod innych projekt wolontarystyczny.Wolontariat Rodzinny• Pracownik wraz z członkami swojej rodziny ma szansępoświęcić dobrowolnie swój czas, umiejętności i kwalifikacjena akcyjną bądź okresową współpracę z organizacjąspołeczną wybraną samodzielnie lub wskazanąprzez koordynatora.Wolontariat Grupowy• Zaangażowanie zespołu lub całego działu w rozwiązaniewybranego problemu lub potrzeby społeczności.Wspólny Wolontariat• Chętni pracownicy firmy z różnych działów i na różnychstanowiskach włączają się w jednorazowe przedsięwzięcieinicjowane samodzielnie lub przez koordynatora.• To zbiórki darów na rzecz organizacji wspieranychprzez wolontariuszy, w postaci nowego lub używanegowyposażenia, mebli, komputerów czy materiałówbiurowych, ubrań, przyborów szkolnych, żywności.Kluczowe wartości PKN ORLEN stały się podstawą do stworzeniaKarty Wolontariusza. Karta ta, to zbiór zasad i wartości,którymi kieruje się każdy wolontariusz w PKN ORLENpodczas realizacji swojego zadania.Zasada odpowiedzialności• Wypełniamy wszystkie zadania związane z przyjętąrolą.• Jesteśmy odpowiedzialni za podjęte przez siebie zobowiązania.• W przypadku niemożności wywiązania się ze zobowiązańotwarcie o tym informujemy.• Jesteśmy otwarci na nowe pomysły i sposoby działania.• Nie składamy obietnic, których nie jesteśmy w staniespełnić.• Wszystkie działania, w które się włączamy, realizujemyz najwyższą starannością.• Dbamy o majątek powierzony do realizacji zadania.Mistrz w WolontariacieZasada współpracy• Pracownik – wolontariusz może być przewodnikiem,nauczycielem i prowadzić zajęcia edukacyjne, integracyjnedla określonych grup.• Działamy w zespole dla dobra innych.• Jesteśmy ludźmi, na których można polegać.• Wykorzystujemy szansę poznania i nauczenia sięnowych rzeczy od innych osób.• Dzielimy się posiadaną wiedzą i umiejętnościami z innymi.• Nie krytykujemy rzeczy, których nie rozumiemy.• Pytamy o rzeczy, których nie rozumiemy.Zasada szacunku• Odnosimy się z szacunkiem do wszystkich osób.• Szanujemy zwyczaje, wartości i powszechnie przyjętezasady w środowisku, w którym jesteśmy.• Zaufanie, jakim obdarzą nas inni, jest dla nas najwyższymzobowiązaniem.• Unikamy zachowań, które mogą być niewłaściwierozumiane./ 33


Odpowiedzialność w miejscu pracy/ Projekty zrealizowane w 2009 rokuIII edycja akcji „Spełniamy marzenia”„Zaczarowany Tornister” ułatwił start w nowy rok szkolnynajmłodszym mieszkańcom Płocka.W ramach programu Wolontariat Pracowniczy PKN ORLENzostała przeprowadzona akcja pn. „Zaczarowany Tornister”.Jej celem było zakupienie przez wolontariuszy,pracowników Koncernu wyprawek szkolnych dla dzieciz kl. 0–3, będących pod opieką Miejskiego OśrodkaPomocy Społecznej w Płocku (MOPS).W ciągu trzech tygodni sierpnia pracownicy Koncernuufundowali 328 kolorowych zestawów pomocy szkolnych.Każda z zakupionych wyprawek została zapakowanaw ufundowane przez PKN ORLEN plecaki z odblaskowymlogo firmy. Finał akcji „Zaczarowany tornister” miał miejsce4 września 2009 roku w Płocku podczas rodzinnegopikniku „Na dobry początek roku szkolnego”, na któryzaproszono dzieci wraz z rodzicami, przedstawicielipłockiego MOPS oraz wolontariuszy Koncernu.Kilkadziesiąt spośród nadesłanych na konkurs plastycznyprac na świąteczną kartkę PKN ORLEN, który Koncernorganizuje od 5 lat, wystawianych jest na nietypowejelektronicznej aukcji, w której mogą uczestniczyć wszyscypracownicy Spółki. autorami prac plastycznych są wychowankowierodzinnych domów dziecka, którymi opiekujesię Fundacja ORLEN Dar Serca. aby stać się posiadaczemwybranej przez siebie pracy, trzeba spełnić marzeniejej autora. Marzenia dzieci spełniają zarówno pojedynczeosoby, jak i grupy pracowników. Każdy pracownik, któryna chwilę stał się Świętym Mikołajem i spełnił marzenieuczestnika konkursu, otrzymuje na pamiątkę specjalny„Certyfikat Wolontariusza”. Wszystkie prezenty przekazywanesą dzieciom na spotkaniu ze Świętym Mikołajemi wolontariuszami organizowanym dla wszystkich uczestnikówkonkursu.W 2009 roku pracownicy Koncernu spełnili ponad 200marzeń, to dwukrotnie więcej niż w poprzednim roku.Koncern wraz z Fundacją ORLEN Dar Serca ufundowałponad 1000 słodkich paczek wszystkim dzieciom, którewzięły udział w konkursie.Liczba osób angażujących sięw wolontariat pracowniczyw latach 2007–20091 2001 000800Liczba wolontariuszy uczestniczącychw poszczególnych projektachw latach 2007–20092007 2008 2009Namalujmy Uśmiech 300 ­­­ ---Spełniamy Marzenia 50 350 600Zaczarowany Tornister --- --- 500Indywidualne --- 10 2060040020002007 2008 2009/ 34


Raport odpowiedzialnego biznesu3.2. / RELaCJE Z PRaCOWNIKaMI/ Zakładowy Układ Zbiorowy PracyW 2009 roku w PKN ORLEN został wdrożony ZakładowyUkład Zbiorowy Pracy (ZUZP). Podjęto szereg działań,które miały na celu sprawne i terminowe wdrażaniedokumentu.Obszary objęte zmianą dotyczyły:• wewnętrznych aktów okołoukładowych oraz innychdokumentów mających swoją podstawę w ZUZP –zidentyfikowano w tym zakresie wszystkie wewnętrzneregulacje wymagające modyfikacji pod kątem przyjętychzapisów układu i rozpoczęto prace w zakresieich wdrażania w Spółce,• wdrożenia ZUZP w indywidualnych stosunkach pracy,na etap ten złożyły się następujące działania:– proces przyporządkowań pracowników do nowychstanowisk pracy wraz z przypisaniem im nowegosystemu premiowania oraz funkcji, w przypadkujej pełnienia,– naliczenie składników płac i przygotowanie dokumentówdotyczących stosunków pracy pracowników,– przygotowanie do oceny w ramach systemu premiowania,– zawieranie porozumień zmieniających.• dostosowania informatycznego systemu kadrowo-płacowego(SAP/HR i selfservice) do nowych regulacji systemuzatrudniania, wynagrodzeń, systemu premiowania orazoceny pracowniczej.W celu wsparcia wdrożenia ZUZP równolegle przeprowadzono:• zintegrowane, wielostronne działania komunikacyjneskierowane do wszystkich pracowników PKN ORLEN;• szkolenia z zakresu systemu premiowania i ocenypracowniczej dedykowane kadrze kierowniczej./ Rekrutacja i rozwój zawodowyW 2009 roku w PKN ORLEN została wdrożona nowaprocedura rekrutacji, której celem jest określenie założeńoraz przebiegu procesu rekrutacji, a także zapewnieniebezpieczeństwa i kontroli doboru kandydatów na określonestanowiska pracy. Procedura uwzględnia zapisy zawartew ZUZP. Jej celem jest zapewnienie zatrudniania w Koncerniekadry o najwyższych umiejętnościach.Koncern nie posiada odrębnych procedur w zakresiezatrudniania pracowników z rynku lokalnego. Kwestierekrutacji reguluje odpowiednie zarządzenie wewnętrzne.Zespół Rekrutacji nie gromadzi danych dotyczącychprocentu wyższego kierownictwa pozyskanego z rynkulokalnego w głównych lokalizacjach organizacji.Na dzień 31 grudnia 2009 roku w PKN ORLEN zatrudnionychbyło 4 922 osoby, wszystkie na podstawie umowyo pracę, wśród nich:• na czas nieokreślony – 4 225• na czas określony – 437• na okres próbny – 220• umowę na zastępstwo – 40W PKN ORLEN nie występują umowy zbiorowe, w związkuz czym nie było potrzeby określania okresu informowaniao zmianach w nich.W poszczególnych jednostkach zatrudnienie wynosiło:• Płock – 3 900• Warszawa – 244• regiony – 778W 2009 roku z pracy w PKN ORLEN zrezygnowało 491osób. Wskaźnik fluktuacji wyniósł ok. 10%.W roku 2009 przeszkolono blisko 7 000 pracownikówKoncernu. Według struktury zatrudnienia na jednegopracownika przypadło:• 10,09 godziny – pracownicy na stanowiskach menedżerskich,• 32,43 godziny – pracownicy na pozostałych stanowiskach./ 35


Odpowiedzialność w miejscu pracyPowyższe dane obejmują udział pracowników w szkoleniachrozwojowych, specjalistycznych, obligatoryjnychi językowych.Zasady prowadzenia polityki rozwoju zawodowego pracownikówPKN ORLEN reguluje także ZUZP. Celem politykirozwojowej jest zarówno poszerzanie, jak i aktualizacjawiedzy i umiejętności pracowników oraz rozwijanieich zdolności adaptacyjnych. Umożliwia to dostosowaniesię do warunków zmieniającego się rynku pracy i promowaniepostawy ukierunkowanej na ciągły rozwój, otwartośćna zmiany, ustawiczne kształcenie.Pracownicy mają możliwość podnoszenia swoich kompetencjioraz wiedzy podczas szkoleń z umiejętnościosobistych bądź specjalistycznych/branżowych, kursówi konferencji ogólnopolskich lub zagranicznych, studiówmagisterskich, podyplomowych, doktoranckich, obligatoryjnychkursów i szkoleń certyfikowanych, których ukończeniejest wymagane na stanowisku pracy, jak równieżadaptacyjnych szkoleń e-learningowych.W 2009 roku pracownicy mogli uczestniczyć w projektachrozwojowo-szkoleniowych obejmujących całą Spółkę.W związku z wdrożeniem ZUZP realizowane były szkoleniaz zakresu umiejętności menedżerskich pod hasłem„Rola menedżera w kierowaniu zespołem”, w którychuczestniczyło 639 pracowników. W ramach II edycji akademiiPMI (Project Management Institute) 24 pracownikówodpowiedzialnych za strategiczne projekty poszerzałowiedzę i umiejętności z zakresu zarządzania projektami.Dodatkowo 46 pracowników zdobywało lub rozwijałokompetencje projektowe w ramach szkoleń zamkniętych.Spółka zapewnia również wsparcie procesów restrukturyzacyjnychpoprzez programy osłonowe dedykowanepracownikom restrukturyzowanych obszarów. Należydo nich m.in. Pakiet Szkoleniowy, który upoważnia pracownikówobjętych Programem Dobrowolnych Odejść(PDO) do skorzystania z bezpłatnych, dedykowanychszkoleń wskazanych przez pracodawcę oraz ze szkoleńfakultatywnych wybranych przez pracownika. Do szkoleńwskazanych przez Spółkę zalicza się BLOK I „Spadochron– aktywne techniki poszukiwania pracy” oraz BLOK II„Przedsiębiorczość – uruchamianie własnej działalnościgospodarczej”.W 2009 roku ze szkoleń w ramach Pakietu Szkoleniowegoskorzystało 76 pracowników objętych procesemrestrukturyzacyjnym. Z bezpłatnych szkoleń w ramachBLOKU II „Przedsiębiorczość – uruchamianie własnejdziałalności gospodarczej” skorzystało 7 pracowników.Zdecydowana większość pracowników uczestniczyław szkoleniach fakultatywnych.Wszyscy pracownicy podlegają regularnym ocenomw ramach Systemu Premiowego pod kątem jakościowychoraz ilościowych wskaźników efektywności. Wskaźnikite planowane są indywidualnie dla każdego pracownika,a ich ocena dokonywana jest w cyklach miesięcznych,kwartalnych bądź rocznych – w zależności od przynależnościpracownika do określonej grupy stanowisk. Sposóbwyznaczania wskaźników oceny opiera się na kaskadowaniucelów z góry na dół hierarchii stanowisk, co gwarantuje,że zadania realizowane przez poszczególnychpracowników wynikają z celów strategicznych firmy.Jednocześnie każdy z celów wyznaczany jest w takisposób, aby umożliwić pracownikowi osobisty rozwójpoprzez realizację zadań o takim zakresie trudnościi odpowiedzialności, który w istotny sposób wpływana podniesienie jego wartości na wewnętrznym i zewnętrznymrynku pracy.W ramach prac nad wdrożeniem ZUZP w 2009 rokuKoncern rozpoczął również działania w zakresie przygotowaniasystemu oceny kompetencji i wiedzy merytorycznejoraz planowania rozwoju kariery zawodowej pracowników.Celem systemu jest wsparcie pracowników w rozwojuich efektywności przy realizacji powierzonych zadańpoprzez pełne wykorzystanie posiadanego potencjałuoraz motywowanie do ciągłego rozwoju. Objęci nim będąwszyscy pracownicy PKN ORLEN podlegający zapisomZUZP. W ramach systemu dokonany zostanie przeglądi ocena poziomu wiedzy i kompetencji pracownika.Elementem finalnym procesu będzie indywidualny planrozwoju zawodowego, zawierający działania rozwojowedostarczające pracownikowi konkretnej wiedzyi umiejętności praktycznych, którego realizacja będziejednocześnie wspierać osiąganie przez Firmę jej celówstrategicznych./ 36


Raport odpowiedzialnego biznesuMagdalena Mocarska – OlszyńskaPraktykantaWszystkie polityki i procedury obowiązujące w PKN ORLENsą zgodne z Kodeksem Etycznym organizacji, a tym samymz różnymi aspektami praw człowieka. Odpowiedzialnośćza zaznajomienie pracowników z procedurami Firmyponosi przełożony.W 2009 roku nie zidentyfikowano działań niosącychza sobą istotne ryzyko wystąpienia pracy przymusowejlub obowiązkowej.Odbyła Pani kilkutygodniową praktykę w PKN ORLEN.Jakie są najcenniejsze doświadczenia? Jakie znaczeniedla osoby u progu kariery zawodowej ma tego rodzajudoświadczenie?Moim celem zawodowym po ukończeniu Szkoły GłównejHandlowej w Warszawie było zdobycie doświadczeniaw dużej korporacji. Praktyka w Zespole ds. SpołecznejOdpowiedzialności Biznesu PKN ORLEN umożliwiłami reali zację planów oraz pozwoliła na zweryfikowaniemoich akademickich zainteresowań.Atutem pracy w renomowanej korporacji jest możliwośćzdobycia wiedzy oraz doświadczenia od najlepszychspecjalistów z danej dziedziny. Począwszy od pierwszychdni mojej praktyki byłam aktywnym członkiem Zespołu.Co więcej, zostałam obdarzona kredytem zaufa niai powie rzono mi do zrealizowania samodzielne zadania.Nieocenioną wartością było wsparcie oraz profesjonalnapomoc merytoryczna ze strony moich przełożonych.PKN ORLEN to Firma, która dba o wszechstronny rozwójwszystkich swoich pracowników. Dzięki temu, już jakopraktykantka, mogłam uczestniczyć w szerokiej gamieszkoleń, które znacznie rozszerzyły i wzbogaciły mojądotychczasową wiedzę. Ponadto, poznałam specyfikę,standardy pracy oraz kulturę korporacyjną Koncernu.Praktyka była wielkim wyzwaniem, którego realizacjaprzyniosła mi ogromną satysfakcję. Z całą pewnościądoświadczenie oraz zdobyte w PKN ORLEN umiejętnościzaprocentują w przyszłości, gdyż stanowią cenne aktywozapewniające przewagę konkurencyjną na rynku pracy.Średnie wynagrodzenie w PKN ORLEN w 2009 rokudla pracowników najniższego szczebla wynosiło 4 031 zł.Warto dodać, że minimalne wynagrodzenie w tym czasiew Polsce to kwota 1 276 zł. Oznacza to, że wskaźnikwysokości wynagrodzenia pracowników najniższegoszczebla w Koncernie w stosunku do minimalnej płacyustawowej w Polsce wynosił 316%./ Program praktykProgram praktyk w PKN ORLEN trwa przez cały roki obejmuje swoim zasięgiem wszystkie obszary działalnościKoncernu. Prowadzony jest w siedzibie Koncernu orazw jego strukturach terenowych i obejmuje:• praktyki grupowe – realizowane we współpracy z uczelniami/szkołami,• praktyki indywidualne,• praktyki dyplomowe.Liczną grupę praktykantów stanowią uczniowie i studencipłockich szkół i uczelni:– rok 2007:• 138 studentów Politechniki Warszawskiej, SzkołyNauk Technicznych i Społecznych w Płocku (WydziałChemiczny, Mechaniczny, Ekonomiczny),• 91 uczniów Zespołu Szkół Centrum Edukacji w Płocku(specjalność: technik chemik),• 43 uczniów Zespołu Szkół Budowlanych nr 1 w Płocku(specjalność: technik ochrony środowiska).– rok 2008:• 105 studentów Politechniki Warszawskiej, SzkołyNauk Technicznych i Społecznych (Wydział Chemiczny,Mechaniczny, Ekonomiczny),• 57 uczniów Zespołu Szkół Centrum Edukacji w Płocku(specjalność: technik chemik),• 15 słuchaczy Policealnego Studium Zawodowegow Płocku (specjalność: technik chemik),/ 37


