İSTEDİĞİN OLUYOR MU?

hexal.ag

08_A5_Aufklaerungsbrosch_HIV_04_TR_new

KORUNMASIZ CİNSEL İLİŞKİ

İSTEDİĞİN OLUYOR MU?

Evet Hayır Belki

© fotolia: etoileark

HIV ve AIDS üzerine herkesin bilmesi gereken 50 şey

Türkçe


Şöyle düşünüyor olabilirsin: Bu broşür de nedir? Yine mi AIDS? Bu beni hiç ilgilendirmiyor.

Zaten her şeyi biliyorum. Annem ve babam sadece seksten aldığım zevki

bozmak istiyor.

Bu broşürü bir kenara koymadan önce kendine bir dakika vakit ayır ve aşağıdaki

soruları cevapla:

1. Seks yaparken prezervatif kullanmak istemiyor musun?

Evet

Hayır

2. Fransız öpücüğüyle AIDS bulaşabilir mi?

Evet

Hayır

3. Hiç prezervatifsiz anal seks yaptın mı?

Evet

Hayır

Bu sorulardan birine “Evet” diye cevap verdin mi? O zaman aşağıdaki sayfalarda

bulunan sorular üzerinde düşünmen lazım!

BAŞLANGIÇ İÇİN ÜÇ

KISA SORU

© fotolia: Dreaming Andy

| 3


© fotolia: gamjai

1. soruya

HIV enfekte olan bir partnerle cinsel ilişkiye girdiğinde hastalık sana “ilk seferinde”

bile bulaşabilir. Ayrıca bu broşürdeki 8. soruyu da oku.

2. soruya

Tükürükte HIV virüsleri çok düşük yoğunlukta bulunur, bu nedenle Fransız

öpücüğüyle bu hastalık bulaşmaz. Ayrıca bu broşürdeki 11. soruyu da oku.

ÜÇ KISA CEVAP

3. soruya

Partnerin enfekteyse, prezervatifsiz anal sekste HIV bulaşma riski çok yüksektir.

Ayrıca bu broşürdeki 10. soruyu da oku.

| 5


İçerik

Sık sorulan sorular ................................................................................... 6-33

Burada yardım bulabilir ve tavsiye alabilirsin ......................................... 34-35

Sözlük .................................................................................................... 36-38

1 Neden ben de risk altındayım?

AIDS homoseksüeller, uyuşturucu bağımlıları ve hayat kadınları gibi sıkça anılan

risk gruplarıyla sınırlı bir hastalık değildir. Ayrıca HIV hastalığının herhangi bir yaş

sınırı yoktur. HIV enfeksiyonu herkesin başına gelebilir, senin de. AIDS hastalığına

neden olan HIV virüsü, çoğunlukla enfekte olan bir partnerle korumasız seks

yapılması sebebiyle bulaşır. Birinin enfekte olup olmadığı bakmakla anlaşılmaz.

Bu nedenle seks yaparken bulaşmaya karşı kendini her zaman koruman gerekir.

Bu özellikle partnerini iyi tanımadığın durumlar için geçerlidir.

2 AIDS tam olarak nedir?

AIDS vücudun bağışıklık zayıflığı veya immün yetmezliktir. AIDS, sağlıklı bir insanın

kolayca atlatabileceği bakterilere, virüslere ve diğer patojenlere karşı vücudunu

savunmasız kılar. Ardından bu tür enfeksiyonlar hayati tehlike oluşturabilir.

SIK SORULAN SORULAR

© fotolia: tigatelu

| 7


3 AIDS ne manaya geliyor?

Tedavi olmadan.

AIDS İngilizce bir kısaltmadır ve açılımı “Acquired Immune Deficiency Syndrome”dur.

Tercümesi “Sonradan Edinilen Bağışıklık Zayıflığı Sendromu”dur. Aynı anda birçok

farklı hastalık belirtileri ortaya çıktığında, doktor hep bir sendromdan bahseder.

AIDS söz konusu olduğunda örneğin aşağıdakiler olabilir:

• Tüberküloz, zatürre, herpes enfeksiyonu gibi enfeksiyonlar

• Kanserler

• Beyin hasarı

• İstenmeyen kilo kaybı

Viral yük/yardımcı hücreler

1

Enfeksiyon başlangıcı

2

akut HIV hastalığı

3

Virüsün çoğalması ve yeni CD4

hücrelerinin üretimi arasında

denge

4

Bağışıklık sistemi tükenmiştir. CD4

hücrelerinde azalma. Viral yükte artış

5

AIDS

© Hexal

Zaman

4 AIDS'in tipik belirtileri nelerdir? Bana

bulaştığını nasıl anlarım? Ve HIV nedir?

Tedaviyle.

HIV AIDS’e neden olan virüstür. HIV de İngilizceden gelir ve “Human

Immunodeficiency Virus” demektir. Türkçesi “İnsan Bağışıklık Yetmezlik Virüsü”dür.

İnsan vücudundaki hücrelere girer, orada yıllarca kalabilir ve konakçı hücrede

gerçekleşen hücre bölünmesi ile kendini pasif olarak çoğaltır. Vücudun virüsü

bütün hücrelerden çıkarması mümkün değildir ve bu da virüsü sinsi yapan şeydir.

