EFHMERIDA_PAGES_11_4

Marina2016

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ

"ΝΕΑ ΠΑΙΔΕΙΑ"

www.neadaideia.gr

MAΪΟΣ

2016

ΟΜΙΛΟΣ

ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΙΑΣ

& ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗΣ

weeklypaideia.blogspot.com

ΠΑΙΔΟ...ΓΡΑΦΗΜΑΤΑ

Η συντακτική ομάδα σάς καλωσορίζει στο ολόφρεσκο πρώτο τεύχος

της εφημερίδας μας με τίτλο “Παιδο…γραφήματα”.

Η εφημερίδα υπήρξε για μας αφορμή δημιουργίας και έγινε το μέσο για να εκφράσουμε τους

προβληματισμούς και τις απόψεις μας, τα συναισθήματα και τις ανησυχίες μας σχετικά με

διάφορα θέματα που απασχολούν εμάς και τους συνομήλικούς μας. Όλοι μαζί με ενθουσιασμό,

σκέψη, φαντασία και δημιουργικότητα συνεργαστήκαμε και δουλέψαμε σκληρά, υπό την

καθοδήγηση των καθηγητριών μας, κaς Αγγελάκου Ελένης και κaς Παπαγεωργίου Κωνσταντίνας,

ώστε να έχουμε το καλύτερο δυνατό αποτέλεσμα. Επιθυμία μας είναι να ανιχνεύσετε στις σελίδες

της διάφορα θέματα, όπως κοινωνικά, ιστορικά, επιστημονικά, υγείας και ψυχαγωγίας,

αλλά και να διαβάσετε αφιερώματα σε μνημεία και σε περιοχές της πατρίδας μας.

Ευχόμαστε να αγκαλιάσετε την προσπάθειά μας…

Καλή σας ανάγνωση!!!

ΦΙΛΙΑ

ΒΆΙΟΣ ΜΙΧΑΛΆΚΗΣ

Μοιάζει πολύ φυσική κι αβίαστη η τάση του ανθρώπου να δημιουργεί φιλίες. Κι όντως

είναι αυθόρμητη, αλλά και απαραίτητη. Γιατί μέσω της φιλίας ανταλλάσσονται ιδέες,

απόψεις, γίνεται βαθιά αλληλεπίδραση δύο προσωπικοτήτων.

Γι αυτό το λόγο, εξαιτίας της σημασίας της, η φιλία εμφανίζεται σε όλες τις

ηλικίες. Ιδίως όμως στις μικρότερες ηλικίες, πλάι στο φαινόμενο της σύναψης

φιλιών, παρατηρείται και το εξίσου συνηθισμένο φαινόμενο της προσπάθειας

των γονιών να παρέμβουν στις φιλίες των παιδιών τους, κατά κάποιο τρόπο

να πάρουν την κατάσταση στα χέρια τους. Και εδώ αναδύεται ένα ερώτημα:

η «φυσική τάση» των γονέων να επιτηρούν τις επιλογές των παιδιών τους ως

προς τις φιλίες, πρέπει να γίνεται αποδεκτή;

Καταρχάς, να επισημάνουμε ότι τα παιδιά είναι ελεύθεροι άνθρωποι κι όχι

«καμουφλαρισμένες επεκτάσεις» των γονιών τους.

Αυτή η ελευθερία, που είναι άλλωστε και η κύρια επιδίωξη μιας σωστής

ανατροφής, δεν μπορεί παρά να εκφράζεται και μέσω της ελεύθερης

επιλογής φίλων. Εξάλλου το επιθυμητό αποτέλεσμα της ανεξαρτητοποίησης

επιτυγχάνεται μόνο μέσω της αυτόνομης λήψης αποφάσεων, χωρίς δηλαδή

την άδεια των γονέων.

Από την άλλη, είναι σίγουρο ότι μια μερίδα γονέων θα προσπαθήσει να

διεκδικήσει το «δικαίωμά της» να παρεμβαίνει στα προσωπικά των παιδιών

της με το πρόσχημα ότι τα παιδιά μπορεί να κάνουν λανθασμένες επιλογές.

Και γι αυτή την πρόφαση όμως θα πούμε το αυτονόητο. Ο σωστός γονιόςπαιδαγωγός

μπορεί να φροντίσει να διδάξει τη σωστή συμπεριφορά βαθιά

στην ψυχή των παιδιών και αυτά μετά θα αποστραφούν κάθε μη αποδεκτή

συμπεριφορά.

Παρόλα αυτά δεν πρέπει να υιοθετηθεί η άκριτη απόρριψη της στάσης των

γονιών. Οι γονείς μπορούν να επιβλέπουν τις σχέσεις των παιδιών τους και

όταν κρίνουν ότι μία κατάσταση απαιτεί επιτακτικά κάποια παρέμβαση, να

παρέμβουν ασκώντας στοργικά «βέτο».

ΓΥΡΙΣΤΕ ΣΕΛΙΔΑ ΚΑΙ ΔΙΑΒΑΣΤΕ...

2-4

ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ

ΑΠΟΨΕΩΝ

24-25

ΣΧΟΛΗ ΓΟΝΕΩΝ

5

ΠΟΙΗΜΑ

TO ΑΙΝΙΓΜΑ ΤΗΣ

ΑΣΗΜΟΥΛΑΣ

26-29

ΕΡΕΥΝΑ

6-17

ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΣΤΑ

ΜΝΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ

30-31

ΒΙΒΛΙΟΠΡΟΤΑΣΕΙΣ,

ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΣΤΑΥΡΟΛΕΞΑ

18

ΕΠΙΣΤΗΜΗ 19

ΠΛΑΝΗΤΗΣ ΓΗ

ΣΕ ΚΙΝΔΥΝΟ

32-33

ΛΙΓΟ ΓΕΛΙΟ…

ΨΥΧΑΓΩΓΙΑ

34

ΗΞΕΡΕΣ ΟΤΙ;

ΟΜΟΡΦΙΑ,

20-22

ΑΣ ΤΑΞΙΔΕΨΟΥΜΕ…

ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

35

ΣΥΝΤΑΓΕΣ

23

ΣΕΛΙΔΕΣ

ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ

36

ΛΥΣΗ ΣΤΑΥΡΟΛΕΞΟΥ,

ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗ ΟΜΑΔΑ

1


ΑΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΟ!

ΘΆΝΟΥ ΕΛΈΝΗ

- ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ

«Επίθεση στην πόλη του φωτός, το Παρίσι έπεσε», «Οι

τζιχαντιστές εισέβαλαν στο Bataclan.», «Τρόμος στο

Παρίσι: εκατόμβη νεκρών», ήταν μερικές μόνο από τις

ανακοινώσεις που συνόδευσαν το ομολογουμένως

δραματικό συμβάν της δεκάτης τρίτης Νοεμβρίου του

2015. Η χώρα που γέννησε τη σύγχρονη δημοκρατία,

η πατρίδα του Βολταίρου, του Μοντεσκιέ, του Ουγκώ,

αλλά και του Μιτεράν, η χώρα που τάχθηκε ενάντια σε

οποιαδήποτε μορφή ρατσισμού χτυπήθηκε στο κέντρο

της ανελέητα και απάνθρωπα. Η μέρα αυτή θα μείνει

χαραγμένη στη μνήμη όλων των ανθρώπων, όχι μόνο

γιατί για πρώτη φορά αισθάνθηκαν τον «ισλαμικό

εχθρό» ασφυκτικά κοντά, αλλά γιατί εκείνη τη μέρα

χάθηκαν αθώες ανθρώπινες ζωές στο όνομα της

θρησκείας και των πολιτικών συμφερόντων. Γιατί όμως

αυτές οι απώλειες να είναι σημαντικότερες από τους

καθημερινούς θανάτους με βομβιστικές επιθέσεις του

άμαχου πληθυσμού της Συρίας ή από τους πνιγμούς

των προσφύγων στα νερά του Αιγαίου; Με ποια

κριτήρια η ζωή του ενός υπερέχει της ζωής του άλλου

και ποιος είναι πραγματικά κατάλληλος για να ορίσει

αυτά τα κριτήρια; Και στο τέλος για ποια δημοκρατία

και ισότητα συζητάμε τη στιγμή που απαντάμε στην

τρομοκρατία με την τρομοκρατία, τη στιγμή που η

αξία της ανθρώπινης ζωής θυσιάζεται στο βωμό της

εξουσίας και της δύναμης;

Εν έτει 2016 θα έπρεπε να είχαμε όλοι κατανοήσει πως

δεν έχει σημασία σε ποιο μέρος του πλανήτη κατοικούμε,

ποια γλώσσα μιλάμε ή ποιους θρησκευτικούς νόμους

υπηρετούμε. Μιλάμε αδιάλειπτα για την εδραίωση

της ισότητας και για την αποδοχή της απαραίτητης

διαφορετικότητας, αγορεύουμε για το αναφαίρετο

δικαίωμα του ατόμου στην ελευθερία και τη ζωή την

ίδια ώρα που έχουμε συμβιβαστεί με την άποψη ότι

όλα αυτά δεν υπάρχει περίπτωση να μετατραπούν

από σκέψεις και ιδέες σε γεγονότα. Είμαστε τρομερά

υποκριτές όταν αυτοαποκαλούμαστε πολιτισμένοι

Ευρωπαίοι και λύνουμε τα προβλήματά μας με

άνευ προηγουμένου ωμότητες και βαρβαρότητες,

καταδικάζοντας στην εξαθλίωση χιλιάδες ανθρώπους

και παίρνοντας τα εύσημα που χαλιναγωγούμε τις

επιρροές των «αγρίων», των οποίων το χέρι εμείς

οπλίσαμε. Το οπλίσαμε στερώντας από απλούς

ανθρώπους το δικαίωμα στην ευτυχία, στην οικογένεια,

στην ανεξαρτησία. Δημιουργήσαμε ανθρώπους που

δεν έχουν απολύτως τίποτα να χάσουν, άρα και τίποτα

να φοβούνται, τίποτα να τους περιορίζει. Τους κάναμε

επικίνδυνους και τώρα αφελώς αναρωτιόμαστε «μα

υπάρχουν ακόμη άνθρωποι που πιστεύουν πως ένα

όπλο θα φέρει τη λύτρωση;» Ασφαλώς και υπάρχουν.

Όταν έχεις βάναυσα χάσει αυτό που σε καθόριζε, που

νοηματοδοτούσε την ύπαρξή σου, τότε καταφεύγεις σε

μονοπάτια που ούτε εσύ ο ίδιος δεν είχες διανοηθεί,

γιατί απλά είσαι ολοκληρωτικά απεγνωσμένος.

Εμείς στον επονομαζόμενο δυτικό κόσμο οφείλουμε

τουλάχιστον, αν δεν μπορούμε στη ζωή , να

προωθήσουμε την ισότητα στο θάνατο! Είναι καθήκον

μας να αγωνιούμε για την τύχη των προσφύγων, των

παιδιών στις εμπόλεμες ζώνες. Μπροστά στον θάνατο

κανείς δεν πρέπει να ενδιαφέρεται για την καταξίωση, το

βιοτικό επίπεδο, το κοινωνικό προφίλ. Άλλωστε όπως

και ο Θερβάντες γράφει «Όταν αφήνουμε τον κόσμο

τούτο και μας θάβουν κάτω απ’ τη γη, ο πρίγκιπας

κατέχει τόσο στενό χώρο όσο κι ο εργάτης». Αν λοιπόν

δεν είμαστε ικανοί να κατορθώσουμε την ισότητα στη

ζωή, ας την κατορθώσουμε στο θάνατο, διότι πράγματι

ό, τι συνέβη εκείνο το βράδυ σε εκείνη τη φωτεινή

πόλη ήταν τραγικό, αλλά ό, τι συμβαίνει διαρκώς στις

καταρρέουσες πόλεις και στις στενόχωρες διαλυμένες

βάρκες είναι αχαρακτήριστο!

ΆΤΟΜΑ ΜΕ ΕΙΔΙΚΈΣ ΑΝΆΓΚΕΣ

ΚΑΤΗΦΌΡΗ ΚΥΡΙΑΚΉ

Όπως όλοι γνωρίζουμε ο ρατσισμός απέναντι σε άτομα

με αναπηρίες είναι ένα συνηθισμένο φαινόμενο το

οποίο όμως έχει αρνητικές επιπτώσεις στα άτομα αυτά.

Με αφορμή την εκδήλωση που έγινε στο σχολείο μας

θα ήθελα να μιλήσω σχετικά με τις δυσκολίες που

2


ΑΠΟΨΕΩΝ

ΟΙ ΔΎΟ ΠΤΥΧΈΣ ΜΙΑΣ ΛΑΜΠΡΉΣ

ΧΏΡΑΣ

ΧΑΡΑΤΣΆΡΗ ΚΩΝΣΤΑΝΤΊΝΑ

αντιμετωπίζουν τα άτομα με ειδικές ανάγκες , οι οποίες

είναι τόσο πρακτικές όσο και κοινωνικές.

Οι άνθρωποι με αναπηρίες έρχονται αντιμέτωποι

καθημερινά με διάφορες δυσκολίες. Αρχικά,

οι περισσότεροι αντιμετωπίζουν πρόβλημα στη

μετακίνησή τους. Η κοινωνία δεν έχει σχεδιάσει

κατάλληλα τους δρόμους για να τους βοηθήσει. Έτσι

για παράδειγμα δεν υπάρχουν αρκετά πεζοδρόμια

για αναπηρικά καρότσια, ούτε ειδικά φανάρια για τους

ανθρώπους με προβλήματα όρασης. Ακόμη τα ΑΜΕΑ

δεν έχουν τη δυνατότητα να βρουν δουλειά, καθώς και

πάλι το κράτος δεν τους έχει δώσει τέτοιες ευκαιρίες.

Τα ΑΜΕΑ αντιμετωπίζουν επίσης και τον ρατσισμό

από τους άλλους καθώς πέφτουν συχνά θύματα

κοινωνικού αποκλεισμού και απομόνωσης. Δεν

έχουν τη δυνατότητα να λαμβάνουν μέρος σε πολλές

δραστηριότητες ούτε να γίνονται μέλη σε κοινωνικές

ομάδες. Όλα αυτά έχουν αρνητικές συνέπειες στην

ψυχοσύνθεσή τους διότι τους κάνουν να αισθάνονται

κατώτεροι.

Ο παραγκωνισμός τους αυτός τους οδηγεί σε

συναισθήματα όπως η θλίψη, η μοναξιά ή ακόμη και

σε θυμό. Συχνά νιώθουν άσχημα για την κατάστασή

τους και δεν έχουν αρκετή αυτοπεποίθηση. Τέλος,

αναπτύσσουν εσωστρεφή χαρακτήρα και δεν

κοινωνικοποιούνται σωστά.

Η κοινωνία μας και ακόμη και εμείς οι ίδιοι, θα πρέπει

να ευαισθητοποιηθούμε απέναντι στα άτομα με ειδικές

ανάγκες. Θα πρέπει να βοηθάμε τους ανθρώπους

αυτούς, χωρίς ωστόσο να δείχνουμε πως τους

λυπόμαστε, αλλά βλέποντας τους ως ίσους. Τέλος, θα

ήταν καλό να τους περιλαμβάνουμε στις δραστηριότητες

μας, σε όσες μπορούν να ακολουθήσουν, και να

γινόμαστε φίλοι μαζί τους.

Πρόσφατα σε μια εφημερίδα της Αμερικής

δημοσιεύτηκε ένα σκίτσο που αφορά τη χώρα μας. Στο

σκίτσο αυτό παρουσιάζεται το άγαλμα του Ποσειδώνα

να κρατάει ένα κουτί που γράφει βοήθεια. Η εικόνα

αυτή προβάλλει την Ελλάδα αρνητικά και δηλώνει τον

τρόπο με τον οποίο οι ξένες χώρες παρουσιάζουν τη

χώρα μας. Το γεγονός αυτό έχει κάποια πολύ σημαντικά

μειονεκτήματα.

Αρχικά το σκίτσο αυτό δείχνει πως η Ελλάδα είναι

μια χώρα που δεν μπορεί να σταθεί μόνη της και

που αναζητά συνεχώς βοήθεια από τα άλλη κράτη.

Παρουσιάζει μια άσχημη πλευρά της χώρας μας

προβάλλοντας έντονα τα μειονεκτήματα του λαού μας

καθώς και την οικονομική κρίση που επικρατεί. Επίσης

το σκίτσο δηλώνει με έμμεσο τρόπο ότι ο ελληνικός

λαός διαθέτει μόνο αρνητικά χαρακτηριστικά. Τέλος ,

μέσω του σκίτσου προβάλλεται ο τρόπος με τον οποίο

αντιμετωπίζουν οι υπόλοιπες χώρες την Ελλάδα. Έτσι,

διαπιστώνεται ότι οι ξένες χώρες θεωρούν την Ελλάδα

ως ένα κράτος που εξαιτίας διαφόρων γεγονότων

αρχίζει να καταρρέει.

Όμως η Ελλάδα με σκληρές θυσίες αλλά και αντλώντας

δυνάμεις από τον πολιτισμό της θα καταφέρει να

ξεπεράσει την κρίση και να αποδείξει ότι τα κακόβουλα

σχόλια των υπολοίπων χωρών δεν ισχύουν. Για να το

πετύχει αυτό υπάρχουν αρκετά πράγματα που μπορούν

να βοηθήσουν στη διαδικασία αυτή. Για παράδειγμα

η χώρα μας διαθέτει έναν λαμπρό πολιτισμό με

πλούσια ιστορία. Θα μπορούσε λοιπόν να διαφημίσει,

χωρίς υπερβολές , τα πανέμορφα μνημεία ώστε να

προσελκύσει περισσότερους τουρίστες. Επιπλέον,

προκειμένου να ξεπεραστεί η κρίση ο ελληνικός λαός

πρέπει να προσπαθήσει ώστε να βοηθήσει τη χώρα

του να αναστηθεί δημιουργώντας τις προϋποθέσεις

που προβάλλουν την πορεία της χώρας μέχρι σήμερα.

Με πολιτιστικές εκδηλώσεις στο εξωτερικό αλλά και

μέσα στην Ελλάδα, θεατρικές παραστάσεις, ημερίδες,

συζητήσεις θα καταφέρει να συγκινήσει τους άλλους

λαούς ,ώστε να αλλάξουν γνώμη για την Ελλάδα.

Επομένως η Ελλάδα διανύει μια δύσκολη περίοδο.

Όμως, με πολλές προσπάθειες θα καταφέρει να σταθεί

στα πόδια της και να προσπεράσει την κρίση που την

έχει καταβάλει.