Odpowiedzialność w miejscu pracy• 19 uczniów Zespołu Szkół Budowlanych nr 1 w Płocku(specjalność: technik ochrony środowiska).– rok 2009:• 114 studentów Politechniki Warszawskiej, SzkołyNauk Technicznych i Społecznych (Wydział Chemiczny,Mechaniczny, Ekonomiczny),• 115 uczniów Zespołu Szkół Centrum Edukacji w Płocku(specjalność: technik chemik),• 15 słuchaczy Policealnego Studium Zawodowegow Płocku (specjalność: technik chemik),• 26 uczniów Zespołu Szkół Budowlanych nr 1 w Płocku(specjalność: technik ochrony środowiska).W 2009 roku, w ramach współpracy z PolitechnikąWarszawską, Szkołą Nauk Technicznych i Społecznychw Płocku prowadzonej na podstawie zawartegoz tą uczelnią porozumienia, na praktyki długoterminoweumożliwiające studentom wykonanie prac dyplomowychprzyjęliśmy 7 studentów ostatnich lat. W październiku2009 roku Porozumienie o Współpracy zostało przedłużonena kolejne trzy lata./ Program stażowyProgram rozpoczął się w 2002 roku. Realizowany jestwe współpracy z Urzędami Pracy na terenie całego kraju,przede wszystkim w Płocku. W programie stażowymdedykowanym absolwentom szkół średnich i wyższychuczestniczyło w 2007 roku 107, a w 2008 roku 87 osób.W programie stażowym adresowanym do absolwentówszkół średnich i wyższych w 2009 roku wzięło udział 35osób. Aktualnie uczestniczy w nim 36 osób, w tym 25z Miejskiego i 11 z Powiatowego Urzędu Pracy w Płocku.We wrześniu 2009 roku PKN ORLEN po raz kolejnywziął udział w Płockich Targach Pracy. Była to dla Spółkimożliwość bezpośredniego kontaktu ze studentami i absolwentami.Z kolei osoby zainteresowane mogły uzyskaćwszelkie informacje o polityce rekrutacji i rozwoju. Byłatakże okazja do rozmowy o wzajemnych oczekiwaniach.Udział w takich inicjatywach, organizowanych w ramachrynku lokalnego, to możliwość budowania i utrzymywaniawizerunku Koncernu, jako firmy zainteresowanejproblemami ludzi mieszkających w Płocku i okolicach,jak i prezentacji PKN ORLEN jako silnego i dynamicznierozwijającego się przedsiębiorstwa./ Opieka nad pracownikamiPKN ORLEN od lat oferuje swoim pracownikom liczneudogodnienia, które mają sprawić, że Koncern będziemiejscem przyjaznym. Są to projekty większe i mniejsze,wszystkie ważne i stanowiące odpowiedź na zapotrzebowaniepracowników:• dostosowanie czasu pracy stołówek do godzin pracypracowników,• dostarczanie posiłków na miejsce pracy,• zespoły wyjazdowe do miejsca pracy na wykonywanieszczepień dla pracowników,• upusty na seanse filmowe,• program MultiSport – preferencyjny dostęp do placóweksportowo-rekreacyjnych na terenie całego kraju,• specjalne pomieszczenie dla mam karmiących.Opieka socjalna – rodzaje świadczeńw latach 2007–20092007 2008 2009Wypoczynek dla pracowników, emerytów i rencistóworaz PDOE (Program Dobrowolnych Odejść Emerytalnych)Koszty(zł)LiczbaświadczeńKoszty(zł)LiczbaświadczeńKoszty(zł)Liczbaświadczeń10 521 235,13 12 653 11 604 112,48 13 445 11 299 604,12 13 147Dofinansowania dla dzieci i młodzieży 3 510 202,42 7 803 3 375 560,00 7 695 3 217 496,00 7 364Paczki choinkowe 390 485,03 6 100 452 245,57 6 500 460 800,00 6 400Zapomogi losowe 582 738,55 749 798 483,07 880 924 368,51 1 484Imprezy zbiorowe, spotkania kulturalno-oświatowe, zabiegiprofilaktyczno-rehabilitacyjne lub zajęcia rekreacyjno-sportowe,lub imprezy integracyjne735 389,16 6 220 655 412,44 8 480 719 765,62 7 461Pożyczki mieszkaniowe 7 588 610,00 671 6 807 385,00 659 4 830 705,49 456Rezerwa 0,00 0,00 0,00 0,00 80 000,00 0,00RAZEM 23 328 682,29 34 196 23 693 198,56 37 659 21 532 739,74 36 312/ 38


Raport odpowiedzialnego biznesuAnna Lewandowska – RomanowskaDyrektor Biura Relacji Społecznych i ŚwiadczeńPracowniczych w PKN ORLENCorocznie realizowane są programy badań wpływu środowiskapracy na zdrowie pracowników, a także wskazaniepotencjalnych jego skutków w odniesieniu do ustalonejgrupy kontrolnej, którą stanowią byli pracownicy (emerycii renciści) oraz członkowie rodzin pracowników. Prowadzonesą liczne programy naukowo- badawcze, realizowanejako programy profilaktyczne oparte o wczesne wykrywaniezagrożeń wynikających z tytułu wykonywanej pracy.Dzięki temu możliwe jest wykrycie chorób we wczesnychfazach. Ma to istotne znaczenie szczególnie w chorobachnowotworowych i kardiologicznych, ponieważ zwiększaszansę na uratowanie życia chorego i powrót do poziomużycia sprzed choroby. Wykrycie zagrożeń wynikającychz tytułu wykonywanej pracy jest także wskazówką dla pracodawcy,jakie podjąć działania w zakresie ograniczeniaszkodliwego wpływu. Rozpoczęto prace zmierzającedo wprowadzenia polityki zdrowotnej w PKN ORLEN.Jakie były motywy przygotowania pokoju dla mamkarmią cych?PKN ORLEN wdraża różne rozwiązania, których celemjest możliwie najlepsze i najpełniejsze spełnianie ich oczekiwań.Ważnym aspektem tych działań jest zapewnieniespokojnej pracy osobom posiadającym małe dzieci.W Koncernie rośnie liczba młodych mam, które po okresieurlopu macierzyńskiego powracają do zawodowejaktywności. Firma chcąc zmniejszyć stres towarzyszącyrozstaniu mamy z maluszkiem, a tym samym zwiększyćkomfort powrotu do pracy, postanowiła zorganizowaćw Budynku Centrum Administracji w Płocku pokój dla matekkarmiących. W tym sympatycznym miejscu, w miłeji przyjaznej atmosferze, młoda mama, może w czasiepracy spotkać się ze swoim maleństwem i nakarmić je.Korzyści są obopólne, ponieważ kobieta, która możew czasie pracy zobaczyć się choć na kilkanaście minutze swoim dzieckiem, pracuje w większym komforciei skupieniu. Pokój jest dostępny przez cały czas i wykorzystywanyzależnie od potrzeb.PKN ORLEN jest Firmą, dla której pracownik stanowinajwyższą wartość. Spółka za ważne uważa docenieniei wyróżnienie aktualnie zatrudnionych pracowników.Nie zapo mina także o tych, którzy zakończyli już pracęzawodową – emerytach i rencistach, którzy zapraszanisą na uroczyste spotkania z okazji ich 70., 75., 80.,85. urodzin.Uroczyste spotkania z emerytami z okazji jubileuszuurodzin organizowane są we współpracy z Radami KlubuSeniora, które wspierają nas w działaniach na rzeczemerytów i rencistów – byłych pracowników Firmy. Biorąw nich udział przedstawiciele ścisłego kierownictwa Koncernu.Wszystkie spotkania mają uroczystą oprawę. Bylipracownicy otrzymują dyplom okolicznościowy podpisanyprzez Prezesa Zarządu, kwiaty, upominki reklamoweoraz gratyfikacje finansowe. Spotkania okolicznościowedla emerytów i rencistów PKN ORLEN organizowanesą we wszystkich miastach dwa razy w roku. Jedno z tychspotkań odbywa się w okresie przedświątecznym, drugiema charakter kulturalno-oświatowy i ma zapewnić byłympracownikom poczucie przynależności do społeczności,jaką tworzy PKN ORLEN./ 39


Odpowiedzialność w miejscu pracyDanuta GoszczyckaPrezes Rady Klubu Seniora w PłockuJakie aspekty zainteresowania i troski okazywanej przezPKN ORLEN swoim byłym pracownikom są dla Państwanajważniejsze? Jaką wartość ma dla pracownika – emerytastały kontakt z firmą, w której pracował?PKN ORLEN od wielu lat dba o utrzymywanie kontaktówze środowiskiem swoich byłych pracowników.Dzięki temu zainteresowaniu oraz aktywności samychemerytów powstało wiele bardzo cennych inicjatyw.Ponad 25 lat temu zawiązała się społeczna działalnośćw formie Rady Klubu Seniora w Płocku. Podobne formułydziałalności podejmowane są na terenie całegokraju, obecnie funkcjonuje 11 takich Rad, z którymiwymieniamy doświadczenia i współpracujemy. W Firmiewprowadzono regulacje pozwalające na funkcjonowanietego typu organizacji.Przychylność byłego pracodawcy oraz działających w Firmiezwiązków zawodowych pozwoliła rzeszom osóbrównież na korzystanie ze środków z ZakładowegoFunduszu Świadczeń Socjalnych w formie: dofinansowańdo wypoczynku lub leczenia sanatoryjnego, zwrotnychpożyczek mieszkaniowych i niezwykle potrzebnych bezzwrotnychzapomóg losowych. Bardzo ważna dla naszegośrodowiska jest pamięć o nas – byłych pracownikach.Jedną z form, w jakiej jest wyrażana, są cieszące sięogromną popularnością i niezwykle pozytywnym odze wemorganizowane w całej Polsce spotkania jubi leuszowe.Uczestnicy tych spotkań – osoby obchodzące okrągłeurodziny 70., 75., 80., 85., 90. lat ze wzruszeniemi wdzięcznością przyjmują dowody pamięci ze stronyswojej macierzystej Firmy, której poświęcili ogromnączęść swojego życia. Tego typu działania są bezcennymi niezwykle pięknym dowodem pamięci i szacunkudla ludzi z naszego środowiska.Działania na rzecz emerytóww latach 2007–20092007 2008 2009Ilość świadczeń Ilość świadczeń Ilość świadczeńEkwiwalent pieniężny w okresie przedświątecznym 565 956 1 039ŚwiadczenieWyprawki dla dzieciwprowadzone w 2009 roku92Dofinansowanie do wypoczynku emerytów 717 902 865Dofinansowanie do wypoczynku dzieci emerytów 304 201 245Zapomogi losowe 639 731 1 299Pożyczki mieszkaniowe 93 86 56Spotkania z jubilatami–emerytami obchodzącymi jubileusz urodzin 70, 75, 80, 85, 90… lat 774 795 915Spotkania kulturalno–oświatowe 2 147 5 057 3 585Zapewnienie specjalistycznej opieki medycznej poprzez Wojskowy Instytut Medyczny w Warszawie 1 753 1 897 1 850RAZEM 6 992 10 625 9 946/ 40


Raport odpowiedzialnego biznesu/ Świadczenia socjalne dla aktualnychi byłych pracownikówJako Firma, która dba o swoich obecnych i byłych pracowników,zapewniamy im dostęp do świadczeń socjalnych.Mają one pomóc pracownikom, którzy znaleźli sięw trudnej sytuacji życiowej, a także w takich sprawachjak mieszkanie w dobrych warunkach oraz prowadzenieaktywnego trybu życia.W PKN ORLEN nie różnicujemy świadczeń dodatkowychw zależności od wymiaru czasu pracy./ Zasady, znaczenie i efekty współpracyze związkami zawodowymi dla pracownikówi SpółkiWszelkie sprawy dotyczące zbiorowych praw i interesówpracowników rozstrzygane są z poszanowaniem interesówkażdej ze stron oraz w oparciu o zasadę dialoguspołecznego. Zarząd przywiązuje znaczenie do jak najlepszejwspółpracy ze związkami zawodowymi, któresą reprezentantami pracowników. Z inicjatywy pracodawcyorganizowano cykliczne spotkania informacyjne, konsultacyjnei negocjacyjne członków Zarządu PKN ORLENi przedstawicieli pracodawcy z liderami organizacjizwiązkowych działających w Spółce. Ich tematem byłynajistotniejsze bieżące sprawy społeczno-pracownicze.W związku z działaniami na rzecz poprawienia efektywnościSpółki zawarto z organizacjami związkowymidziałającymi w Spółce porozumienie w sprawie ProgramuDobrowolnych Odejść Emerytalnych i Kompensacyjnych(PDOEiK), który jest skierowany do pracowników zainteresowanychrozwiązaniem stosunku pracy. Uzgodnionyz organizacjami związkowymi program wyeliminowałnegatywne skutki społeczne związane ze zmniejszeniemzatrudnienia w Spółce. W celu przeprowadzenia zaplanowanychw PKN ORLEN procesów restrukturyzacyjnych,w klimacie społecznej akceptacji zawarto z organizacjamizwiązkowymi porozumienia zbiorowe w sprawie uprawnieńpracowników objętych tymi procedurami.Procesom restrukturyzacyjnym towarzyszyły bieżące kontaktyze związkami zawodowym. Wszystkie działaniabyły prowadzone z poszanowaniem przepisów prawaoraz nie naruszały spokoju społecznego.3.3. / BEZPIECZEńSTWO I HIGIENaPRacyW celu dostosowania się do zmian legislacyjnych i zapewnieniabezpieczeństwa pracownikom, PKN ORLEN wdrożyłsystem zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy.Stanowi on część strategii zarządzania czynnikamiryzyka, której rezultatem ma być zmniejszenie liczbywypadków, zapewnienie zgodności z przepisami i zwiększenieefektywności działań w obszarze BHP. Zadaniemnowo powołanego Biura Bezpieczeństwa i Higieny Pracyjest spójne określenie i kontrolowanie zagrożenia dla zdrowiai bezpieczeństwa, zmniejszanie prawdopodobieństwawypadków oraz promowanie bezpiecznego i zdrowegośrodowiska pracy. Duży nacisk został położony na działaniazgodne z normą PN-EN18001, co pomaga Spółcew skutecznym spełnianiu stawianych przez nią wymogów.Biuro Bezpieczeństwa i Higieny Pracy przejęło kontrolęoperacyjną nad Spółką ORLEN Medica oraz ORLENPrewencja. W jego strukturze znajduje się równieżZakła dowa Straż Pożarna dysponująca ratownikamiprzeszkolonymi w zakresie zwalczania pożarów, prowadzeniadziałań na wysokości i pod wodą oraz udzielaniapierwszej pomocy poszkodowanym. W ramach systemuochrony i bezpieczeństwa służby te dbają na co dzieńo bezpieczeństwo osób, chronią instalacje produkcyjneKoncernu, w razie potrzeby niosą pomoc społecznościlokalnej.W 2009 roku w PKN ORLEN zarejestrowano ogółem23 wypadki przy pracy, z czego 13 odnotowano w ZakładzieProdukcyjnym w Płocku, a 10 w strukturach regionalnychKoncernu. Na szczególną uwagę zasługujepodkreślenie faktu, że w 2009 roku nie odnotowanowypadków ciężkich, zbiorowych i śmiertelnych wśródpracowników PKN ORLEN. Jest to efektem rozpoczętegoprocesu wdrażania nowego podejścia w zakresie BHP.Jego istotą jest zmniejszenie liczby kontroli na rzecz prowadzeniadoradztwa i szkoleń zwiększających poziomświadomości BHP. Odnotowane zdarzenia to wypadkilekkie typu komunikacyjnego, związane z nieostrożnymprzemieszczaniem się pracowników na obszarze instalacjiprodukcyjnych i obiektów biurowych. W zdecydowanejwiększości dominują bowiem złamania (około 35%/ 41