Viral yük/yardımcı hücreler

1

Virüs

miktarı artar

2

Bağışıklık

sistemi zayıflar

3

Virüs miktarı azalır ve bağışıklık

sistemi yeniden oluşur

© Hexal

Tedavi başlangıcı

Zaman

8 |

| 9


5 HIV ve AIDS arasındaki fark nedir?

Birisi HIV pozitif olduğunda, bunun manası vücudunda HIV virüsü taşıdığıdır.

Ancak bu kişinin hemen AIDS olacağı anlamına gelmez. Kişi ancak hastalık

nedeniyle (tam olarak tanımlanmış) belirtileri gösterdiğinde AIDS hastası olur. Bu,

virüsün sürekli çoğalması nedeniyle vücudun bağışıklık sisteminin çok zayıflaması

durumunda gerçekleşir. Erkenden tedaviye başlanırsa, AIDS hastalığı HIV

enfeksiyonuna rağmen uzun yıllar hatta on yıllar boyunca ihtimal dışıdır.

uyuşturucu kullanırken aynı şırınga kullanılırsa veya seks sırasında prezervatif

kullanılmazsa gerçekleşebilir. HIV virüsleri çoğunlukla derideki küçük yaralar veya

mukoza üzerinden kan dolaşımına ulaşır. Böyle yaraları çoğunlukla insan kendisi

bile fark etmez. (Virüs burun mukozası yoluyla da iletilebilir, örneğin uyuşturucu

solumak için kullanılan plastik boru birden fazla kişi tarafından kullanılırsa.)

8 Bana "ilk seferde" bulaşır mı?

6 HIV pozitif isem bu öleceğim anlamına

mı gelir?

Evet, HIV en çok prezervatifsiz cinsel ilişki esnasında bulaşır. Birinci, ikinci veya

onuncu sefer olmasının önemi yoktur. Partnerin enfekteyse ve ilaç tedavisi

görmüyorsa, korunmasız cinsel ilişki sırasında hastalık her an sana da bulaşabilir.

Bir kişi tedavi görüyorsa bulaşma riski azalır, ama tamamen ortadan kalkmaz.

Hayır, eğer tedaviye zamanında başlanırsa ve ilaçlarını düzenli olarak kullanırsan

arkadaşlarına kıyasla neredeyse normal yaşam beklentin olur. Günümüzde HIV

enfeksiyonu astım veya diyabet benzeri kronik bir hastalık haline gelmiştir.

9 Özellikle riskli olan nedir?

7 Sadece eşcinsellerin, hayat kadınlarının

ve keşlerin AIDS olacağını düşünürdüm!

HIV herkese bulaşabilir. HIV virüsleri enfekte kişilerde kanda (aynı zamanda

adet kanında), menide ve vajinal sıvı içinde bulunur. Virüsler buralardan başka

bir kişinin kan dolaşımına geçerse ona da bulaşır. Bu, örneğin enfekte bir kişiyle

Diskoda veya tatilde tanıştığın biriyle spontan olarak prezervatifsiz cinsel ilişkiye

girersen veya partnerini sık sık değiştirirsen, bulaşma riski artar. Ama dikkat et,

düzenli bir ilişki bile seni enfeksiyondan korumaz. Belirli koşullarda partnerin, daha

önceki bir partnerden kendisine virüs bulaşıp bulaşmadığını bilmez. Bu nedenle,

HIV testi yaptırmak yararlı olabilir. Bu test sağlık dairesinde (Gesundheitsamt)

anonim ve ücretsiz olarak yaptırılabilir.

10 |

| 11


10

Ne şekilde cinsel ilişkiye girdiğim

fark eder mi?

Yüksek bulaşma riski

Bulaşma riski yok

Anal cinsel ilişkide HIV virüsleri daha kolay bulaşır, çünkü bu esnada sıklıkla

küçük yaralanmalar olur. Daha az riskli olanı vajinal ilişkidir. Oldukça düşük, ama

imkansız olmayan bulaşma şekli ise oral ilişkidir. Oral ilişkide aynı zamanda ağzın

içinde bir iltihap olduğu durumlarda bulaşma riski daha yüksektir.

Uyuşturucu: Şırıngaları ortak

kullanmayın

Korunmasız vajinal ilişki:

Prezervatif burada da koruma sağlar

Korunmasız anal ilişki:

Sadece prezervatif ile penetrasyon

Korunmasız oral seks:

Ağızda sperm ya da adet kanı yok

Öpüşme

Sauna/Havuz

Tokalaşma

Böcek ısırığıyla

11 Öpüşmeyle bulaşabilir mi?

Gebelik: Sıkı tıbbi kontrol/tablet alımını

unutmak yok

Emzirme: Emzirmeyin

Nefes yoluyla ya da öksürme veya

hapşırmadaki damlacıklarla

Tabak çanakların ve çatal

bıçakların ortak kullanımıyla

Hayır, tükürükte hiç değilse de sadece çok az miktarda HIV virüsü vardır. Bu miktar

bulaşma için yeterli değildir. Bu aynı zamanda, gözyaşı, idrar ve dışkı için de

geçerlidir.

© Hexal

ÖNEMLİ:

HIV yalnızca aşağıdaki vücut sıvıları yoluyla kişiden kişiye

bulaşabilir: Kan, meni, vajinal sıvılar, rektum salgıları, anne sütü.