3


- ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΑΠΟΨΕΩΝ

4

Η ΖΩΗ ΕΝΟΣ ΕΦΗΒΟΥ: ΜΟΝΟ

ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ Ή ΟΧΙ;

ΚΟΎΤΡΑ ΦΑΝΉ-ΠΟΛΥΞΈΝΗ

Όλοι οι άνθρωποι ανεξαρτήτως ηλικίας αντιμετωπίζουν

μικρά ή μεγάλα προβλήματα στην καθημερινή τους

ζωή. Ωστόσο οι έφηβοι οι οποίοι είναι σε μια πολύ

τρυφερή ηλικία, αντιμετωπίζουν κατά τη γνώμη μου

σπουδαιότερα προβλήματα τα οποία οφείλονται

συνήθως στο γενικότερο περιβάλλον στο οποίο ζουν

και μεγαλώνουν. Όμως τι είδους προβλήματα είναι

αυτά; Οι γονείς μπορούν να βοηθήσουν τα παιδιά τους

και με ποιους τρόπους;

Σύμφωνα με έρευνες οι περισσότεροι έφηβοι έχουν

άγχος με τους βαθμούς τους στο σχολείο. Λόγω

των χαμηλών ενδεχομένως βαθμών, οι γονείς

απογοητεύονται, θυμώνουν και αναγκάζουν τα παιδιά

τους να μελετούν ολοένα και περισσότερο. Σε αυτή

την περίπτωση βέβαια υπάρχει και ένας ακόμη πιο

διαδεδομένος τρόπος διαπαιδαγώγησης: Η αφαίρεση

ηλεκτρονικών συσκευών ή η απαγόρευση εξόδου

από το σπίτι.

Επιπλέον, τα τελευταία χρόνια το πρόβλημα του

σχολικού εκφοβισμού λαμβάνει τεράστιες διαστάσεις

Οι έφηβοι χωρίζονται σε κλίκες ανάλογα με το τι

φοράει ο καθένας, από πού κατάγεται, τι βαθμούς

έχει. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα να απομονώνονται

κάποια παιδιά και να μην έχουν παρέες, κάτι που

φυσικά έχει αρνητικές επιπτώσεις στη ψυχολογία τους.

Αυτά τα παιδιά λοιπόν κλείνονται στον εαυτό τους, δεν

ανοίγονται ούτε στους γονείς τους και δέχονται χωρίς το

παραμικρό παράπονο τη λεκτική ίσως και τη σωματική

βία που ασκείται επάνω τους.

Ένα άλλο πρόβλημα που απασχολεί τους νέους

είναι η έλλειψη ελεύθερου χρόνου. Οι υποχρεώσεις

του σχολείου επιβάλλουν στα παιδιά τρίωρο ή

τετράωρο διάβασμα στο σπίτι. Θέλοντας να κάνουν

και τις εξωσχολικές δραστηριότητες, κουράζονται πολύ

περισσότερο από το κανονικό κι έτσι τα Σαββατοκύριακα

φαίνονται σαν οάσεις μέσα στην έρημο.

Οι γονείς πρέπει σε όλη τη διάρκεια της ηλικίας αυτής

να σταθούν δίπλα στο παιδί τους και να το βοηθήσουν.

Όταν υπάρχει πρόβλημα με τη βαθμολογία, τότε οι

λύσεις είναι αρκετές. Καταρχάς η τιμωρία δε βοηθάει

καθόλου, αντιθέτως το παιδί πεισμώνει ακόμη

περισσότερο κι από αντίδραση και μόνο συνεχίζει

στην ίδια γραμμή πλεύσης. Ο καλός γονιός είναι

ανάγκη να συζητήσει με το παιδί του, να καταλάβει πού

έχει αδυναμία κι αναλόγως να κινηθεί. Οι γονείς θα

μπορούν να βοηθήσουν, ώστε το παιδί με απλό τρόπο

να καταλάβει ότι πρέπει να βελτιωθεί κυρίως για το

δικό του καλό

Το πρόβλημα του εκφοβισμού ωστόσο είναι πολύ

σοβαρότερο. Οι γονείς θα πρέπει να κάνουν το παιδί

τους να νιώσει οικειότητα και ασφάλεια έτσι ώστε να

μπορεί να μοιραστεί μαζί τους το πρόβλημα που το

βαραίνει, αφού ο εκφοβισμός είναι μια κατάσταση η

οποία δεν είναι εύκολα διαχειρίσιμη. Αν το παιδί μιλήσει,

οι γονείς θα το συμβουλεύσουν για το τι πρέπει να κάνει

και ο ίδιος ο έφηβος θα κατανοήσει ότι πλέον μαζί του

έχει δύο συμμάχους οι οποίοι δεν θα το προδώσουν

ποτέ. Όσο για το πρόβλημα του χρόνου, οι γονείς θα

πρέπει σε συνεργασία με το παιδί τους να οργανώσουν

το εβδομαδιαίο πρόγραμμα διαβάσματος και οι ίδιοι

να συμβάλουν στην προσπάθειά του, είτε βοηθώντας

το όπου έχει δυσκολίες, είτε ενθαρρύνοντάς το και

δίνοντάς του κουράγιο και δύναμη.

Επομένως, παρόλη τη βαριά καθημερινότητα την

οποία περνούν όλοι οι έφηβοι και τα προβλήματα

που ίσως συναντήσουν, πάντα δίπλα τους θα είναι οι

γονείς τους. Αν κι εκείνοι από την πλευρά τους κάνουν

το σωστό τότε οι δυσκολίες θα εξαφανιστούν και η

ζωή γενικότερα θα είναι πιο εύκολη. Άλλωστε αν σε

μια δύσκολη στιγμή δεν βοηθούσαν οι γονείς μας, τότε

ποιος άλλος θα ήταν στο πλάι μας;


- ΤΟ ΑΊΝΙΓΜΑ ΤΗΣ ΑΣΗΜΟΎΛΑΣ

ΧΡΗΣΤΟΣ ΣΚΙΑΔΑΡΕΣΗΣ

μέλος της Εταιρείας Ελλήνων Λογοτεχνών, φιλόλογος,

απόφοιτος μεταπτυχιακού της Ιστορίας της Φιλοσοφίας.

Ιππότες και μαρκήσιοι, κόμητες κι αρχοντάδες,

Χριστιανοί, Μωαμεθανοί, Ινδοί κι ειδωλολάτρες,

διέσχισαν απέραντες ερήμους να σε βρούνε,

αμμουδερούς γυμνότοπους που πόδια δεν πατούνε.

Ποθώντας ν’ αποθέσουνε στα πόδια σου το βιος τους,

αψήφησαν το θάνατο, τα πλούτη, το Θεό τους.

Τα ξίφη διασταύρωσαν μ’ ορδές από φονιάδες,

κακούς ανθρώπους, λήσταρχους, δεινούς πορτοφολάδες.

Φιστίκια και αμύγδαλα, κρασί, χουρμά και στάρι,

μπαχαρικά, υφάσματα κι αλατισμένο ψάρι,

μετέφεραν σε δέματα για να σου τ’ αποδώσουν,

χρυσάφι, ασήμι και χαλκό κι όσα δε φανταζόσουν.

Λυσσομανούσαν κι έδερναν πυρακτωμένοι ανέμοι.

Χόρτα και φύλλα ξέραινε ένα καυτό μελτέμι.

Μέρες και νύχτες κάλπαζαν χωρίς νερό να πιούνε,

χωρίς να ξέρουν αν ξανά τον ήλιο θα τον δούνε.

Όλο το βράδυ χάραζαν σε πέτρες τ’ όνομά σου

κι ύστερα πλαταγίζανε στα σκοτεινά νερά σου.

Όμως κανείς δεν ξύπνησε πρωί με τη δροσούλα,

γιατί κανείς δεν μάντεψε το όνομα «Ασημούλα».

Ώσπου μια μέρα φτάσανε ως την Αχερουσία,

που φήμη τη συνόδευε πως ζούσε μια οσία,

μια καστανόξανθη ξωθιά, θαλασσινή γοργόνα,

με μάτια γκριζοπράσινα, με βλέμμα όλο χρώμα,

να μη τα βρω κοντάσας.

«Αν θέλετε, αποκρίθηκες, να με υπανδρευτείτε,

πρέπει σ’ ετούτα τα νερά τα κρύα να λουστείτε.

Πρέπει να ξεπεζέψετε όλα τα υπάρχοντά σας,

να μη τα βρω στο πλάι σας, να μην τα βρω κοντά σας.

Για να με κατακτήσετε, πρέπει να με ποθείτε.

Με το μικρό μου όνομα να μου αποκριθείτε.

Είμαι κομμάτι μέταλλο, είμαι στιλπνή στο χρώμα,

μέχρι και σε τετράδραχμο έχω κοπεί ακόμα».

5


ΜΝΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ

ΤΟ ΘΈΑΤΡΟ ΤΗΣ ΑΡΧΑΊΑΣ ΔΩΔΏΝΗΣ

ΕΥΣΤΡΑΤΙΟΣ ΚΕΡΑΔΙΝΙΔΗΣ

ΑΡΧΑΙΑ ΜΕΣΣΗΝΗ

ΝΙΚΉΤΑΣ ΜΑΛΛΙΑΡΌΣ

6

Το θέατρο της Δωδώνης είναι από τα μεγαλύτερα και

καλύτερα σωζόμενα αρχαία ελληνικά θέατρα, με

χωρητικότητα περίπου 18.000 ατόμων. Κατασκευάσθηκε

τον 3ο π.Χ. αιώνα, στο πλαίσιο του φιλόδοξου οικοδομικού

προγράμματος που πραγματοποίησε ο Πύρρος, βασιλιάς της

Ηπείρου, προκειμένου να αναμορφώσει το πανελλήνιο ιερό

και να του δώσει μνημειακό χαρακτήρα. Το τεράστιο κοίλο

του θεάτρου διαμορφώθηκε σε φυσική κοιλότητα στους

πρόποδες του όρους Τόμαρος. Επειδή ήταν μεγαλύτερο σε

διαστάσεις, δημιουργήθηκε επίχωση, την οποία συγκρατούσαν

αναλημματικοί τοίχοι, κτισμένοι κατά το ισοδομικό σύστημα και

ενισχυμένοι με έξι πύργους, που προσδίδουν στην πρόσοψη

του θεάτρου μνημειακό χαρακτήρα. Το κοίλο χωριζόταν με

τέσσερις οριζόντιους διαδρόμους σε τρία τμήματα (19 σειρές

εδωλίων το κάτω, 15 το μεσαίο και 21 το επάνω) και με δέκα

κλίμακες σε εννέα κερκίδες. Η κατώτερη σειρά εδωλίων ήταν

η λεγόμενη προεδρία, είχε λίθινα καθίσματα και προοριζόταν

για τα επίσημα ή τιμώμενα πρόσωπα. Η σκηνή του θεάτρου

ήταν διώροφο, ορθογώνιο κτήριο με ισοδομική τοιχοποιία

και διαστάσεις 31,20 x 9,10 μ. Στις άκρες του υπήρχαν

δύο τετράγωνες αίθουσες, τα παρασκήνια. Το θέατρο

καταστράφηκε και επισκευάστηκε δυο φορές. Την πρώτη

φορά το κατέστρεψαν οι Αιτωλοί με τον βασιλιά Δωρίμαχο

το 219 π.Χ., αλλά την επόμενη χρονιά ο βασιλιάς Φίλιππος Ε’

της Μακεδονίας άρχισε τις επισκευές. Το 167 π.Χ., ο Ρωμαίος

στρατηγός Αιμίλιος Παύλος το κατέστρεψε ξανά ώσπου το 31

π.Χ. το επισκεύασε πάλι ο Ρωμαίος Αυτοκράτορας Οκταβιανός

Αύγουστος για να χρησιμοποιηθεί ως αρένα για θηριομαχίες

από τους Ρωμαίους. Ο τοίχος που υπάρχει μπροστά από τα

πρώτα καθίσματα χτίστηκε αυτή την εποχή για την προστασία

των θεατών από τα θηρία. Το μνημείο ανασκάφηκε αρχικά

από τον αρχαιολόγο Κ. Καραπάνο, το 1875-1878. Αργότερα,

ερεύνησαν το χώρο ο καθηγητής αρχαιολογίας Δ. Ευαγγελίδης

με τον Σ. Δάκαρη (1929-1932), οι οποίοι συνέχισαν την

ανασκαφική τους δραστηριότητα μετά το Β΄ Παγκόσμιο

Πόλεμο, συμβάλλοντας και στην αναστήλωση του θεάτρου.

Η πόλη ιδρύθηκε το χειμώνα του 370 π.Χ.-369 π.χ. από το Θηβαίο

στρατηγό Επαμεινώνδα, μετά τη νίκη του επί των Σπαρτιατών

στη μάχη των Λεύκτρων και την εισβολή του στη Λακωνία. Ο

Επαμεινώνδας απελευθέρωσε τη Μεσσηνία από τη σπαρτιατική

επιρροή και επέλεξε τους πρόποδες του όρους Ιθώμη για να χτίσει

την πρωτεύουσα των ελεύθερων Μεσσηνίων. Χτίστηκε σχεδόν

ταυτόχρονα με την αρκαδική Μεγαλόπολη, ώστε να αποκλειστεί

η Σπάρτη από εχθρικά κράτη και να εκλείψει η επιρροή της έξω

από τη Λακωνική.

Η επιλογή της θέσης της πόλης έγινε μετά από υποτιθέμενη

θαυματουργή αποκάλυψη της θέσης της διαθήκης του Μεσσήνιου

ήρωα Αριστομένη και με τη βοήθεια ιερέων και μάντεων. Η

πόλη ονομάστηκε από τη μυθική βασίλισσα Μεσσήνη, κόρη του

βασιλιά του Άργους Τριόπα. Έτσι ξεκίνησε το χτίσιμο του τείχους,

μετά από θυσίες των συμμάχων προς τους τοπικούς θεούς και

ήρωες, και υπό τη συνοδεία βοιωτικών και αργείτικων αυλών .

Η πόλη παρέμεινε το πολιτιστικό κέντρο της Μεσσηνίας μέχρι το

395, όταν η επιδρομή των Γότθων του Αλάριχου υποτίθεται πως

έδωσε το αποφασιστικό πλήγμα στην πόλη.

Τότε οι λιγοστοί πια κάτοικοί της θα άρχισαν να εγκαθίστανται σε

ασφαλέστερους οικισμούς

και η θέση να ερημώνεται.

Το τείχος που περιέβαλλε τη Μεσσήνη είναι εξαιρετικά μεγάλου

μήκους (περίμετρος 9 χλμ.) και στην εποχή του Παυσανία ήταν

ήδη εξ’ ολοκλήρου λίθινο, πράγμα που του προκάλεσε μεγάλη

έκπληξη καθώς συνηθιζόταν η πλίθινη ανωδομή. Είχε δύο

μνημειακές πύλες, την Αρκαδική (ή πύλη της Μεγαλόπολης) και τη

Λακωνική. Σε τακτά διαστήματα ήταν ενισχυμένο με διώροφους

λίθινους τετράγωνους και στρογγυλούς πύργους. Σήμερα

διατηρείται καλύτερα στη βόρεια πλευρά του, εκατέρωθεν της

Αρκαδικής πύλης. Από τα διατηρημένα μέρη και τα θεμέλια

μπορεί κανείς να προσδιορίσει όλη σχεδόν τη γραμμή που

ακολουθεί το τείχος.

Όλα τα οικοδομήματα της Μεσσήνης έχουν τον ίδιο προσανατολισμό

και εντάσσονται στον πολεοδομικό κάνναβο που δημιουργείται

από οριζόντιους (με κατεύθυνση Ανατολή-Δύση) και κάθετους

(με κατεύθυνση Βορρά-Νότο) δρόμους. Το πολεοδομικό αυτό

σύστημα είναι γνωστό ως ιπποδάμειο, από τον αρχικό εμπνευστή και

δημιουργό του αρχιτέκτονα, πολεοδόμο, γεωμέτρη και αστρονόμο

του 5ου αιώνα π.χ., τον Ιππόδαμο από τη Μίλητο.


ΚΩΣ ΠΑΛΑΙΟΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΉ ΒΑΣΙΛΙΚΉ

ΑΓΊΟΥ ΣΤΕΦΆΝΟΥ

ΚΑΤΗΦΌΡΗ ΚΥΡΙΑΚΉ

Στις αρχές του 4ου μ.Χ. αιώνα, με το διάταγμα των Μεδιολάνων

(313 μ.Χ.) η χριστιανική πίστη κηρύχτηκε ελεύθερη και ισότιμη

με τις άλλες γνωστές τότε θρησκείες. Το κλίμα θριάμβου που

επικράτησε στο χώρο της Εκκλησίας και οι νέες λατρευτικές και

ποιμαντικές ανάγκες που προέκυψαν με τον εμπλουτισμό της

λατρείας και την αθρόα προσέλευση πιστών δημιούργησαν

την ανάγκη νέων χώρων λατρείας. Έτσι έχουμε την ίδρυση των

πρώτων μεγαλόπρεπων ναών, αρχικά στην Παλαιστίνη (από το

Μ. Κων/νο και τη μητέρα του Αγ. Ελένη) και αργότερα σ’ όλο

το τρίγωνο Αγίων Τόπων-Ρώμης-Κων/πολης, που ονομάστηκαν

Βασιλικές.

Τα κύρια χαρακτηριστικά του νέου αυτού τύπου ναού είναι η

δρομική κάτοψη, ο άξονας δηλ. του μήκους, και η έξαρση του

βάθους και του ύψους. Ο τύπος της Βασιλικής είναι εξέλιξη

αρχιτεκτονική κτιρίων που προϋπήρχαν και πρέπει μάλλον να

συσχετιστεί περισσότερο με τις ιουδαϊκές συναγωγές και με τα

παλιά σπίτια συγκέντρωσης των Χριστιανών αλλά και με τα

«Μαρτύρια» και τα νεκρικά παρεκκλήσια των κατακομβών.

Το νησί της Κω έχει (λόγω της θέσης του στο εσωτερικό του

τριγώνου Παλαιστίνη-Ρώμη-Κων/πολη) να παρουσιάσει

πλήθος από Παλαιοχριστιανικές Βασιλικές.

Απ’ όλες τις Βασιλικές που ανακαλύφτηκαν από την

αρχαιολογική σκα¬πάνη στο νησί η μεγαλοπρεπέστερη και πιο

άρτια διατηρημένη είναι η Βασιλική του Αγίου Στεφάνου, που

βρίσκεται κοντά στον ισθμό της Κεφάλου

Η αποκάλυψη τους οφείλεται στον Ιταλό καθηγητή Laurenzi

και η ανοικοδόμηση τους υπολογίζεται μεταξύ του 469 και 554

μ.Χ., μεταξύ δηλ. των δύο μεγάλων καταστρεπτικών σεισμών

που έπληξαν το νησί, από τους οποίους ο δεύτερος υπήρξε

μοιραίος για το μνημείο.

Το ακρωτήριο του Σουνίου, η νότια απόληξη της Αττικής, αποτελεί

σημαντικό στρατηγικό σημείο. Από εκεί, η πόλη - κράτος των

Αθηνών έλεγχε το θαλάσσιο πέρασμα προς το Αιγαίο και τον

Πειραιά, το κεντρικό της λιμάνι, καθώς και τη χερσόννησο της

Λαυρεωτικής, με τα πλούσια μεταλλεία αργύρου, χάρις στα

οποία αναδείχθηκε σε υπερδύναμη τον 5ο αι. π.Χ.

