Views
1 year ago

OCAK - MART 2017 SAYI 75

YpB6sb

Bu sayıda Değerli

Bu sayıda Değerli Okurlar, Yapay zekâ, robotlar, sanal gerçeklik, otonom araçlar, makine öğrenmesi, veri işleme… Dünyada hızla gelişen bu teknolojiler için dev firmalar ciddi yatırım ve üretim programları yapıyor, akademik ortamlar araştırmalarını bu alanlarda yoğunlaştırıyor. Zira, yapay zekâ ürünü uygulamalar giderek bir endüstri haline geliyor ve her geçen gün hayatımıza biraz daha etki ediyor. Fikir babası Alan Turing olmakla birlikte, “Yapay Zekâ”nın kavramsal temelleri dönemin bir grup öncü bilim insanı tarafından 1956 yılında Dartmount Koleji’nde düzenlenen konferansta atılarak “Artificial Intelligence: AI” şeklinde ifade edilmiş ve zeki bilgisayarların gerçekleştirilme olasılığının araştırılması önerilmiştir. Aradan geçen 60 yıllık zaman diliminde bilgisayarların işlem hızındaki artış, yapay zekâ araştırmalarındaki gelişme ve sonuç olarak insan zekâsına yakın sistemlerin oluşturulmaya başlanmasıyla, bu uç teknolojiler yeni bir boyut kazandı. Bilim insanlarının şimdiki hedefinde düşünen, anlayan, algılayan robotlar var… Yapay zekâ ve robot teknolojilerinin hızla ileri bir boyuta evrilmesi, birtakım endişeleri de gündeme getirmeye başladı; bazı bilim insanları ve teknoloji yatırımcıları konuya temkinli yaklaşıp, olası tehlikelerini dillendirmeye başladılar bile… İnsan gibi düşünen robotlar iş ve üretim süreçlerinde yer alarak hayatı kolaylaştırmakla birlikte, ya insanlığı tehdit edecek boyuta ulaşırsa! Sonuç olarak, yapay zekâ teknolojileri hayatımıza büyük kolaylıklar getirse de; iş, emek, güvenlik, ekonomi, sosyal ilişkiler, psikoloji alanlarında insanlığı yeni bir sürecin beklediği kesin. Dergimizin 75. Sayısında ‘yapay zekâ’ konusuna odaklanarak bu alanda araştırmalarını yürüten bilim insanlarına, bu fikri ve gelişmeleri yakından izleyen bilim-teknoloji yazarlarına sayfalarımızı açtık ve bir dosya oluşturduk. İTÜ Bilgisayar ve Bilişim Fakültesi öğretim üyeleri Prof. Dr. Eşref Adalı, Yrd. Doç. Dr. Gökhan İnce, Doç. Dr. Hatice Köse ve Doç. Dr. Sanem Sarıel fikir düzleminde ve proje bazında yazıları ile dosyamıza katkıda bulundular. Buçerçevede; Prof. Dr. Eşref Adalı, yazısında zekâ terimine açıklık getirerek; doğal zekâ ile yapay zekâ arasındaki farkları irdeliyor, akıllı bilgisayarların mekanik arabirimleri olarak robotları işlevsellik açısından değerlendiriyor, yaratıcılığın insana özgü bir özellik olarak makinada oluşamayacağını vurgulayarak içimizi rahatlatıyor. Uzmanlık alanı olan yapay zekâ konusunda toplumu aydınlatan popüler bilim yazılarıyla yakından tanınan Yrd. Doç. Dr. Gökhan İnce iki ayrı yazı ile yapay zekâ ve bu temelde çalışan teknolojik sistemlerin olumlu/olumsuz yönlerini irdeliyor, yapılan yatırımlarla giderek sayıları ve kullanım alanları artan sanayi robotlarının insanların yerini alacağı yakın geleceğe dikkat çekiyor. Doç. Dr. Sanem Sarıel, günümüzde yapay zekâ uygulamalarında hangi aşamada olduğumuzu ve gerçek zekâya ne kadar yakın olduğumuzu irdelediği yazısında, İTÜ Yapay Zekâ Laboratuvarı’nda yürütülmekte olan çalışmalardan da bahsediyor. Doç. Dr. Hatice Köse ise, aynı laboratuvarda yürütülen robotik tabanlı işaret dili eğitim sisteminin tasarımı ve geliştirilmesi