Ortak/genel tuvaletlerin

kullanımı

Doktorda/dişçide tıbbi tedavi esnasında, endüstriyel

hijyen standartlarının yerine getirilmesi koşuluyla

Örneğin grip virüsünün aksine HIV virüsü zor bulaşan virüslerden biridir. Bu

nedenle aşağıdaki durumlardan korkman gerekmez:

• Öpüşme, Fransız öpücüğü dahil serbesttir

• Birisi sana doğru öksürdüğünde ve hapşırdığında

• Biriyle tokalaştığında veya sarıldığında

• Biriyle tabak, bardak veya çatal bıçak takımı paylaştığında

• Saunada veya yüzme havuzunda

• Aynı tuvaleti kullanırken

• Sivrisinek, kene ya da diğer kan emici böcek tarafından ısırıldığında.

Ayrıca HIV virüsü ısı ve oksijene karşı dayanıklı değildir. Virüs vücuttan çıktığında ve

oksijenle temas ettiğinde veya ısıtıldığında (ör. pişirme) birkaç dakika içinde ölür.

12

Sınıfımdan veya tanıdıklarımdan biri

HIV ile enfekte olduğunda özellikle dikkat

etmem gereken bir şey var mı?

Evet, bu insanlar genellikle dışlanır, hatta zorbalığa maruz kalır. Çevrenden biri HIV

ile enfekte olmuşsa, ona da diğer herkese davrandığın gibi davranman gerekir.

HIV, birinden uzak durmak için bir neden değildir. Aksine: Yanına git, konuş ve ona

farklı olmadığı duygusunu ver. Dışlama ve uzaklaştırma (damgalama), etkilenen

kişiler için hastalığın yanı sıra büyük bir ek yüktür.

12 |

| 13


13

Güvenli seks nedir?

Güvenli ve korunmalı cinsel ilişki söz konusu olduğunda “güvenli seks” anahtar

kelimedir. Güvenli cinsel ilişkide partnerinin vücuduna meni ve vajinal sıvı ulaşmaz.

Aşağıdaki gibi güvenli seks yapabilirsin

• Partnerinin vücuduna girmediğinde. Örneğin kendini sadece okşamak ve

sevişmekle sınırlandırdığında

• Oral seks sırasında, yani seks sırasında ağız da olaya katıldığında, ağzına meni

ve vajinal sıvı almadığında

• Cinsel ilişkide daima prezervatif kullandığında

GÜVENLİ

SEKS!

© fotolia: shockfactor.de

14

15

Güvenli sekse gerçekten bu kadar

dikkat etmem gerekli mi? Almanya'da

HIV pozitif olan çok fazla kişi yok ki.

Elbette HIV’in Almanya’da olduğundan çok daha yaygın olduğu ülkeler vardır.

Bununla birlikte bu durum hastalığın Almanya’da korunmasız cinsel ilişki sırasında

bulaşmayacağı anlamına gelmez. Ayrıca Almanya’da yeni enfeksiyonların sayısı

son yıllarda azalmadı. Bu nedenle sadece güvenli seks kurallarına uyduğunda HIV

enfeksiyonundan korunabilirsin.

Güvenli seks sadece HIV’e karşı değil, aynı

zamanda cinsel yolla bulaşan hastalıklara (CYBH)

karşı da seni korur. Bunlara örnek olarak hepatit

veya frengi verilebilir. Bunların çoğu tedavi

edilebilir olsa da, ciddi zararlar bırakabilir.

Seks hakkında konuşmaktan

utanıyorum!

Sürekli bir ilişkide çoğu kişi er ya da geç cinsel ilişki ister. Artık okşamak ve sevişmek

yeterli gelmiyorsa, partnerinle prezervatif kullanımı hakkında konuşman gerekir.

Genelde bunu söylemesi yapmasından kolaydır. Bu konuyu açıkça konuştuğunuzda

ve fikir alışverişinde bulunduğunuzda partnerin genellikle rahatlar.

© fotolia: julien tromeur

14 |

| 15


II II II II II II II II II II II II II II II II II II

II II

16 Güvenli seks hakkında en iyi nasıl

konuşabilirim?

18

Bir prezervatifi doğru olarak nasıl

kullanırım?

Maalesef güvenli seks hakkında en iyi nasıl konuşulacağı ile ilgili hazır bir reçete

yoktur. Önceden neler söyleyeceğini düşünebilirsin, örn. “Prezervatif kullanmamızı

istiyorum.” veya “Yanında prezervatif var mı?” Partnerine ona güvendiğini ve

arkadaşlığınızdaki sorumluluğu almak istediğini söylemeyi dene. Tabii ki ondan

güncel bir HIV testi de isteyebilirsin, ancak HIV virüsünün ilk olarak kanda

enfeksiyondan 6 hafta sonra saptanabildiğine dikkat et. Hafta sayısı teste göre

değişebilir ve 6-12 hafta arası olabilir. Hafta sayısı teste göre değişebilir ve 6-12

hafta arası olabilir.