Η ανθρώπινη παρουσία στην περιοχή μαρτυρείται όμως από

τους προϊστορικούς χρόνους. Από το ακρωτήριο αναφέρονται

τάφοι της Πρώιμης Εποχής του Χαλκού (3η χιλ. π.Χ.).

Ενώ λοιπόν ήδη κτιζόταν ο Παρθενώνας, ξεκίνησε και η

ανέγερση του ναού του Ποσειδώνα, το 444 π.Χ. Σε τέσσερα

μόλις χρόνια, το 440 π.Χ. ο ναός ήταν έτοιμος. Αν και δεν

ξέρουμε τον αρχιτέκτονα πρέπει να είναι ο ίδιος που έκτισε

και το Ηφαιστείο (το γνωστό Θησείο) στην Αθήνα.

Ο νέος ναός ήταν δωρικός περίπτερος, με έξι κίονες στις στενές

πλευρές και δεκατρείς στις μακριές (6Χ13). Ακολουθείται ο

τυπική σχέση στον αριθμό των κιόνων, σύμφωνα με την

οποία ο αριθμός των κιόνων της μακριάς πλευράς είναι

2α+1 των κιόνων της στενής (2Χ6+1=13). Το μήκος του ήταν

31,12 και το πλάτος 13,47.

Χωρίζεται σε τρία μέρη: τον πρόναο, το σηκό, με το λατρευτικό

άγαλμα του θεού και τον οπισθόδομο, όπου φυλάσσονταν

τα αφιερώματα και το “ποσειδωνιακό χρήμα” από τα

μεταλλεία του Λαυρίου. Ο πρόναος και ο οπισθόδομος

καταλήγουν σε δύο κίονες μεταξύ παραστάδων. Επίσης ο

πρόναος και ο οπισθόδομος χωρίζονται από το σηκό με

τοίχο. Ιδιαίτερο χαρακτηριστικό του ναού είναι η έλλειψη

εσωτερικής κιονοστοιχίας στο σηκό.

Το ύψος των κιόνων είναι 6,12 μ.. Ιδιαίτερο χαρακτηριστικό

αποτελούν οι ραβδώσεις που είναι μόνο 16, αντί για είκοσι

που ήταν το συνηθισμένο. Παρόμοια κατασκευασμένοι ήταν

και οι κίονες του ναού της Αφαίας στην Αίγινα. Η επιλογή

αυτή καθορίστηκε από τη μαλακή υφή του μαρμάρου και

από τις ιδιαίτερα αντίξοες καιρικές συνθήκες της περιοχής.

Ακόμη απουσιάζει η ένταση.

7


ΔΕΛΦΟΙ

NΊΚΗ ΝΟΜΙΚΟΎ

Οι Δελφοί βρίσκονται στο νομό Φωκίδας, στους πρόποδες του

Παρνασσού, ένα μέρος πολύ ξεχωριστό με μεγάλη ιστορία.

Ήταν αρχαία ελληνική πόλη στην οποία λειτούργησε το

σημαντικότερο μαντείο του αρχαίου ελληνικού κόσμου.

Η πόλη αναφέρεται από τους ομηρικούς χρόνους με την

ονομασία Πυθώ. Σταδιακά ο ρόλος της πόλης ενισχύθηκε και

εξελίχθηκε σε πανελλήνιο κέντρο και ιερή πόλη των αρχαίων

Ελλήνων.

Οι Δελφοί συγκεντρώνουν το ιστορικό και αρχαιολογικό

ενδιαφέρον της περιοχής. Ο ομφαλός της Γης, για τους αρχαίους,

βρίσκεται σε μοναδική τοποθεσία με άγριο και επιβλητικό

μεγαλείο.

Απόλλωνα, σχηματίσθηκε άνδηρο, που στηριζόταν από

δύο σχεδόν παράλληλους αναλημματικούς τοίχους. Ο ένας

κατασκευάσθηκε στη βόρεια πλευρά για να τον προστατεύει

από την πτώση βράχων. Ο δεύτερος κτίσθηκε στη νότια πλευρά

του εδάφους, όπου θεμελιώθηκε ο ναός, για να συγκρατεί το

έδαφος, ενώ ταυτόχρονα οριοθετούσε και την περιοχή της Άλω

στα βορειοδυτικά. Αυτός είναι ο εντυπωσιακός πολυγωνικός

τοίχος που βλέπει κανείς ανηφορίζοντας κατά μήκος της Ιεράς

οδού προς το ναό του Απόλλωνα, πίσω από τη στοά των

Αθηναίων.

Από τα σημαντικά αναθήματα των Αθηναίων στους Δελφούς

είναι η στοά, που έχει κτισθεί σε κεντρική θέση του ιερού του

Απόλλωνα, κάτω από το μεγάλο ναό, μπροστά ακριβώς από

τον πολυγωνικό αναλημματικό τοίχο και απέναντι από το χώρο

της Άλω, όπου τελούνταν τα ιερά δρώμενα προς τιμήν του

Απόλλωνα. Στο χώρο της φυλάσσονταν τα πολεμικά λάφυρα

που αφιέρωσαν οι Αθηναίοι και προέρχονταν κυρίως από τις

ναυτικές τους επιτυχίες εναντίον των Περσών. Η στοά αποτελεί

έργο του οικοδομικού προγράμματος του Περικλή

8

Ο αρχαιολογικός χώρος του ιερού Μαντείου των Δελφών

αποκαλύφθηκε με τις ανασκαφές που άρχισε η Γαλλική

Αρχαιολογική Σχολή από το 1860. Τα αρχαιολογικά ευρήματα

μαρτυρούν πως η περιοχή ήταν κατοικημένη από το 1400 π.Χ.

Ο θησαυρός των Αθηναίων ήταν από τα πιο σπουδαία

και εντυπωσιακά κτίσματα του τεμένους του Απόλλωνα.

Δέσποζε επάνω στην Ιερά οδό, αμέσως μετά την πρώτη

προς βορρά στροφή της, δίπλα στο βουλευτήριο της πόλης

των Δελφών και απέναντι από τους θησαυρούς των Κνιδίων

και των Συρακουσίων. Το μικρό αυτό κτίσμα ήταν ένα είδος

θησαυροφυλάκιου της Αθήνας, στο οποίο φυλάσσονταν

τρόπαια από σημαντικές πολεμικές νίκες της πόλης και άλλα

αντικείμενα που είχαν αφιερωθεί στο ιερό.

Όταν οικοδομήθηκε ο μεγάλος ναός στο ιερό του


Απέναντι σχεδόν από την πηγή, σώζονται τα ερείπια του

γυμνασίου των Δελφών. Πρόκειται για ένα από τα πληρέστερα

συγκροτήματα της αρχαιότητας, που περιλάμβανε το γυμνάσιο,

την παλαίστρα και λουτρικές εγκαταστάσεις.

Εντυπωσιακή η Θόλος που είναι, ίσως, το πιο χαρακτηριστικό

μνημείο των Δελφών, που δεσπόζει στο ιερό της Αθηνάς

Προναίας ανάμεσα στο νεότερο ναό της Αθηνάς και στο

θησαυρό των Μασσαλιωτών. Πρόκειται για αριστούργημα

της κλασικής αρχιτεκτονικής, του οποίου, όμως, αγνοούμε τη

χρήση.

Ο θησαυρός των Σιφνίων που αφιέρωσαν στους Δελφούς

οι κάτοικοι της Σίφνου ήταν από τα πιο λαμπρά και πλούσια

διακοσμημένα κτήρια στο ιερό του Απόλλωνα. Ήταν από τους

πρώτους θησαυρούς που συναντούσε κανείς ανηφορίζοντας

την Ιερά οδό και βρισκόταν στην αριστερή πλευρά της, δίπλα

στο θησαυρό της πελοποννησιακής Σικυώνας και απέναντι από

αυτόν των Μεγάρων. Στο εσωτερικό του φυλάσσονταν τα

πολύτιμα αναθήματα που προσέφεραν κατά καιρούς οι Σίφνιοι

στο ιερό.

Το θέατρο των Δελφών είναι ένα από τα λίγα θέατρα της

αρχαίας Ελλάδας, για το οποίο γνωρίζουμε τόσο την ακριβή

χρονολόγηση όσο και τις μορφές που είχε στη διάρκεια των

αιώνων, το συνολικό του σχέδιο και την όψη του κοίλου.

Το μονοπάτι που οδηγούσε από την είσοδο του τεμένους του

Απόλλωνα μέχρι το βωμό των Χίων και τον επιβλητικό ναό,

ονομαζόταν Ιερά οδός. Ήταν ο βασικός ιστός του ιερού και είχε

πομπικό-τελετουργικό χαρακτήρα, αφού διευκόλυνε την κίνηση

των προσκυνητών και των επισκεπτών του ιερού χώρου.

Φεύγοντας από τον αρχαιολογικό χώρο, προχωρώντας πιο

κάτω θα συναντήσετε την Κασταλία κρήνη, που αποτελούσε

την ιερή πηγή των Δελφών και το νερό της διαδραμάτιζε

σημαντικό ρόλο στη λατρεία και στη λειτουργία του ιερού και

του μαντείου.

9


ΔΗΛΟΣ

ΧΡΉΣΤΟΣ-ΜΆΡΙΟΣ ΔΗΜΆΚΗΣ

Η Νάξος και κατόπιν η Πάρος προσπάθησαν να επιβληθούν

εκμεταλλευόμενες την αίγλη του Ιερού. Αλλά η πόλη που

κυριάρχησε τελικά ήταν η μακρινή Αθήνα, αιτιολογώντας

την παρουσία της με διάφορους μύθους. Την περίοδο της

τυραννίας του Πεισίστρατου (540-528 π.Χ.) ή των γιών του

οικοδομείται ο Πώρινος Ναός του Απόλλωνα στον οποίο

στεγάζεται ένα υπερφυσικού μεγέθους άγαλμα του θεού.

Οι ανασκαφές, που άρχισαν το 1872 και συνεχίζονται

ακόμη, έχουν αποκαλύψει το Ιερό και ένα μεγάλο μέρος της

κοσμοπολίτικης ελληνιστικής πόλης.

Η Δήλος, μολονότι ένα από τα μικρότερα νησιά του Αιγαίου

(6,85 τετρ. χλμ.), ήταν στην αρχαιότητα το διασημότερο και το

ιερότερο απ’ όλα τα νησιά επειδή, σύμφωνα με τον μύθο, εκεί

γεννήθηκε ο Απόλλωνας-Ήλιος, θεός του ημερήσιου φωτός

και η Άρτεμις-Σελήνη, θεά του νυχτερινού φωτός – δηλαδή

εκεί γεννήθηκε το Φως, που για τους Έλληνες ήταν πάντα το

πολυτιμότερο αγαθό.

Οι παλιότεροι κάτοικοι της Δήλου έκτισαν (γύρω στο 2.500

π.Χ.) τις ελλειψοειδείς καλύβες τους στην κορυφή του Κύνθου

(113 μ. ύψος), από όπου, στις ταραγμένες και ανασφαλείς

εκείνες εποχές, μπορούσαν εύκολα να εποπτεύουν και να

ελέγχουν τη μικρή κοιλάδα και τη θάλασσα ολόγυρα. Οι

Μυκηναίοι, που ήλθαν γύρω στα τέλη του 15ου αιώνα

π.Χ., έχοντας ήδη εδραιώσει την κυριαρχία τους στο Αιγαίο,

αισθάνθηκαν αρκετά ασφαλείς ώστε να εγκατασταθούν

στην μικρή κοιλάδα πλάι στη θάλασσα. Το Απολλώνιο Ιερό,

εδραιωμένο ήδη από τους Ομηρικούς χρόνους, έφθασε στη

μεγαλύτερη ακμή του στη διάρκεια των αρχαϊκών (7ος-6ος

αι. π.Χ.) και κλασικών (5ος-4ος αι. π.Χ.) χρόνων. Έλληνες απ’

όλο τον τότε ελληνικό κόσμο συγκεντρώνονταν στο νησί για

να λατρέψουν τον θεό του φωτός Απόλλωνα και την δίδυμη

αδελφή του Άρτεμη, θεά της Σελήνης.

Τα ευρήματα φυλάσσονται στο Μουσείο Δήλου και

περιλαμβάνουν (ολόκληρα ή τμήματα) περίπου 30.000

αγγεία, ειδώλια, μικροαντικείμενα, 8.000 γλυπτά, 3.000

επιγραφές. Το μεγαλύτερο μέρος των γλυπτών και ένα μικρό

μέρος των αγγείων και των μικροαντικειμένων εκτίθενται στις

έντεκα αίθουσες του Μουσείου Δήλου.

Από το 1990 ολόκληρη το νησί έχει χαρακτηριστεί Παγκόσμια

Πολιτιστική Κληρονομιά και προστατεύεται από την UNESCO.

Τα τελευταία χρόνια γίνεται ένα τεράστιο έργο συντήρησης

και στερέωσης των μνημείων που χρηματοδοτείται από την

Ευρωπαϊκή Οικονομική Κοινότητα και το Ελληνικό Κράτος.

10


ΚΝΩΣΟΣ

ΧΡΉΣΤΟΣ-ΜΆΡΙΟΣ ΔΗΜΆΚΗΣ

To σημαντικότερο κέντρο του Μινωικού Πολιτισμού, η Κνωσός,

αναπτύσσεται πάνω στο ύψωμα της Κεφάλας μέσα σε ελιές,

αμπέλια και κυπαρίσσια και βρίσκεται 5 χιλ. νοτιοανατολικά

του Ηρακλείου. Δίπλα της ρέει ο ποταμός Καίρατος (ο

σημερινός Κατσαμπάς). Σύμφωνα με την παράδοση αποτέλεσε

την έδρα του βασιλιά Μίνωα και πρωτεύουσα του κράτους

του. Με το χώρο του ανακτόρου της Κνωσού συνδέονται οι

συναρπαστικοί μύθοι του Λαβύρινθου με τον Μινώταυρο

και του Δαίδαλου με τον Ίκαρο. Αναφορές στην Κνωσό, το

ανάκτορό της και το Μίνωα γίνονται στον Όμηρο.

Η πόλη της Kνωσού κατοικήθηκε συνεχώς από τα τέλη της

7ης χιλιετίας έως και τα ρωμαϊκά χρόνια. Η νεολιθική εποχή

χαρακτηρίζεται από το στάδιο της τεχνολογικά εξελιγμένης

αγροτικής ζωής (λίθινα εργαλεία και υφαντικά βαρίδια). Οι

κάτοικοι από τροφοσυλλέκτες γίνονται οι ίδιοι παραγωγοί

(γεωργοί και κτηνοτρόφοι) και παρατηρείται η τάση για μια

πιο συστηματική και μόνιμη εγκατάσταση. Οι οικιστικές φάσεις

στην Κνωσό διαδέχονται η μια την άλλη, ενώ ο πληθυσμός

του οικισμού στα τέλη της Ύστερης Νεολιθικής Εποχής

υπολογίζεται σε 1.000 - 2.000 κατοίκους.

Το 1450 π.Χ., μετά από μερική καταστροφή της Κνωσού,

εγκαθίστανται στην πόλη Μυκηναίοι, χωρίς όμως να

ξανακτίσουν τα ανάκτορα. Από τις επόμενες περιόδους

σώζονται λίγα λείψανα, τα περισσότερα από τα οποία

είναι τάφοι και ένας μικρός κλασικός ναός στην περιοχή

του ανακτόρου. Μεγάλη άνθιση γνώρισε η πόλη κατά την

ελληνιστική περίοδο (ιερό Γλαύκου, ιερό Δήμητρας, λαξευτοί

τάφοι, χρήση βόρειου νεκροταφείου, οχυρωματικοί πύργοι).

Το 67 π.X. ο Quintus Caecilius Metellus Creticus κατέλαβε την

Κνωσό και ίδρυσε ρωμαϊκή αποικία με το όνομα Colonia Julia

Nobilis. Στην περίοδο αυτή ανήκει η ‘’έπαυλη του Διονύσου’’

με τα θαυμάσια ψηφιδωτά.

11


ΔΙΟΝ

ΧΡΉΣΤΟΣ-ΜΆΡΙΟΣ ΔΗΜΆΚΗΣ

Η ιστορία του Δίου

Ιερή πόλη των Mακεδόνων απέκτησε μεγάλη λάμψη και

φήμη όταν στον θρόνο της Mακεδονίας ανέβηκε ο Aρχέλαος,

ο οποίος ίδρυσε στο Δίον περίφημες γιορτές, τα εν Δίω

Oλύμπια. O Φίλιππος B’ μετά κάθε νικηφόρα εκστρατεία

του ερχόταν στο Δίον για να θυσιάσει. O Mέγας Aλέξανδρος

αφιέρωσε στο Δίον ένα μεγαλοπρεπές σύνολο -φτιαγμένο

από τον γλύπτη Λύσσιπο- από 25 χάλκινους έφιππους νέους

Mακεδόνες. Tο 220 π.X. ο στρατηγός των Aιτωλών Σκόπας

κατέστρεψε το Δίον. Aργότερα οι Mακεδόνες το ξαναέχτισαν

και το ξαναστόλισαν με ωραία μνημεία. Oι Pωμαίοι συνέχισαν

εδώ τη λατρεία του Δία και αργότερα δημιούργησαν στο

Δίον τη μία από τις τέσσερις μεγάλες ρωμαϊκές αποικίες στη

Mακεδονία.

O Oλυμπος με τη μυστηριακή του γοητεία προκαλούσε δέος

και συγκίνηση στους ανθρώπους πάντοτε. Στους πρόποδες του

Oλύμπου, κάτω από το βουνό όπου ζούσαν οι Δώδεκα θεοί,

οι Mακεδόνες έφτιαξαν ένα σπουδαίο ιερό για να λατρεύουν

τον Δία. Tο Δίον εκτός από ιερός χώρος λατρείας εξελίχθηκε σε

μεγάλη πόλη, ήκμασε, έλαμψε και με τους αιώνες παρήκμασε

και σβήστηκε από τον χάρτη.

Ναός Υψίστου Διός

Eίναι η νεότερη σπουδαία ανακάλυψη στο Δίον και

αποκαλύφθηκε το 2006. Bρίσκεται ανάμεσα στα ιερά της

Δήμητρας και της Ίσιδος και είναι ένα λαμπρότατο οικοδόμημα

με στοές και υπέροχη διακόσμηση (ψηφιδωτό με λευκό ταύρο

κλπ). Aνακαλύ¬φθηκε σχεδόν ακέραιο το ολόσωμο άγαλμα

του Δία πλαισιωμένο από μαρμάρινους αετούς.

Oι πρώτες επίσημες ανασκαφές ξεκίνησαν ακριβώς μετά την

απελευθέρωση της Mακεδονίας από τους Tούρκους, αλλά

ουσιαστικά ο καθηγητής Δημήτρης Παντερμαλής είναι που

ανέσυρε από τη λάσπη και τη λήθη το μεγαλείο της αρχαίας

πόλης.

Στο Δίον λειτουργεί το ωραιότερο αρχαιολογικό πάρκο της

Eλλάδας, ένας υπέροχα σχεδιασμένος αρχαιολογικός χώρος

με αρχαία ιερά, ελληνιστικά και ρωμαϊκά θέατρα, αρχαίους

πλακοστρωμένους δρόμους, θέρμες με πισίνες και ψηφιδωτά,

ωδείο, ρωμαϊκά σπίτια, επαύλεις και παλαιοχριστιανικές

βασιλικές, ένας χώρος - πρότυπο.

ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΔΙΟΝ

Στα νότια της πόλης του Δίου, έξω από τα όριά της και

δυτικά του ιερού της Δήμητρας βρίσκεται το αρχαίο θέατρο.

Η κατασκευή του τοποθετείται στην ελληνιστική εποχή,

πιθανότατα στα χρόνια της βασιλείας του Φιλίππου Ε” (221-

179 π.Χ.). Το θέατρο είναι κτισμένο στην πλαγιά χαμηλού

φυσικού λόφου και έχει προσανατολισμό βορειανατολικό,

τον πιο ενδεδειγμένο για τον καλό αερισμό του χώρου, όπως

επεσήμανε αργότερα ο Βιτρούβιος.

12


Ο αρχιτέκτων του μνημείου, εκμεταλλευόμενος τη μορφολογία

του εδάφους, διαμόρφωσε κατάλληλα τον χώρο με μερική

αποχωμάτωση και τεχνητή επίχωση, με αποτέλεσμα το έργο

του να είναι επίτευγμα προσωπικής επέμβασης και από τις

επιτυχέστερες στο είδος της. Η ορχήστρα, με διάμετρο περίπου

26 μ., ορίζεται από ακάλυπτο πέτρινο αποχετευτικό αγωγό και

είχε δάπεδο από πατημένο χώμα. Στον άξονα του θεάτρου

και μέσα στην ορχήστρα ένας υπόγειος διάδρομος με δύο

θαλάμους, ένα σε κάθε άκρο, ταυτίζεται ασφαλώς με την

«χαρώνεια κλίμακα» των αρχαίων, το σημείο, δηλαδή, από

όπου εμφανίζονταν οι ηθοποιοί που υποδύονταν πρόσωπα

του Κάτω Κόσμου.

Είναι σχεδόν βέβαιο ότι αυτές οι παραστάσεις ανέβηκαν

στο θέατρο Δίου. Ανασκαφικές παρατηρήσεις οδηγούν στο

συμπέρασμα, ότι το θέατρο μάλλον εγκαταλείφθηκε μετά

το 168 π.Χ., λειτούργησε υποτυπωδώς μέχρι τα πρώιμα

αυτοκρατορικά χρόνια και μάλλον αχρηστεύθηκε πλήρως με

την ανέγερση ρωμαϊκών θεάτρων στο χώρο.

Το κοίλο, χωρίς αναλημματικό τοίχο στα άκρα του,

διαμορφωμένο σε χαλικόστρωτα πρανή που σβήνουν ομαλά

στις παρόδους, διέθετε εδώλια από πήλινες πλίνθους, μια

ιδιαιτερότητα που δεν συναντάται σε κανένα άλλο αρχαίο

θέατρο. Να σημειωθεί, ότι ο βασιλιάς Αρχέλαος κάλεσε τον

Ευριπίδη, ο οποίος πέρασε τα τελευταία χρόνια της ζωής του

στη Μακεδονία, όπου έγγραψε το δράμα ΑΡΧΕΛΑΟΣ, καθώς

και τις ΒΑΚΧΕΣ.

Τα τελευταία χρόνια στο αρχαίο θέατρο τοποθετήθηκαν

ξύλινες κερκίδες, χωρητικότητας 4.000 περίπου θεατών και

πραγματοποιούνται σε αυτό κάθε καλοκαίρι οι εκδηλώσεις

του Φεστιβάλ Ολύμπου.

13


ΝΑΌΣ ΑΦΑΊΑΣ ΑΊΓΙΝΑΣ

ΡΟΔΆΝΘΗ ΠΑΥΛΊΔΟΥ

ΑΡΧΑΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑ

ΝΤΑΡΑ ΜΑΡΙΑΚΟΥΤΡΑ & ΦΑΝΗ-ΠΟΛΥΞΕΝΗ

Γενικές Πληροφορίες

• Στα 500 περίπου π.Χ. πάνω στα ερείπια παλιότερου ναού

χτίστηκε ο καλύτερα διατηρημένος σήμερα στην Ελλάδα

αρχαϊκός ναός, ο ναός της Αφαίας στην Αίγινα. Ο προηγούμενος

ναός, που ήταν κτισμένος στο ίδιο ακριβώς σημείο, είχε

ανεγερθεί περίπου στο 600 π.Χ. και καταστράφηκε από

πυρκαγιά γύρω στο 510 π.Χ. Ήταν ναός περίπτερος, δηλαδή

είχε γύρω γύρω μια σειρά κιόνων, και ήταν πώρινος. Στη στενή

πλευρά είχε 6 κίονες και στη μακριά 12. Τα κατεστραμμένα από

την πυρκαγιά μέλη του καταχώθηκαν για να κατασκευαστεί το

άνδηρο πάνω στο οποίο ανεγέρθηκε ο νέος ναός.

• Και οι δυο ναοί ήταν αφιερωμένοι στην Αφαία. Παλιότερα

ο ναός πιστευόταν πως ήταν αφιερωμένος στην Αθηνά ή

τον Ηρακλή. Όταν όμως κατά τη διάρκεια ανασκαφικών

εργασιών βρέθηκε αφιέρωση στην Άφα, τότε αποδόθηκε

στην Αφαία.

• Ο ναός θεωρείται ως κορυφαία δημιουργία της αρχαϊκής

αρχιτεκτονικής και πιστεύεται ότι αποτέλεσε το ναό πρότυπο

για τους αρχιτέκτονες του Παρθενώνα, Ικτίνο και Καλλικράτη.

Ο Μύθος της Αφαίας

• Από τον Δία και την Κάρμη γεννήθηκε η Βριτόμαρτις που

αγαπούσε πολύ το κυνήγι και για αυτό την συμπαθούσε

ιδιαίτερα η Θεά Άρτεμις. Την ερωτεύτηκε όμως ο Μίνωας και

για να γλιτώσει από αυτόν έπεσε στη θάλασσα και μπλέχτηκε

στα δίχτυα κάποιων ψαράδων που την πήραν μαζί τους στο

καράβι. Όμως, εκεί την ερωτεύτηκε ένας από τους ναύτες και

έτσι η Βριτόμαρτις αναγκάστηκε και πάλι να πέσει στη θάλασσα

για να γλυτώσει, και κολυμπώντας βγήκε στο νήσι από όπου

περνούσε το καράβι αυτό, την Αίγινα. Η κοπέλα πήρε αμέσως

τον δρόμο προς το δάσος του νησιού και σιγά οι ναύτες από

το πλοίο την έβλεπαν να χάνεται, με κάποια θεϊκή επέμβαση.

Γι’ αυτό την ονόμασαν Αφαία (άφαντη - αφανέρωτη).

Γενικές Πληροφορίες

Η Ολυμπία, υπήρξε το πιο δοξασμένο ιερό της αρχαίας Ελλάδας

αφιερωμένο στον Δία, πατέρα των θεών και των ανθρώπων.

Ήταν ο τόπος διεξαγωγής των Ολυμπιακών Αγώνων οι οποίοι

τελούνταν στο πλαίσιο των Ολυμπίων, της πιο σημαντικής εορτής

των Ελλήνων κατά το μεγαλύτερο διάστημα της αρχαιότητας.

Αντίστοιχες γιορτές ήταν τα Πύθια που διοργανώνονταν προς

τιμήν του Απόλλωνος στους Δελφούς, τα Ίσθμια προς τιμήν του

Ποσειδώνος στον Ισθμό της Κορίνθου και τα Νέμεα, επίσης

προς τιμήν του Διός στο ιερό του στη Νεμέα.

Στην Ολυμπία, εντός του μεγαλοπρεπούς ναού του θεού,

βρισκόταν το χρυσελεφάντινο άγαλμα του Διός, έργο του

Φειδία, το οποίο ήταν γνωστό στην αρχαιότητα ως ένα από

τα επτά θαύματα του κόσμου. Η αφετηρία των Ολυμπιακών

Αγώνων τοποθετείται στο 776 πΧ. και τελούνταν κάθε τέσσερα

χρόνια. Το 394 μΧ. ο Βυζαντινός Αυτοκράτορας Θεοδόσιος

Α΄ απαγόρευσε την τέλεσή τους, γιατί θεωρούνταν

παγανιστικοί.

14


ΑΚΡΩΤΉΡΙΟ ΤΟΥ ΣΟΥΝΊΟΥ

ΚΑΤΗΦΌΡΗ ΚΥΡΙΑΚΉ

Είσοδος στο στάδιο

Η είσοδος στο στάδιο ήταν μόνο για τους επίτροπους, τους

αθλητές και τους ήρωες. Το στάδιο είχε χωρητικότητα 45.000

θεατών. Στην μια πλευρά ήταν κτισμένο επάνω στην φυσική

πλαγιά του λόφου. Στην άλλη πλευρά είχε χτιστεί ύψωμα για

να εξυπηρετήσει την απαραίτητη κλίση.

Το ακρωτήριο του Σουνίου, η νότια απόληξη της Αττικής,

αποτελεί σημαντικό στρατηγικό σημείο. Από εκεί, η πόλη -

κράτος των Αθηνών έλεγχε το θαλάσσιο πέρασμα προς το

Αιγαίο και τον Πειραιά, το κεντρικό της λιμάνι, καθώς και

τη χερσόνησο της Λαυρεωτικής, με τα πλούσια μεταλλεία

αργύρου, χάρη στα οποία αναδείχθηκε σε υπερδύναμη τον

5ο αι. π.Χ.

Η ανθρώπινη παρουσία στην περιοχή μαρτυρείται όμως από

τους προϊστορικούς χρόνους. Από το ακρωτήριο αναφέρονται

τάφοι της Πρώιμης Εποχής του Χαλκού (3η χιλ. π.Χ.).

Ενώ λοιπόν ήδη κτιζόταν ο Παρθενώνας, ξεκίνησε και η

ανέγερση του ναού του Ποσειδώνα, το 444 π.Χ. Σε τέσσερα

μόλις χρόνια, το 440 π.Χ. ο ναός ήταν έτοιμος. Αν και δεν

ξέρουμε τον αρχιτέκτονα, πρέπει να είναι ο ίδιος που έκτισε

και το Ηφαιστείο (το γνωστό Θησείο) στην Αθήνα.

Ο νέος ναός ήταν δωρικός περίπτερος, με έξι κίονες στις στενές

πλευρές και δεκατρείς στις μακριές (6Χ13).

Χωρίζεται σε τρία μέρη: τον πρόναο, το σηκό, με το λατρευτικό

άγαλμα του θεού και τον οπισθόδομο, όπου φυλάσσονταν τα

αφιερώματα και το “ποσειδωνιακό χρήμα” από τα μεταλλεία

του Λαυρίου. Ιδιαίτερο χαρακτηριστικό του ναού είναι η

έλλειψη εσωτερικής κιονοστοιχίας στο σηκό.

Το ύψος των κιόνων είναι 6,12 μ.. Ιδιαίτερο χαρακτηριστικό

αποτελούν οι ραβδώσεις που είναι μόνο 16, αντί για είκοσι

που ήταν το συνηθισμένο. Παρόμοια κατασκευασμένοι ήταν

και οι κίονες του ναού της Αφαίας στην Αίγινα. Η επιλογή αυτή

καθορίστηκε από τη μαλακή υφή του μαρμάρου και από τις

ιδιαίτερα αντίξοες καιρικές συνθήκες της περιοχής. Ακόμη

απουσιάζει η ένταση.

Το γυμνάσιο

Το γυμνάσιο ήταν ο τόπος προπόνησης των αθλητών. Στο

στάδιο είχε περάσει ο Κρέων έξη μήνες προπονούμενος.

Το γυμνάσιο ήταν επιστεγασμένο σε όλο του το μήκος, έτσι

ώστε οι αθλητές να μπορούν να προπονούνται στον αγώνα

δρόμου, άσχετα από τις καιρικές συνθήκες.

15


ΠΑΡΘΕΝΏΝΑΣ

ΚΩΝΣΤΑΝΤΊΝΑ ΧΑΡΑΤΣΆΡΗ

Ο Παρθενώνας είναι ναός, χτισμένος προς τιμήν της θεάς

Αθηνάς, προστάτιδας της πόλης της Αθήνας. Ο Παρθενώνας

αποτελεί το λαμπρότερο μνημείο της Αθηναϊκής πολιτείας

και τον κολοφώνα του δωρικού ρυθμού. . Η κατασκευή του

ξεκίνησε το 448/7 π.χ. και τα εγκαίνια έγιναν το 438 π.χ. στα

Μεγάλα Παναθήναια, ενώ ο γλυπτός διάκοσμος περατώθηκε

το 433/2 π.χ. Σύμφωνα με τις πηγές, οι αρχιτέκτονες που

εργάστηκαν ήταν ο Ικτίνος, ο Καλλικράτης και πιθανόν ο

Φειδίας, που είχε και την ευθύνη του γλυπτού διακόσμου.

Είναι ένας από τους λίγους ολομάρμαρους ελληνικούς ναούς

και ο μόνος δωρικός με ανάγλυφες όλες του τις μετόπες.

Πολλά τμήματα του γλυπτού διακόσμου, του επιστυλίου και

των φατνωμάτων της οροφής έφεραν γραπτό διάκοσμο με

κόκκινο, μπλε και χρυσό χρώμα. Χρησιμοποιήθηκε πεντελικό

μάρμαρο, εκτός από το στυλοβάτη, ο οποίος κατασκευάστηκε

από ασβεστόλιθο.

Ιστορική Αναδρομή

Η πρώτη καταστροφή του ναού έγινε το 267 μΧ από τους

Έρουλους (ένα λαό σκανδιναβικής προέλευσης), οι οποίοι

κατέλαβαν την Αθήνα και πυρπόλησαν τον Παρθενώνα.

Το 529 μ.Χ. ο Χριστιανισμός επιβάλλεται και ο Παρθενώνας

γίνεται εκκλησία της Θεάς Σοφίας. Το 1205 μ.Χ. οι Φράγκοι

καταλαμβάνουν την Αθήνα και ο Παρθενώνας γίνεται

ο καθεδρικός ναός τους. Το 1456 μ.Χ. ο Τούρκος Ομάρ

Τουραχάν, στρατηγός του Μωάμεθ, κυριεύει την Αθήνα

και ο Παρθενώνας μετατρέπεται σε τζαμί. Το 1687 ο

βενετσιάνικος στρατός με το Μοροζίνι πολιορκεί τους

Τούρκους που βρίσκονταν στην Ακρόπολη. Μια οβίδα έπεσε

στον Παρθενώνα και προκάλεσε έκρηξη με αποτέλεσμα

την ανατίναξη του κτιρίου. Ο Μοροζίνι τελικά κυρίευσε την

Ακρόπολη και στην προσπάθειά του να κλέψει κάποια γλυπτά

προκάλεσε κι άλλες ζημιές. Τον επόμενο χρόνο ο Μοροζίνι

εγκατέλειψε την Αθήνα και επέστρεψαν οι Τούρκοι. Το 1801

μ.Χ. ο Thomas Bruce, κόμης του Έλγιν, πρεσβευτής της Αγγλίας

στην Υψηλή Πύλη, κατάφερε να αποσπάσει από το Σουλτάνο

φιρμάνι με το οποίο του δινόταν η άδεια να αφαιρέσει από τις

χώρες που βρίσκονταν στη δικαιοδοσία του σουλτάνου, ό,τι

αρχαιότητα ήθελε. Έτσι ο Έλγιν απέσπασε από την Ακρόπολη

διάφορα γλυπτά. Στην προσπάθειά του να αρπάξει όσο

περισσότερα μπορούσε, προκάλεσε και μεγάλες ζημιές.

Το 1815 το Βρετανικό Μουσείο αγόρασε από τον Έλγιν τα

γλυπτά του Παρθενώνα. Κατά τη διάρκεια της επανάστασης

του 1821 η Ακρόπολη απελευθερώνεται στην αρχή από τους

Έλληνες, όμως θα πολιορκηθούν αργότερα από το στρατό

του Κιουταχή πασά. Το 1827 οι Τούρκοι κυριεύουν την

Ακρόπολη και φεύγουν οριστικά το 1833. Το 1885 ξεκινούν

οι ανασκαφές που θα φέρουν στο φως όσα είχαν θάψει οι

Αθηναίοι μετά την περσική καταστροφή του 480 π.χ. Το 1898

αρχίζει η προσπάθεια για την αναστήλωση των μνημείων που

συνεχίζεται μέχρι τις μέρες μας.

16


ΤΟ ΩΔΕΊΟ ΤΗΣ ΝΙΚΌΠΟΛΗΣ

ΜΑΛΛΙΑΡΌΣ ΝΙΚΉΤΑΣ

ΠΑΝΑΓΙΏΤΗΣ ΣΑΡΑΚΑΤΣΙΆΝΟΣ

Το «Ρωμαϊκό Ωδείο» της Νικόπολης (30-27 π.Χ.) βρίσκεται

δυτικά της σειράς των παλαιοχριστιανικών τειχών επί της

επαρχιακής οδού Πρέβεζας - Αρτας, στο κέντρο της ρωμαϊκής

πόλης, σε απόσταση 200m από τό παλιό Αρχαιολογικό

Μουσείο της «Νικόπολης». Δεν είναι ακριβώς γνωστό

πότε χτίστηκε και πόσο κράτησε η κατασκευή του από τους

Ρωμαίους.

Σε αυτό έχουν δώσει μεταξύ άλλων παραστάσεις, ο μουσικός

Ρός Ντέϊλυ (1992), ο αείμνηστος κλαρινίστας Βασίλης Σούκας

(1992), και ο πιανίστας Δημήτρης Σγούρος (1996) και πολλές

χορωδίες από όλο τον Κόσμο. Το έτος 2005, ο Δήμος και

άλλοι φορείς ζήτησαν την επαναλειτουργία του Ωδείου

Νικοπόλεως, και ο Αρχαιολόγος κ. Κωνσταντίνος Ζάχος

τάχθηκε επιφυλακτικώς θετικά πάνω στο θέμα.

Το Ρωμαϊκό Ωδείο Νικόπολης

Η αρχιτεκτονική του προκαλεί το θαυμασμό. Εχει αναστηλωθεί

το έτος 1965 από τον αρχαιολόγο Αναστάσιο Ορλάνδο. Μέχρι

το έτος 1997 γίνονταν εκεί παραστάσεις μουσικές και θεατρικές,

στά πλαίσια των «Νικοπόλειων», οπότε απαγορεύτηκαν για

λόγους στατικής ασφαλείας.

Η «ΙΒ Εφορεία Αρχαιοτήτων Ιωαννίνων», απαγόρευσε τις

παραστάσεις κάθε είδους στο Ωδείο Νικοπόλεως λόγω

«κινδύνων κατάρρευσης και ανάγκης αναστηλωτικών

εργασιών». Το έτος 2001 ομάδα ειδικών αρχαιολόγων και

αρχιτεκτόνων, επισκέφθηκε το Ωδείο και μελέτησε σχέδιο για

την αναστήλωσή του με ένταξη των εξόδων στο 3ο Κοινοτικό

πλαίσιο στήριξης. Το Ρωμαϊκό Ωδείο Νικοπόλεως κτίστηκε

κατ εντολήν του Αυτοκράτορα Αύγουστου Οκταβιανού, και η

χωρητικότητά του είναι 700-1000 άτομα.