üzerine yapılan çalışmayı aktarıyor. Bilim kurgu yazarı, Açık Bilim Dergisi editörlerinden İTÜ Uçak Mühendisliği Bölümü mezunu Tevfik Uyar, yapay zekâ ve robotik konusuna ilgi çeken yazıları ile tanınan bir isim. Dergimize yazdığı yazıda konuya ahlak penceresinden bakan Uyar, yapay zekâların idare ettiği makine bedenlerin ahlaklarını nasıl programlayacağımızı önemli bir soru işareti olarak görüyor. Dünyanın önde gelen bilim insanları ve teknoloji yatırımcılarının, yapay zekânın tehlikelerine dikkat çektikleri “Yapay Zekâ: Dost mu, düşman mı?” başlıklı yazı; İTÜ Yapay Zekâ Laboratuvarı'nda tamamlanan ve devam eden projelerden bazıları; İTÜ ARI Teknokent bünyesinde yapay zekâ ve robotik alanında araştırmalarını sürdüren firmaların projeleri, robot meraklılarını 11 yıldır aynı platformda buluşturan önemli bir etkinlik olan İTÜ Robot Olimpiyatları konulu yazıları da dosya konumuz kapsamında okurlarımıza sunuyoruz. Robotik çalışmaları sadece yapay zekâ temelli insansı robotlar çerçevesinde ilerlemiyor; bu araştırmalara doğadaki diğer canlılar da ilham kaynağı oluyor. Çalışmalarını Harvard Üniversitesi Mikrorobotik Laboratuvarı’nda sürdüren İTÜ mezunu Dr. Fatma Zeynep Temel, hayli ilgi çekici yazısında, doğadaki mekanizmaların çalışma prensiplerini anlamak ve onları mühendislik sistemlerinde somutlaştırmaya yönelik yepyeni bir uygulama alanı olarak mikrorobotik çalışmalarını aktarıyor. Dosya konusu içinde değerlendirebileceğimiz bir başka yazı ise yine insan-makine etkileşimi ile tüketici uyaranlarını konu alan, Yrd. Doç. Dr. Yener Girişken ve Prof. Dr. Şebnem Burnaz’ın birlikte kaleme aldıkları “Makineler İnsanı Anlar mı? Nörobilim Teknikleri ile Tüketiciyi Yeniden Keşfetmek” başlıklı yazı. Teknoloji alanındaki girişimciliği ve inovatif fikirleri ile modern zamanları dahisi kabul edilen Elon Musk hepimizin merak ettiği bir isim. Kozan Demircan, “Elon Musk 2017’de Dünyayı Değiştirecek” başlıklı yazısında, Musk’un insanlığa, çevreye kısacası dünyanın geleceğine büyük yararlar sağlayacak projelerini aktarıyor. İTÜ İnşaat Fakültesi’nde, yeterli mühendislik hizmeti almamış yapıların depreme karşı güçlendirilmesini sağlayan yeni bir malzeme geliştirildi. “Karbon lifli polimer kompozit” adı verilen malzeme ile yapılan testler sonucu, kapasitesi son derece yetersiz olan bir binanın kolonlarının bu malzeme ile sargılanması durumunda deprem etkilerinin önemli derecede iyileşebildiği ortaya konuldu. Prof. Dr. Alper İlki ve ekibinin yazısı, deprem ülkesi Türkiye için umut verici bir çalışmaya dikkat çekiyor. İTÜ’den ve Vakıf’tan geniş haberler, Genç Başarı, Öğr. Gör. Metin Tükenmez’in her sayımızda farklı ve ilginç bir yönünü ele aldığı ‘spor’ disiplinindeki yazısı bu sayımızın konuları arasında. Bu sayıda "İnsanlaşan Makinalar & Yapay Zekâ" dosya içeriğinin oluşturulmasına Yrd. Doç. Dr. Gökhan İnce değerli fikirleri ile katkıda bulundu. Kendisine teşekkürlerimizi sunuyoruz. Dergimizin 76. Sayısında dosya konumuz “Katma Değer Üretiminde Üniversite-Sanayi İşbirliği”. Geniş bir perspektifle okurlarımıza sunmayı planladığımız bu konu için İTÜ’lülerin katkılarını bekliyoruz. Saygılarımızla, Yayın Kurulu 6 itü vakfı dergisi

MEDYATABLET 2017 OCAK
Kobilife Mart 2018
23 Mart 2017