Prezervatif paketini dikkatle açman gerekir. Penis sertleştiğinde prezervatifin

ucuna basarak havayı çıkar, sünnet derisini geriye doğru çek, ardından prezervatifi

penisin üstüne koy ve aşağıya kadar dikkatlice yuvarla. Bu esnada prezervatifin

katlanan kısmı dışarıda olmalıdır.

Seksten sonra penisi partnerinin vajinasından veya makattan penis yumuşamadan

önce çıkarman gerekir. Bu esnada kaymaması için prezervatifin halkasını sıkıca tut.

Ardından ellerini ve penisi yıkaman gerekir.

17

Prezervatiflerin özellikleri var mı?

1 2 3 4

Prezervatifler sadece değişik renk ve kokularda olmaz, aynı zamanda farklı boylarda

da olur. Sana uyan prezervatifi en kolay sertleşmiş penis çevresini ölçerek ve farklı

prezervatifler deneyerek bulabilirsin. Ayrıca özel bir prezervatif mezurası yani

kondometre kullanabilirsin. Konuyla ilgili bilgileri www.kondometer.de adresinde

bulabilirsin. Bir prezervatif düzgün oturursa, seks sırasında pek hissetmezsin ve

seni güvenilir bir şekilde korur.

19

Başka bir şeye dikkat etmem gerekir mi?

© Hexal

© Hexal

1 2

Bir prezervatif satın aldığında, son kullanma tarihini ve CE işaretini kontrol

etmelisin. Prezervatifleri aşırı ısıdan (ör. doğrudan güneş ışını, ısıtıcı) ve basınçtan

(örn. cüzdanda veya cepte saklarken) koru. Yoksa daha kullanmadan hasar

görmüş olabilir.

16 |

| 17


20 Prezervatif yırtıldığında ne

yapabilirim?

22

Bana HIV bulaşıp bulaşmadığını

nasıl anlarım?

Ne kadar dikkatli olunsa da bir kaza meydana gelebilir: Prezervatif yırtılır veya

kayar. O zaman sünnet derisini ve penisin başını dikkatlice yıkamalı ve tuvalete

gitmelisin. Meninin vajinadan dışarı akmasını sağlamalısın. Vajinal veya anal

yıkama tavsiye edilmez. Ağzına meni geldiyse tükür ve ağzını suyla çalkala.

Herhangi bir durumda ASLA yapmaman gerekenler şunlardır: İki prezervatifi üst

üste takmak! İki lastiğin birbirine sürtmesinden dolayı İKİSİNİN de yırtılması veya

patlaması olasılığı çok yüksektir! Kayganlaştırıcı yerine yağ kullanmak da aynıdır.

Bir dene: Bir prezervatifi şişir ve üzerine biraz bebek yağı sür. Lastik kısa süre sonra

patlayacaktır!

Akut bir HIV enfeksiyonunu çoğunlukla fark etmezsin. Grip esnasında görülen

şikayetlere benzer şikayetlerin olur, ayrıca ateş, baş ve adale ağrıları ve şişmiş lenf

düğümleri görülür. Ama yeni teşhis edilen HIV enfeksiyonlarına göre çok daha

fazla sayıda grip enfeksiyonu olduğunu unutma. Kesin sonuç sadece HIV testi ile

anlaşılır.

23

HIV testi nedir?

21

Başka bir şey yapabilir miyim?

Sana HIV bulaştığından endişe ediyorsan en kısa zamanda bir doktora görün.

Doktor senin için temas sonrası profilaksi (TSP) denilen işlemin yararlı olup

olmadığına karar verebilir. Bu işlemde vücudunda HIV virüsünün yuvalanmasını

engellemeye yarayan HIV ilacını dört haftadan fazla süreyle kullanman gerekir. TSP

işlemine mümkün olan en kısa sürede başlanmalıdır, mümkünse 24 saat içinde.

Günün 24 saati TSP’ye devam eden kliniklerin listesini internette bulabilirsin:

www.aidshilfe.de/de/adressen/pep-kliniken

HIV testi vücudunda HIV virüsüne karşı antikor olup olmadığını kontrol eder. Bu

antikorlar oluşuncaya kadar haftalar geçebilir. Sadece bu sürenin sona ermesinden

sonra güvenilir bir test sonucu elde edebilirsin.

Test için senden kan alınır ve bir laboratuvara gönderilir. Sağlık dairesi

(Gesundheitsamt) tarafından yapılan ücretsiz ve anonim test için bu süre yaklaşık

4-5 iş günüdür. Bu süre, sonucu beklemek için sana uzun geliyorsa, doktorda veya

bölgesel AIDS Yardım’da daha hızlı bir test yaptırabilirsin. Buralarda sonucu 30

dakika içinde alabilirsin, ama bu ücretlidir. Bu sonuç pozitif ise, ikinci bir test ile

teyit edilmesi gerekir. Ancak o zaman yeterince güvenli olarak kabul edilir.

© fotolia: rcfotostock

© fotolia: LCosmo

18 |

| 19


24 Evde tek başına HIV testi yapabilir

miyim?

27

HIV testi yanlış sonuç da verebilir mi?

Evde HIV testi internette satılıyor olsa da, sıklıkla yanlış çıkan sonuçları nedeniyle

Almanya’da yasaklanmıştır. HIV testi, sağlık daireleri (Gesundheitsamt), AIDS

danışma merkezleri ve doktorlarda yapılır. Buralarda ayrıca güvenilir bir ortamda

uzman tavsiyeleri alabilirsin.