17


ΠΑΥΛΊΔΟΥ ΡΟΔΆΝΘΗ

ΚΕΡΑΔΙΝΊΔΗΣ ΣΤΡΆΤΟΣ

EΠΙΣΤΗΜΗNΙΚΉΤΑΣ ΜΑΛΛΙΑΡΌΣ

Εντοπίστηκε το πιο μακρινό σώμα στο ηλιακό μας σύστημα.

θερμοκηπίου», που βοήθησαν το νερό να διατηρηθεί. :

Οι αστρονόμοι ανακάλυψαν το πιο μακρινό αντικείμενο που έχουν

ποτέ βρει στο ηλιακό μας σύστημα. Πρόκειται για έναν παγωμένο

βραχώδη κόσμο, πιθανότατα έναν νάνο πλανήτη, σε απόσταση 103

φορές μεγαλύτερη από τον Ήλιο από ό,τι η Γη και τρεις φορές πιο

μακριά από όσο είναι ο Πλούτων.

Οι αστρονόμοι δεν έχουν ακόμη αρκετά δεδομένα για να

προσδιορίσουν την ακριβή τροχιά του νέου νάνου πλανήτη, κάτι που

θα γίνει εντός του 2016. Όσον αφορά τις διαστάσεις του, η διάμετρός

του εκτιμάται σε 500 έως 1.000 χιλιόμετρα, δηλαδή μικρότερη από

τον μισό Πλούτωνα. Περισσότερες παρατηρήσεις θα γίνουν με τα

Μαγγελανικά Τηλεσκόπια στη Χιλή.

-Ο πιο... κοντινός: Εξωπλανήτης στο μέγεθος της Γης στα 39 έτη

φωτός

Οι «κυνηγοί» των εξωπλανητών ανακοίνωσαν ότι έκαναν μία από

τις σημαντικότερες έως σήμερα ανακαλύψεις τους: βρήκαν έναν

βραχώδη καυτό πλανήτη με ατμόσφαιρα, ο οποίος φαίνεται να

μοιάζει πολύ με την Αφροδίτη και βρίσκεται σε απόσταση «μόνο» 39

ετών φωτός από τη Γη (περίπου 370 τρισεκατομμύρια χιλιόμετρα).

Επιπλέον, πρόκειται για τον κοντινότερο εξωπλανήτη που έχει ποτέ

ανακαλυφθεί στο μέγεθος περίπου της Γης.

-Παρατηρήθηκαν τα μαγνητικά πεδία γύρω από τη μαύρη τρύπα

του γαλαξία μας

Οι επιστήμονες -μεταξύ των οποίων ένας Έλληνας της διασποράςκατάφεραν

για πρώτη φορά να παρατηρήσουν τα μαγνητικά πεδία

στην περίμετρο της γιγάντιας μαύρης τρύπας του γαλαξία μας. Η

ανακάλυψη έγινε με το Τηλεσκόπιο Ορίζοντα Γεγονότων (ΕΗΤ), ένα

σύστημα διασυνδεμένων ραδιοτηλεσκοπίων που βρίσκονται σε

διάφορα σημεία του πλανήτη και το οποίο συνεχώς διευρύνεται με

την προσθήκη νέων σημείων παρατήρησης. Στη διεθνή ερευνητική

ομάδα συμμετείχε ο Έλληνας καθηγητής αστρονομίας και φυσικής του

Πανεπιστημίου της Αριζόνα Δημήτρης Ψάλτης, ο οποίος έχει σημαντική

συμβολή στην ανάπτυξη και στις έρευνες του νέου τηλεσκοπίου ΕΗΤ.

Η μαύρη τρύπα του γαλαξία μας λέγεται «Τοξότης Α*», βρίσκεται

σε απόσταση περίπου 25.000 ετών φωτός από τη Γη και έχει μάζα

γύρω στα τέσσερα εκατομμύρια φορές μεγαλύτερη από τον Ήλιο

μας. Η περίμετρος της μαύρης τρύπας, ο λεγόμενος «ορίζοντας

γεγονότων» -πέρα από τον οποίο τίποτε, ούτε καν το φως, δεν μπορεί

να «δραπετεύσει»- έχει πλάτος 12,9 εκατομμυρίων χιλιομέτρων

(μικρότερο από την απόσταση Ερμή-Ήλιου). Οι παρατηρήσεις

δείχνουν ότι το μαγνητικό πεδίο της μαύρης τρύπας είναι χαοτικό σε

μερικές περιοχές και πιο κανονικό σε άλλες, ενώ αυξομειώνεται κάθε

15 λεπτά περίπου.

-Εκτόξευση στο διάστημα προς αναζήτηση βαρυτικών κυμάτων!

Ο πιλοτικός δορυφόρος Lisa Pathfinder

-To θερμότερο άστρο του σύμπαντος

Ομάδα αστρονόμων από τα πανεπιστήμια του Τίμπιγκεν και του

Πότσνταμ στη Γερμανία μελέτησαν ένα πολύ λαμπρό άστρο που

εντοπίστηκε πριν από 20 χρόνια στις παρυφές του γαλαξία μας.

Διαπίστωσαν ότι στην επιφάνεια του αναπτύσσονται θερμοκρασίες

42 φορές μεγαλύτερες από εκείνες στον ήλιο και είναι το πιο καυτό

άστρο που γνωρίζουμε στο Σύμπαν. Η ανακάλυψη είναι πολύ

σημαντική εκτός των άλλων επειδή πρόκειται για ένα λευκό νάνο, μια

κατηγορία άστρων που μέχρι τώρα δεν είχε διαπιστωθεί ότι μπορεί να

αναπτύσσονται σε αυτά τόσο υψηλές θερμοκρασίες.

Η δεύτερη και πιο σημαντική ανακάλυψη είναι ότι στην επιφάνεια

του άστρου αναπτύσσονται θερμοκρασίες που αγγίζουν τους 250

χιλιάδες βαθμούς Κελσίου. Οι θερμοκρασίες που αναπτύσσονται

στην επιφάνεια του Ήλιου δεν ξεπερνούν τους έξι χιλιάδες βαθμούς

Κελσίου.

Τα χαράματα της Τετάρτης 02 / 12 / 2015 (06:15 ώρα Ελλάδος) έχει

προγραμματισθεί η εκτόξευση του πιλοτικού δορυφόρου Lisa Pathfinder

του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος (ESA), που θα

δοκιμάσει μία νέα τεχνολογία ανίχνευσης των -ακόμη θεωρητικώνβαρυτικών

κυμάτων, τα οποία προβλέπονται με βάση τη Γενική

Θεωρία της Σχετικότητας του Αϊνστάιν. Αν όλα πάνε καλά, τότε

ανοίγει ο δρόμος, ώστε να εκτοξευθεί στο διάστημα το -κόστους

περίπου ενός δισεκατομμυρίου ευρώ- κανονικό παρατηρητήριο

βαρυτικών κυμάτων eLISA (evolved Laser Interferometer Space

Antenna). Κάτι όμως που δεν αναμένεται να συμβεί πριν το 2034,

κυρίως λόγω του περιορισμένου προϋπολογισμού και των άλλων

ανταγωνιστικών διαστημικών προγραμμάτων της ESA. Όταν

αυτό όντως λειτουργήσει, θα πρόκειται για μια επανάσταση στην

αστρονομία, η οποία θα προσθέσει στην «φαρέτρα» της ένα ακόμη

μέσο παρατηρήσεων. Το πείραμα θα δοκιμάσει σε μικρογραφία

την σωστή λειτουργία και ακρίβεια πρωτοποριακών τεχνολογιών,

οι οποίες μετά θα αξιοποιηθούν σε μεγαλύτερη κλίμακα από το

κανονικό παρατηρητήριο eLISA. Δύο ταυτόσημοι κύβοι από χρυσό

και πλατίνα, μεγέθους μπάλας του γκολφ, βάρους περίπου δύο κιλών

ο καθένας, θα αφεθούν να «πλέουν» στο κενό εντός του δορυφόρου

σε απόσταση 38 εκατοστών μεταξύ τους. Ο κύριος στόχος είναι να

απομονωθούν από κάθε άλλη πιθανή δύναμη μπορεί να ασκείται

πάνω τους, έτσι ώστε να γίνει αισθητή και η παραμικρή επίδραση που

μπορεί να έχουν πάνω τους τα βαρυτικά κύματα. Ένα συμβολόμετρο

λέιζερ θα μετρά συνεχώς την απόσταση ανάμεσα στους δύο κύβους,

καθώς και των κύβων από τα τοιχώματα του δορυφόρου.

Η κυρίως επιστημονική αποστολή του Lisa Pathfinder θα ξεκινήσει

την 1 Μαρτίου 2016 και θα διαρκέσει περίπου έξι μήνες, στη διάρκεια

των οποίων θα γίνουν διάφορα πειράματα, που θα ελέγχονται από το

Κέντρο Επιχειρήσεων της ESA στο Ντάρμσταντ της Γερμανίας.

18

-Ενδείξεις για «αρχαίες» λίμνες στον Άρη

Τα νέα στοιχεία επιβεβαιώνουν ότι κάποτε υπήρχαν ουκ ολίγα

τρεχούμενα νερά στον «κόκκινο» πλανήτη.

Από τον Αύγουστο του 2012 συνεχίζει να περιφέρεται κάνοντας μελέτες,

αποκαλύπτουν ότι κάποτε (πιθανώς πριν από 3,8 έως 3,3 δισεκατομμύρια

χρόνια) υπήρχε εκεί μια μεγάλη λίμνη άγνωστου βάθους, η οποία

κράτησε το νερό της για χιλιάδες ή και εκατομμύρια χρόνια.

Οι λίμνες αυτού του είδους φαίνεται περιοδικά να ξεραίνονταν

και μετά να ξαναγέμιζαν με νερό. Ακόμα και όταν ο κύκλος αυτός

σταματούσε οριστικά, στο υπέδαφος θα έμεναν αποθέματα νερού για

ακόμη περισσότερο χρόνο.

Παραμένει μυστήριο πώς ο ‘Αρης διατήρησε νερά στην επιφάνειά

του, καθώς πολύ νωρίς έχασε το προστατευτικό μαγνητικό πεδίο και

την ατμόσφαιρά του. Ίσως, σε αντιστάθμισμα, να υπήρχαν «αέρια του


- Ο ΠΛΑΝΉΤΗΣ ΓΗ ΣΕ ΚΊΝΔΥΝΟ

ΧΡΉΣΤΟΣ-ΜΆΡΙΟΣ ΔΗΜΆΚΗΣ

Οι άνθρωποι κινδυνεύουν να προκαλέσουν μη

αναστρέψιμες και εκτεταμένες καταστροφές στον

πλανήτη, εκτός εάν υπάρξει ταχύτερη δράση για τον

περιορισμό των εκπομπών από τα ορυκτά καύσιμα

που ευθύνονται για την κλιματική αλλαγή, σύμφωνα

με έκθεση των Ηνωμένων Εθνών που διέρρευσε από

το πρακτορείο Bloomberg.

Η υπερθέρμανση του

πλανήτη πλήττει ήδη

«όλες τις ηπείρους και

όλους τους ωκεανούς»,

ενώ περαιτέρω

ρύπανση από άλλα

αέρια θερμοκηπίου θα

αυξήσει την πιθανότητα

για «σοβαρές, και μη

αναστρέψιμες επιπτώσεις

για τους ανθρώπους και

τα οικοσυστήματα», αναφέρει η έκθεση.

Η έκθεση είναι το πιο σημαντικό έγγραφο που έχει

παραχθεί από τον ΟΗΕ για την υπερθέρμανση του

πλανήτη, συνοψίζοντας εκατοντάδες σχετικά έγγραφα.

Είναι σχεδιασμένη για να παρουσιάσει την καλύτερη

επιστημονική και οικονομική ανάλυση σε κυβερνητικούς

φορείς και πολιτικούς ηγέτες σε όλο τον κόσμο, ενώ

αποτελεί μέρος της προσπάθειας των Ηνωμένων Εθνών

για την κατάρτιση περισσοτέρων από 190

χωρών για τον περιορισμό των εκπομπών.

Πιθανές συνέπειες

της υπερθέρμανσης

περιλαμβάνουν, μεταξύ

άλλων, την τήξη του

στρώματος πάγου που

καλύπτει τη Γροιλανδία.

Αυτό θα ανυψώσει την

επιφάνεια της θάλασσας

κατά επτά μέτρα και θα

απειλήσει παραθαλάσσιες

πόλεις από το Μαϊάμι ως

την Μπανγκόκ, καθώς και

νησιωτικά κράτη όπως οι Μαλδίβες, το Κιριμπάτι και το

Τουβαλού.

Οι συγγραφείς της έρευνας καταλήγουν πως όσο

καθυστερεί η απαραίτητη δράση, τόσο αυξάνεται ο

κίνδυνος και εκτοξεύεται το κόστος. Αναβολή των

απαραίτητων μέτρων μέχρι το 2030 μπορεί να αυξήσει

το κόστος έως και κατά 44 τοις εκατό. Η έρευνα αναλύει

επίσης το κόστος του περιορισμού της βιομηχανικής

δραστηριότητας και παρουσιάζει μοντέλα πρόβλεψης

για την αύξηση της θερμοκρασίας τις επόμενες δεκαετίες.

Οι θερμοκρασίες έχουν ήδη αυξηθεί κατά

0,85 του ενός βαθμού από το 1880, σύμφωνα

με την έκθεση. Αυτός ο ρυθμός είναι

γρηγορότερος από το ρυθμό της αλλαγής

του κλίματος που σηματοδότησε το τέλος της

τελευταίας εποχής των παγετώνων πριν από

περίπου 10.000 χρόνια.

19


ΑΣ ΤΑΞΙΔΈΨΟΥΜΕ...

ΧΡΗΣΤΟΣ-ΜΑΡΙΟΣ ΔΗΜΑΚΗΣ & ΡΟΔΑΝΘΗ ΠΑΥΛΙΔΟΥ

Το γεγονός ότι η Ελλάδα κρύβει μεγάλες ομορφιές,

δεν κρύβει ούτε μία μικρή δόση υπερβολής.

ΜΕΤΈΩΡΑ

ΑΧΈΡΟΝΤΑΣ ΠΟΤΑΜΌΣ

Γνωστός από την μυθολογία, ο Αχέροντας ποταμός οδηγούσε στον Κάτω Κόσμο. Αν

και η λέξη Αχέροντας σημαίνει «χωρίς χαρά», η πραγματικότητα έρχεται σε αντίθεση

με το όμορφο τοπίο του ποταμού και τα όμορφα συναισθήματα που δημιουργεί. Ο

Αχέροντας βρίσκεται σε υψόμετρο 1.600 μέτρων, 2 μόλις χλμ. από το χωριό Γλυκή.

Ο μυθικός ποταμός που εκβάλλει στο Ιόνιο και διακρίνεται για τα κρυστάλλινα νερά

του φιλοξενεί ένα προστατευμένο και εντυπωσιακό οικοσύστημα. Μπορεί να σας

ακουστεί λίγο δυσοίωνο, αλλά αν επισκεφτείτε τον Αχέροντα μην αμελήσετε να

κάνετε μία βαρκάδα στον ποταμό και, στη συνέχεια, να επισκεφτείτε το Νεκρομαντείο,

σύμφωνα με τους ιστορικούς, όσοι το επισκέπτονταν στην αρχαιότητα έπρεπε να

περάσουν από πολλά στάδια προετοιμασίας προκειμένου να έρθουν σε επαφή με τις

ψυχές του Κάτω Κόσμου. Εκτός από πεζοπορία και ράφτινγκ, στον ποταμό μπορείτε

να κάνετε ιππασία στο δάσος και να περάσετε μέσα από το ποτάμι.

ΧΑΡΆΔΡΑ (ΦΑΡΆΓΓΙ) ΤΟΥ ΒΊΚΟΥ

Εάν σας αρέσει η αδρεναλίνη η χαράδρα του Βίκου δεν θα σας απογοητεύσει. Έχει

καταγραφεί στο βιβλίο των ρεκόρ Γκίνες ως το βαθύτερο φαράγγι στον κόσμο, με

μήκος 20 χλμ και το βάθος σε πολλά σημεία να ξεπερνά τα 1.000 μέτρα. Αποτελεί

τον πυρήνα του Εθνικού Δρυμού Βίκου-Αώου, στην περιοχή του οποίου βρίσκει

καταφύγιο μεγάλη ποικιλία σπάνιων ειδών χλωρίδας και πανίδας. Το Φαράγγι του

Βίκου αποτελεί δημοφιλής διαδρομή περιηγητών, η διάρκεια της περιήγησης για μία

έμπειρη ομάδα δεν διαρκεί πάνω από 5 ώρες και αν αποφασίσετε να την κάνετε να

γνωρίζετε ότι είναι κουραστική. Αν πάλι δεν είστε άνθρωποι της περιπέτειας μπορείτε

να απολαύσετε την θέα από το χωριό Βραδέτο, όπως και από τη θέση Οξιά.

Λίγο έξω από την Καλαμπάκα, υψώνεται

ένα σύμπλεγμα από τεράστιους βράχους

και σχηματίζουν τα επιβλητικά Μετέωρα.

Τα Μετέωρα έχουν διακηρυχτεί ως

Διατηρητέο και Προστατευόμενο

Μνημείο της Ανθρωπότητας από την UN-

ESCO και, μετά το Άγιο Όρος, αποτελεί

το μεγαλύτερο τόπο εγκατάστασης των

μοναχών. Ωστόσο, σήμερα από τις πολλές

μονές των Μετεώρων, μόνο έξι βρίσκονται

σε λειτουργία. Σύμφωνα με τις θεωρίες των γεωλόγων, οι άγριοι βράχοι των

Μετεώρων που συνθέτουν αυτό το απόκοσμο τοπίο, δημιουργήθηκαν από πέτρες

ποταμών και ασβεστολιθικά πετρώματα που συσσωρεύονταν στο σημείο εκείνο

για εκατομμύρια χρόνια. Εάν επισκεφτείτε τα Μετέωρα, εκτός από τα μοναστήρια

που μπορείτε να επισκεφτείτε, είναι ιδανικά για αναρρίχηση, πεζοπορία, ποδηλασία

και πολλές ακόμα δραστηριότητες.