Odpowiedzialność w miejscu pracywszystkich urazów) oraz zwichnięcia (około 22%) kończyndolnych (61%) i górnych (około 22%). Nie zarejestrowanowypadków powtarzalnych charakterystycznych dla branżychemicznej. Zaobserwowano spadek wypadkowościo 3 wypadki w PKN ORLEN.Wieloletnie doświadczenie w tworzeniu bezpiecznychwarunków pracy doprowadziło do obniżenia wskaźnikówwypadkowości w PKN ORLEN. Wskaźniki te od kilku latutrzymywane są na podobnym poziomie, co potwierdzajądane statystyczne.W celu przeciwdziałania takim sytuacjom opracowanomateriał szkoleniowy związany z „dobrymi praktykamiBHP przy poruszaniu się po obszarze instalacji i obiektówbiurowych”.Absencja chorobowa z tytułu wypadków przy pracywyniosła 996 dni, co dało w konsekwencji współczynnikciężkości równy 43,3 (liczba dni niezdolności do pracyprzypadająca na 1 wypadek). Współczynnik częstotliwościwyniósł 5,0 (ilość wypadków na 1 000 zatrudnionych),a wskaźnik TRR (liczba wypadków przypadająca na milionroboczogodzin) – 2,90.Na wypadkowość na tym poziomie mają również wpływwypracowane dobre praktyki oraz zarządzenia wewnętrznei procedury zawarte w Kompleksowym SystemiePrewencji, który jest jednym z pierwszych systemówzarządzania w Polsce w zakresie bezpieczeństwa pracy.Znowelizowaliśmy procedurę dotyczącą postępowaniaw przypadku wystąpienia wypadków przy pracyi zgłaszania oraz analizowania zagrożeń wypadkowychlub zdarzeń bezurazowych. Nowa procedura zgłaszaniazagrożeń wypadkowych umożliwia osobie zgłaszającejprzedstawienie propozycji działań prewencyjnych.W 2009 roku zgłoszono 61 zdarzeń wypadkowych/wypadków bezurazowych.Zestawienie danych wypadkowychw latach 2007–2009RokPKN ORLENOgółemZakładProdukcyjnyw PłockuTerminale paliwi komórkizlokalizowanepoza Płockiem2007 26 13 13Wypadki przy pracy2008 26 16 102009 23 13 10Absencja chorobowa(dni kalendarzowe liczone z chwilą uzyskania zwolnienia lekarskiego)Wskaźnik częstotliwości(liczba wypadków na 1000 zatrudnionych)Wskaźnik ciężkości(liczba dni absencji chorobowej przypadająca na 1 wypadek)2007 1 340 630 7232008 952 611 3412009 996 689 3072007 5,4 3,6 10,62008 5,5 4,4 9,22009 5,0 3,5 10,62007 51,5 48,5 55,62008 36,6 38,2 34,12009 43,3 53,0 30,72007 0Choroby zawodowe2008 02009 0Wskaźnik TRR*(ilości wypadków pomnożona przez milion i podzielonaprzez ilość godzin przepracowanych)2007 3,172008 3,192009 2,90* Współczynnik TRR wykazuje korelację ze współczynnikiem częstotliwości. Z uwagi na bardziej precyzyjne dane, współczynnik ten pełniej oddaje stan wypadkowościw firmie i w porównaniu z innymi światowej skali koncernami branży rafineryjnej i petrochemicznej plasuje się na porównywalnym poziomie./ 42


Raport odpowiedzialnego biznesuPKN ORLEN zwraca uwagę na identyfikację i minimalizacjęzagrożeń u samego źródła. Systematycznie dokonywanesą badania i pomiary czynników szkodliwychi uciążliwych występujących na stanowiskach pracy,na podstawie których przeprowadzane są okresoweoceny ryzyka zawodowego.Szczególną wagę przywiązujemy do edukacji naszychpracowników. Szkolimy także pracowników firm obcychpracujących na terenie Zakładu Produkcyjnego w Płocku.W celu zobrazowania niebezpieczeństwa i uświadomieniazagrożeń, jakie występują na terenie Zakładu,przygotowano 3 filmy instruktażowe. Tematyka filmów to:bezpieczeństwo i higiena pracy podczas prac remontowychna terenie Zakładu, bezpieczeństwo gości wchodzącychna teren Spółki oraz występujące zagrożenia.Filmy pozwolą w łatwiejszy sposób dotrzeć do większejgrupy pracowników.Podejmujemy również działania mające na celu monitorowaniewypadkowości pracowników firm obcych na terenieZakładu Produkcyjnego w Płocku. Jeśli zaistnieje takiezdarzenie, dochodzenie powypadkowe prowadzone jestprzy współudziale pracownika naszej służby BHP. W celupodniesienia poziomu bezpieczeństwa podczas pracwykonywanych z udziałem wykonawców zewnętrznych(kontraktorów) wprowadzona została klauzula „Bezpieczeństwopracy” w umowach z wykonawcami zewnętrznymina wykonywanie prac remontowych, inwestycyjnych,projektowo­ wdrożeniowych oraz badawczych na terenieSpółki. Opracowano także projekt Systemu Nadzoru nadwykonawcami zewnętrznymi w zakresie BHP.Ponadto w 2009 roku, w celu podniesienia świadomościpracowników w zakresie bezpiecznych zachowańpodczas wykonywania pracy na różnych stanowiskach,zmniejszono m.in. liczbę kontroli bezpośrednich BHPna rzecz spotkań doradczych.Działania edukacyjne prowadzone były za pośrednictwemmediów wewnętrznych. W artykułach w ORLEN Ekspresoraz intranecie na bieżąco informowano pracownikówo działaniach służb BHP, zmianach prawnych orazsprawach dotyczących pracowników. Prowadzona byłaponadto kampania informacyjna w zakresie stosowaniaprzez pracowników środków ochrony indywidualneji odzieży ochronnej oraz w zakresie norm dźwigania.W celu podniesienia bezpieczeństwa na stanowiskach,na których istnieje największe ryzyko zagrożenia pożarowego,wprowadzona została do użytku odzież ochronnaantyelektrostatyczna i trudnopalna. Zostali w nią wyposażenirównież wszyscy ratownicy chemiczni.Na rok 2010 zaplanowano realizację kolejnych działańz dziedziny BHP i ppoż., w tym m.in. przeprowadzeniekampanii BHP związanej z pracą z urządzeniamiw ramach Europejskiej Kampanii BHP, wdrożenie programuzwiązanego z powołaniem „asystentów BHP”,rozpoczęcie procesu wdrażania szkoleń e-learningowychdla pracowników administracji.W celu zapewnienia społecznej kontroli nad tworzeniemi przestrzeganiem bezpiecznych i higienicznych warunkówpracy, w PKN ORLEN działa Komisja Bezpieczeństwai Higieny Pracy. W jej skład wchodzą przedstawicielepracodawcy i pracowników. Zasady działalności Komisjiuregulowano w porozumieniu z organizacjami związkowymi,zawartym na podstawie zapisów ZakładowegoUkładu Zbiorowego Pracy oraz przepisów prawa powszechnego.Jej przewodniczącym jest członek ZarząduKoncernu. Komisja rozstrzyga wszelkie kwestie związanez kształtowaniem warunków bezpieczeństwa i higienypracy w Spółce. Przedstawiciele pracowników stanowią50% składu Komisji.Na tej samej zasadzie, w oparciu o zawarte na podstawiezapisów ZUZP oraz przepisów prawa powszechnegoporozumienie z organizacjami związkowymi, funkcjonujespołeczna inspekcja pracy. Jej działalnością kierujązwiązki zawodowe. W ramach współpracy mającejna celu kształtowanie warunków bezpieczeństwa i higienypracy w Spółce, organizowane są spotkania ZakładowegoSpołecznego Inspektora Pracy oraz OddziałowychSpołecznych Inspektorów Pracy z udziałem związkówzawodowych, członka Zarządu PKN ORLEN oraz przedstawicielipracodawcy odpowiedzialnych za kontaktyze społeczną inspekcją pracy.W komórkach organizacyjnych zlokalizowanych w Płockui w Warszawie funkcjonuje wdrożony i certyfikowanySystem Zarządzania Bezpieczeństwem i Higieną Pracyzgodnie z normą PN–N–18001:2004./ 43


Odpowiedzialność wobec klientówi partnerów


Odpowiedzialność wobec klientów i partnerów4.1. / TROSKa O KLIENTaW 2009 roku PKN ORLEN dokładał wszelkich starań,by utrzymywać i podwyższać standardy obsługi klienta.Priorytetem jest najwyższa jakość produktów i usług orazto, aby stacje paliw PKN ORLEN były miejscem, gdzie– zgodnie z zasadą „dwie godziny jazdy, dwadzieściaminut przerwy” – można bezpiecznie i komfortowo odpocząć.Przywiązujemy ogromne znaczenie do tego, by nasiklienci byli obsługiwani profesjonalnie. Dbamy także o ichprywatność. W roku 2009 nie stwierdziliśmy ani jednegouzasadnionego przypadku skargi klienta, która dotyczyłabyutraty danych osobowych w Programie VITay.W porównaniu do lat poprzednich, pozytywne efekty tychstarań potwierdziły wyniki badań standardów obsługi orazbadania tajemniczego klienta. W zakresie obsługi klientastale podnosimy standardy, m.in. wdrażając kompleksowysystem szkoleń pracowników stacji paliw prowadzonychprzez menadżerów sprzedaży – trenerów.2009 rok charakteryzuje rosnąca liczba złożonych skargi reklamacji na stacjach własnych w porównaniu do latpoprzednich. Udział skarg i reklamacji uznanych w złożonychogółem, który w latach 2007 i 2008 utrzymywał sięna tym samym poziomie, w 2009 roku wzrósł o 4 p.p.Takie zjawisko zawsze budzi niepokój, dlatego jegoprzyczyny zostały dokładnie przeanalizowane. Okazałosię, że w większości przypadków, jak to się niestety działominionej zimy, bywały sytuacje, w których nie udało namsię wygrać z naturą, mimo iż nasze paliwa spełniaływszystkie wymagane normy.Ze względu na to, że nasz produkt – paliwa – nie są sprzedawanew opakowaniach, w 2009 roku Koncern nie odzyskiwałmateriałów ze sprzedanych produktów i ich opakowań.Ważną grupą naszych partnerów są także dostawcy.To, jakie produkty i od kogo kupujemy, ma dla nas istotneCzy wiesz, że …Certyfikat Fairtrade to gwarancja, że nasi dostawcystosują zasady sprawiedliwego handlu, którego celemjest wyeliminowanie zjawiska wyzysku plantatorów.Liczba skarg i reklamacjiw latach 2007–2009znaczenie. Pracujemy z dostawcami w sposób ciągły,realizując bieżące potrzeby stacji paliw.Wprowadzamy nowe produkty, wpisując się w ważneświatowe trendy, np. ideę sprawiedliwego handlu. Oferowanaw Stop Cafe kawa posiada certyfikat Fairtrade.Chociaż ze statystyk wynika, że znak jest w Polsce nadalmało znany, uważamy za swój obowiązek promowanietej idei i włączenie się do ruchu sprawiedliwego handlu.Przeprowadzone przez Koncern badania pokazały, że certyfikatFairtrade nie przesądza o zakupie kawy, jednakklient dowiadując się, że kawa jest sygnowana tymznakiem, ma satysfakcję z zakupu produktu. To bardzoważne na dobry początek.Staramy się ułatwiać życie naszym niepełnosprawnymklientom. Na portalu www.orlen.pl stworzyliśmy dedykowanąim funkcjonalność, której dodatkowym atutemjest czytelna ikona. Klienci mają do dyspozycji wyszukiwarkęstacji paliw PKN ORLEN, dzięki której mogązaplanować podróż i zlokalizować na swojej trasie stacjeo pożądanych przez nich cechach.Zaznaczenie odpowiedniego kryterium powoduje wyświetleniena mapie tych stacji, które mają szeroki podjazdoraz toaletę dostosowaną dla osób niepełnosprawnych.Niepełnosprawni klienci mają także możliwość skorzystaniaze szczegółowych kryteriów selekcji, na podstawiektórych można wybrać trzy cechy ułatwiające korzystanieze stacji paliw. Warto podkreślić, że działania te nie byłypodyktowane motywami biznesowymi, ale troską i poczuciem,że jako Firma możemy zrobić coś, co ułatwi funkcjonowanieinnym osobom.2007 2008 2009Ogółem CoDo (stacje własne) 1 174 1 150 1 418Uznane 285 278 399Sama strona www.orlen.pl oferuje udogodnienia dla osóbniepełnosprawnych zgodnie z obowiązującym standardemWCAG 1.0. PKN ORLEN działa zgodnie ze wszystkimipunktami Priority 1 i większością Priority 2 i 3. Standardten dotyczy m.in. podpisów do obrazków, nieużywaniazbyt jaskrawych kolorów, zbyt szybkich animacji itp./ 46


Raport odpowiedzialnego biznesu4.2./ RELaCJE Z DOSTaWCaMIW relacjach z dostawcami orlenowskie Biuro Zakupówkieruje się kilkoma nadrzędnymi celami. Są nimi m.in.: budowaniepartnerskich relacji z rzetelnymi dostawcami, utrzymywanieprzyjaznego środowiska pracy, tworzenie modeluefektywnej współpracy z klientami wewnętrznymi poprzezjak najlepsze spełnianie ich oczekiwań oraz gotowośćudzielania niezbędnej pomocy.Misją Biura jest osiągnięcie statusu najlepszej organizacjizakupowej w branży paliwowo-energetycznej EuropyŚrodkowo-Wschodniej. Priorytetem jest więc terminowedostarczanie pożądanych materiałów i usług wymaganejjakości i towarzysząca tym działaniom systematycznaoptymalizacja kosztów. Wypełniając swoje obowiązki, pracownicymuszą wykazać się profesjonalizmem, ale takżeposzanowaniem nadrzędnych wartości oraz zasadKodek su Etycznego PKN ORLEN.We współpracy z dostawcami Koncern kieruje się uregulowaniamipolityki zakupowej. Jednym z jej głównych dokumentówjest Instrukcja Realizacji Zakupów w PKN ORLEN.Na jej podstawie realizowane są, w sposób transparentnyi przejrzysty, procesy wyboru dostawców.Przeprowadzona przed kilkoma laty centralizacja rozproszonychfunkcji zakupowych była z jednej stronyefektem rozwoju Firmy, z drugiej zaś wynikała z dążeniaCzy wiesz, że…• Według rankingu ogólnopolskiej kampanii PATROLCZYSTOŚCI 2012 najczystszą w Polsce okazała sięnasza stacja paliw nr 581 przy ul. Włóczków 5w Krakowie.• W 2009 roku na stacjach własnych PKN ORLENobsłużyliśmy 276 785 721 klientów.• Motoscan uznał nas za lidera w szybkości, uprzejmościobsługi Klienta oraz czystości na stacji paliw.• Jesteśmy Mistrzem Handlu i Usług MasterCard 2009.do jak najlepszego odpowiadania na potrzeby rynkui zapewnienia klarownych procedur współpracy.Wysokie wymagania postawiono osobom zajmującymsię współpracą z dostawcami. Pracownicy Biura Zakupówinformują – w ramach prowadzonych postępowańofertowych – o obowiązujących procedurach zakupowych,służą wyjaśnieniami dotyczącymi poszczególnychetapów procesu wyboru, harmonogramu prac ZespołówOceniających, czy też prezentują wymagania generalnei merytoryczne wobec oferentów. Koncern doceniaprzede wszystkim tych kontrahentów, którzy stosują dobrepraktyki handlowe oraz reprezentują najwyższy poziometyki zawodowej. Spółka podpisała także porozumieniew zakresie dobrych praktyk ze Stowarzyszeniem agencjiReklamowych, dotyczące zakupów usług marketingowych.PKN ORLEN, w celu zapewnienia jak najlepszej współ pracyz dostawcami, prowadzi coroczne badania satysfakcji.Cykliczność badania pozwala określić czy współpracaz poszczególnymi dostawcami rozwija się, pogarsza,jest stabilna, itd.Zasada „Myśl globalnie, działaj lokalnie” ma zastosowanietakże do współpracy z dostawcami. Koncernkorzysta z usług lokalnych dostawców (których siedzibagłówna znajduje się w powiecie płockim), wspierając tymsamym najbliższy rynek i biznes. Niewątpliwe ich zaletyto m.in. dobra znajomość rynku lokalnego czy możliwośćobniżenia kosztów transportu. Jednak zawsze ostatecznymkryterium wyboru jest sprostanie wysokim oczekiwaniom.W związku z tym Koncern nie prowadzi statystyk określającychudział wydatków na usługi lokalnych dostawców.PKN ORLEN współpracuje z rzetelnymi dostawcamiz całego świata. Wszyscy podlegają okresowej weryfikacji,z kluczowymi wypracowano formy długofalowejwspółpracy. Zapewne dzięki takim działaniom nie zidentyfikowanoumów z dostawcami, z którymi wymaganebyłoby zastosowanie klauzul dotyczących praw człowieka.Jednym z efektów tak starannego prowadzenia procesówzakupowych jest to, że w 2009 roku na Spółkę nienałożono żadnych kar z tytułu niezgodności z prawemi regulacjami, dotyczącymi dostawy i użytkowania produktówi usług./ 47