Kanında HIV antikorları bulunursa, doğrulamak için otomatik olarak ikinci bir

test yapılır. Bu testte de bir enfeksiyon tespit edilirse, o zaman sonuç “HIV pozitif”

olarak bildirilir. Bir şey bulunmazsa, test sonucu “negatif”tir.

25

HIV testinin fiyatı nedir?

28

Neden test yaptırmam gerekir?

HIV testini sağlık dairesinde ücretsiz veya AIDS danışma merkezinde veya doktorda

ücret karşılığı (genellikle 20€ ile 30€ arasında değişir) yaptırabilirsin. Aids

Yardım’da ve sağlık dairesinde (Gesundheitsamt) isimsiz kalabilirsin; buna karşılık

doktorunda sonuç hasta dosyana işlenir.

Test kesin netice sağlar ve ayrıca HIV ile enfekte olup olmadım mı diye korkmana

gerek kalmaz. Enfeksiyon almışsan tedaviye zamanında başlanabilir ve AIDS uzun

süreliğine önlenebilir.

Ancak test bir önlem değildir. Sadece güvenli seks ile korunabilirsin.

26

HIV testi yaptırdığımı ailemin

bilmesi gerekiyor mu?

29 HIV aşısı yaptırabilir

miyim?

Hayır, sağlık daireleri ve AIDS danışma merkezleri HIV testini isimsiz olarak yapar.

Doktor muayenehanesinde test sonucun hasta dosyasına işlense de, doktor

mesleki gizlilik ile bağlıdır. Her HIV testinde konsültasyon görüşmesi yapılır. Bu

görüşmede ebeveynlerinle ilgili ve onlarla cinselliğini nasıl konuşabileceğin dahil

bütün sorularını ve düşüncelerini söyleyebilirsin.

Hayır. Dünya çapında birçok bilim insanı HIV

aşısı araştırması yapıyor, ancak henüz yakın

gelecek için bu konuda bir gelişme yok.

© fotolia: flint01

20 |

| 21


30 Peki HIV testi pozitif çıkarsa ne

yapmalıyım?

31

Eskisi gibi yaşamaya devam edebilir

miyim?

Pozitif bir test sonucu senin için başlangıçta kesinlikle şok edici olacaktır, ama

dünyanın sonu değildir. Pozitif bir test sonucu HIV ile enfekte olduğun anlamına

gelir. Bu AIDS olduğun veya AIDS olacağın anlamına gelmez. Erkenden tedaviye

başlarsan ve ilaçlarını düzenli olarak kullanırsan, uzun yıllar boyunca HIV ile

yaşayabilirsin. Bu nedenle HIV konusunda uzmanlaşmış bir doktora muayene

olmalısın. Bu doktorla sağlığınla ilgili tüm sorularını konuşabilirsin. İyi bir uzman

doktoru bölgesel AIDS Yardım’da bulabilirsin (www.aidshilfe.de/adressen).

“HIV pozitif” tanısı ile doğal olarak hayatında bir şeyler değişecektir. Ama korkmana

gerek yok. Her kronik hastalık, hasta olan kişi için beraberinde bazı değişiklikler

getirir. Örneğin düzenli olarak doktora gitmen, ilaç kullanman ve geleceğinle ilgili

ciddi olarak düşünmen gerekir. Ayrıca yardım ve destek alman gerekir.

32

Enfekte bir kişi olarak nereden bilgi

alabilirim?

neden?

Pozitif bir test sonucu sadece olası bir AIDS hastalığıyla ilgili değil, aynı

zamanda gelecekle ilgili isteklerin ve düşüncelerinle ilgili pek çok soruya

neden olur. Almanya’nın pek çok kentinde yerel AIDS Yardım merkezi bulunur.

Buralara gidebilir ve bütün sorularına isimsiz olarak da yanıt alabilirsin.

Alman AIDS Yardım merkezine telefonla (Tel. 0180 3319411) veya çevrimiçi

(https://aidshilfe.beranet.info/onlineberatung.html) olarak da ulaşabilirsin.

Ayrıca Federal Sağlık Eğitim Merkezi (Bundeszentrale für gesundheitliche

Aufklärung, BZgA) telefonla isim vermeden danışma (Tel. 01805 555444) ve

çevrimiçi danışma (www.aidsberatung.de) hizmeti sunmaktadır.

© fotolia: bogadeva1983

22 |

| 23


33 HIV pozitif olan diğer gençleri nasıl

bulabilirim?

Kendi yaşıtlarından yardım ve destek almak iyi bir yoldur. Kendi kendine yardım

gruplarının adreslerini ve örneğin diğer hastalarla gençlik kampları gibi ilginç

teklifleri yerel AIDS Yardım merkezinden bulabilirsin. Ayrıca internette gençler için

bazı ilginç sayfalar bulunmaktadır. Belki aşağıdaki web siteleri de sana yardımcı

olabilir:

• www.sprungbrett.hiv: Bu sayfada HIV ile yaşam hakkında kişisel deneyimleri

olan konuşma partnerleri bulunabilir

• www.testhelden.info: Bu site özellikle genç eşcinsellere yöneliktir. Bu sayfada

HIV testi hakkında olası endişeler tartışılır ve düzenli olarak test yaptırmak teşvik

edilir.

