SPORTSMAN-103IC

gyunduz

S P O R T S M A N ÁÓ ÑÀÉÛÌÛÇÄÀ

İlham Əliyev

“Bakıda keçiriləcək

İslam Həmrəyliyi Oyunları

birlik, qardaşlıq və

dostluq Oyunları olacaq”

ñÿù.6

Mehriban Əliyeva

“IV İslam Həmrəylik Oyunları

da müstəqil Azərbaycanın

tarixinə növbəti qələbə kimi

daxil olacaq”

ñÿù.7

idman

növləri

idman

arenaları

ñÿù.10

ñÿù.17

IV ислам ойунларына

дястяк турнири

ВЫЫЫ Щейдяр Ялийев

кубоку

ñÿù.33

ñÿù.36

Cцдо цзря яняняви

Гызыл Гран-при турнири

«Уьур газанmasaydыm,

идмандан

узаглашаъагдым»

ñÿù.38

Buenos-Ayresə

ilk lisenziya

ñÿù.42

Уьурлу старт олса да...

Йыьмамыз ики ойуна

8 гол бурахды

ñÿù.46

ñÿù.50

ñïîðòñìàí

Áàø ðåäàêòîð:

Ðÿøàä Ãÿìÿðøàùîüëó

Öíâàí: Áàêû, Çàùèä Õÿëèëîâ 23,

Áàêû Äþâëÿò Óíèâåðñèòåòè

Òåëåôîí: 012 437 90 76

å-ìàèë: info@sportsman.az

www.sportsman.az

Æóðíàë Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí

ßäëèééÿ Íàçèðëèéèíäÿ ãåéäèééàòäàí

êå÷ìèøäèð. ¹1164

Ìöÿëëèôëÿðëÿ ðåäàêñèéàíûí ìþâãåéè

óéüóí ýÿëìÿéÿ áèëÿð.

Ðåêëàìëàðäà ýåäÿí ìÿòíëÿðÿ ýþðÿ

æóðíàë ìÿñóëèééÿò äàøûìûð.

Æóðíàë Àçÿðáàéúàíäà “Òèìå Ïðèíò”

ìÿòáÿÿñèíäÿ ÷àï åäèëèá.

Öç ñÿùèôÿäÿ:

“Offissa Dizayn” şirkətinin

direktoru Azad Həmidullazadə və

“ONTOP” boulinq mərkəzinin

direktoru Roman Mixaylenko

IV İslam Oyunlarına dəstək

turnirinin qalibi Qabil Mehdiyevi

təbrik edərkən


S P O R T S M A N

İlham Əliyev

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti,

Milli Olimpiya Komitesinin prezidenti

“Bakıda keçiriləcək İslam Həmrəyliyi Oyunları

birlik, qardaşlıq və dostluq Oyunları olacaq”

Azərbaycan İslam Həmrəyliyi Oyunlarına güclü dəstək verən ölkədir.

Ümumilikdə, biz müsəlman dünyasında əməkdaşlıq, tərəfdaşlıq və

həmrəyliyin gücləndirilməsi kimi müsbət meylləri tam şəkildə dəstəkləyirik.

Biz fəxr edirik ki, Bakı 2009-cu il üçün “İslam mədəniyyətinin

paytaxtı” seçilmiş və Azərbaycanın digər qədim şəhəri olan Naxçıvan

isə 2018-ci ildə “İslam mədəniyyətinin paytaxtı” olacaqdır.

Əminəm ki, bu Oyunlar xalqlarımız arasında birlik və həmrəyliyin

gücləndirilməsində çox əhəmiyyətli addım olacaqdır. Əminəm ki, Bakıda

keçiriləcək İslam Həmrəyliyi Oyunları birlik, qardaşlıq və dostluq

Oyunları olacaqdır. Mən sizin hamınızı 2017-ci ildə Azərbaycanda salamlamağı

səbirsizliklə gözləyirəm. Bakıda görüşənədək.

6 спортсман № 103 / 2017


S P O R T S M A N

Mehriban Əliyeva

Azərbaycan Respublikasının

birinci vitse prezidenti,

IV İslam Həmrəyliyi

Oyunlarının Təşkilat Komitəsinin sədri

“IV İslam Həmrəylik Oyunları da müstəqil

Azərbaycanın tarixinə növbəti qələbə kimi daxil olacaq”

Bu günə qədər ölkəmizdə bir çox böyük miqyaslı

beynəlxalq tədbirlər keçirilib. O cümlədən,

əlbəttə, böyük uğurla keçirilən birinci Avropa

Oyunlarını qeyd etmək istəyirəm. Bütün bu tədbirlər

Azərbaycanın gücünü, potensialını və təşkilatçılıq

qabiliyyətini göstərdi. Həm Siz, həm

Azərbaycan xalqı, həm Oyunlarda iştirak edən

idmançılar, həm də qonaqlar Oyunların çox yüksək

səviyyədə hazırlanmasını qeyd etdilər. Ümumi

fikrə görə bu Oyunlar, Yay Olimpiya Oyunları

səviyyəsində hazırlanmışdı. Əminəm ki, IV İslam

Həmrəylik Oyunları da eyni səviyyədə hazırlanıb

keçiriləcək və müstəqil Azərbaycanın tarixinə

növbəti qələbə kimi daxil olacaq.