Odpowiedzialność wobec klientów i partnerów4.3. / ODPOWIEDZIaLNa PRODUKCJaPKN ORLEN jest jedną z największych korporacji prze mysłunaftowego w Europie Środkowo-Wschodniej. Zajmujemysię przerobem ropy naftowej na benzyny bezołowiowe,olej napędowy, olej opałowy, paliwo lotnicze, tworzywasztuczne i wyroby petrochemiczne. Zarządzamy siedmiomarafineriami w Polsce, Czechach i na Litwie. Zintegrowanykompleks rafineryjno–petrochemiczny w Płocku zaliczanyjest do najnowocześniejszych i najefektywniejszych tegotypu obiektów w Europie. W 2009 roku rafineria w Płockuprzerobiła 14 526 mln ton ropy i była to wartość większaw stosunku do roku poprzedniego o 2,17%.W 2009 roku PKN ORLEN rozpoczął realizację nowe goprojektu. Jest nim zaprojektowanie, dostarczenie i budowa(inwestycja „pod klucz”) nowoczesnego kotła odzyskowegona instalacji FKKII, którego zadaniem będzie schładzaniegazów technologicznych. Odzyskana w ten sposób energiazostanie wykorzystana do produkcji pary technologicznejo ciśnieniu 4 MPag i maksymalnej ilości do 40 ton/godz.Wielkość produkcji wybranych produktówrafineryjnych w latach 2008–2009 (tys. ton)2008 2009 2008/2009Przerób ropy naftowej 14 218 14 526 2,17%Benzyny razem 2 800 3 055 9,11%Oleje napędowe razem 5 078 5 330 4,96%Olej napędowy grzewczyEkoterm Plus840 790 –5,98%Paliwo lotnicze 418 291 –30,38%Frakcja propano-butanowa 221 210 –4,98%Paliwa ogółem 9 358 9 676 3,4%Uzysk paliw % 65,82 66,61 1,2%Włączenie kotła do eksploatacji przewidywane jestna jesień 2010 roku.Ponadto od początku lipca została wznowiona inwestycjaobejmująca zabudowę nowego kotła nr 8 w ElektrociepłowniZakładu Produkcyjnego w Płocku. Zadaniem tegokotła jest poprawa ogólnego bilansu pary technologicznejoraz umożliwienie realizacji programu modernizacyjnegoistniejących jednostek kotłowych Elektrociepłowni.Program ten jest niezbędny w związku z koniecznościądostosowania wymogów ochrony środowiska w zakresieemisji tlenków azotu i pyłu, które zaczną obowiązywaćod początku 2016 roku. Kocioł ten wytwarzać będziedo 420 ton pary/godz. o ciśnieniu 13.6 MPag i temperaturze540°C. Uruchomienie kotła nr 8 przewidywanejest na koniec czerwca 2012 roku.W efekcie realizowanego Studium Paliwowego Solomonawe własnym zakresie opracowane zostały narzędziado comiesięcznego monitoringu kluczowych parametrów,takich jak zużycie mediów energetycznych, liczba orazprzyczyny zatrzymań instalacji produkcyjnych. Danez monitoringu są wykorzystywane do obliczeń kluczowychparametrów instalacji produkcyjnych oraz rafineriidla bieżącej oceny konkurencyjności Firmy, stanowią takżewytyczne dla bieżących i przyszłych decyzji operacyjnych.W obszarze produkcji realizowany był program poprawyzysku (NCM3) przy współudziale branżowej firmy konsultingowej– Solomon & associates. Jego efektem było wypracowanieszeregu inicjatyw, których zadaniem była zmiana/poprawa stanu istniejącego w Zakładzie Produkcyjnymw Płocku w stosunku do najlepszych na świecie praktyk.Wypracowane efekty ekonomiczne w 2009 roku z tytułurealizacji inicjatyw kształtowały się na poziomie 23 mln zł.Uzysk produktów białych % 77,98 78,08 0,13%Masy wyemitowanych zanieczyszczeń [Mg]SO 2NO 2CO 2PyłIlość od początku 2009 roku 17 904,1 4 515,8 3 184 076,0 357,6Ilość pozostała do wykorzystania w 2009 roku 3 803,9 1 230,5 174 882,0 919,3Emisja dopuszczalna [Mg/rok]* 21 708,0 5 746,3 3 358 958,0 1 277,0Procent wykorzystania emisji dopuszczalnej 82,5% 78,6% 94,8% 28,0%* wg pozwolenia zintegrowanego nr PŚ.V/KS/7600–120/08 z dnia 21.07.2009 roku oraz KPRU II dla CO 2(Dz.U.2008.281.2784)./ 48


Raport odpowiedzialnego biznesuPorównanie rzeczywistej masowej emisji zanieczyszczeńza 12 miesięcy 2009 roku/ 82,5%SO 2/17,5%/ 94,8%CO 2/5,2%/ 78,6%NO x/21,4%/ 28,0%CO/72,0%pozostałe do wykorzystania/ 49


Odpowiedzialność wobec klientów i partnerówWykonanie rzeczywistej emisji SO 2i NOxw 2009 roku200001500010 0005000017 904SO 24 516NOxWykonanie rzeczywistej emisji masowej CO 2w 2009 roku3 500 0003 000 0002 500 0002 000 0001 500 0003 184 076Ponadto w 2009 roku rozpoczęto działania dla przeprowadzeniapilotażowych testów energochłonnościna instalacjach DRW III oraz Olefinach II. Ze szczególnąuwagą prowadzono analizy efektywności energetycznej,3 500 000opracowano propozycje działań oraz modernizacji w celu3 184 076obniżenia energochłonności. Są to przedsięwzięcia niezbędne,aby – wykorzystując potencjał pracowników3 000 000Firmy – można było stawiać ambitne cele w dążeniu2 500 000do dotrzymania kroku najlepszym w branży.2 000 000W Zakładzie Produkcyjnym realizowany jest również1 500 projekt 000 wdrażania systemów zaawansowanego sterowaniaAdvance Process Control. W 2009 roku wdrożono1 000 go 000 na instalacji Hydrokrakingu (obszar kolumny frakcjonującej).Oczekuje się, że zastosowanie tego systemu500 wyraźnie 000 zwiększy uzyski najbardziej cennych produktów,takich jak paliwo lotnicze lub lekki olej napędowy,przy 0 jednoczesnym zapewnieniu stabilnych warunkówpracy głównej kolumny frakcjonującej CO 2 T/a i całej instalacjiHydrokrakingu.W listopadzie 2009 roku uruchomiono kolejną wytwórnięwodoru WW II. Instalacja ta została zaplanowana, jakodocelowo zamykająca gospodarkę wodorową po uruchomieniuinstalacji Hydroodsiarczania Olejów Napędowych7 i Paraksylenu. Obecnie (do czasu uruchomieniawspomnianych jednostek) WW II stabilizuje sieć wodorowąi zapewnia jej efektywne wykorzystanie. W przypadkuawarii jednej z Wytwórni Wodoru znacznie ograniczonebędą straty z tytułu konieczności obniżania obciążaniainnych jednostek produkcyjnych. Większa dostępnośćwodoru to większa elastyczność w prowadzeniu procesówwodorowych pod względem możliwości i ich intensyfikacji.1 000 000500 0000CO 2 T/a/ 50


Raport odpowiedzialnego biznesuZużycie energii w 2009 rokuj.m.wykonanie2009 rokuwykonanie2008 rokuPrzerób ropy Mg 14 526 294 14 217 789Zużycie gudronu Mg 909 820 928 322Zużycie oleju opałowegoZużycie gazu opałowego(w tym gazu ziemnego)Zużycie oleju napędowego w PZCZakup energii elektrycznejGJ 37 310 010 37 970 180Mg 129 263 108 411GJ 5 503 860 4 603 430Mg 717 935 743 656GJ 35 162 870 36 326 990Mg 332 118 365 939GJ 16 328 640 18 001 140Mg 287 384GJ 12 320 16 360MWh 80 718 121 769GJ 290 584 438 368Zakup energii cieplnej GJ 302 792 373 084Sumaryczne zużycie paliwi zakupionej energiiSprzedaż energii elektrycznejGJ 82 395 436 83 512 492MWh 507 123 476 052GJ 1 825 644 1 713 787Sprzedaż energii cieplnej GJ 4 264 558 4 344 479Produkcja energii cieplnejw kotłach PZC (brutto)Pobór ciepła w parze przezKombinat (z PZC + zakupz Poliolefin i asfaltów)GJ 40 029 440 39 398 995GJ 23 784 933 25 063 702Zużycie ciepła w wodzie gorącej GJ 2 361 490 2 273 321w tym: – miasto GJ 2 094 738 2 024 088– Kombinat + odb.obcy GJ 266 752 249 233Podaż do sieci paryz inst.produkcyjnychGJ 5 651 703 5 556 322Produkcja ciepław kotłach utylizatorachGJ 19 252 965 19 427 191Produkcja energii elektrycznej MWh 1 989 646 1 958 067Zużycie energii elektrycznej(KOMB+PZC)MWh 1 563 240 1 603 784/ Proekologiczne efekty w zakresie produkcjipaliwBenzynyBenzyny silnikowe produkowane w 2009 roku przezPKN ORLEN to:Benzyna Eurosuper 95, która jest mieszaniną węglowodorówotrzymywanych z procesów przerobu ropy naftowej.Jest to podstawowy gatunek benzyny oferowanej na rynkukrajowym. Obecność najszlachetniejszych komponentów,takich jak eter, alkilat i izomeryzat gwarantuje wymaganąliczbę oktanową przy obniżonej zawartości węglowodorówaromatycznych, benzenu i siarki. Wszystkie gatunkibenzyn produkowanych w PKN ORLEN zawierają najwyższejjakości pakiet dodatków uszlachetniających,którego głównym składnikiem jest dodatek detergentowy,gwarantujący spełnienie najwyższych kryteriów czystościzaworów silnika, określonych w Światowej Karcie Paliw.Benzyna Super Plus 98 stanowi wysublimowaną mieszaninęwęglowodorów otrzymywanych z procesów przeróbkiropy naftowej. Specyfika zastosowanych komponentówzapewnia wymaganą liczbę oktanową przy obniżonejzawar tości węglowodorów aromatycznych, benzenui siarki.VERVA 98 jest benzyną bezsiarkową, której parametrywysokie pozwalają na ograniczenie zużycia paliwai zwiększenie osiągów silnika. Zapewnia także wysokąskuteczność i trwałość katalizatora. Nowa generacjapaliwa opracowana została z myślą o poprawie warunkówpracy silnika w różnych warunkach atmosferycznychi przy zmiennym obciążeniu. Obniżenie zawartości siarkiJakość i asortyment benzyn silnikowychw 2009 rokuWielkośćprodukcji[Mg]Średnia zawartośćsiarki[% wag]Zawartośćbenzenu[% V/V]Zawartośćetanolu[% V/V]Zawartośćeteru MTBE[% wag]Zawartośćeteru ETBE[% wag]Eurosuper 95 140 689 0,0007 0,77 – – –Eurosuper 95 z EETB 778 178 0,0008 0,80 – – 8,53Super Plus 98 z EETB 295 200 0,0008 0,66 – – 10,56Eurosuper 95 z Etanolem Zakład Produkcyjny Płock 917 906 0,0008 0,74 4,89 – –Eurosuper 95 z Etanolem Bazy magazynowe 920 024 0,0008 0,74 4,84 – –VERVa 98 Zakład Produkcyjny Płock – – – – – –VERVa 98 Bazy magazynowe 128 233 0,0008 0,66 – – 10,56Średnia zawartość substancji w benzynach silikowych – 0,0008 0,62 1,39 – 4,24/ 51


Odpowiedzialność wobec klientów i partnerówponiżej 10 mg/kg gwarantuje zapewnienie znaczniemniej korozyjnego środowiska w układzie zasilaniasilnika, spalania benzyny i układzie wylotowym spalin.Przedłuża żywotność katalizatora spalin. Zapewnia redukcjęwęglowodorów CH i CO w spalinach. VERVa 98wpływa korzystnie na żywotność silnika, zwiększającmechaniczną trwałość jego elementów (cylindrów, tłoków,pierścieni i zaworów). Proces spalania benzyny VERVa 98w silniku dodatkowo poprawiany jest poprzez zastosowaniespecjalnie dobranego i optymalnie dozowanegopakietu dodatków o działaniu myjącym (detergentowym),zapewniającym utrzymanie w czystości układu dolotowego,a nawet gwarantującym wyeliminowanie osadów powstałychpodczas stosowania paliwa nieznanego pochodzeniai niezawierającego detergentów. Posiada właściwościprzeciwkorozyjne i przeciwutleniające chroniące paliwoprzed degradacją podczas przechowywania.Udział poszczególnych rodzajów benzyn w całejprodukcji benzyn w 2009 roku (%)Produkcja najszlachetniejszych komponentówekologicznych benzyn w 2009 roku [Mg]Udział eteru w benzynach bezołowiowychw 2009 roku (%)2009Benzyna bezołowiowa 95 86,69Benzyna bezołowiowa 98 9,28VERVa 98 4,032009MTBE 0ETBE 97 853Alkilat 115 323Izomeryzat 477 4582009Eurosuper 95, Super Plus 98, VERVA 98/ Oleje napędoweW 2009 roku w PKN ORLEN produkowano następującegatunki olejów napędowych o zawartości siarki poniżej10 mg/kg [0.0010 % (m/m)]:Olej napędowy miejski Super, który jest paliwem produkowanymtylko w nielicznych krajach europejskich pod nazwąCity Diesel. Paliwo, w pierwotnej wersji o zawartościsiarki 200 mg/kg, zostało wprowadzone na rynekkrajowy już w 1994 roku i do tej pory PKN ORLEN jestjego jedynym producentem w Polsce. Produkt w stosunkudo starej wersji paliwa spełnia znacznie wyższe wymogijakościowe. Zawartość siarki jest obniżona do 10 mg/kg.Koniec destylacji tego paliwa nie przekracza temperatury300°C, norma ustala także zawartość wielopierścieniowychwęglo wodorów aromatycznych do 5% (m/m),co w porównaniu ze standardowym olejem napędowymgwarantuje niższy poziom emisji węglowodorów i cząstekstałych oraz wpływa na niższy stopień tworzenia się tlenkówazotu i ich emisję w gazach spalinowych. W produkciezastosowano pakiet dodatków uszlachetniających, którypoprawia właściwości użytkowe paliwa, zapewniającmu odpowiednie właściwości myjące, przeciwkoro zyjne,przeciwutleniające oraz dobre właściwości smarne. Podobniejak inne oleje napędowe paliwo chronione jestprzed skażeniem mikrobiologicznym. Czynniki te wpływająna to, iż olej napędowy miejski Super stosowanyjest w transporcie naziemnym, głównie w komunikacjimasowej, w dużych aglomeracjach miejskich i strefachekologicznie chronionych.Olej napędowy Ekodiesel Ultra to najwyższej jakościpaliwo spełniające najostrzejsze wymagania jakościowei ekologiczne stawiane paliwom do silników wysokoprężnychw krajach Unii Europejskiej. Najważniejszeatuty paliwa, w porównaniu do oleju napędowego produkowanegodotychczas, to śladowa zawartość siarki(poniżej 10 mg/kg), obniżona zawartość węglowodorówaromatycznych, podwyższona wartość liczby cetanowej,lepsze właściwości eksploatacyjne w okresie zimowymi wysoki stopień czystości mikrobiologicznej.MTBE 0,00ETBE 9,55/ 52