35 Bu tam olarak nasıl olur?

HIV virüsü vücudundaki hücrelere girdiğinde, enfekte olmuş vücut hücrelerinin

metabolizmasını kötüye kullanır.

• HIV vücutta bir hücreye tutunur ve onunla birleşir

• HIV ardından enfekte hücreyi yeniden programlamak için genetik materyalini (RNA)

ve getirdiği enzimleri kullanır

• Bu işlemler sonucunda hücreler yeni HIV virüsleri üretir

• Virüsün bunun için gerekli araçlarına ters transkriptaz, integraz ve proteaz adı verilir

1 Yerleştirme

34 HIV enfeksiyonunda vücutta neler

olur?

3 Ters transkriptaz 4 İntegraz

HIV virüsü bağışıklık sisteminin özel hücrelerine, yardımcı T hücrelerine (ayrıca CD4

hücrelerine) saldırır. Virüs burada günde milyarlarca kat çoğalır (artan viral yükten

bahsedilir) ve hücreleri tahrip eder. Başlangıçta bağışıklık sistemin durmadan yeni

yardımcı T hücreleri üretir. Zamanla bu sürekli yeni üretim sayesinde bağışıklık

sistemin güç rezervlerini kaybeder. Kandaki yardımcı T hücresi sayısı azalır. Bağışıklık

sistemi patojenlerle artık iyi bir şekilde savaşamaz. Bu nedenle yaşamı tehdit eden

hastalıklara ve AIDS’e yol açabilir.

Virüs girişi

2

© Hexal

5 Proteaz Olgun virüs

24 |

| 25


36 Artık sürekli ilaç kullanmak zorunda

mıyım?

HIV enfeksiyonunda ilaç tedavisi, HIV virüslerinin daha fazla çoğalmasını engeller.

Bunun için virüsün çoğalmasını engelleyen ilaçtan genellikle günde bir veya iki

kez almalısın. Böyle tedavilere antiretroviral tedavi (ART) denir. Şimdiye kadar HIV

virüsünü vücuttan tamamen atmak mümkün olmadığı için bu tedavi ömür boyu

devam eder.

Tedavinin başlangıcında HIV ilaçlarının olası istenmeyen etkileri arasında

diğerlerinin yanı sıra aşağıdakiler olabilir:

• Bulantı, kusma, ishal

• Baş ağrıları

• Yorgunluk, konsantrasyon bozukluğu

• Deri döküntüleri

39

Sağlığım için başka ne yapabilirim?

37 Bir tablet almayı unutursam ne olur?

HIV ilaçları sadece düzenli olarak alındığında güvenilirdir. Tablet alımını sık sık

unutursan, ilaçların etken maddesi vücudunda yeterince kalmaz. HIV virüsleri

tekrar çoğalabilir ve ilaçlara karşı direnç geliştirme tehlikesi bulunur.

HIV ile enfekte olsun veya olmasın, herkes için sağlıklı ve dengeli beslenmek,

sigara içmemek, uyuşturucu kullanmayı bırakmak, az alkol tüketmek ve spor

yapmak mantıklıdır. Belki senin için durum zaten böyleydi. Değilse, ilerideki yaşam

tarzında bunlardan birini veya birkaçını değiştirip değiştiremeyeceğini düşün. Bu

şekilde bağışıklık sistemini güçlendirebilir, vücudunun HIV enfeksiyonu ve diğer

enfeksiyonlarla daha iyi başa çıkmasını sağlayabilirsin.

38

İlaç kullanırken dikkat etmem

gereken bir şey var mı?

HIV ilaçları, belirli koşullarda almak zorunda olduğun başka ilaçlarla etkileşime

girebilir. Bunun neticesinde HIV ilaçlarının kandaki seviyesi düşebilir ve virüs tekrar

çoğalmak için fırsat bulabilir. Ancak ilaçların kandaki seviyesi artabilir ve HIV

ilaçlarının başka istenmeyen etkileri de ortaya çıkabilir. Hangi ilaçları kullandığını

seni tedavi eden tüm doktorlara bildirmen gerekir. Bu sayede doktorlar sana hangi

ilaçları yazacaklarına karar verebilir.

EVET!

HAYIR!

Dengeli beslenme

Sigara zarar verir

Egzersiz eksikliği

Spor

© Hexal

26 |

| 27


40 HIV pozitif insanlar da seks

yapabilir mi?

Evet, HIV pozitif insanlar da seks yapabilir. İlk olarak, güvenli seks kurallarına uymak

ve korunmasız cinsel ilişkiye girmemek gerekir. İkinci olarak, HIV pozitif bir insanda

tedavi sonrası kanda HIV virüsleri saptanamazsa, HIV enfeksiyonu bulaşma riski

neredeyse yoktur. Bu durumda saptama sınırının altındadır. Elbette bunu düzenli

olarak bir doktora kontrol ettirmen gerekir.

Sana söyleyebilirim...

?

© fotolia: hiro_suzuki_sd

41 Saptama sınırının altında olmak

ne demek?