Azad Rəhimov

Azərbaycan Respublikasının

Gənclər və İdman naziri,

IV İslam Həmrəyliyi Oyunlarının

baş icraçı direktoru

“İslam Oyunlarının açılış mərasimi

Avropa Oyunlarından zəif olmayacaq”

İslam Həmrəylik Oyunlarının açılış mərasimi

Azərbaycanda keçirilmiş Avropa Oyunlarından

və digər yarışlardan zəif olmayacaq.

Bu, hələlik sirr qalsın. İslamdan söhbət açacağıq

və bunu dünya ilə bölüşəcəyik. İnanıram ki,

hər şey yüksək səviyyədə olacaq”.

спортсман № 103 / 2017

7


S P O R T S M A N

Xəzərdən başlayan səyahət

11

Qax

13

14

09

08

12

16

15

1

06

05

Qaradağ

04

Şirvan

07

02

Füzuli

03

“Xəzər dənizindən başlayan Səyahət” Bakı 2017 İslam

Həmrəyliyi Oyunları ərəfəsində Azərbaycan ərasizində

təşkil olunacaq tədbirlərin proqramıdır.

Olimpiya Oyunları, o cümlədən, Bakı 2015 Birinci Avropa

Oyunları başlamazdan əvvəl məşəl müqəddəs atəşlə

alovlandırılmış və ev sahibliyi edən ölkənin hər bir guşəsinə

oyunların ruhunu və həyəcanını gətirmək üçün bütün

ölkə ərazisində daşınmışdır. Bakı 2017 İslam Həmrəyliyi

Oyunlarının təşkilində məqsədimiz dəyişməz olaraq qalır.

Lakin bu dəfə Səyahətimiz od deyil, su ünsürünə həsr olunur.

İslam dinində su ünsürünə böyük önəm verilir. Su saflıq,

təmizlik və şəfa rəmzidir. Möhtəşəm idman tədbirinə ev sahibliyi

edən Bakı şəhəri Xəzər dənizinin sahilində yerləşir.

Novruz bayramından öncə qeyd etdiyimiz çərşənbələri simvolizə

edən dörd ənənəvi ünsürdən (su, torpaq, hava və od)

biri də məhz sudur. Vurğulanan bütün məqamlar son dərəcə

mühüm əhəmiyyət kəsb etdiyindən biz Oyunlar ərəfəsində

Su ünsürünü bayram kimi qeyd etməyi seçmişik.

2017-ci ilin 5 aprel tarixində Bakı şəhərinin Daş Salnamə

Muzeyində “Xəzər dənizindən başlayan Səyahət”in

İlkin Təqdimat Mərasimi keçiriləcəkdir. Azərbaycan Respublikasının

Prezidenti İlham Əliyev Xəzər dənizindən

götürülmüş suyu Azərbaycanın bütün guşələrindən gəlmiş

uşaqlara təqdim edəcəkdir. Daha sonra “Xəzər dənizindən

başlayan Səyahət” adlı tədbirlər proqramının tərkib hissəsi

olaraq, uşaqlar həmin suyu özləri ilə birlikdə yaşadıqları rayonlara

aparacaqlar. Bu su Bakı şəhərinin və İslam Oyunlarının

Azərbaycanın rayonlarına xatirə hədiyyəsidir.

Səyahət davam etdirilir. Səyahət müddətində 15-dən

çox tarixi şəhərin və su mənbəyinin ziyarət edilməsi, 3000

km-dən artıq məsafənin qət edilməsi nəzərdə tutulur. Hər

bir rayon Su Mərasiminə və axşam saatlarında keçiriləcək.

Su Festivalına ev sahibliyi edəcəkdir. Axşam saatlarında

təşkil olunan Su Festivalları ictimai tədbir hesab olunduğundan

burada iştirak ödənişsizdir. Festivallarda yerli ifaçı

qruplarının çıxışları, Azərbaycanın dünyaca məşhur “Mirvari”

rəqs qrupunun rəqs ifaları, gözoxşayan su şousu və

möhtəşəm atəşfəşanlıq qonaqları heyran edir.

İlkin Təqdimat Mərasiminin keçirilməsindən 37 gün

sonra Səyahət Bakı Olimpiya Stadionunda başa çatacaqdır.