Raport odpowiedzialnego biznesu/ Oleje opałowe/ InnowacyjnośćOlej napędowy grzewczy Ekoterm Plus to nowoczesnei bezpieczne w eksploatacji źródło energii, które jest produktemnajwyższej jakości, spełniającym normy światowezarówno pod względem parametrów eksploatacyjnych,jak i wymagań ochrony środowiska. Cechuje go niskazawartość siarki [od końca 2007 r. poniżej 0,10% (m/m)],mała lepkość, niska temperatura płynięcia (poniżej –20 o C)i wysoka wartość opałowa.W kwietniu 2009 roku wynalazek pracownikówPKN ORLEN zdobył złoty medal na 37. MiędzynarodowejWystawie Wynalazczości, Nowoczesnej Technikii Wyrobów GENEVa 2009. Twórcami „Sposobu pomiarutemperatury rur wymienników ciepła w piecach procesowych”są Grzegorz Goleniewski, antoni WaldemarKorytkowski i Wojciech Komasa z PKN ORLEN orazPiotr Pręgowski z firmy PIRS.Asortyment i jakość olejów2009Wielkośćprodukcji[Mg]Zawartośćsiarki[% wag]Istotą rozwiązania jest rejestracja kilkunastosekundowejsekwencji (50 ramek/s) obrazów termalnych, w warunkachniezmiennej geometrii układu „obiektu badań – kamerapomiarowa” zamiast rejestracji pojedynczych termogramówwykonywanych kamerą trzymaną w ręku.Olej opałowy lekki Ekoterm PlusOlej napędowy grzewczy Ekoterm PlusAsortyment i jakość olejów napędowych753 387 0,06Olej opałowy ciężki C-3 930 999 2,00Olej opałowy ciężki 1 27 734 0,85Olej opałowy do piecówtechnologicznych129 263 0,13Zastosowanie metody pomiarowej umożliwia wyeliminowanieznacznej ilości zakłóceń oraz skutkuje zarównozwiększeniem pola pomiarowego, jak również wiarygodnościzobrazowań rozkładu temperatur w rurach.Rozwiązanie otrzymało wcześniej szereg prestiżowychwyróżnień.2009Wielkośćprodukcji[Mg]Zawartośćsiarki[% wag]Olej Napędowy Miejski Super 114 977 0,00046Ekodiesel Ultra bez ON przeznaczonegodo magazynowania w kawernach solnych5 179 475 0,00082Ilość siarki w paliwach wyprodukowanychw 2009 roku [Mg]Ilośćsumaryczna[Mg]Ilość siarki w olejach opałowych 19 476Ilość siarki w olejach napędowych 43Ilość odzyskanej siarki z przetworzonej ropy naftowej 134 850/ 53


Odpowiedzialność wobec środowiskai otoczenia społecznego


Odpowiedzialność wobec środowiska i otoczenia społecznego5.1. / ODPOWIEDZIaLNOŚćŚRODOWISKOWaJesteśmy firmą świadomą swojego oddziaływania na środowisko,a co za tym idzie odpowiedzialną za sposóbjej funkcjonowania. Ma to odzwierciedlenie w naszejPolityce środowiskowej. „ORLEN przyjazny środowisku”oznacza, że jesteśmy:O odpowiedzialni za wykorzystywane zasoby naturalne.R rzetelni w informowaniu o naszych oddziaływaniach.L lojalni wobec interesariuszy.E energiczni w podejmowaniu działań zapobiegawczychi naprawczych.N nowatorscy we wdrażaniu technik i technologiisłużących środowisku.Świadomi nowych wyzwań w obszarze ochrony środowiskaprzystąpiliśmy do opracowania nowej zintegrowanej politykiśrodowiskowej Spółki.Zakład Produkcyjny PKN ORLEN nie jest zlokalizowanyna obszarach chronionych czy obszarach Natura 2000.W obszarze oddziaływania Zakładu znajdują się: BrudzeńskiPark Krajobrazowy, znaczne fragmenty Gos tynińsko-Włocławskiego Parku Krajobrazowego oraz rozległe pasmaobszarów chronionego krajobrazu: Nadwiślańskiego,Gostynińsko-Gąbińskiego i Równiny Raciąskiej. Znajdująsię tu także rezerwaty przyrody: Świetlista Dąb rowaw Brwilnie, Sikórz i nieco dalej Łąck, Jezioro Łąckie Małe,Korzeń, Rzepki, Kresy, Jarząbek, Oz Gostyniński, Drzewce.Istotną rolę odgrywają tereny rekreacyjne, nawet o charakterzesanatoryjnym lub tradycyjnie uważane za sprzyjająceprzyrodoterapii. Należą do nich lasy w dolinie Wisłyna jej prawym brzegu oraz lasy gostynińskie.Na terenie Zakładu Produkcyjnego żyją od wielu lat sokoły.Osiedliła się tu najbardziej trwała i produktywna paraw Polsce, która w latach 2002–2009 wydała na świat25 piskląt.tego gatunku współpracując ze Stowarzyszeniem na RzeczDzikich Zwierząt „SOKÓŁ”. W 1999 roku na kominachZakładowej Elektrociepłowni i Instalacji Clausa zostałyzainstalowane budki lęgowe. Od 2000 roku trwa współpracaz „Radą Programu Restytucji Sokoła Wędrownegow Polsce” – od 2002 roku „Stowarzyszeniem na RzeczDzikich Zwierząt SOKÓŁ”. W 2002 roku odnotowaliśmypierwszy lęg ptaków.W 2009 roku w budce lęgowej stwierdzono obecność czterechpiskląt sokoła wędrownego – dwóch samic i dwóchsamców. W przeprowadzonym po raz pierwszy wśródpracowników konkursie „Imię dla sokoła wędrownego”nazwane zostały: Oleńka, Petronela, Rafek i Naftek.Instalacje produkcyjne nie mają istotnego wpływuna bioróżnorodność dzięki stosowanym proceduromgwarantującym bezpieczną eksploatację i zachowaniedopuszczalnych parametrów emisji. Brak istotnegowpływu produktów zapewnia właściwe ich użytkowaniei respektowanie właściwości opisanych w dostępnychużytkownikom kartach charakterystyki. Może dlategow ubiegłym roku na terenie Zakładu Produkcyjnegopojawili się kolejni nietypowi goście.W lutym 2009 roku podczas okresowej kontroli zbiornika„Moczary” zlokalizowanego na terenie Zakładu Produkcyjnegozaobserwowano obecność bobrów. Zwierzęta,które zasiedliły zbiornik, wybudowały w rejonie groblidwa duże żeremia. Obecność bobrów potwierdzały szkody,jakich dokonały w otoczeniu zbiornika: naruszenia skarpzbiornika w postaci licznych jam oraz duża liczba ściętychdrzew. Ich aktywność stanowiła zagrożenie dlaobiektów i instalacji oraz funkcjonowania zbiornika.Mając na względzie bezpieczeństwo techniczne obiektówi instalacji, zwrócono się o pomoc do właściwychorganów administracji publicznej. We wrześniu uzyskanodecyzje zezwalające na odłów i przesiedlenie rodzinybobrów europejskich ze zbiornika na teren środkowegobiegu rzeki Osetnicy, poniżej Jeziora Szczawińskiego.W Polskiej Czerwonej Księdze Zwierząt jako gatunek CR– skrajnie zagrożony wpisany jest m.in. sokół wędrowny.Koncern od 2002 roku uczestniczy w odbudowie populacji/ 56


Raport odpowiedzialnego biznesuArkadiusz KamińskiDyrektor Biura Ochrony Środowiska w PKN ORLENEkipa odławiaczy bobrów wyjeżdżała z Płocka w przekonaniu,że na terenie zbiornika „Moczary” pozostałprzynajmniej jeden osobnik. Operacja została więcpowtórzona w grudniu. Łowczy znaleźli jednego dorosłegoosobnika – samicę, która dołączyła do wcześniejodłowionych bobrów./ Responsible CarePKN ORLEN od 1997 roku uczestniczy w ProgramieResponsible Care (RC) – „Odpowiedzialność i Troska”.Program stanowi światową inicjatywę przemysłu chemicznego,która zobowiązuje zakłady chemiczne do wspólnejpracy w osiąganiu ciągłej poprawy w zakresie bezpieczeństwa,zdrowia i ochrony środowiska oraz otwartejkomunikacji o swoich działaniach.W 2009 roku Dział Ochrony Środowiska, poza swoiminormalnymi zadaniami, musiał wykonać bardzo nietypoweprzedsięwzięcie, którego celem było odłowienie i przesiedlenierodziny bobrów, która osiedliła się na terenieZakładu. Jak przebiegała ta akcja?PKN ORLEN zlecił wykonanie odłowu i przesiedleniabobrów grupie specjalistów z Polskiego Związku Łowieckiego.Akcja rozpoczęła się 20 października 2009 roku.Do jej przeprowadzenia zaangażowana została jedynataka w Polsce grupa specjalistów. Najtrudniejsze dla odławiającychbyło zlokalizowanie stanowisk występowaniabobrów, czyli wszystkich żeremi, nor, korytarzy, którymibobry mogą uciekać w najciemniejsze zakamarki. W całejakcji pomagały specjalnie wyszkolone psy rasy jagdterier,które potrafią wypłaszać bobry z ich nor i żere mi.Wszystkie te miejsca zostały ostawione. W poprzekzbiornika rozłożono sieć na głębokość co najmniej 4 m.Pierwszego bobra – dorosłą samicę o wadze 18,5 kgudało się odłowić już pierwszego dnia. Następne –samca o wadze 19 kg i dwa młode osobniki płci żeńskieji męskiej w wieku 2 lat o wadze odpowiednio 15,5 kgi 14 kg – odłowiono drugiego dnia, 21 października2009 roku. Bobry włożono do klatek.Całą rodzinkę szczęśliwie przewieziono 22 październikana teren rzeki Osetnicy. Dwa dni żmudnej i trudnejpracy zostało uwieńczone sukcesem, choć nie do końca.W ramach uczestnictwa w Programie RC jego realizatorzyco roku deklarują wykonanie określonych zadań,mających na celu poprawę swojej działalności w zakresietzw. triady HSE (Health, Safety and Environment).Sporządzają i przekazują do Sekretariatu Programuwymaganą sprawozdawczość. Na podstawie tych informacjiPolska Izba Przemysłu Chemicznego – organizacjapracodawców, publikuje corocznie Raport Środowiskowy,w którym prezentowane są osiągnięcia firm w zmniejszaniuich uciążliwości oraz rezultaty realizacji Programu.Ta syntetyczna forma stanowi istotny element programui dzięki niej branża chemiczna stała się jednym z polskichprekursorów prowadzenia otwartej polityki informacyjnejz zakresu ochrony środowiska.W 2009 roku Koncern wypełnił i przekazał do SekretariatuProgramu następujące kwestionariusze:• „Wskaźniki – raportowanie za rok 2008”,• „Baza danych ekologicznych za rok 2008”,• „Sprawozdanie z realizacji zadań w roku 2008”.Ze zgłoszonych do wykonania w 2009 roku 32 zadań(w tym 8 ciągłych, 12 będących kontynuacją zadańrealizowanych w 2008 roku i 12 nowych) zrealizowanołącznie 16 w poszczególnych obszarach:• ochrona środowiska – 6 z 12 zadań, 4 zadania będąkontynuowane w roku 2010, natomiast 2 zadaniauzyskały status „niezrealizowane” w związku z trudnąsytuacją makroekonomiczną i ich realizacja zostałaprzesunięta w czasie,/ 57


Odpowiedzialność wobec środowiska i otoczenia społecznego• poprawa bezpieczeństwa procesowego i bezpieczeństwapracy – 3 z 11 zadań, pozostałe będą kontynuowanew 2010 roku,• zdrowie i profilaktyka zdrowotna – 4 z 6 zadań,pozostałe będą kontynuowane w 2010 roku,• obrót chemikaliami – 2 zadania deklarowane,• inne – 1 zadanie deklarowane.Podjęta została również decyzja o wdrożeniu RamowegoSystemu Zarządzania Responsible Care, został powołanyPełnomocnik ds. Systemu, Zespół Nadzorujący i ZespółRoboczy ds. Bezpieczeństwa, Ekologii i Ochrony Zdrowia./ Zużycie wodyWoda w Zakładzie Produkcyjnym w Płocku stanowi mediumtechnologiczne w procesach produkcyjnych: wsaddo produkcji pary w elektrociepłowni, medium chłodzące.Służy także do celów przeciwpożarowych. Wisła tonaturalne źródło zaopatrzenia w wodę. Nad nią wybudowanoujęcie wodne z przepompownią do transportuwody. Koncern posiada odrębne pozwolenie wodnoprawnena pobór wód powierzchniowych i podziemnychdla całego Zakładu Produkcyjnego w Płocku.Ważną funkcją programu jest edukacja ekologiczna.Po raz trzeci pracownicy Koncernu brali udział w etapielokalnym III edycji ogólnopolskiego ekologicznego konkursufotograficznego pn. „Złap zająca” (etap krajowyprzeprowadza Sekretariat Programu RC). W 2009 rokujego celem, poza popularyzacją idei Programu RC orazintegracją środowiska branżowego i załóg pracowniczychna płaszczyźnie przyrodniczej, było również zaangażowaniepracowników ORLEN w decydowanie o tym,co jest przyrodniczo piękne lub ciekawe i stworzeniemożliwości zaprezentowania ich prac. Konkurs rozpropagowanoza pomocą wszystkich mediów wewnętrznych(intranet, ORLEN Ekspres i ORLEN Studio) oraz plakatówinformacyjnych. Do III edycji konkursu lokalnego zgłoszonychzostało 99 zdjęć nadesłanych przez 53 osoby.Pięć najlepszych prac zostało przesłanych do SekretariatuProgramu RC i wzięło udział w krajowym etapie.Laureatem I nagrody ogólnopolskiego konkursu zostałpracownik PKN ORLEN, pan Zbigniew Wolski. Ponadtow gronie wyróżnionych znalazły się jeszcze dwa zdjęciapracowników naszej Firmy.W 2009 roku odnotowano wzrost o ponad 58% ilościzawróconych ścieków, co spowodowane było większymzapotrzebowaniem na wodę gospodarczą i ppoż. przezZakład Produkcyjny. Wzrost ilości zawróconych ściekówskutkował zmniejszeniem o 8,3% ilości ścieków odprowadzanychdo Wisły.Gospodarka wodna rozwijana jest w taki sposób,aby przyrost ilości obiektów produkcyjnych i zwiększenieprzerobu ropy nie powodował zwiększonego poboru wodyz Wisły. Jest kilka głównych przyczyn tak pozytywnegostanu. Najważniejsze z nich to permanentna modernizacjaobiektów produkcyjnych w celu zmniejszania ich energochłonności,zawrót do sieci wody technologicznej częścioczyszczonych ścieków produkcyjnych. Jest to wynikmodernizacji i doskonalenia gospodarki ściekowej, zwiększenieefektywności pracy bloków wodnych w częścirafineryjnej i petrochemicznej, modernizacja systemuuzdatniania wody, zwłaszcza dekarbonizacji i modernizacjiobiektów demineralizacji wody.Uroczyste wręczenie nagród odbyło się na MiędzynarodowychTargach Ochrony Środowiska POLEKO 2009, gdzieIlość i rodzaj pobranej wodyw latach 2008–2009 (w m 3 )w formie wystawy pokonkursowej zostały zaprezentowanewszystkie wyróżnione fotografie. 2008 2009 2009/2008Pobór wody z Wisły 22 991 953 22 448 565 – 2,4%Pobór wodyze studni głębinowych513 000 489 000 – 4,7%Ilość wód zawróconych 2 643 956 4 196 598 58,7%Upusty wody z odsalaniabloków do sieci wodygospodarczej i ppoż.1 261 677 1 311 230 3,9%Odpowiedzialność i TroskaResponsible Care/ 58


