metody, formy i programy kształcenia - E-mentor

e.mentor.edu.pl

metody, formy i programy kształcenia - E-mentor

Ewolucja języka edukacji zdalnejwy już dawno zmierza w podobnym kierunku, choćnie posługuje się technicznymi środkami przekazu.Języki migowy i internetowy można więc traktowaćjako próby stworzenia wizualnego odwzorowaniakomunikacji dźwiękowej.Znaczenie wyrazów to taki obszar zmian językowych,który budzi zapewne najmniej zastrzeżeń.Powszechna jest bowiem świadomość koniecznościrozwoju zasobów leksykalnych języka, zwłaszczaw okresie burzliwych zmian cywilizacyjnych. Nie powinnywięc dziwić tendencje do poszerzania zasobówjęzykowych o nowe wyrazy, zmiany znaczeń wyrazówistniejących i zapożyczenia z języków obcych – w tymwypadku z języka angielskiego, który dla internetujest językiem naturalnym. W języku polskim użycieangielskich terminów odnoszących się do komputerai internetu jest niestety koniecznością. Pomimowielu prób, spolszczenie większości terminów komputerowychjest skazane na niepowodzenie. W siecipojawiają się od czasu od czasu propozycje spolszczeń,choć ich efekty są raczej komiczne (np. clicktłumaczony jako ciapnięcie lub mlaskanie, interface jakomiędzymordzie). Tworzy się pokaźna grupa żywotnychzapożyczeń. Nie należy takiej tendencji traktowaćjako zagrożenia – język, gdy ma podstawowy zasóbjednostek leksykalnych, może go spożytkować w celuszybkiego rozwoju własnego. Gdy ten proces jużruszy, może rozbudowywać i przebudowywać językkorzystając z już istniejących zasobów 14 .Ten ostatni kierunek zmian – rozbudowa językaprzez zapożyczenia jest szczególnym zjawiskiem dostrzeganymw e-edukacji. Ujawnia się ono w sytuacji,gdy uczestnicy procesu kształcenia z różnych przyczynwymagają szczegółowych instrukcji (a takie sytuacjedość często się zdarzają). Język instrukcji ma za zadanienazwać zjawiska oraz procedury, a to staje sięimpulsem do rozwoju. Instrukcja ustna (niewzbogaconademonstracją) jest sama w sobie trudna, instrukcjapisemna w sieci, obciążona terminologią techniczną,wielokrotnie trudniejsza. A trzeba pamiętać, że warunkujeefektywność działań edukacyjnych.Innym niepokojącym zjawiskiem, staje się prymitywizacjajęzyka. Elegancja w języku pisanym,zasady kompozycji tekstu nabyte w szkole tu już nieobowiązują. Pisze się prosto – przenosi się do zapisujęzyk mówiony z całą jego przypadkowością, wtrętami,powtórzeniami. Wręcz do dobrego tonu należypomijanie znaków diakrytycznych i literówek. Lekkąręką wpisuje się słowa niecenzuralne. Odnotowujesię większą swobodę w posługiwaniu się słowemi większą ekspresję emocjonalną na granicy agresji– nazwano to zjawisko „sieciowym płomieniem” 15 . Jestto tym łatwiejsze, że uczestnik kontaktu nie zawszewystępuje we własnym imieniu.PodsumowanieEwolucją języka rządzą stałe zasady, z których dwiesą szczególnie ważne 16 :1. Zmiany są jednokierunkowe. Język rozwija sięwzdłuż osi czasu, w prądzie, który sam wytwarza 17 .Zmiany językowe zachodzą zawsze w kierunkurozwoju;2. Więcej tego samego. Każdy język ma tendencję dopowtarzania i poszerzania własnych wzorców.Język internetu dojrzewa z upływem czasu, ewoluujezgodnie ze ścierającymi się tendencjami do wzbogacaniai upraszczania. Wchłania on określenia nowe, wytwarzanowe struktury, które lepiej niż dotychczasowe służąporozumieniu. Jednocześnie język internetu redukujeformy zbyt długie i czasochłonne, rezygnując z elegancjina rzecz praktycyzmu. Jednak zawsze można liczyć na to,że język, jako twór żywy, posiada struktury i hierarchie,które są głównym czynnikiem trzymającym język w ryzach.Zapobiegają one niekontrolowanemu rozwojowiprowadzącemu do utraty nośności informacyjnej 18 i wymknięciusię języka spod kontroli kulturowej. Istniejewięc zupełnie realna perspektywa, że będzie on dobrzespełniał swoją funkcję głównego narzędzia komunikacjiedukacyjnej i komunikacji w ogóle.BibliografiaJ. Aitchinson, Ziarna mowy, PIW, Warszawa 2002.A.J. Holmes, An Introduction to Sociolinguistics, Longman,Londyn 1992.R. Jakobson, W poszukiwaniu istoty języka. Wybór pism,M.R. Mayenowa (red. nauk.), PIW, Warszawa 1989.S. Juszczyk, Edukacja na odległość, kodyfikacja regułi procesów, Adam Marszałek, Toruń 2002.S. Juszczyk, Komunikacja człowieka z mediami, [w:]J. Gajda, S. Juszczyk, B. Siemieniecki, K. Wenta (red.),Edukacja medialna, Adam Marszałek, Toruń 2002.M.L. Knapp, J.A. Hall, Komunikacja niewerbalnaw interakcjach międzyludzkich, Wydawnictwo Astrum,Wrocław 2000.J.A. Komeński, Pisma wybrane, B. Suchodolski (red. nauk.),Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław 1964.I. Kurcz, Język i komunikacja, [w:] J. Strelau (red.), Psychologia.Podręcznik akademicki, GWP, Gdańsk 2003.K. Ożóg, Ustna odmiana języka ogólnego, [w:] J. Bartmiński,Encyklopedia kultury polskiej XX wieku, t. 2, Wrocław1993.E. Sapir, Kultura, język, osobowość. Wybrane eseje, PIW,Warszawa 1978.B. Szlachta, Słownik społeczny, Wydawnictwo WAM,Kraków 2004.J. Suler, Psychology of cyberspace, [za:] H. Wawrzynowicz,Obywatele sieci – tworzenie społeczności, [w:]P. Waśko, M. Wrońska, A. Zduniak (red.), Polski systemedukacji po reformie 1999 roku, Dom Wydawniczy Elipsa,Poznań-Warszawa 2005.14Tamże, s. 206.15S. Juszczyk, dz. cyt., s. 224.16Tamże, s. 280–281.17E. Sapir, Kultura, język, osobowość. Wybrane eseje, PIW, Warszawa 1978, s. 58.18J. Aitchinson, dz. cyt., s. 258.październik 2005 39