ΦΑΡΆΓΓΙ ΤΗΣ ΣΑΜΑΡΙΆΣ

Στο νότιο τμήμα του νομού Χανίων και

στον Δήμο Σφακίων, βρίσκεται το Φαράγγι

της Σαμαριάς, που πήρε το όνομά του

από το εγκαταλελειμμένο, πλέον, χωριό

Σαμαριά. Αποτελεί ένα από τα πιο γνωστά

αξιοθέατα της Κρήτης και άνθρωποι από

όλο τον κόσμο έρχονται στην χώρα μας

προκειμένου να το διασχίσουν. Αν και

τους χειμερινούς μήνες το φαράγγι είναι

κλειστό, μπορείτε να το επισκεφτείτε από την 1η Μαΐου ως το τέλος Οκτωβρίου. Σε

περίπτωση που αποφασίσετε να διανύσετε τη διαδρομή 16,7 χιλιομέτρων από το

Ομαλό μέχρι την Αγία Ρουμέλη, φροντίστε να ξεκινήσετε πολύ νωρίς το πρωί, να

φοράτε αθλητικά παπούτσια, να έχετε προστασία από τον ήλιο και να έχετε στην

τσάντα σας μπόλικο νερό και σνακ. Στη διαδρομή θα δείτε πολλά από τα ενδημικά

πουλιά και τα ζώα που φιλοξενούνται εκεί, όπως το γνωστό κρι-κρι. Το φαράγγι

έχει ανακηρυχτεί Εθνικός Δρυμός και από το 1981 έχει ενταχθεί στο Παγκόσμιο

Δίκτυο Αποθεμάτων Βιόσφαιρας της UNESCO.

ΠΡΈΣΠΕΣ

Ο Εθνικός Δρυμός Πρεσπών αποτελεί

έναν διαχρονικό προορισμό για κάθε

φυσιολάτρη, αφού πρόκειται για έναν τόπο

όπου συνυπάρχουν αρμονικά, άνθρωποι,

17 είδη ψαριών, 1.500 είδη της ελληνικής

χλωρίδας και 260 είδη πουλιών. Στη Μικρή

Πρέσπα βρίσκονται τα δύο νησάκια, Άγιος

Αχίλλειος και Βιδρονήσι, όπου έχουν κάνει

σπίτι τους, ερωδιοί, κορμοράνοι και άλλα

σπάνια είδη πελεκάνων, με τον αργυροπελεκάνο, ένα από τα πιο μεγάλα πουλιά

της Γης, να είναι ο απόλυτος πρωταγωνιστής. Στη Μεγάλη Πρέσπα, αν ο καιρός το

επιτρέπει, μπορείτε να κάνετε βαρκάδα από το παραλίμνιο χωριό Ψαράδες και να

περάσετε από παλιά προσκυνήματα και ασκηταριά.

20

ΤΟ ΔΈΛΤΑ ΤΟΥ ΈΒΡΟΥ

Στην βορειοανατολική άκρη της Ελλάδας θα βρείτε μία πηγή άγριας φύσης και

ζωής όπου βρίσκουν καταφύγιο και τροφή πολλά πουλιά, όπως τα εντυπωσιακά

φλαμίνγκο. Στις εκβολές του ποταμού Έβρου, βρίσκεται το Εθνικό Πάρκο Δέλτα

Έβρου, που συγκαταλέγεται στους σημαντικότερους βιοτόπους της Ευρώπης. Τα

παραποτάμια δάση, τα υγρά λιβάδια, οι καλαμιώνες, οι λιμνοθάλασσες και οι επτά,

συνολικά, βιότοποι, συνθέτουν ένα μοναδικής ομορφιάς τοπίο που μαγεύει όποιο το

επισκεφτεί. Ο υγρότοπος του Δέλτα Έβρου φημίζεται για τα αναρίθμητα είδη πανίδας

που φιλοξενεί, αφού υπάρχουν 40 είδη θηλαστικών ζουν στο Δέλτα, αλλά και

χλωρίδας με πάνω από 300 είδη φυτών.

ΚΑΤΑΡΡΆΚΤΕΣ ΤΗΣ ΝΈΔΑ

Η Νέδα, το μόνο ποτάμι στην Ελλάδα με

θηλυκό όνομα, βρίσκεται στα σύνορα

των νομών Ηλείας και Μεσσηνίας. Εάν

θέλετε να επισκεφτείτε τους καταρράκτες

θα ξεκινήσετε από την Κυπαρισσία και να

πάρετε τον στενό επαρχιακό δρόμο που

καταλήγει μετά από 18 χλμ στο ορεινό

χωριό Πλατάνια. Από εκεί ένας χωματένιος

δρόμος οδηγεί στο ονειρεμένο φαράγγι

της Νέδας. Διασχίζοντας το φαράγγι και

ακολουθώντας τον ήχου του νερού που

πέφτει θα οδηγηθείτε σε ένα πραγματικά μοναδικό τοπίο. Μία φυσική πισίνα με

γαλαζοπράσινα νερά. Αυτός είναι ο πρώτος καταρράκτης που θα δείτε και θα

σας εντυπωσιάσει, αλλά μόνο για λίγο, μέχρι να δείτε τον δεύτερο που βρίσκεται

λίγο πιο κάτω. Αν πάλι είστε φίλοι της πεζοπορίας και θέλετε να διασχίσετε όλο

το φαράγγι να είστε εφοδιασμένοι με νερό και φαγητό, αφού θα χρειαστείτε

τουλάχιστον 4 με 5 ώρες.


ΣΤΗΝ ΕΛΛΆΔΑ

Η Ελλάδα, συνδυάζει ένα τοπίο μοναδικής φυσικής

ομορφιάς, γεμάτο εναλλαγές και αμέτρητες επιλογές

που θα καλύψουν κάθε κρυφή επιθυμία. Είναι η τέλεια

επιλογή όσων αναζητούν το ιδανικό σκηνικό για

δραστηριότητες που θα χαρίσουν στιγμές ανεξίτηλες

στο χρόνο.

Τα χειμερινά θέρετρα της χώρας μας σας περιμένουν

για να τα ανακαλύψετε.

ΚΑΡΠΕΝΗΣΙ

Αδιαμφισβήτητα είναι ένα μέρος

γαλήνιο και παραμυθένιο, με

επιβλητικές χιονισμένες βουνοκορφές,

οργιώδη βλάστηση, καταπράσινες

και κατάφυτες µε ελατοδάση πλαγιές,

απότοµα φαράγγια, ποτάµια και

λίµνες. Η «Ελβετία» της Ελλάδας, παρόλο που αποτελεί έναν από τους πιο

δηµοφιλείς προορισµούς καθ’ όλη τη διάρκεια του χρόνου, έχει διατηρήσει

τον παραδοσιακό χαρακτήρα και την αυθεντικότητά της στο έπακρο.

Η παραδοσιακή αρχιτεκτονική έχει διατηρηθεί σε αρκετό βαθμό, τόσο

στα γύρω χωριά όσο και μέσα στην πόλη, με πλήθος καλοδιατηρημένων

κτιρίων. Στην πόλη λειτουργεί το «Μουσείο Καρπενησίου» ενώ στα γύρω

χωριά υπάρχει πλήθος από λαογραφικά μουσεία.

ΝΑΥΠΛΙΟ

Μόλις μιάμιση ώρα από την

πρωτεύουσα, ενδείκνυται για...

αποδράσεις ακόμα και της τελευταίας

στιγμής.

Δεν το έχουν παροµοιάσει χωρίς λόγο

µε τη Νάπολη της Ιταλίας, ούτε έχει

κερδίσει τυχαία μια θέση ανάμεσα στις

4 πιο όμορφες πόλεις της Ελλάδας· άλλωστε, η Ιστορία τού χάρισε τον

αιώνιο τίτλο της πρώτης πρωτεύουσας του ελληνικού κράτους.

ΕΛΑΤΟΧΩΡΙ ΠΙΕΡΙΑΣ

Για να μην αφήσουμε παραπονεμένους

και τους Θεσσαλονικείς, ένας πολύ

όμορφος προορισμός, είναι το

γραφικό Ελατοχώρι.

Το Ελατοχώρι έχει εξελιχθεί σ’ ένα

από τα καλύτερα ορεινά θέρετρα

της Πιερίας! Συγκεντρώνει μόνιμους

παραθεριστές και ημερήσιους επισκέπτες όλο το χρόνο. Η ποικιλία

των κοιλάδων και των οροπεδίων διαφοροποιούν το βουνό και η

ποικιλομορφία της βλάστησης το κάνει να ξεχωρίζει σε ομορφιά. Σε

απόσταση μόλις 8 χλμ από το Ελατοχώρι βρίσκεται το χιονοδρομικό

κέντρο του! Έτσι, η περιοχή προσφέρει στον επισκέπτη χιονοδρομία,

δυνατότητες ορεινής αναψυχής και γνωριμία με σπάνια χλωρίδα σε

διαδρομές μοναδικής ομορφιάς και θέας. Να επισκεφτείτε τον καταρράκτη

Κρεμαστό που χύνεται από ύψος 60 μέτρων σ’ ένα καταπράσινο φαράγγι.

ΠΗΛΙΟ

Το Πήλιο, αναμφισβήτητα ένας από

τους δημοφιλέστερους ελληνικούς

προορισμούς όλες τις εποχές του

χρόνου, το χειμώνα ντύνεται στα λευκά,

εντυπωσιάζοντας και γοητεύοντας

άλλη μια φορά τους επισκέπτες. Με

θέα στον Παγασητικό κόλπο, σε ένα

μοναδικό φυσικό περιβάλλον, που

συνδυάζει βουνό και θάλασσα, 24 γραφικά χωριά, με σήμα κατατεθέν τα

υπέροχα τοπικά αρχοντικά, αλλά και το χιονοδρομικό κέντρο κάνουν το

Πήλιο έναν κλασσικό χειμερινό προορισμό που ξεχωρίζει.

ΚΑΛΑΒΡΥΤΑ

Τα ατμοσφαιρικά Καλάβρυτα

βρίσκονται στην ορεινή Αχαΐα

και αποτελούν έναν από τους πιο

δημοφιλής χειμερινούς προορισμούς.

Στα Καλάβρυτα τα περισσότερα

μαγαζιά βρίσκονται στο κεντρικό

πεζόδρομο. Κάθε επισκέπτης δεν ξέρει τι να πρωτοαπολαύσει στα

Καλάβρυτα αφού οι δραστηριότητες είναι αμέτρητες! Νωχελικοί περίπατοι

στα δροσερά του πλατάνια, σκι στο χιονοδρομικό, πεζοπορία στο φαράγγι

του Βουραϊκού με τον Οδοντωτό σιδηρόδρομο, ποδηλασία, προσκύνημα

στα μοναστήρια της Αγίας Λαύρας και του Μεγάλου Σπηλαίου, εξερεύνηση

του σπηλαίου των λιμνών!

21


ΛΙΜΝΕΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ

ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΟΥ ΜΑΤΙΝΑ / ΜΟΛΥΜΠΑΚΗ ΕΛΕΝΗ

ΔΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΥ ΓΕΩΡΓΙΑ / ΣΚΑΝΤΖΙΚΑ ΣΤΑΜΑΤΟΥΛΑ

ΒΟΛΒΗ

Η λίμνη Βόλβη, βρίσκεται στον νομό

Θεσσαλονίκης ανατολικά από την

πόλη της Θεσσαλονίκης. Από τη βόρεια

πλευρά της περνάει η νέα Εγνατία οδός

(ενώ η παλιά διέτρεχε την νότια πλευρά

της), και στα ανατολικά της ο Ρήχειος

ποταμός, λειτουργεί και ως υπερχείλιση

της λίμνης δια μέσω των στενών της

Ρεντίνας προς τον Στρυμωνικό κόλπο.

Η λίμνη Βόλβη έχει σχήμα επιμηκές.

ΤΡΙΧΩΝΙΔΑ

Η Λίμνη Τριχωνίδα είναι η μεγαλύτερη

λίμνη της Ελλάδας. Βρίσκεται στον

νομό Αιτωλοακαρνανίας, μεταξύ

των επαρχιών Μεσολογγίου και

Τριχωνίδας, νότια του Παναιτωλικού

όρους και βόρεια του Αρακύνθου

εκτείνεται από τα ανατολικά προς τα

δυτικά και συνδέεται δυτικά με τη

γειτονική λίμνη Λυσιμαχία.

ΒΕΓΟΡΙΤΙΔΑ

Η λίμνη Βεγορίτιδα ή Οστρόβου έχει

έναν υπερτοπικό χαρακτήρα, καθώς

διοικητικά ανήκει στους νομούς Πέλλας

και Φλώρινας και στους Δήμους

Αμυνταίου, Φιλώτα και Βεγορίτιδας.

Περιβάλλεται από τα όρη Βέρνο,

Βόρας και Βέρμιο και αποτελεί το

χαμηλότερο σημείο του συμπλέγματος

των λιμνών Ζάζαρης, Χειμαδίτισας και

Πετρών, των οποίων δέχεται τα νερά

μέσα από σύστημα διωρύγων και σήραγγας. Κοντά της βρίσκονται το χωριό Άρνισσα

και η πόλη Αμύνταιο.

ΑΜΒΡΑΚΙΑ

Η Αμβρακία ήταν αρχαία πόλη κράτος

της δυτικής Ελλάδας, χτισμένη στις όχθες

του ποταμού Άραχθου, στην θέση της

σημερινής Άρτας. Η περιοχή της Αμβρακίας

συνόρευε με το Βασίλειο των Μολοσσών

της Ηπείρου στα βόρεια και με την Δολοπική

φυλή των Αθαμάνων στα ανατολικά.

Ιδρύθηκε από τους Κορίνθιους στα μέσα

περίπου του 7ου αιώνα

ΣΤΥΜΦΑΛΙΑ

Η Στυμφαλία είναι ελώδης λίμνη

της ορεινής Κορινθίας. Βρίσκεται σε

ένα οροπέδιο στα όρη Κυλλήνη και

Ολίγυρτος. Διατηρεί νερό κυρίως τους

χειμερινούς μήνες. Κοντά στις όχθες της

λίμνης ήταν χτισμένη η Αρκαδική πόλη

Στύμφαλος.

ΚΕΡΚΙΝΗ

Η Κερκίνη είναι μια τεχνητή λίμνη που

σχηματίστηκε το 1932 με την δημιουργία

φράγματος στον ποταμό Στρυμόνα.

Βρίσκεται στον νομό Σερρών. Αποτελεί

ιδιαίτερα προστατευμένο υδροβιότοπο

και τοπίο σπάνιας ομορφιάς με θέα το

βουνό Μπέλες και την κοιλάδα Σερρών.

Η Κερκίνη δημιουργήθηκε το 1932,

όταν έγινε το φράγμα στην περιοχή του

Λιθότοπου, ώστε να συγκρατεί τα νερά

του ποταμού Στρυμόνα και αργότερα

χρησιμοποιήθηκε σαν μέρος αποθήκευσης νερού για την άρδευση της πεδιάδας του

Νομού.

ΒΙΣΤΩΝΙΔΑ

Η λίμνη Βιστωνίδα ή λίμνη Μπουρού

ή Μπουρού Γκιόλ είναι λιμνοθάλασσα

της Ελλάδας, στα σύνορα μεταξύ

Νομού Ξάνθης και Ροδόπης και ο

υγροβιότοπός τής προστατεύεται από

τη σύμβαση Ραμσάρ. Η ονομασία της

προέρχεται από την αρχαία ονομασία

της περιοχής, αλλά και πόλης της

Βιστονίας, ή Βιστωνίας, που ίδρυσε

ο μυθικός Βίστων, όπου διέμεναν οι

Βίστονες.

ΠΑΜΒΩΤΙΔΑ

Η λίμνη Παμβώτιδα γνωστή και ως

λίμνη των Ιωαννίνων,περιβάλλεται από

τα όρη Μιτσικέλι και των ανατολικών

αντερεισμάτων του Τομάρου και

σχηματίζεται από τα ύδατα τριών

κυρίως πηγών, που αναβλύζουν στους

πρόποδες του Μιτσικελίου. Συνδέεται

με τους θρύλους της Κυρά – Φροσύνης

και του Ντουραχάν.

ΚΑΣΤΡΑΚΙΑ

Η λίμνη Καστρακίου είναι τεχνητή

λίμνη κοντά στα χωριά Καστράκι και

Μπαμπαλιό της Αιτωλοκαρνανίας,

πάνω στην κοίτη του ποταμού Αχελώου

στην περιοχή συμβολής του με τον

παραπόταμο Ίναχο.

ΛΟΥΡΟΥ

Η Λίμνη Λούρου είναι τεχνητή λίμνη

που δημιουργήθηκε έπειτα από

κατασκευή φράγματος στον ποταμό

Λούρο. Βρίσκεται στον νομό Πρέβεζας.

Η υδροηλεκτρική μονάδα του Λούρου

είναι από τις παλαιότερες της Ελλάδας.

22

ΥΛΙΚΗ

Η Υλίκη είναι φυσική λίμνη στη

Βοιωτία, βόρεια της Θήβας, με όχθες

απόκρημνες, στους πρόποδες των

δυτικών προεκτάσεων του Πτώου

Όρους και των ανατολικών του

Μεσσαπίου. Στην αρχαιότητα η Υλίκη

λεγόταν Υλική και πήρε το όνομά της

από την πόλη Ύλη, που ήταν κτισμένη

στις όχθες της, όπως και η πόλη

Ακραιφία. Τα νερά της χύνονταν στη

γειτονική λίμνη Τρεφία ή Ουγγρία, την Παραλίμνη των νεότερων χρόνων. Πολύ κοντά

στην Υλική υπήρχε μεγάλος ναός του θεού Απόλλωνα, που είχε την προσωνυμία

«Πτώος» από το ομώνυμο γειτονικό βουνό.


- ΣΕΛΙΔΕΣ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ

ΕΡΩΤΕΣ ΚΑΙ ΔΟΛΟΦΟΝΙΕΣ ΜΕ ΦΟΝΤΟ ΤΟ ΘΡΟΝΟ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ

ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ

ΘΑΝΟΣ Γ. ΧΡΥΣΑΝΘΗΣ Ιστορικός

Ο όρος «βυζαντινός» είναι επινόημα των

ιστορικών, γιατί στην πραγματικότητα η βυζαντινή

είναι η συνέχεια της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας

(Ρωμαίος


- ΣΧΟΛΗ ΓΟΝΕΩΝ

ΕΦΗΒΕΊΑ:ΜΙΑ ΔΕΎΤΕΡΗ ΓΈΝΝΗΣΗ

ΣΤΑΥΡΟΥΛΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΑΚΟΥ-ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ

Ψυχολόγος-ψυχοθεραπεύτρια

Υπεύθυνη του τμήματος Συμβουλευτικής των Εκπαιδευτηρίων

Οι περισσότεροι γονείς γνωρίζουν καλά ότι η

εφηβεία είναι μια κρίσιμη περίοδος, καθώς, στη

διάρκειά της, το παιδί καλείται να αφήσει πίσω

του την οικογενειακή προστασία, να αποχωριστεί

την παιδική ηλικία και να προετοιμαστεί για την

ενήλικη ζωή. Κατανοούν, επίσης, πολύ καλά ότι,

σε μια τέτοια περίοδο, οι κρίσεις, τα ξεσπάσματα,

οι συναισθηματικές εξάρσεις από την πλευρά των

παιδιών δεν μπορεί παρά να αποτελούν «μέρος του

προγράμματος». Εντούτοις, υπάρχει ένα ερώτημα

που τους βασανίζει: Είναι η συμπεριφορά του δικού

τους παιδιού αναμενόμενη απλά και μόνο λόγω

της κρίσης της εφηβείας; Ή μήπως κρύβει κάποια

ψυχοπαθολογία;

Για να απαντήσει κανείς σε τέτοιου είδους ερωτήματα

χρειάζεται να επισημάνει, καταρχάς, ποιες είναι οι

αναμενόμενες μορφές συμπεριφοράς κατά την

εφηβεία: Ο κατάλογος είναι μακρύς και περιλαμβάνει

την αυξημένη επιθετικότητα, σεξουαλικότητα,

αντιδραστικότητα, επιπολαιότητα, αδεξιότητα, ανία,

τεμπελιά και τάση για απομόνωση, την εμμονή σε

ασχολίες όπως το τηλέφωνο ή ο υπολογιστής, την

πτώση της σχολικής επίδοσης αλλά και τις έντονες

μεταπτώσεις της διάθεσης.