Saptama sınırının altında olmak demek, kandaki HIV virüslerinin artık normal

laboratuvar yöntemleriyle saptanamaması demektir. Saptama sınırının

altındaysan, genellikle bulaşıcı değilsindir.

42 Arkadaşıma HIV pozitif olduğumu

söylemeli miyim?

Arkadaşına HIV ile enfekte olduğunu söylemen gerekmez. Ancak böyle önemli

bir konuyu konuşamadığın bir ilişki muhtemelen çok uzun sürmeyecektir. Ayrıca

partnerine karşı elbette sorumluluğun bulunur. Almanya'da kasten veya ihmalle

HIV bulaştıran biri, bedeni saldırı gerçekleştirmiş ve kendini suçlu hale düşürmüş

olur. (Bkz. StGB (Strafgesetzbuch [Ceza Kanunu]), paragraf 229 ve/veya StGB

paragraf 223, 224 (1) madde 5).

43 Enfeksiyonu olan insanlar için açık

olmak ne kadar zor olabilir?

HIV pozitif olan birçokları için enfeksiyonları hakkında konuşmak kolay değildir.

Reddedilmekten ve dışlanmaktan korkarlar. Yine de HIV insanlarda korku ve

güvensizlik çağrıştırır. HIV enfeksiyonu hakkında diğer insanlarla ne zaman ve

nasıl konuşabileceğin sorusuna verecek kolay bir cevap bulunmamaktadır. Önemli

olan kendinin iyi bilgi sahibi olması ve olası soruları cevaplayabilmendir. Birçok

HIV pozitif hastası sonradan enfeksiyonlarının diğer kronik hastalıklar gibi ele

alındığını öğrenmiştir.

28 |

| 29


44 HIV'e rağmen çocuk sahibi olabilir

miyim?

Evet, HIV enfeksiyonu gebeliğe engel değildir. Ama partnerine bulaştırmaktan

korkuyor olabilirsin. Başarılı olarak ilaç tedavisi gördüysen ve viral yükün saptama

sınırının altındaysa bu korku gereksizdir. Prezervatifsiz cinsel ilişki sırasında hastalığı

partnerine bulaştırma ihtimalin çok düşüktür.

46 Peki doğmamış çocuk ne olacak?

Alınacak çok sayıda önleyici tedbirle, HIV pozitif bir anneden doğmamış çocuğa

HIV bulaşma riski Almanya’da yüzde birin altına düşmüştür. Doktorun nelere

dikkat etmen gerektiğini bilir. Doktorundan bilgi al. Konuyla ilgili daha fazla bilgiyi

bu adreste bulabilirsin: www.gib-aids-keine-chance.de/

Başarılı bir şekilde tedavi olan HIV’li insanlar partnerleri için artık bulaştırıcı

değildir. Ayrıca çocuk sahibi olmak isteniyorsa suni döllenme olasılığı da vardır.

Kadın enfekteyse erkeğin menisi bir şırınga (iğnesiz) ile çekilebilir ve vajinanın içine

enjekte edilebilir.

47 Bir iş başvurusu esnasında HIV pozitif

olduğumu söylemem gerekir mi?

45 Çocuk istiyorsam ne yapmalıyım?

Bir iş başvurusunda veya bir görüşmede, HIV enfeksiyonunu gizleyebilirsin. Özellikle

sorulsa bile gerçeği söylemek zorunda değilsin. Ayrıca gelecekteki bir işvereni de

HIV enfeksiyonun hakkında bilgilendirmek zorunda değilsin.

Lütfen tedavi eden doktoruna başvur ve

partnerinle birlikte kapsamlı bir şekilde

bilgi edin. Doktorun size çeşitli olasılıkları

sonuçlarıyla birlikte tam olarak

açıklayabilir.

48 Bir kariyer seçerken ne

sınırlamalarım var?

© fotolia: thruer

Kariyer seçiminde HIV enfeksiyonun nedeniyle sınırlaman yoktur. Günlük çalışma

hayatında HIV bulaştırma riski yoktur. Bu, sağlık sektörü, sosyal meslekler, yemek

sektöründeki işler ve diğer tüm işler için geçerlidir.

30 |

| 31


49 Enfeksiyonum hakkında kimi

bilgilendirmem gerekir?

HIV pozitif olduğunu kimseye söylemen gerekmez. Ancak birkaç iyi arkadaşına

açılırsan rahatlatıcı olur. Seni destekleyebilir ve yanında yer alabilirler. Enfeksiyonu

bir sır gibi saklamak birçok durumda strese neden olabilir.

Özçekim

© fotolia: etoileark

© fotolia: voinsveta

50 AIDS ile ilgili kırmızı kurdele nedir?

Kırmızı kurdele (İngilizcesi: red ribbon) HIV ile enfekte olan ve AIDS hastalarıyla

dünya çapında dayanışma ve şefkati simgeler. Kırmızı kurdele takarak mağdurların

sosyal olarak dışlanmasına ve HIV’in yayılmasındaki artışa dikkat çekilir.