Raport odpowiedzialnego biznesuSposoby wykorzystania wód:• woda powierzchniowa jest wykorzystywana na potrzebyprowadzenia procesów technologicznych Zakładuw Płocku i przez pozostałe podmioty zlokalizowanana jego terenie. W zależności od potrzeb instalacjipobierane są następujące rodzaje wód:– gospodarcza i ppoż.,– zdekarbonizowana,– zmiękczona odgazowana,– zdemineralizowana,– obiegowa;• woda głębinowa wykorzystywana jest do celów pitnych.Pochodzi z plejstoceńskich poziomów wodonośnychz utworów czwartorzędowych. Służy wyłącznie zaspokajaniupotrzeb sanitarnych i socjalnych pracowników./ Bezpośrednie i pośrednie emisje gazówcieplarnianychPakiet legislacyjny Parlamentu Europejskiego ma być odpowiedziąna zmiany klimatyczne na Ziemi. Ma zapewnić,że do 2020 roku z 8,5% do 20% wzrośnie udział energiiodnawialnej w UE, a emisje CO 2– gazu, który zdaniemnaukowców jest powodem ocieplenia klimatu – spadnąo 20% w porównaniu z rokiem 1990. UE jest gotowado redukcji emisji CO 2nawet o 30%, jeśli w ramachnowego, globalnego porozumienia – post-Kioto – innerozwinięte kraje zobowiążą się do porównywalnegowysiłku.Uzyskanie zezwoleń związane było z wprowadzeniemplanu monitoringu zgodnego z nowymi wymaganiamiprawnymi. Instalacja krakingu petrochemicznego – OlefinyII – posiada zezwolenie ważne do 31.12.2017 roku.W 2009 roku odnotowaliśmy spadek emisji dwutlenkuwęgla o ponad 23 tys. ton z objętych systemem handluuprawnieniami do emisji instalacji, przy zwiększonymo ponad 2% przerobie ropy naftowej.Emisja GHG pochodzi z obiektów, w których prowadzisię procesy objęte systemem handlu emisjami dwutlenkuwęgla, tj.:• proces spalania paliw w instalacji spalania paliw(elektrociepłowni);• proces spalania w urządzeniach instalacji rafineryjnej,w szczególności w:– piecach,– pochodniach,– stacjonarnych silnikach spalinowych;• procesy rafineryjne:– produkcja wodoru,– regeneracja katalizatorów,– odkoksowania komór (rur) pieców,– utylizacji siarkowodoru.Decyzją Rady Ministrów PKN ORLEN otrzymał przydziałyuprawnień do emisji CO 2na lata 2008–2012. Otrzymaneuprawnienia wykorzystane będą do rozliczenia rzeczywisteji zweryfikowanej przez uprawnionego Audytoraemisji w tym okresie.W roku 2009 uzyskano nowe zezwolenia na uczestnictwowe wspólnotowym systemie handlu uprawnieniamido emisji dla:• z instalacji elektrociepłowni – ważne do 31.12.2019 roku;• rafinerii ropy naftowej – ważne do 31.12.2019 roku.Emisja gazów cieplarnianychw latach 2008–2009Średnioroczny przydziałuprawnień do emisjiCO 2 w KPRUna lata 2008–2012Zweryfikowanaemisja CO 2 [Mg]2008 2009Rafineria 2 161 551 2 053 013 2 108 110Elektrociepłownia 3 358 958 3 181 859 3 170 754Olefiny II 1 058 638 850 723 783 642RAZEM 6 579 147 6 085 595 6 062 506/ 59


Odpowiedzialność wobec środowiska i otoczenia społecznego/ Obliczanie emisjiZgodnie z wytycznymi obiekty, w których prowadzi sięproces spalania paliw mogą zużywać jedynie opomiarowanestrumienie paliw o znanej charakterystyce emisyjnej.Pomiar zużycia paliw prowadzony jest za pomocą układówpomiarowych służących do pomiaru ilości zużywanychpaliw i podlegających regulacji i kontroli. Zużycie paliwaw PKN ORLEN bilansowane jest w sposób ciągły,w oparciu o obwody pomiarowe zainstalowane na dosylepaliw. Wartość opałową wylicza się na podstawie składugazu określonego metodą analizy chromatograficznej.Częstotliwość poboru następuje zgodnie z grafikiem analiz,ustalonym na podstawie wymaganej częstości poboru.Analizy wykonuje laboratorium posiadające wymaganeakredytacje. Wskaźnik emisji wylicza się na podstawiechromatograficznej analizy składu.Zwiększona emisja tlenku węgla spowodowana byładużym obciążeniem pieców dopalających na instalacjiHydrosulfreen i zmiennością składu dopalanych gazówkominowych oraz gazu opałowego, co skutkowało zmiennymzapotrzebowaniem na tlen. Podwyższona emisja tegozanieczyszczenia mieściła się w limitach wyznaczonychw pozwoleniu zintegrowanym.Pomiary ciągłe emisji zanieczyszczeń prowadzonona trzech emitorach Zakładowej Elektrociepłowni. Ich zakresobejmował: SO 2, NOx (NO 2), pył.Pomiary okresowe emisji zanieczyszczeń:• w 2009 roku wykonano 92 pomiary emisji zanieczyszczeńna emitorach Zakładu Produkcyjnego w Płocku,w tym 54 pomiary objęte obowiązkiem pomiarowym;W 2009 roku odnotowano spadek łącznej emisji substancjiemitowanych do powietrza atmosferycznego o ok. 0,5%w stosunku do roku ubiegłego, przy jednoczesnym wzrościeilości przerobionej ropy o ponad 2%. Spadkowi łącznejemisji towarzyszył wzrost emisji zanieczyszczeń energetycznych,takich jak: SO 2, NOx i CO, przy jednoczesnymspadku emisji sumy węglowodorów i pyłu.Spadek sumy węglowodorów o ponad 10% spowodowanyjest trwałym wyłączeniem z ruchu instalacji Tlenku Etylenui Glikolu I, zaś emisji pyłu o ok. 12%. Wynika z mniejszejniż w 2008 roku zawartości popiołu w paliwie spalanymw kotłach i piecach technologicznych Zakładu.• pomiary emisji przeprowadzono na emitorach zawartychw pozwoleniu zintegrowanym dwukrotnie w ciągu roku,jeden raz w każdym półroczu;• zakres okresowych pomiarów emisji obejmował (w zależnościod emitora) następujące zanieczyszczenia: SO 2,NO 2, NOx (NO 2), CO, pył, H 2S, węglowodory alifatyczne,węglowodory aromatyczne: benzen, toluen,ksylen, kumen.Emisje zanieczyszczeńw latach 2008–2009Wielkość emisji [Mg]Wzrost/spadek2008 2009 [Mg] [%]Dwutlenek siarki 20 444,59 20 975,23 530,64 2,59Tlenki azotu (w przeliczeniu na dwutlenek azotu) 6 821,48 7 124,27 302,79 4,44Tlenek węgla 812,16 1 010,87 198,71 24,47Suma węglowodorów 1 384,01 1 238,12 – 145,89 – 10,54Pył ze spalania paliw 453,34 399,75 – 53,59 – 11,82Dwutlenek węgla 6 158 959,11 6 126 894,42 – 32 064,69 – 0,52Pozostałe zanieczyszczenia 270,71 370,05 99,34 36,70Łączna emisja wszystkich zanieczyszczeń 6 189 145,40 6 158 012,71 – 31 132,62 – 0,50/ 60


Raport odpowiedzialnego biznesuEmisje gazów cieplarnianych według wagiw latach 2008–2009[tys. Mg]16 00014 00012 00010 0008 0006 0004 0002 00002008 2009EmisjaGHGPrzeróbropyEmisja zanieczyszczeń (bez dwutlenku węgla)na tle przerobu ropy naftowejw latach 2008–2009[ Mg]33 000[ tys. Mg]14 80032 00014 60031 00014 40014 20030 00014 00029 00013 80028 00027 00026 0002008 200913 60013 40013 20013 000PrzeróbropyŁączna emisjazanieczyszczeń(bez dwutlenku węgla)/ 61


Odpowiedzialność wobec środowiska i otoczenia społecznego/ Pomiary imisji wokół Zakładu Produkcyjnegow PłockuPKN ORLEN prowadzi pomiary imisji substancji do powietrzaw trzech automatycznych stacjach monitoringowychzlokalizowanych poza terenem ogrodzonym ZakładuProdukcyjnego w Płocku:• Gimnazjum Nr 5 – w zakresie CO, SO 2, NO 2, benzenu,• Maszewo Duże – w zakresie O 3, CO, SO 2, NO 2,benzenu,• Trzepowo – w zakresie CO, SO 2, NO 2, benzenu.Średnioroczne stężenia SO 2i NO 2w 2008 roku dla większościstacji były niższe niż w roku 2007, a stężeniabenzenu w ostatnich dwóch latach utrzymywały się na zbliżonympoziomie. Szczegółowe wyniki prowadzonychpomiarów były przekazywane do:• Mazowieckiego Inspektora Ochrony Środowiska w Warszawiei Delegatury w Płocku,• Urzędu Marszałkowskiego Województwa Mazowieckiego,• Urzędu Miasta Płocka.Analiza wyników uzyskanych w automatycznych stacjachmonitoringu powietrza w 2009 roku upoważnia do stwierdzenia,że zostały dotrzymane normy środowiskowedla wszystkich mierzonych substancji, określone w RozporządzeniuMinistra Środowiska z dnia 3 marca 2008 roku(Dz. U. Nr 47, poz. 281).Automatyczne stacje monitoringu powietrza wokółZakładu Produkcyjnego w PłockuNowa BiałaCO, SO 2 , NO 2 , O 2 , benzenI. ŁukasiewiczaNoweTrzepowoTrzepowoCO, SO 2 , NO 2 , benzenStareTrzepowoMaszewoDuże559W. ZgienieckiegoChemikówKoloniaBiałaOkólnaKrzywaSierpeckaDługa60552MaszewoSzpitalnaDobrzyńska552559Medyczna559Gimnazjum nr 560BielskaFabryka MaszynKostrogajCO, SO 2 , NO 2 , benzen/ 62


Raport odpowiedzialnego biznesu/ Gospodarka ściekowaPKN ORLEN posiada zezwolenie na uczestnictwo we wspólnotowymsystemie.Wzrost ilości zawróconych ścieków skutkował zmniejszeniemo 8,3% ilości ścieków odprowadzanych do Wisły.Wzrost ładunku ChZT o 7,4% odprowadzonego do Wisływ stosunku do roku 2008 spowodowany był mniejszymudziałem ścieków opadowych napływających do CentralnejOczyszczalni Ścieków (COŚ) w 2009 roku w stosunkudo 2008 roku.• biologiczne (I° dla ścieków II-ego systemu kanalizacjiprzemysłowej i II° dla ścieków obydwu systemów kanalizacji:przemysłowej (I i II) i opadowo-drenażowejKOP i KOR);• III° oczyszczania – akcelatory (A-4 i A-5) (dla ściekówobydwu systemów kanalizacji: przemysłowej (I i II)i opadowo-drenażowej KOP i KOR). Ścieki na tensystem kierowane są opcjonalnie w przypadku napływudo COŚ ponadnormatywnych ładunków zanieczyszczeń;• IV° oczyszczania – stawy glonowo-trzcinowe (dlaścieków obydwu systemów kanalizacji: przemysłowej(I i II) i opadowo-drenażowej KOP i KOR).Centralna Oczyszczalnia Ścieków (COŚ) położona jestna terenie Zakładu. Jej zadaniem jest oczyszczanieścieków z całego Zakładu do parametrów określonychw pozwoleniu zintegrowanym.Ścieki z Zakładu odprowadzane są czterema systemamikanalizacji dochodzącymi do rejonu COŚ. Systemkanalizacji ścieków przemysłowych (I) charakteryzujeduża ilość produktów naftowych i zawiesin. Ścieki I-egosystemu kanalizacji przemysłowej oczyszczane są mechaniczniei biologicznie (II° oczyszczania biologicznego).W awaryjnych przypadkach, gdy stężenia zanie czyszczeńw ściekach przekraczają dopuszczalne wartości, ściekite mogą być kierowane na urządzenia I stopnia oczyszczaniabiologicznego, w celu poprawy ich jakości. Decydująo tym pomiary jakości ścieków w punktach kontrolnych.Prowadzony jest ich monitoring.System kanalizacji ścieków przemysłowych (II) obejmujeścieki, które oprócz zawiesin i produktów naftowych,zawierają także substancje chemiczne rozpuszczalnew wodzie. Ścieki II-ego systemu poddawane są oczyszczaniumechanicznemu i biologicznemu.Wody opadowe, drenażowe i pochłodnicze ze wszystkichinstalacji rafineryjnych i petrochemicznych są odprowadzanedo kanalizacji opadowej rafineryjnej i petrochemicznej.Ścieki opadowe z części rafineryjnej (KOR) zanieczyszczonesą produktami naftowymi, a z części petrochemicznej(KOP) zanieczyszczone są chemicznie głównie fenolem.Wszystkie ścieki są oczyszczane w czterostopniowym cyklu:• mechaniczne (oddzielne dla I-ego i II-ego systemukanalizacji przemysłowej);Ponadto na terenie przedsiębiorstwa funkcjonuje 21 lokalnychpodczyszczalni ścieków, związanych z poszczególnymiinstalacjami. Spełniają one istotną funkcję w zmniejszaniuładunku zanieczyszczeń napływających do COŚ.Są to głównie podczyszczalnie mechaniczne, a łącznailość podczyszczonych ścieków wynosi ok. 11 306 m 3 /d.Podczyszczalnie na poszczególnych instalacjach mogąbyć okresowo wyłączane za zgodą Zakładu Wodno-Ściekowego pod warunkiem, że stężenia zanieczyszczeńw ściekach utrzymane są na dopuszczalnym poziomie.Od 1996 roku rozpoczęto wdrażanie w życie, opracowanegoprzez Zakład Wodno-Ściekowy, rozwiązaniapt. „Sposób uzdatniania ścieków do celów przemysłowych”,polegającego na zamknięciu obiegu wodno-ściekowego poprzez produkcję wód przemysłowychz oczyszczonych ścieków”. Rozwiązanie to wymagałorozbudowy linii technologicznej oczyszczania ściekówo III stopień oczyszczania (akcelatory do koagulacjii flokulacji) i IV stopień oczyszczania (stawy glonowotrzcinowe)oraz budowy „węzła inhibitowania”, gdzieścieki oczyszczone poddawane są inhibitowaniu i sanitacjiwodą chlorową. Oprócz tego, by mogły funkcjonowaćIII i IV stopień oczyszczania ścieków, niezbędna byłaIlość i jakość ściekóww latach 2008–2009Ilość ściekówodprowadzonychdo Wisły [m 3 ]Ładunek ChZT w ściekachodprowadzonychdo Wisły [kg/rok]2008 2009 wzrost/spadek12 381 024 11 351 599 – 8,3%676 524 726 812 7,4%/ 63


Odpowiedzialność wobec środowiska i otoczenia społecznegomodernizacja instalacji dekarbonizacji wody na WydzialePrzygotowania Wody. Dwa akcelatory (A-4 i A-5) z procesudekarbonizacji wody zostały zagospodarowanew III-cim stopniu oczyszczania ścieków. Tu było możliwewielokrotne wykorzystanie osadu z procesu dekarbonizacjiwody surowej w procesie koagulacji ścieków.Woda ze ścieków jest stosowana jako woda gospodarczado mycia, czyszczenia i przeciwpożarowa. Wdrożonetechnologie przyniosły korzyści ekologiczne i ekonomiczne.Znacznie zmalały ilości wody pobieranej z Wisły i ilościodprowadzanych do niej ścieków.Obok korzyści, jakie wyniknęły z zamknięcia obieguwody, pojawiły się też pewne trudności i ograniczenia.W 2000 roku zrezygnowano z kierowania zawracanychścieków do uzupełniania układów chłodniczychze względu na nadmierny wzrostu zasolenia wodyna blokach wodnych. Wysokie zasolenie wody obiegowejwymuszało częstsze odsalanie układów chłodniczychi w konsekwencji powodowało większe zrzutywody balastowej na oczyszczalnię ścieków. Dlategoteż, by móc nadal wykorzystywać wodę drogą recyklingu,konieczne będzie zmniejszenie zużycia ilości soliw systemie wodno-ściekowym. Propozycją w tym zakresiemoże być zastosowanie procesów membranowych,np. procesu odwróconej osmozy (w miejsce wymiennikówjonitowych), który odbywa się bez stosowania chemikaliów.W 2008 roku odnotowano znaczny spadek ilości wytworzonychodpadów w grupie odpadów innych niż niebezpieczne.Był to efekt zakończenia w 2008 roku pracprzygotowawczych do realizowanych inwestycji. Praceprowadzone w 2009 roku nie były związane z wytwarzaniemzwiększonej ilości odpadów. Ilość odzyskiwanychodpadów utrzymuje się na jednakowym poziomie, tj. około90% w stosunku do wytwarzanych odpadów.W 2009 roku wytworzono 4,7 tys. Mg odpadów niebezpiecznych,z czego 3,5 tys. Mg poddano procesomodzysku poza granicami Polski, natomiast pozostałe1,2 tys. Mg odpadów niebezpiecznych przekazanoodbiorcom krajowym.W 2009 roku w Zakładzie Produkcyjnym w Płocku nie wystąpiłyprzypadkowe uwolnienia substancji niebezpiecznych,które mogłyby mieć wpływ na ludzkie zdrowie, grunty,roślinność, zbiorniki wodne i wody gruntowe.Ilość odpadów wytworzonychw latach 2008–2009*Metody utylizacji odpadóww latach 2008–2009Ilość [tys. Mg]2008 2009Wytworzone ogółem: 11,9 7,8w tym: – niebezpieczne 4,3 4,7– inne niż niebezpieczne(z wyłączeniem odpadów komunalnych)7,6 3,1* wg danych do GUS.Ilość [tys. Mg]2008 2009Odzyskane 10,7 10,7Unieszkodliwione ogółem 0,5 0,8w tym: – termiczne 0,3 0,5– składowane 0,2 0,1– w inny sposób 0,0 0,2Magazynowane 0,7 0,8Transfer odpadów niebezpiecznych w 2009 roku przedstawiałsię następująco:• w granicach kraju– z przeznaczeniem do odzysku – 265,0 Mg,– z przeznaczeniem do unieszkodliwienia – 502,4 Mg;• do innych krajów z przeznaczeniem do odzysku –4 372,4 Mg.Dotyczył on zarówno odpadów wytworzonych w 2009 roku,jak i magazynowanych z lat ubiegłych.Prawidłowość funkcjonowania Zakładu Produkcyjnegow Płocku była kontrolowana przez służby MazowieckiegoWojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska, któryw 2009 roku przeprowadził 3 kontrole, w tym jednąkompleksową, jedną inwestycyjną i jedną z zakresupoważnych awarii. Nie stwierdzono przekroczeń dopuszczalnychparametrów określonych w posiadanych pozwoleniachi decyzjach i nie nałożono kar. Wydano jednozarządzenie pokontrolne, którego zalecenia dotyczyłykonieczności poinformowania Komendanta WojewódzkiegoPaństwowej Straży Pożarnej oraz Wojewódzkiego/ 64