Μα, γιατί συμβαίνουν όλα αυτά; Καταρχάς, ο

έφηβος αμφιταλαντεύεται ανάμεσα στην εξάρτηση

και την ανεξαρτησία. Πενθεί για την απώλεια της

παιδικής ηλικίας και από–ιδανικοποιεί τους γονείς.

24


Καλείται να εξοικειωθεί με τις ποικίλες αλλαγές που

συμβαίνουν στο σώμα του και να αποκτήσει την

αίσθηση μιας ώριμης σωματικής ανάπτυξης. Επίσης,

τώρα, στην εφηβεία, είναι που μπαίνουν οι βάσεις

για τις σχέσεις με το αντίθετο φύλο. Τώρα αποκτά ο

έφηβος τη δυνατότητα να διαλέγει φίλους και να τους

εμπιστεύεται. Οι επαγγελματικοί και άλλοι στόχοι

για το μέλλον τώρα είναι που διερευνώνται και

αναθεωρούνται. Τώρα είναι που επανεξετάζονται οι

ηθικές και φιλοσοφικές αξίες. Πρόκειται, επομένως,

για μια περίοδο μεταβατική, με έντονο στρες που το

– μέχρι χθες – παιδί δυσκολεύεται να διαχειριστεί.

Η εφηβεία είναι μια περίοδος της ζωής που χωρίζεται

με τη σειρά της σε επιμέρους στάδια, το καθένα με

διαφορετικά χαρακτηριστικά: Έτσι, το προ-εφηβικό

στάδιο (10-12 ετών), αποτελεί μια «λανθάνουσα

ή δοκιμαστική περίοδος» με συμπτώματα που

συχνά υποχωρούν και ηρεμούν. Ακολουθεί το

αρχικό στάδιο της εφηβείας (11-14 ετών), οπότε και

παρατηρούνται ραγδαίες σωματικές αλλαγές, ενώ

είναι έντονη μια τάση σύγκρουσης με την εξουσία των

γονέων και γενικότερα με κάθε εξουσία. Στο μέσο

στάδιο (14-17 ετών), ο έφηβος είναι πια πιο ώριμος,

με κατασταλαγμένες ηθικές αρχές, όμως ακόμη

αμφισβητεί τους γονείς και αναζητά την προσωπική

του ταυτότητα. Στο στάδιο της ενηλικίωσης (17-20

ετών), έχει πλέον διαμορφώσει την προσωπικότητά

του, έχει προσαρμοστεί κοινωνικά και κάνει σχέδια

για το μέλλον.

Οι γονείς συνήθως δυσκολεύονται να αποδεχτούν

τον αποχωρισμό και την αυτονομία του εφήβου

και προβάλλουν στα παιδιά τους δικούς τους

ασυνείδητους φόβους. Άλλοτε, πάλι, ασκούν

αντιδραστική καταπίεση με υπερβολικό έλεγχο.

Συχνό είναι και το φαινόμενο οι γονείς να

προβάλλουν τις μη ρεαλιστικές προσδοκίες τους

στους εφήβους, με συνεπακόλουθο να τους

προκαλούν ακόμη μεγαλύτερο άγχος. Όλα αυτά

διαγράφουν ένα σκηνικό όπου κυριαρχεί η σύγχυση

ρόλων και συναισθημάτων. Άλλωστε, οι γονείς

δικαιολογημένα ανησυχούν! Το πρόβλημα είναι ότι

συχνά υπερβάλλουν. Κάποιες πρακτικές συμβουλές

που απευθύνουν οι ειδικοί προς τους γονείς των

εφήβων είναι οι ακόλουθες:

- Να ανέχονται την αμφισβήτηση και να μην την

εκλαμβάνουν ως προσωπική αποτυχία.

- Να διαβάζουν σωστά τα ερωτικά και επιθετικά

μηνύματα χωρίς να νιώθουν ότι απειλούνται.

- Να μη «νηπιοποιούν» τον έφηβο.

- Να μην «παιδιαρίζουν» μαζί του σα «μεγαλοέφηβοι».

- Να δείχνουν τακτ σε θέματα σεξουαλικότητας.

- Να ενθαρρύνουν το συναισθηματικό «μοίρασμα».

- Να κατανοούν τις ανάγκες των εφήβων χωρίς να

προτάσσουν τις δικές τους.

- Να προστατεύουν την ιδιωτικότητα των εφήβων.

- Να συζητούν μαζί τους, να τους ακούν ενεργητικά,

χωρίς επικριτική στάση.

- Να είναι διαθέσιμοι.

- Να είναι σταθεροί στις αρχές τους – όχι υπερβολικά

αυστηροί, ούτε ελαστικοί.

- Να διαπραγματεύονται μαζί τους κανόνες

ελάσσονος σημασίας.

- Να σέβονται τις ιδέες & τις επιλογές τους.

- Να εμπιστεύονται την κριτική τους ικανότητα.

- Να ενθαρρύνουν νέες φιλίες και σχέσεις με

συνομηλίκους.

- Να αποφεύγουν υπερβολικές προσδοκίες και

απαιτήσεις.

Επανερχόμαστε, λοιπόν, στο αρχικό ερώτημα:

Πότε πρέπει να ανησυχήσει ο γονέας; Ποια είναι τα

«σημάδια κινδύνου»; Η συμβουλευτική βοήθεια από

ειδικό είναι απαραίτητη στις παρακάτω περιπτώσεις:

- Όταν η οπισθοδρόμηση του εφήβου είναι πολύ

έντονη, με παιδικούς τρόπους συμπεριφοράς.

- Όταν υπάρχει άκαμπτη συμπεριφορά χωρίς χαλάρωση.

- Όταν οι κοινωνικές του σχέσεις διαιωνίζουν

παιδικές συνήθειες και σχέσεις.

- Όταν οι γονείς διαδραματίζουν σημαντικότερο ρόλο

στη ζωή του εφήβου σε σχέση με τους συνομήλικους.

- Όταν ο έφηβος βιώνει και εκφράζει ακατάλληλα

συναισθήματα.

- Όταν δε διακρίνει τις αντιδράσεις των άλλων ή τις

αλλοιώνει.

- Όταν ατενίζει το μέλλον με απαισιοδοξία ή το

μέλλον τον τρομάζει.

- Όταν υπάρχουν ιδέες που εμποδίζουν τη

λειτουργικότητα.

- Όταν αισθάνεται ότι οι πράξεις του δεν καθορίζονται

από τον ίδιο αλλά από άλλους και/ή καταστάσεις

έξω από αυτόν.

Όπως θα έχετε ήδη καταλάβει, η ψυχραιμία, η

υπομονή και το θερμό συναισθηματικό κλίμα της

οικογένειας είναι τα «κλειδιά» για να περάσει όσο το

δυνατόν πιο ανώδυνα αυτή η δύσκολη, αλλά και

τόσο όμορφη και δημιουργική περίοδος της ζωής.

25


Η ΕΡΕΥΝΑ

ΜΑΣ

Έρευνα των μαθητών των ΟΜΙΛΩΝ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΙΑΣ

ΚΑΙ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗΣ σε μαθητές του Γυμνασίου - Λυκείου

των Εκπαιδευτηρίων για τα προβλήματα και τις ελλείψεις

του ελληνικού εκπαιδευτικού συστήματος.

26


Καθόλου

Καθόλου

Λίγο

Καθόλου

Λίγο

Πολύ

Καθόλου

Λίγο

Πολύ

Πάρα πολύ

Λίγο

Πολύ

Πάρα πολύ

Πολύ Πάρα πολύ

Γνωρίζετε επαρκή στοιχεία για τα Προγράμματα Σπουδών;

Πάρα πολύ

Καθόλου 21

Λίγο 41

Πολύ 35

Πάρα πολύ 4

Είστε ικανοποιημένοι από τα Προγράμμματα Σπουδών στη χώρα σας;

Καθόλου 35

Λίγο 61

Πολύ 4

Πάρα πολύ 3

Τα Προγράμματα Σπουδών θεωρείτε ότι προωθούν την απομνημόνευση ή

την κριτική σκέψη;

Απομνημόνευση 68

Κριτική Σκέψη 46

Πρέπει οι εξετάσεις του σχολείου να συνδέονται με την εισαγωγή στην

Τριτοβάθμια Εκπαίδευση;

Ναι 42

Όχι 61

Θεωρείτε πως το απολυτήριο Λυκείου μπορεί να δώσει τη δυνατότητα στον

μαθητή να αντεπεξέλθει και να φανεί ανταγωνιστικός στη σημερινή ευρωπαϊκή

αγορά εργασίας;

Ναι 30

Όχι 70

Νομίζετε πως το εκπαιδευτικό σύστημα της χώρας μας βοηθά τους μαθητές να

επιλέξουν τα κατάλληλα τη μετεκπαιδευτική τους πορεία;

Καθόλου 44

Λίγο 26

Πολύ 29

Πάρα πολύ 4

27


Καθόλου

Καθόλου

Λίγο

Καθόλου

Λίγο

Πολύ

Καθόλου

Λίγο

Πολύ

Πάρα πολύ

Λίγο

Πολύ

Πάρα πολύ

Πολύ

Πάρα πολύ

Πάρα πολύ

Πιστεύετε ότι η Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση που προσφέρεται στη χώρα σας

μπορεί να ανταγωνιστεί αυτή των άλλων κρατών της Ευρωπαϊκής Ένωσης;

Καθόλου 42

Λίγο 36

Πολύ 16

Πάρα πολύ 4

Πιστεύετε ότι οι κατευθύνσεις που δίνονται στο Λύκειο καλύπτουν τις απαιτήσεις

των επαγγελμάτων του μέλλοντος;

Καθόλου 22

Λίγο 45

Πολύ 26

Πάρα πολύ 6

Γνωρίζετε διαφορές των εκπαιδευτικών προγραμμάτων των άλλων

ευρωπαϊκών χωρών;

Καθόλου 22

Λίγο 41

Πολύ 21

Πάρα πολύ 9

Πιστεύετε ότι στο σημερινό σχολείο ο μαθητής νιώθει ευτυχισμένος;

Καθόλου 43

Λίγο 33

Πολύ 23

Πάρα πολύ 9

Θα καταργούσατε το μοντέλο εξετάσεων που υπάρχει;

Ναι 73

Όχι 29

Θέλετε μαθήματα πρακτικής άσκησης στο σχολείο;

Ναι 72

Όχι 38

28


Πιστεύετε ότι οι εργασίες σε κάθε μάθημα βοηθούν την καλύτερη εμπέδωση

της προσφερόμενης γνώσης;

Καθόλου 9

Λίγο 36

Πολύ 35

Πάρα πολύ 16

Πιστεύετε ότι το Υπουργείο Παιδείας θα μπορούσε να λάβει υπόψη του τη

γνώμη των μαθητών σε επικείμενες αλλαγές του εκπαιδευτικού συστήματος;

Ναι 33

Όχι 34

Πόσο χρόνο θεωρείτε ότι θα έπρεπε να διαρκεί καθημερινά το λειτουργικό

σύστημα ενός σχολείου;

5 ώρες 53

7 ώρες 34

Πάνω από 7 ώρες 11

Θεωρείτε τη μόρφωση των εκπαιδευτικών στη χώρα σας αρκετή, ώστε να

φέρει σε πέρας τη διαδικασία μόρφωσης των μαθητών;

Καθόλου 12

Λίγο 45

Πολύ 29

Πάρα πολύ 9

Θεωρείτε ότι οι μέθοδοι και το υλικό διδασκαλίας αναβαθμίζονται όσο

απαιτούν οι σύγχρονες ανάγκες;

Καθόλου 24

Λίγο 45

Πολύ 21

Πάρα πολύ 0

Σε ποιους τομείς θα θέλατε να αλλάξει κάτι στο εκπαιδευτικό σύστημα;

Α. υλικοτεχνική υποδομή 33

Β. διαρκής επιμόρφωση των εκπαιδευτικών 38

Γ. αξιοποίηση ικανοτήτων των μαθητών 56

Δ. ανθρωπιστική παιδεία-τεχνογνωσία 38

29

Α. υ

Β. δ

εκπ

Γ. α

µαθ

Δ. α

τεχ


- ΒΙΒΛΙΟΠΡΟΤΆΣΕΙΣ

Ο ΜΙΚΡΟΣ ΠΡΙΓΚΙΠΑΣ

- ΑΝΤΟΥΑΝ ΝΤΕ ΣΕΝΤ ΕΞΙΠΕΡΙ

ΝΊΚΗ ΝΟΜΙΚΟΎ & ΕΙΡΉΝΗ ΜΠΑΚΟΓΙΆΝΝΗ

ΠΕΡΙΛΗΨΗ: Ο αφηγητής πέφτει με το αεροπλάνο του

στην έρημο. Εκεί συναντά ένα ασυνήθιστο παιδί (το

Μικρό Πρίγκιπα), γνωρίζονται και γίνονται φίλοι. Ο

αφηγητής μαθαίνει πολλά από τον νέο του φίλο που

του διηγείται την επίσκεψή του σε άλλους πλανήτες,

όπου υπάρχουν άνθρωποι ματαιόδοξοι, αλλά και

κάποιοι περισσότερο ευαίσθητοι…»

Μολονότι υποτίθεται πως το βιβλίο είναι παιδικό, ο

Μικρός Πρίγκιπας κάνει μερικές βαθυστόχαστες και

ιδεαλιστικές παρατηρήσεις σχετικά με τη ζωή και την

ανθρώπινη φύση. Μηνύματα όπως: « Δε βλέπεις

καθαρά παρά μόνο με την καρδία» και «Ο χρόνος

που πέρασες με το τριαντάφυλλό σου είναι αυτό που

το κάνει ξεχωριστό για σένα» είναι μερικά μόνο από

τα διαχρονικά κι ευαίσθητα μηνύματα αυτού του

βιβλίου. Σας το προτείνουμε ανεπιφύλαχτα!!

Η ΚΥΡΆ ΤΗΣ ΑΙΞΩΝΉΣ

- ΑΘΗΝΆ ΜΠΊΝΙΟΥ

ΚΟΎΤΡΑ ΦΑΝΉ & ΝΤΆΡΑ ΜΑΡΊΑ

Η ΧΑΝΝΑ ΔΕΝ ΚΛΕΙΝΕΙ ΠΟΤΕ

ΤΑ ΜΑΤΙΑ - ΜΠΑΛΛΕΡΙΝΙ ΛΟΥΙΤΖΙ

ΚΟΎΤΡΑ ΦΑΝΉ & ΝΤΆΡΑ ΜΑΡΊΑ

ΠΕΡΙΛΗΨΗ: Η ιστορία της Χάννα και του Γιοσέφ,

δύο δεκαπεντάχρονων παιδιών που ζουν στο γκέτο

της Καλαμαριάς και αναζητούν µια σανίδα σωτηρίας

για να ξεφύγουν από τη βία και τις θηριωδίες των

ναζί, και η ιστορία του Ιταλού πρόξενου Γκουέλφο

Ζαµπόνι και του λοχαγού Λουτσίλλο Μέρτσι, οι

οποίοι κόντρα στον χρόνο αγωνίζονται να σώσουν

όσο περισσότερες ανθρώπινες ζωές µπορούν.

Ένα συγκλονιστικό μυθιστόρημα που βασίζεται

σε πραγματικά γεγονότα και μεταφέρει το µήνυμα

της ελπίδας, της ανθρωπιάς και της έμπρακτης

αλληλεγγύης.

Τι συμβαίνει, όταν η αρχαιολογική σκαπάνη φέρνει

στο φως έναν αρχαίο δρόµο;

Εκεί που σήµερα βρίσκονται οι δήµοι Γλυφάδας,

Βούλας και Βουλιαγμένης, από το 500 π.Χ. περίπου

υπήρχε ο αρχαίος δήµος της Αιξωνής και οι

γειτονικές Αλές Αιξωνίδες. Ο αρχαίος δρόµος, που

αποκαλύφθηκε τυχαία σ’ ένα οικόπεδο, γίνεται

αφορµή για µια περιπλάνηση στις εποχές και στη ζωή

των ανθρώπων που κατοικούσαν εκεί, µε οδηγό την

Κυρά της Αιξωνής και µε µίτο τις αφηγήσεις της από

τη µυθολογία. Η µικρή Φιλοστράτη, το κορίτσι µε

τη χήνα, δίνει ζωντάνια σε ανθρώπινα καθηµερινά

συµβάντα της κοινότητας που άνθισε δυόµισι χιλιάδες

χρόνια πριν.

30

ΠΗΓΕΣ:

http://www.theatron254.gr/

http://www.athensvoice.gr/

http://www.patakis.gr


- ΣΤΑΥΡΌΛΕΞΑ

ΜΆΡΙΟΣ ΣΚΟΥΡΛΉΣ

ΣΤΑΥΡΟΛΕΞΟ

1

2

OΡΙΖΟΝΤΙΑ

3. Μια λέξη που ταιριάζει με τη φιλία

είναι…

6. Η Μαρία είναι η καλύτερή μου

φίλη, γιατί με κάνει να…

7. Μια δυνατή φιλία μπορεί να μας

κάνει να νιώσουμε απέραντη…!

10. Οι φίλοι μας είναι σαν την…. μας,

χωρίς όμως να έχουμε συγγένεια εξ

αίματος μαζί τους.

ΚΑΘΕΤΑ

1. Όταν η φιλία έρχεται, εκείνη φεύγει

2. Τον καλύτερό μας φίλο τον λέμε και…

4. Φιλία σημαίνει πάνω απ’ όλα…

5. Η φιλία αγαπάει πολύ την λέξη…

γι΄αυτό όταν στενοχωρούμε τους φίλους

μας είναι καλό να τους τη λέμε.

8. Η σχέση που έχουμε με τους φίλους μας

είναι ανεκτίμητη, γιατί είναι…

9. Μια γνωστή παροιμία λέει:

"Δείξε μου το …να σου πω ποιος είσαι

7

3 4

Το σταυρόλεξο...

της φιλίας

10

5

8

9

9

5

4

6

1

9

7

8

9 6 2

1

8 5 3

4 7 9

8

3 2 1

2 4 8

3

6 9 5

4

1

6

5

2

1

7

8

1) Σε ένα ίσιο µονοπάτι φύτεψαν τριανταφυλλιές και από τις δύο πλευρές του.