Gülümseyin

32 |

| 33


www.aidshilfe.de

Alman AIDS Yardım e.V.’nin web sitesinde HIV, hepatit ve cinsel yolla bulaşan

hastalıklar (CYBH) hakkındaki tüm bilgileri bulabilirsin

Aynı şekilde bölgesel Aids yardım merkezini Alman AIDS Yardım merkezinin

sayfasının alt kısmında bulabilirsin: https://www.aidshilfe.de/adressen

Yardıma mı ihtiyacın var veya yardımcı olmak mı istiyorsun? O halde AIDS Vakfı

sayfasında konuşacak doğru kişiyi bulabilirsin: www.aids-stiftung.de

Daha fazla bilgiyi Federal Sağlık Eğitimi Merkezi (BZgA) sayfalarında bulabilirsin.

Buradan bazı bilgilendirme broşürleri de indirebilir veya ücretsiz olarak talep

edebilirsin:

BZgA “Gib AIDS keine Chance” (Aids’e şans tanıma) sloganıyla 90’lı yıllardan

beri HIV ve cinsel yolla bulaşan hastalıklar (CYBH) hakkında iyi bilinen bir eğitim

kampanyası başlatmıştır: www.gib-aids-keine-chance.de

BZgA’nın “Liebesleben” (Aşk hayatı) başlıklı yeni kampanyası da HIV, güvenli seks

ve cinsel yolla bulaşan hastalıklar hakkında bilgi sunuyor: www.liebesleben.de

BURADA YARDIM BULABİLİR

VE TAVSİYE ALABİLİRSİN

Welt-AIDS-Tag (Dünya Aids Günü) sayfasında HIV ve ayrımcılık karşıtlığı hakkında

bilgiler ve HIV ve AIDS ile ilgili güncel olayları bulabilirsin: www.welt-aids-tag.de

www.aidsberatung.de adresinde doğrudan çevrimiçi danışmanlık alabilirsin

| 35


Bağışıklık yetmezliği: İmmün yetmezliğe bakın. Vücudun savunma mekanizmaları

nüfuz eden patojenleri güvenli bir şekilde imha edemeyecek kadar zayıflamıştır.

AIDS: “Acquired immune deficiency syndrome” için kısaltmadır. Türkçesi

“Sonradan Edinilen Bağışıklık Zayıflığı Sendromu” demektir.

Antikor: Vücudun patojenlere reaksiyon olarak ürettiği antikorlardır.

Antiretroviral tedavi (ART): HIV enfeksiyonu tedavisi için uygulanan terapidir.

Onay testi: İlk HIV testi pozitif olduğunda, bu sonucu onaylamak için otomatik

olarak yapılan bir laboratuvar testidir.

CD4 hücreleri: Yardımcı T hücrelerine bakın. Yardımcı T hücreleri de denilen, beyaz

kan hücrelerinin bir alt grubudur.

HIV: “Human immunodeficiency virus” için kısaltmadır. Türkçesi “İnsan Bağışıklık

Yetmezlik Virüsü” demektir.

HIV pozitif: HIV virüsü enfeksiyonu bulunmaktadır.

SÖZLÜK

İmmün yetmezlik: Bağışıklık yetmezliğine bakın. Vücudun savunma

mekanizmaları, nüfuz eden patojenleri güvenli bir şekilde imha edemeyecek

kadar zayıflamıştır.

Aşı: Aşılar taşınabilir/bulaşabilir bir hastalığa karşı korumak için yapılır.

Lenfositler: Patojenlere karşı savunmada önemli bir rol oynayan beyaz kan

hücrelerinin bir alt grubudur.

Saptama sınırı: Kandaki virüs miktarının yalnızca az miktarda olduğu bir

laboratuvar değeri. Biri saptama sınırının altındaysa, kanda mililitrede 50’den az

virüs kopyası saptanır. Viral yüke bakın.

| 37


Temas sonrası profilaksi (TSP): Olası HIV bulaşması sonrası bunu önlemek için

kısa vadeli önleyici HIV tedavisi.

Önleme: İstenmeyen olayları (örneğin HIV enfeksiyonu) önlemek için alınan

tedbirler. Güvenli seks konusuna bakın.

Yardımcı T hücreleri: CD4 hücrelerine bakın. Yardımcı T hücreleri de denilen,

beyaz kan hücrelerinin bir alt grubudur.

Direnç: Bir organizmanın (örn. HIV virüsü) zararlı etkilere karşı (örn. HIV ilaçları)

direnci.

Güvenli seks: Cinsel ilişkiyle HIV bulaşmasını güvenli bir şekilde önleyecek bir dizi

önlemi (örn. prezervatif kullanmak) ifade eden, İngilizce kaynaklı bir kavramdır.

CYBH: Cinsel yolla bulaşan hastalıklar teriminin kısaltmasıdır. Bunlar genellikle

cinsel yolla bulaşan, önceden “cinsel hastalıklar” olarak tanımlanan hastalıklardır.

Çoğu CYBH ilaçla tedavi edilebilir.

Virüs: Bakteri ve parazite ek olarak bir patojen formudur.

Viral yük: HIV virüslerinin kan mililitresi başına sayısı. Saptama sınırına bakın.

© fotolia: etoileark

38 |

| 39


Hexal AG

Industriestraße 25

83607 Holzkirchen

Faks: 08024 / 908 - 1290

E-Posta: service@hexal.com

www.hexal.de

Art.-Nr. 49030043, Basım: 10/2016

www.hexal.de

40 |

More magazines by this user
Similar magazines