Raport odpowiedzialnego biznesuInspektora Ochrony Środowiska o terminie zakończeniaeksploatacji instalacji Olefin I.Nakłady inwestycyjne na zadania związane z ochronąśrodowiska w Zakładzie Produkcyjnym w 2009 rokuwyniosły 191,76 mln zł. Wydatkowane środki finansowebyły o ok. 26% niższe w stosunku do 2008 roku. Nakładyna środowiskowe zadania inwestycyjne stanowiły 9,24%całkowitych nakładów poniesionych na realizację zadańinwestycyjnych w Zakładzie Produkcyjnym w Płockuw 2009 roku.Kontynuowano także inwestycje z 2008 roku, ograniczającenegatywny wpływ Zakładu na poszczególnekomponenty środowiska:• budowa Instalacji HON VII wraz z infrastrukturą,• budowa Instalacji Claus II wraz z infrastrukturą,• przebudowa układu paliwowego zakładu Elektrociepłowni,• wyciszenie hałasu wentylatorów powietrza na kotłachK4, K5, K6 i K7 w elektrociepłowni (EC) – zadaniezrealizowane w całości.Na 2010 rok planowana jest kontynuacja realizacjiwszystkich wyżej wymienionych zadań oraz dodatkowo:• zabudowa rurociągu oleju HVGO z instalacji HOGdo zbiorników paliwa EC,• wymiana palników na pochodniach Zakładu Produkcyjnegow Płocku,• rozpoczęcie wieloletniego programu inwestycji energetyczno-ekologicznychw Zakładowej Elektrociepłowni.Powodem wzrostu opłat ekologicznych w 2009 roku,pomimo sumarycznego zmniejszenia emisji, był wzrostemisji zanieczyszczeń energetycznych (SO 2, NOx, CO).Opłaty za korzystanie ze środowiskaw Zakładzie Produkcyjnym w Płockuw latach 2008–2009Sumaryczna wielkość opłat [zł]Wzrost/spadek2008 2009 [Mg] [%]Ogółem 16 572 326,63 17 226 918,00 654 591,37 3,95Za emisję (wraz ze środkami transportu) 14 784 628,49 15 461 484,00 676 855,51 4,58Za pobór wód 1 085 832,47 1 082 459,00 – 3 373,47 – 0,31Za odprowadzanie ścieków 701 865,67 682 975,00 –18 890,67 – 2,69[mln zł]18,0016,0017,2316,5714,78 15,46 1,09 1,08 0,70 0,6814,0012,0010,008,006,004,002,000,00Ogółem Emisja Pobór wód Ścieki20092008/ 65


Odpowiedzialność wobec środowiska i otoczenia społecznegoZbigniew GajewskiDyrektor Departamentu Public RelationsPolska Konfederacja Pracodawców PrywatnychLewiatanwłasnych szans rozwojowych – też powinien. ZdaniemPKPP Lewiatan są to obszary, na których – w ramachrealizowanych strategii odpowiedzialności społecznej– muszą się skoncentrować polskie przedsiębiorstwa.Dlatego idea społecznej odpowiedzialności przedsiębiorstwma dla nas pierwszoplanowe znaczenie./ Implikacje wynikające ze zmian klimatycznychWszelkie działania podejmowane przez PKN ORLENcechuje zachowanie możliwie najwyższej neutralnościekologicznej procesów produkcyjnych oraz magazynowaniai dystrybucji produktów.Łączną emisję wszystkich zanieczyszczeń w 2009 rokuzmniejszyliśmy o 0,5% przy wzroście przerobu ropyw 2009 roku o 2%, w przypadku dwutlenku węglaspadek wynosił ponad 23 tys. ton.Organizacja, którą Pan reprezentuje od pewnego czasupoświęca coraz więcej uwagi odpowiedzialnemu działaniufirm. Jakie znaczenie, w Pańskiej opinii, ma dla przedsiębiorcówfunkcjonowanie zgodne z regułami odpowiedzialnegobiznesu?Zaangażowaliśmy się w promocję idei społecznej odpowiedzialnościprzedsiębiorstw w przekonaniu, że jest onaszansą dla całej polskiej gospodarki. Pierwsze dwudziestoleciepolskiej transformacji zakończyło się niebywałymsukcesem, ale stoją przed nami nowe wyzwania.W ciągu kolejnych 20 lat mamy realne szanse dogonićkraje obecnej strefy euro w poziomie PKB na głowęmieszkańca. W tym celu musimy być jednak bardziejkonkurencyjni, innowacyjni i wydajni. Nie osiągniemytego, jeśli nie zaczniemy szukać innych niż dotąd, jakościowychźródeł wzrostu: jeśli nie poprawimy wskaźnikakapitału intelektualnego i społecznego, nie uporamysię z problemem demograficznym, nie nauczymy sięwyz walać innowacyjnego podejścia do zadań u naszychpracowników.Poza dwutlenkiem węgla spadek emisji odnotowaliśmyw przypadku emisji sumy węglowodorów i pyłu, zaś wzrostw obszarze dwutlenku siarki i tlenków azotu i tlenku węgla.5.2. / RELaCJE Z OTOCZENIEMBudując strategiczne podejście do kwestii zaangażowaniaspołecznego kierujemy się przyjętymi przez nas kluczowymiwartościami, do których należą: konsekwencjaw dążeniu do celu, umiejętność współpracy, uczciwość,profesjonalizm, odpowiedzialność i przedsiębiorczość.Staramy się odpowiadać na potrzeby otoczenia, dążąc dopowiązania realizowanych zadań społecznych ze strategiąrozwoju PKN ORLEN. W centrum naszego zainteresowaniasą ludzie, dlatego działania z obszaru odpowiedzialnegobiznesu mają na celu jak najlepsze spełnienie ich potrzebi oczekiwań. Koncern angażuje się w liczne inicjatywyo charakterze społecznym. Spektrum działań jest szerokie:od dobroczynności, poprzez partnerstwa międzysektorowe,wspieranie sportu i kultury, po rozwiązywanie ważnychproblemów społecznych.Dziś są to ogromne, społeczne bariery wzrostu gospodarczego.Możemy powiedzieć, że powinno się nimizająć państwo, szkoła, organizacje pozarządowe…Prawda jest jednak taka, że biznes – w imię zwiększania/ 66


Raport odpowiedzialnego biznesudr inż. Stanisław SzafranSekretarz Rady Fundacji Muzeum PrzemysłuNaftowego i Gazowniczego w Bóbrce/ Aktywność w organizacjach i stowarzyszeniachPKN ORLEN w 2009 roku kontynuował aktywny udziałw organizacjach i stowarzyszeniach, traktując to jakoważny element funkcjonowania na polskiej i europejskiejscenie gospodarczej. Reprezentanci Koncernu działaliw 41 organizacjach, stowarzyszeniach i innych instytucjachzewnętrznych. Lista organizacji, których członkiembył PKN ORLEN w 2009 roku, znajduje się na stroniewww.orlen.pl.Co szczególnego wyróżnia Muzeum Przemysłu Naftowegoi Gazowniczego w Bóbrce?Bóbrka to miejsce, któremu natura i działalność światłychludzi wyznaczyła pionierską rolę w rozwoju polskiegoi światowego przemysłu naftowego. Tu bowiem twórcaprzemysłu naftowego Ignacy Łukasiewicz wraz z TytusemTrzecieskim założyli w 1854 roku pierwszą na świeciekopalnię ropy naftowej, z której cała produkcja byłakierowana do przeróbki w destylarniach oraz jednej z najstarszychna świecie rafinerii, zbudowanej w 1856 rokuprzez Ignacego Łukasiewicza w Ulaszowicach, a późniejw Polance, Chorkówce i in.Jest to największe w Europie i jedno z największychw świecie muzeum górnictwa oraz przemysłu naftowegoi gazowniczego. Przedstawia wszystkie aspektydziałalności geologii i geofizyki naftowej, wiertnictwa,eksploatacji otworowej, gazownictwa ziemnego orazniektóre dziedziny przemysłu rafineryjnego i dystrybucjiproduktów naftowych. Eksponaty prezentowanew muzeum stanowią oryginalne lub rekonstruowaneobiekty zabytkowe: wyrobiska górnicze (kopanki), budynkikopalni ropy naftowej z II połowy XIX w. oraz urządzeniawiertnicze i eksploatacyjne, narzędzia, aparaturępomiarową i obiekty historyczne, a także dokumentyarchiwalne, które tworzą unikatowy w skali światowejskansen górnictwa naftowego.Główne korzyści wynikające z przynależności to możliwośćpozyskania wiedzy, bieżący dostęp do informacjina temat projektów aktów normatywnych dotyczącychsektora rafineryjno-petrochemicznego na rynku polskimi europejskim, możliwość wpływania na kształt ostatecznychuregulowań prawnych poprzez konsultowaniei opiniowanie rządowych i parlamentarnych projektówaktów prawnych, dostęp do zagranicznych wynikówbadań i rozwiązań technicznych, udział w seminariachi konferencjach, preferencyjne warunki udziału w płatnychszkoleniach dla członków danej organizacji, promowaniePKN ORLEN.Poprzez bezpośrednie zaangażowanie i aktywne członkostwow stowarzyszeniach europejskiego przemysłunaftowego Koncern aktywnie działa na scenie europejskiej.Na szczególne podkreślenie zasługuje zaangażowanieSpółki w prace stowarzyszenia EUROPIa (EuropeanRefining Industry Association), zrzeszającego wszystkieznaczące na rynku europejskim przedsiębiorstwa naftowe,dysponujące ponad 90% mocy przerobowychropy naftowej w EEA. Wspólnie z innymi europejskimifirmami naftowymi PKN ORLEN uczestniczy w realizacjimisji stowarzyszenia. Jest nią wnoszenie konstruktywnegowkładu w rozwój polityki, mającej zapewnić bezpiecznei zrównoważone wytwarzanie, dostarczanie i stosowanieproduktów naftowych poprzez zapewnienie wsparciawiedzą kompetentnych ekspertów instytucji Unii Europejskieji krajowej administracji, a także opinii publicznej.Realizacji tych celów służą również badania naukowotechniczne,w których PKN ORLEN uczestniczy wrazz pozostałymi członkami stowarzyszenia CONCAWE(Conservation of Clean Air and Water in Europe), zrzeszającegopraktycznie wszystkie firmy naftowe działającena obszarze EEA. Prace CONCAWE dostarczają/ 67


Odpowiedzialność wobec środowiska i otoczenia społecznegoobiektywnych informacji o oddziaływaniu europejskiegoprzemysłu naftowego na środowisko naturalne. Pozwalająrównież na techniczne przygotowanie firm naftowychdo realizacji takich zadań, jak np. ograniczenie negatywnegooddziaływania chemikaliów na ludzi i środowiskonaturalne poprzez wdrożenie systemu REACH, czy uczestnictwofirm naftowych w działaniach zapobiegającychzmianom klimatycznym poprzez wdrażanie systemu ETSi wdrożeniu paliw silnikowych pochodzenia roślinnego./ Wspieranie rozwoju sportuPKN ORLEN nieustannie poszukuje nowych form przekazu,za pośrednictwem których dociera do szerokiego gronainteresariuszy. Czyni to m.in. promując talenty i troszczącsię o rozwój polskiego sportu wyczynowego. Spółkadąży do osiągnięcia pozycji mecenasa sportu i wspierazarówno inicjatywy i wydarzenia o zasięgu globalnymoraz indywidualnie sportowców.Przedstawiciele PKN ORLEN aktywnie uczestniczą w pracachgrup roboczych obu stowarzyszeń, są ponadto członkamiorganów zarządzających stowarzyszeń: ZarząduCONCAWE, Rady Naukowej CONCAWE, KoordynacyjnegoKomitetu Doradczego EUROPIA, a od połowy2010 roku również Zarządu EUROPIA.Znaczenie obu stowarzyszeń na arenie Unii Europejskiej,a także ważność zagadnień, nad którymi pracują, pozwalastwierdzić, że członkostwo w nich jest dla PKN ORLENdziałaniem o charakterze strategicznym./ DobroczynnośćDziałalność dobroczynna Firmy i działającej od 2001 rokuFundacji – ORLEN Dar Serca jest powszechnie znana.PKN ORLEN w polityce dobroczynności określił priorytety,którymi są: ochrona zdrowia i życia oraz edukacjai wychowanie. Pozostając w zgodzie z jej postanowieniamiw 2009 roku nie przekazał darowizn finansowychlub rzeczowych na rzecz partii politycznych, politykówi innych instytucji o podobnym charakterze.Główne programy Fundacji to wspieranie edukacji, promowanierodzicielstwa zastępczego w formie rodzinnychdomów dziecka, działania na rzecz podnoszenia poziomubezpieczeństwa, w tym szczególnie szeroki programwspółpracy z jednostkami straży pożarnych z całegokraju. Fundacja ogromną wagę przywiązuje do edukacji.Prowadzi kilka programów stypendialnych dedykowanychróżnym grupom dzieci i młodzieży, wśród nich programogólnopolski i program adresowany do podopiecznychrodzinnych domów dziecka. Od 2009 roku stypendiaotrzymuje także kilkudziesięcioosobowa grupa płockichgimnazjalistów i licealistów.Wspieramy czołowych polskich lekkoatletów, którzy z sukcesamiwystępują na imprezach europejskich i światowych.W Grupie Sportowej ORLEN w 2009 roku znaleźli się:Anita Włodarczyk, Tomasz Majewski i Piotr Małachowski.Od 11 lat jesteśmy sponsorem zespołu rajdowego ORLENTEAM, pierwszej w Polsce w pełni profesjonalnej grupyrajdowej cross – country. Reprezentuje on barwy narodowena arenach międzynarodowych, m.in. w rajdzie Dakar.W 2009 roku PKN ORLEN był sponsorem głównym dwóchprestiżowych wydarzeń o charakterze międzynarodowym:mistrzostw Europy w koszykówce oraz mistrzostw Europykobiet w piłce siatkowej. Objął także funkcję sponsora tytularnegoRajdu Polski – rundy Samochodowych MistrzostwŚwiata WRC. Spółka stawia na sporty, które cechuje moc,dynamizm i szybkość, a więc atrybuty charakterystycznetakże dla marek Koncernu. Co ważne wspiera równieżinicjatywy mające na celu promocję lekkoatletyki wśródnajmłodszych i dba o rozwój kultury fizycznej w Polsce,sponsorując „Czwartki Lekkoatletyczne”. Jest to organizowanacyklicznie impreza dla dzieci w wieku 10–12 lati młodszych. Z końcem 2009 roku PKN ORLEN stał siępartnerem Polskiego Ruchu Olimpijskiego./ 68