Η κάθε τριανταφυλλιά ήταν 2 µέτρα µακριά από τις διπλανές της.

Αν το µονοπάτι είναι 20 µέτρα µήκος, πόσες τριανταφυλλιές φύτεψαν;

A) 22 B) 20 Γ) 12 ∆) 11 E) 10

2) Πέντε σηµεία, τα A = (2006, 2007), B = (2007, 2006), Γ = (-2006, -2007),

∆ = (2006, -2007) και E = (2007, -2006), είναι σηµειωµένα σε ένα σύστηµα αξόνων.

Τότε, το ευθύγραµµο τµήµα που είναι οριζόντιο είναι το:

A) A∆ B) BEΓ) BΓ ∆) Γ∆ E) AB

3) Ένας φυσικός αριθµός ονοµάζεται παλινδροµικός, αν παραµένει ο ίδιος,

όταν τα ψηφία του γραφούν µε ανάποδη σειρά.

Για παράδειγµα, ο 13931 είναι παλινδροµικός αριθµός.

Ποια είναι η διαφορά µεταξύ του µικρότερου 5-ψήφιου παλινδροµικού αριθµού

και του µεγαλύτερου 6-ψήφιου παλινδροµικού αριθµού;

A) 989989 Β) 989998 Γ) 998998 ∆) 999898 E) 999988

4) Αν ο x είναι ακέραιος αριθµός µικρότερος του 0,

ποιος από τους ακόλουθους είναι ο πιο µεγάλος;

A) x +1 B) 2x Γ) –2x ∆) 6x +2 E) x – 2

5) Ποιο είναι το τελευταίο ψηφίο του γινοµένου (είκοσι εφτάρια);

A) 0 B) 1 Γ) 3 ∆) 7 Ε) 9

Kαι Άλλα

http://www.kangaroo.gr/previous.html

31


- ΛΊΓΟ ΓΈΛΙΟ...

ΙΣΤΟΡΙΚΆ ΑΝΈΚΔΟΤΑ

MΆΡΙΟΣ ΣΚΟΥΡΛΉΣ

–Καλοτύχιζε κάποιος τον Αριστοτέλη επειδή είχε μαθητή τον Μ. Αλέξανδρο.

Ο φιλόσοφος αντέστρεψε την πρόταση:

«Εκείνον τον καλοτυχίσατε γιατί είχε δάσκαλο τον Αριστοτέλη»

–Ο Δημοσθένης έλεγε ότι πολλές φορές του ερχόταν να ευχηθεί να χαθούν

οι κακοί, φοβόταν όμως μήπως με την ευχή του αυτή ερημωθεί εντελώς η πόλη…

–Είπε κάποιος στον Διογένη:

«Οι Συμπολίτες σου σε καταδίκασαν με εξορία».

Και ο φιλόσοφος απάντησε:

«Κι εγώ τους καταδίκασα να μένουν στον τόπο τους».

–Όταν είδε ο Διογένης έναν αδέξιο τοξότη, στάθηκε κοντά

στον στόχο λέγοντας:

«Eίναι ο μόνος τρόπος για να μην με χτυπήσει».

ΡΩΤΉΣΤΕ ΜΑΣ

–Για έναν τσιγκούνη πλούσιο ο Βίωνας έλεγε:

«Δεν εξουσιάζει αυτός την περιουσία, αλλά η περιουσία του εκείνον»

1. Πόσο γρήγορα πέτα η κοινή μύγα;

Η μύγα (Musca domestic) διανύει κατά μέσο όρο 7 χλμ.

Την ώρα! Τα φτερά της χτυπούν γύρω στις 200 φορές το δευτερόλεπτο.

2. Πώς έχασε η σφίγγα τη μύτη της;

Η ευθύνη αποδίδεται συχνά στο στρατό του Ναπολέοντα.

Ωστόσο παλαιότερα σχέδια του γιγάντιου γλύπτου

αποκαλύπτουν ότι η μύτη καταστράφηκε κατά τον

14ο αιώνα. Οι ειδικοί αγνοούν ποιος το έκανε και γιατί,

γνωρίζουν όμως το πώς: Βάνδαλοι σφυροκόπησαν

τη μύτη με ράβδους και καλέμια που τοποθέτησαν

στην κορυφή της και κάτω από το δεξί ρουθούνι κι έτσι

κατάφεραν να την ξεκολλήσουν.

SCREEN

2. Γιατί το ξύλο του τιτανικού διαβρώθηκε, ενώ το

σουηδικό πλοίο Kronan βρέθηκε σχεδόν ανέπαφο;

Λόγω της θέσης όπου βυθίστηκε.

Η τερηδόνα ξυλοφάγο μαλάκιο, ευδοκιμεί στο Β.

Ατλαντικό, ενώ η χαμηλή αλατότητα της Βαλτικής

εμποδίζει την ανάπτυξή της.

32


- ΨΥΧΑΓΩΓΙΑ

ΠΆΜΕ ΘΈΑΤΡΟ;

«Σμύρνη μου αγαπημένη» -Ίδρυμα Μείζονος Ελληνισμού

Μια θεατρική παράσταση που ζωντανεύει και πάλι τη ζωή των τελευταίων

χρόνων της Σμύρνης μέσα από μια εύπορη και κοινωνική οικογένεια.

ΗΘΟΠΟΙΟΙ: Μιμή Ντενίση, Τάσος Χαλκιάς, Κώστας Βουτσάς, Κρατερός

Κατσούλης, Κατερίνα Γερονικολού, Δημήτρης Μακαλιάς, Χριστίνα Αλεξανιάν.

ΤΑ ΨΗΛΑ ΒΟΥΝΑ

Μια παρέα παιδιών μετά από την προτροπή

του δασκάλου τους, περνάνε το καλοκαίρι

μόνα στα βουνά της Ευρυτανίας. Μέσα από

τις ιστορίες και τις εμπειρίες τους μαθαίνουν

τη φύση, την επιβίωση, το πώς συμμετέχεις σε

μια ομάδα και κυρίως την προσφορά…

Μη χάσετε αυτή την εξαίρετη παράσταση που

το κείμενο της είναι γραμμένο από τον αξέχαστο

Ζαχαρία Παπαντωνίου

ΤΟ ΚΑΠΛΑΝΙ ΤΗΣ ΒΙΤΡΙΝΑΣ

(Της Άλκης Ζέη)

Το εμβληματικό έργο της Άλκης Ζέη έχοντας συμπληρώσει 52

χρόνια από τότε που πρωτοκυκλοφόρησε παρουσιάζεται σε

μία άρτια καλλιτεχνικά κι αισθητικά παράσταση. Πρόκειται

για μια μεγάλη παραγωγή με καταξιωμένους ηθοποιούς και

συντελεστές, κορυφαίους σκηνογράφους, ενδυματολόγους

και μουσικούς που θα μας μεταφέρουν όλους, μικρούς

και μεγάλους στο Λαμαγάρι, στο σκηνικό των παιδικών

χρόνων της Άλκης Ζέη και κυρίς στα συναισθήματα, την

ψυχή και την αθωότητα των δύο μικρών κοριτσιών, της

Μέλιας και της Μυρτώς, χαρτογραφώντας το καλοκαίρι του 1936.

ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΣ

SPECTRE

Με το νέο επικεφαλής των μυστικών

υπηρεσιών να θέλει να καταργήσει το

πρόγραμμα των πρακτόρων 00, ο Τζέιμς

Μποντ τίθεται σε διαθεσιμότητα, αλλά αυτό

δεν θα τον σταματήσει από την προσπάθειά

του να ανακαλύψει ποιος κρύβεται πίσω

από τη μυστική οργάνωση Spectre.

33


- ΗΞΕΡΕΣ ΟΤΙ...?

ΧΡΉΣΤΟΣ-ΜΆΡΙΟΣ ΔΗΜΆΚΗΣ

4. Τα δελφίνια δίνουν

ονόματα το ένα στο άλλο.

1.Οι βίδρες κοιμούνται

κρατώντας η μία το χέρι

της άλλης για να μην

χωριστούν.

2.Οι σκίουροι φυτεύουν

χιλιάδες δέντρα κάθε χρόνο

επειδή ξεχνούν που έθαψαν

τα βελανίδια τους. Επίσης

υιοθετούν τα ορφανά

σκιουράκια του δάσους.

5. Όταν τα αρσενικά κουτάβια

παίζουν με τα θηλυκά, συνήθως

τα αφήνουν να κερδίσουν,

ακόμη και αν έχουν φυσικό

πλεονέκτημα.

3. Οι ιππόκαμποι μόλις

αποκτήσουν ταίρι

κρατούνται για πάντα

ο ένας από την ουρά του

αλλού.

34

- ΟΜΟΡΦΙΑ

ΓΕΩΡΓΊΑ ΔΗΜΗΤΡΟΠΟΎΛΟΥ

ΤΖΈΝΗ ΔΕΛΗΔΆΚΗ

ΧΡΙΣΤΟΔΟΎΛΟΥ ΣΤΑΜΑΤΊΝΑ

Οι συμβουλές που ακολουθούν αποτελούν δοκιμασμένα

μυστικά για να διατηρήσουμε την εφηβική ομορφιά μας.

«Να πλένεις το πρόσωπό σου 2 φορές τη μέρα»

Καλό είναι να χρησιμοποιείς σκέτο νερό, γιατί προϊόντα

απολεπιστικά ή καθαριστικά μπορεί τελικά να φέρουν τα

αντίθετα αποτελέσματα στο δέρμα, αφού η παρατεταμένη

χρήση τους συνήθως απορρυθμίζει το pH του, που

αποτελεί τη φυσική του προστασία.

«Να βάζεις καθημερινά την αντιηλιακή σου»

Η προστασία από τον ήλιο είναι απαραίτητη, καθώς

η ακτινοβολία του μπορεί να προκαλέσει καρκίνο του

δέρματος και ορατά σημάδια γήρανσης.

Όσο πιο νωρίς αποκτήσουμε αυτή τη συνήθεια, τόσο

λιγότερη ζημιά θα γίνει στο δέρμα μας.

«Να ενυδατώνεις το δέρμα σου 2 φορές τη μέρα»

Το πρόσωπο πρέπει να ενυδατώνεται πρωί-βράδυ, με μια

κρέμα ανάλογη με τις ανάγκες του δέρματος και της ηλικίας σου, αλλά

πάντα με προσοχή, χωρίς βίαιες και απότομες κινήσεις. Βέβαια η καλύτερη

ενυδάτωση είναι το νερό. Ας πίνετε λοιπόν τουλάχιστον ένα λίτρο την ημέρα.

«Το μέικαπ πρέπει να απομακρύνεται από το πρόσωπο κάθε βράδυ, προτού πέσεις για ύπνο»

Είναι η πιο υγιεινή πρακτική για το δέρμα, αφού το μέικαπ περιέχει χημικά και συγκρατεί ρύπους

από την ατμόσφαιρα και το περιβάλλον, που είναι βλαβερά για την επιδερμίδα.

«Φρόντισε να τρως υγιεινά»

Άφθονα φρούτα και λαχανικά πρέπει να προστεθούν στη διατροφή σου.

«Προσοχή στο βάρος σου»

Διατήρησε το βάρος σου σταθερό, αποφεύγοντας λιπαρά και τηγανιτά και προσπάθησε να αθλείσαι

τακτικά. Ασχολήσου με τον χορό ή γράψου σε κάποιον όμιλο ή ακόμη και στο γυμναστήριο παρέα με

κάποιον φίλο/η σου.


- ΣΥΝΤΑΓΕΣ

EΛΈΝΗ ΜΟΛΥΜΠΆΚΗ

ΓΕΩΡΓΊΑ ΔΗΜΗΤΡΟΠΟΎΛΟΥ

CHOCO-

ΒΆΦΛΕΣ

Τι χρειαζόμαστε:

- 50 γρ. σκούρα

σοκολάτα

- 125 γρ. βούτυρο

- 150 γρ. ζάχαρη

- 1 βανίλια σκόνη

- 4 αυγά

- 150 γρ. αλεύρι

- 150 γρ. κορν φλάουρ

- 1/2 κ.γ. μπέικιν πάουντερ

- 50 γρ. κακάο σκόνη

- 8 κ.σ. γάλα

FISH-STICKS

Τι χρειαζόμαστε:

- 4 φιλέτα μπακαλιάρου κατεψυγμένα ή ξαλμυρισμένα.

- 1-2 αυγά

- αλεύρι

- τριμμένη φρυγανιά

- 2 κουταλάκια πάπρικα γλυκειά

- 1 κουταλάκι πάπρικα καυτερή

- αλάτι

- φρεσκοτριμμένο πιπέρι

- Ελαιόλαδο για τηγάνισμα

Εκτέλεση:

1. Παίρνετε τα φιλέτα και αφού έχουν ξεπαγώσει/

ξαλμυριστεί τα αλατίζετε ελαφρώς. Τα αφήνετε

10 λεπτά να τα πιάσει το αλάτι και έπειτα τα πιέζετε

ανάμεσα στα χέρια σας να φύγουν τα επιπλέον υγρά.

2. Κατόπιν κόβετε το καθένα σε 4 κομμάτια περίπου,

ανάλογα με το μέγεθος που θέλετε να έχουν.

3. Βάζετε το ελαιόλαδο στο τηγάνι και αφήνετε να

κάψει.

4. Ρίχνετε τα μπαχαρικά και λίγο αλάτι

(μισό κουταλάκι) μέσα στο μπωλ με την τριμμένη

φρυγανιά.

5. Περνάτε κάθε κομμάτι απο το αλεύρι, μετά απο

αυγό και τέλος απο τη φρυγανιά και τηγανίζετε

σε καυτό λάδι μέχρι να ροδίσουν και από τις 2

πλευρές.

6. Βάζετε σε απορροφητικό χαρτί και ετοιμάζετε

ένα συνοδευτικό της αρεσκείας σας!!

Εκτέλεση:

1. Τρίβουμε ψιλά τη σοκολάτα.

2. Αναμιγνύουμε το βούτυρο με τη ζάχαρη,

τη βανίλια και τα αυγά.

3. Ρίχνουμε το αλεύρι, το μπέικιν πάουντερ

και το κακάο σκόνη.

4. Ανακατεύουμε και ρίχνουμε το γάλα

και την τριμμένη σοκολάτα.

5. Ζεσταίνουμε την βαφλιέρα και την λιπαίνουμε

ελαφρώς με βούτυρο.

6. Ψήνουμε τις βάφλες.

ΣΟΥΤΖΟΥΚΑΚΙΑ

ΥΛΙΚΑ

1 κιλό κιμά

- Λιγότερο από μια φρατζόλα ψωμί (μόνο την ψίχα)

- 5-6 σκελίδες σκόρδο, αλάτι, πιπέρι

- 1 κουτί κύμινο, 2 αβγά

Για τη σάλτσα:

- 1 ντοματάκι

- 2-3 σκελίδες σκόρδο

- αλάτι, πιπέρι

- λίγο κύμινο

- λίγη ζάχαρη

- λίγο λάδι

Εκτέλεση:

- Μουλιάζετε το ψωμί και κατόπιν αφαιρείτε την κόρα.

- Ζυμώνετε τον κιμά μαζί με το ψωμί, τα αυγά, το

κύμινο, το αλάτι, το μαϊντανό, το πιπέρι, το ξίδι και το

ελαιόλαδο.

- Πλάθετε μικρά σουτζουκάκια και τα περνάτε από

ένα πιάτο με αλεύρι (αλευρώνετε ελαφρά).

- Σε καλής ποιότητας ελαιόλαδο τηγανίζετε τα

σουτζουκάκια και τα βγάζετε από την κατσαρόλα.

- Ενώ καίει το λαδί, μαραίνετε λίγο το κρεμμύδι και

προσθέτετε την ντομάτα, αλατοπιπερώνετε.

- Στη συνέχεια ρίχνετε μέσα τα σουτζουκάκια και σε

χαμηλή φωτιά τα ψήνετε μέχρι να μελώσουν και να

δέσει η σάλτσα.

- Φτιάχνετε ένα πουρέ πατάτας (είτε δικό σας, είτε έτοιμο

σε σκόνη) και μόλις είναι έτοιμος ανακατεύετε μια

γεμάτη κουταλιά φρέσκο βούτυρο για να αρωματιστεί.

- Σερβίρετε 4 σουτζουκάκια στο κέντρο ενός πιάτου,

απλώνετε γύρω-γύρω πουρέ και πασπαλίζετε

με φρέσκο μαϊντανό, φρεσκοτριμμένο πιπέρι και

μπόλικη σάλτσα. Βάζετε σε απορροφητικό χαρτί και

ετοιμάζετε ένα συνοδευτικό της αρεσκείας σας!!

35


7

1

M

Ο

Ν

Α

Ξ

Ι

Π Α Ρ Ε Α

3 4

2

10

Κ

Ο

Λ

Λ

Η

Τ

Ο

Γ Ε Α Ω

Ε Υ Τ Υ Χ Ι Α

Π

Η

ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΣΤΑΥΡΟΛΕΞΟΥ

5

Σ

Υ Μ

Γ Ο Φ

Ι Κ Ο Γ E Ν E Ι A

Ν Α Λ

Ω

Ο

Μ

Η

8

Δ

Ι

Κ

Η

9

Μάριος Σκουρλής

ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗ ΟΜΑΔΑ

1. ΔΗΜΑΚΗΣ ΧΡΗΣΤΟΣ

2. ΔΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΥ ΓΕΩΡΓΙΑ

3. ΔΕΛΗΔΑΚΗ ΤΖΕΝΗ

4. ΚΑΡΥΚΗ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ

5. ΚΑΤΗΦΟΡΗ ΚΥΡΙΑΚΗ

6. ΚΕΡΑΔΙΝΙΔΗΣ ΣΤΡΑΤΟΣ

7. ΚΟΥΤΡΑ ΦΑΝΗ-ΠΟΛΥΞΕΝΗ

8. ΜΑΛΛΙΑΡΟΣ ΝΙΚΗΤΑΣ

11. ΝΟΜΙΚΟΥ ΝΙΚΗ

12. ΝΤΑΡΑ ΜΑΡΙΑ

13. ΠΑΥΛΙΔΟΥ ΡΟΔΑΝΘΗ

14. ΣΚΑΝΤΖΙΚΑ ΣΤΑΜΑΤΟΥΛΑ

15. ΣΚΟΥΡΛΗΣ ΜΑΡΙΟΣ

16. ΧΑΡΑΤΣΑΡΗ ΚΩΝ/ΝΑ

17. ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΟΥ ΜΑΤΙΝΑ

9. ΜΟΛΥΜΠΑΚΗ ΕΛΕΝΗ

10. ΜΠΑΚΟΓΙΑΝΝΗ ΕΙΡΗΝΗ

ΥΠΕΥΘΥΝΟΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΙ:

ΕΛΕΝΗ ΑΓΓΕΛΑΚΟΥ, ΚΩΝ/ΝΑ ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ

ΓΡΑΦΙΣΤΙΚΗ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ:

ΜΑΡΙΝΑ ΒΟΥΛΓΑΡΗ (marinalvoulgari@yahoo.gr)

36

More magazines by this user
Similar magazines