Raport odpowiedzialnego biznesu5.3./ DZIałaNIa Na RZECZSPOŁECZEńSTWa/ BezpieczeństwoOd kilku lat PKN ORLEN prowadzi intensywne działaniana rzecz podniesienia poziomu szeroko rozumianegobezpieczeństwa. Ze szczególną uwagą traktowane są jednostkizawodowych i ochotniczych straży pożarnychw całym kraju, które pełnią w tym obszarze niezwykleważną rolę. Szczególne znaczenie ma wielość i różnorodnośćzadań, jakie wykonują. Warto także przypomnieć,że strażak to zawód, który od lat niezmiennie cieszy siębardzo wysokim zaufaniem społecznym.zasad bezpiecznej jazdy. W latach 2008–2009 skupiliśmysię na roli rodziców w edukowaniu dzieci w kwestii zasadbezpieczeństwa w ruchu drogowym. Głównym celemubiegłorocznej kampanii „Rodzice wzorem dla dziecka”było zwrócenie uwagi na fakt, że rodzice są pierwszymii najważniejszymi nauczycielami dla swojego dziecka.Im wcześniej dorośli zaszczepią w umysłach dzieci dobrewzory zachowań w ruchu drogowym, tym większa szansana to, że właściwe wzorce postępowań pociechy będąpowielać w przyszłości.PKN ORLEN dba nie tylko o własne bezpieczeństwo.Wielokrotnie dał wyraz troski o bezpieczeństwo zewnętrznepoprzez różne działania, w tym aktywny udziałw Syste mie Pomocy w Transporcie Materiałów Niebezpiecznych,udział w Krajowym Systemie Ratowniczo–Gaśniczym, czy finansowanie i współfinansowaniezakupów sprzętu oraz przekazywanie darowizn w postacisprzętu ppoż.Prowadzony przez PKN ORLEN program pomocydla straży pożarnych adresowany jest do zawodowychi ochotniczych jednostek straży pożarnej z terenu całegokraju. Od 2000 roku Koncern przeznaczył na ten cel jużponad 4 mln zł. Tylko w 2009 roku darowizny finansowei rzeczo we otrzymało 25 jednostek.Znakomita Zakładowa Straż Pożarna w PKN ORLENsystematycznie podwyższa swoje umiejętności. Naszemiejsce pracy jest zabezpieczone zgodnie z najwyższymiświatowymi standardami. Na orlenowskich strażakówmogą także liczyć płocczanie oraz inni, którzy znajdąsię w potrzebie./ Program „ORLEN.Bezpieczne drogi”Program jest jednym z ważnych elementów działańKoncernu promujących bezpieczeństwo, w tym przypadkubezpieczeństwo na drogach. Zapoczątkowany zostałw latach 2006–2007 akcją, która w nowatorski sposóbprzedstawiała zagrożenia wynikające z niezachowaniaBEZPIECZNE DROGIwww.orlenbezpiecznedrogi.pl/ ORLEN dla tradycji branżyOd 2004 roku działa Fundacja Muzeum PrzemysłuNaftowego i Gazowniczego im. Ignacego Łukasiewiczaw Bóbrce, ustanowiona przez PKN ORLEN, Polskie GórnictwoNaftowe i Gazownictwo Sa oraz StowarzyszenieNaukowo-Techniczne Inżynierów i Techników PrzemysłuNaftowego i Gazowniczego.Celem Fundacji działającej na terenie najstarszej na świecie,powstałej w 1854 roku kopalni ropy naftowej,jest utrzymanie Muzeum, stanowiącego obiekt unikalnyw skali światowej. Placówka m.in. gromadzi i konserwujeurządzenia dokumentujące rozwój techniki naftoweji gazowniczej. Wyjątkowe położenie obiektu, wspaniałatradycja, niezwykle oryginalne zbiory oraz bogata ofertaedukacyjna sprawiają, że Muzeum jest chętnie odwiedzaneprzez uczniów, studentów, turystów poszukujących miejscoryginalnych, gdzie historia splata się z nowoczesnością./ 69


Odpowiedzialność wobec środowiska i otoczenia społecznego/ ORLEN lokalnieZ naturalnych względów gros działań o charakterzespołecznym PKN ORLEN prowadzi w Płocku. HistoriaSpółki od ponad 50 lat nieodłącznie splata się z historiątego miasta, a losy wielu rodzin od pokoleń łączą sięz funkcjonowaniem Zakładu Produkcyjnego. Czynimywszystko, aby być niezawodnym i dobrym sąsiadem orazcenionym partnerem lokalnej społeczności.Od 2002 roku uczestniczymy w projekcie partnerstwamiędzysektorowego. Projekt ewoluuje i systematycznie sięrozwija. Jego koordynatorem jest powołana w 2005 rokuFundacja „Fundusz Grantowy dla Płocka”, której Koncernjest jednym z założycieli i fundatorów. Wspiera onam.in.: inicjatywy na rzecz podwyższania wykształceniapłocczan, przeciw działania wykluczeniu społecznemui ekonomicznemu, podnoszenia bezpieczeństwa, poprawystanu ochrony oraz promocji zdrowia. Co istotne,prowadzi także działania edukacyjne.Już od lat wspólnie z płocczanami świętujemy Dzień Chemika,któremu towarzyszą Dni Historii Płocka. Z boga tejoferty kulturalnej, sportowej, edukacyjnej, rozrywkowejkorzystają pracownicy z rodzinami oraz wszyscy zainteresowani.Podczas święta chemików, mieszkańcy miastamają także możliwość zwiedzenia Zakładu Produkcyjnegow Płocku.Wspieramy działania na rzecz zachowania pamięci o wybitnychpłocczanach, którzy tworzyli historię tego miasta.Koncern współfinansował budowę pomnika – ławeczkiDruha Wacława Milke. Postaci wyjątkowej, uważanejza najwybitniejszego i najbardziej zasłużonego przedstawicielapłockiego życia kulturalnego. Druch Milke byłnestorem i czynnym animatorem życia kulturalnego, twórcąDni Historii Płocka, inicjatorem Dzwonu Pokoju, wielkimpatriotą, niezwykle prawym i skromnym człowiekiem, którydo końca swego życia rozsławiał Płock w kraju i pozagra nicami. To także twórca i wieloletni kierownik artystycznyHarcerskiego Zespołu Pieśni i Tańca „Dzieci Płocka”.W ubiegłym roku, dzięki pomocy PKN ORLEN, wzbogaciłysię zbiory Muzeum Mazowieckiego w Płocku. Koncern,wraz z samorządem województwa mazowieckiego, zakupiłjeden z najlepszych autoportretów Jacka Malczewskiego.Identyfikujemy problemy, które dla mieszkańców Płockasą najważniejsze. Dlatego tak konsekwentnie wspieramydziałania na rzecz podwyższania poziomu opiekimedycznej w tym mieście. W ciągu ostatnich pięciu latKoncern i jego Fundacja wsparły Wojewódzki SzpitalZespolony w Płocku kwotą prawie 4,5 mln zł. Ostatnimwspólnym przedsięwzięciem, które właśnie nabierareal nego kształtu, jest utworzenie stanowisk intensywnejopieki medycznej w Wojewódzkim Szpitalu Zespolonymw Płocku. W 2009 roku Fundacja – ORLEN Dar Sercasfinansowała, adresowany do wszystkich mieszkańcówPłocka, program diagnostyki schorzeń kręgosłupa. Dziękitej inicjatywie kolejki do badań rezonansem magnetycznymuległy skróceniu.PKN ORLEN od lat przekazuje także unikatową darowiznęrzeczową, jaką jest ciekły azot. To cenny dar dla placówekmedycznych i naukowych. Z uwagi na trudnościtechniczne związane z przekazywaniem tego rodzaju darowiznyKoncern traktuje ją jako wyjątkową i obdarowujewyłącznie wybrane placówki z Płocka i regionu, którychdziałanie ma istotne znaczenie dla społeczności lokalnej.Z podobną życzliwością spotyka się płocka i mazowieckapolicja, którą orlenowska Fundacja wspiera zarówno finansowo,jak i darowiznami rzeczowymi, głównie są to samochodyi komputery. Ważnym aspektem tej współpracyjest edukacja, szczególnie dzieci i młodzieży, czy udziałwe wspólnych akcjach. Ostania z nich „Zebra w paski teżma odblaski” zachęca do używania elementów odblaskowych.Wszystkim tym działaniom przyświeca troska Koncernuo zdrowie, bezpieczeństwo i poprawę jakości życiamieszkańców Płocka./ 70


Raport odpowiedzialnego biznesu/ Najważniejsze nagrody i wyróżnieniaprzyznane PKN ORLEN w 2009 roku• Marka ORLEN uznana najcenniejszą polską markąw zorganizowanym przez dziennik „Rzeczpospolita”– „Rankingu Najcenniejszych Polskich MarekMARQA 2009”.• Dwa wyróżnienia dla Raportu Społecznego PKN ORLENw konkursie „Raporty Społeczne 2009” zorganizowanymprzez Forum Odpowiedzialnego Biznesu.• 1. miejsce w kategorii „Przyjazność, Branża, Przemysł”V edycji Ogólnopolskiego rankingu pracodawcówKOMPAS.• 3. miejsce w plebiscycie „Pracodawca dla Inżyniera”.• Wyróżnienie „Lider Branży: paliwa i oleje” w badaniu„Universum Student Survey 2009”.• Nagroda „Best Investor Relations in Poland 2009”za najlepsze relacje inwestorkie w konkursie organizowanymprzez IR Magazine.• „Laur Królowej Sportu” w kategorii „Sponsor” przyznanyprzez Polski Związek Lekkiej Atletyki.• „Laur Konsumenta” i statuetka „Budowniczy RynkuFlotowego” jako wyraz uznania konsumentów i środowiskabranżowego dla działalności PKN ORLEN.• Tytuł „Produkt Flotowy Roku” dla kart flotowych w ogólnopolskimplebiscycie Fleet awards 2009 organizowanymprzez Magazyn Flota oraz Fleet Management InstitutCentral-Eastern Europe.• 1. miejsce w rankingu WarsawScan w kategorii stroninternetowych poświęconych relacjom inwestorskim.• ORLEN Team na podium Rajdu Dakar: Jakub Przygoński– 11. miejsce, Jacek Czachor – 20. miejsce, a załogasamochodowa Hołowczyc/Fortin – 5. miejsce w klasyfikacjigeneralnej.• Sukcesy motocyklistów ORLEN Team: Jakub Przygoński– 2. miejsce, Jacek Czachor – 3. miejsce w MistrzostwachŚwiata FIM.• Prestiżowa nagroda abu Dhabi Spirit of the Rally dla załogiORLEN Team: Krzysztof Hołowczyc i Łukasz Kurzejawyróżnieni za znakomitą jazdę i bardzo dobry wyniksportowy podczas ORLEN Platinum 66. Rajdu Polski,ósmej eliminacji Rajdowych Mistrzostw Świata (WRC).• Wyróżnienie dla ORLEN MONSTER JAM w konkursieGolden Arrow w kategorii „event marketing”./ 71


Raport odpowiedzialnego biznesu/ Certyfikaty posiadane przez PKN ORLENpotwierdzające zgodność z wymaganiamiprzyjętych standardów• Certyfikat Systemu Zarządzania Jakością– ISO 9001:2000• Certyfikat Systemu Zarządzania Środowiskowego– ISO 14001:2004• Certyfikat Systemu Zarządzania Bezpieczeństwemi Higieną Pracy – PN-N-18001:2004• Certyfikat Systemu Zarządzania Jakością– AQAP 2120:2003• Certyfikat Systemu Zarządzania BezpieczeństwemInformacji – PN-I-07799-2:2005/ Indeks adresów internetowych zawartychw Raporciewww.orlen.pl(Polski Koncern Naftowy ORLEN)www.raportroczny.pl(Raport Roczny PKN ORLEN)www.darserca.pl(Fundacja ORLEN – Dar Serca)www.funduszgrantowy.plock.eu(Fundacja „Fundusz Grantowy dla Płocka”)www.funduszgrantowy.pl(Stowarzyszenie „Fundusz Grantowy Dobrego Sąsiedztwadla Ostrowa Wielkopolskiego”)www.orlenbezpiecznedrogi.pl(ORLEN.Bezpieczne drogi)www.bobrka.pl(Fundacja Muzeum Przemysłu Naftowego i Gazowniczegoim. Ignacego Łukasiewicza w Bóbrce)www.pppt.pl(Płocki Park Przemysłowo–Technologiczny)www.globalreporting.org(Global Reporting Initiative)www.peregrinus.pl(Stowarzyszenie na Rzecz Dzikich Zwierząt „SOKÓŁ”)www.unglobalcompact.org(United Nations Global Compact)/ 72


Raport odpowiedzialnego biznesu/ Indeks wskaźników GRIWskaźnikStrategia i analizaNumer strony1.1 51.2 5, 11, 27Profil organizacyjny2.1 52.2 14–152.3 82.4 9, 742.5 92.6 202.7 8–92.8 10,182.9 202.10 71Parametry raportu3.1 113.2 113.3 113.4 74Zakres i zasięg raportu3.5 113.6 8–9, 113.7 8, 113.8 83.9 113.10 113.11 11Indeks treści GRI3.12 73Weryfikacja3.13 11Nadzór4.1 24–264.2 244.3 244.4 22, 30–314.5 244.6 24–254.7 264.8 8, 30–314.9 24–264.10 24–26Zaangażowanie w inicjatywy zewnętrzne4.11 274.12 8, 25–26, 57–584.13 67-684.14 114.15 114.16 114.1711–12, 19, 21, 37, 40,66–67WskaźnikWskaźniki ekonomiczneNumer stronyEC1 10EC2 66EC5 37EC6 47EC7 35EC8 68–70EC9 8, 47Wskaźniki środowiskoweEN1 10, 51EN3 51EN4 51EN8 58–59EN9 58EN10 58EN11 56EN12 56EN15 56EN16 59EN20 60EN21 63EN22 64EN23 64EN24 64EN26 51–53, 63–65EN28 64EN30 65Wskaźniki w zakresie praktyk dotyczących zatrudnieniai godnej pracyLA1 35LA3 38–41LA4 35LA5 35LA6 43LA7 42LA9 43LA10 35–36LA11 36Wskaźniki w zakresie respektowania praw człowiekaHR1 47HR4 31HR8 37Wskaźniki społeczneSO3 30–31SO6 68Wskaźniki w zakresie odpowiedzialności za produktPR5 46PR8 46/ 73


Raport odpowiedzialnego biznesu/ Dane teleadresowePolski Koncern Naftowy ORLEN Spółka akcyjnaul. Chemików 7, 09–411 PłockCentrala:tel.: 24/365 00 00, fax: 24/365 40 40www.orlen.plBiuro w Warszawie:Warsaw Trade Towerul. Chłodna 51, 00–867 WarszawaCentrala:tel.: 22/695 35 50, fax: 22/695 35 17Zespół ds. Społecznej Odpowiedzialności Biznesu:Barbara Tęcza, Kierownik Zespołutel.: 22/695 35 92, fax: 22/695 34 70e-mail: barbara.tecza@orlen.plRzecznik ds. Etyki:tel.: 24/365 33 02, fax: 24/365 53 12e-mail: rzeczniketyki@orlen.plBiuro Prasowe w Płocku:Beata Karpińskatel.: 24/365 41 50, fax: 24/365 56 13e-mail: media@orlen.plCertyfikaty papieru ekologicznego Cyclus Offset:BLUE aNGEL – Błękitny anioł,to oficjalna ekoetykieta Niemiec.Stosowana w zakresie wyrobówpapierniczych Blue angel, stosowanawyłącznie do wyrobów wyprodukowanychw 100% z włókienwtórnych. Definiuje kryteria w zakresiejakości wykorzystanych środkówchemicznych i papieru z odzysku.NAPM Recycled – wprowadzonyprzez National association of PaperMerchants (Krajowe StowarzyszenieDystrybutorów Papieru), oznaczawłaściwości papieru i tektury, któremuszą być produkowane przynajmniejw 50%, 75% lub 100% z makulaturytekturowej lub papieroweji nie zawierają żadnych odpadówprodukcyjnych.NORDIC SWAN – Nordycki Łabędź,wprowadzony przez NordicCouncil of Ministers (NordyckąRa dę Ministrów), to ekoetykietastosowana zarówno do wyrobówwyprodukowanych z włókienpierwotnych, jak i wtórnych. Definiujekryteria w zakresie emisjizanieczyszczeń, zużycia energii,pochodzenia surowców oraz konkretnychzwiązków chemicznych.EU FLOWER – to oficjalna etykietaUnii Europejskiej, która stosowanajest zarówno do wyrobówwyprodukowanych z włókienpierwotnych, jak i wtórnych. Definiujekryteria w zakresie emisjizanieczyszczeń, zużycia energii,pochodzenia surowców oraz konkretnychzwiązków chemicznych./ 74

More magazines by this user
Similar magazines