Bu heyrətamiz şəhərin bütün guşələrindən toplanan su

12 may tarixində Bakıya gətiriləcək və Açılış Mərasiminin

tərkib hissəsi hesab olunmaqla, Azərbaycanın İslam Həmrəyliyi

Oyunlarının idmançılarını salamlamasını simvolizə

edəcəkdir.

8 спортсман № 103 / 2017


S P O R T S M A N

Xəritə Tarix Su festivalı

01 Çərşənbə 5 aprel Bakı: Başlanğıc mərasimi

02 Cümə 7 aprel Naxçıvan

03 Bazar 9 aprel Astara

04 Çərşənbə axşamı 11 aprel Şirvan

05 Cümə axşamı 13 aprel Sabirabad

06 Şənbə 15 aprel Ağcabədi

07 Bazar ertəsi 17 aprel Horadiz şəhəri, Füzuli

08 Çərşənbə 19 aprel Gəncə

09 Cümə 21 aprel Şəmkir

10 Şənbə 23 aprel Mingəçevir

11 Çərşənbə axşamı 25 aprel Qax

12 Cümə axşamı 27 aprel Qəbələ

13 Şənbə 29 aprel Qusar

14 Bazar ertəsi 1 may Quba

15 Çərşənbə 3 may Qaradağ

16 Cümə 5 may Sumqayıt

* Cümə 12 may Bakı: Açılış mərasimi

спортсман № 103 / 2017

9


idman növləri

S P O R T S M A N

Atletlər kəndinin yaxınlığında yerləşən

Olimpiya Stadionu 5 gün ərzində

atletika və para atletika yarışlarına, habelə

Açılış və Bağlanış Mərasimlərinə

ev sahibliyi edəcək. Yarışlara orta və

uzun məsafələrə qaçış, estafet qaçışı,

tullanma və atma (nizə, disk) daxildir.

Dünyanın ən qədim idman yarışlarından

biri hesab edilən atletika haqqında

ən erkən dəlillər hələ eramızdan əvvəl

2250-ci ilə, atletikanın ilk dəfə qədim

Atletika/Para Atletika

Misir və Yunan rəsmlərində təsvir

olunduğu vaxtlara gedib çıxır. Müasir

dövrdə atletika adamların ən çox məşğul

olduğu idman növlərindən biri olaraq

qalır.

Faktlar və rəqəmlər

n İlk dəfə keçirildiyi vaxtlarla müqayisədə,

qaçış yarışlarının miqyasında

çox böyük artım olub.

n

E.ə. 776-cı ildə Yunanıstanda keçirilmiş

ilk Olimpiya qaçışı 600 fut

uzunluğunda məsafəyə olduğu halda,

bugünün açıq havada olan müasir

yarış treki 8 və ya 9 qaçış yolundan

ibarət olub 400 metr uzunluğu

olan oval formasındadır.

n

n

Bir çox qaçış yarışları üç müxtəlif

məsafəli kateqoriyadan ibarət yarış

trekində keçirilir: yaxın məsafəyə

qaçış, orta məsafəyə qaçış və uzaq

məsafəyə qaçış.

Latın dilindən tərcümədə “Daha

sürətli, daha yüksək, daha güclü”

mənasını verən “Citius, altius, fortius”

Olimpiya devizi çox vaxt Atletika

yarışları və iştirakçıların əldə etdikləri

nailiyyətlər ilə əlaqələndirilir.

n Estafet qaçışlarında hər birində dörd

nəfər qaçan atletin olduğu komandalar

iştirak edir. Onlar finişə çatan

ilk komanda olmaq üçün müəyyən

məsafəni qət etdikdən sonra estafet

çubuğunu öz komanda yoldaşlarına

ötürməlidirlər.

4 gün sürəcək suya tullanma yarışları

çərçivəsində 3 metrlik tramplin, 10

metrlik platforma, sinxronlaşdırılmış

3 metrlik tramplin və sinxronlaşdırılmış

10 metrlik platforma üzrə 8 medal

dəsti uğrunda mübarizə aparılacaq.

Suya tullanma son illərdə çox geniş

yayılıb; bu idman növündə idmançılar

havada uçduqları məhdud vaxt çərçivəsində

akrobatik bacarıqlarını nümayiş

etdirməyə çalışırlar.

Suya tullanma

Bugünkü gündə suya tullanma ilə ilk

dəfə məşğul olanlar alman və isveç

gimnastları hesab edilir; onlar sudan

havada gimnastik hərəkətləri yerinə

yetirdikdən sonra yumşaq enmə vasitəsi

kimi istifadə edirlərmiş. Suya

tullanma ilk dəfə 1904-cü il Sent-Luis

Olimpiya Oyunlarında Olimpiya

proqramına daxil edilib; o dövrdə

medallar uğrunda yarışlar 10 metrlik

platformadan və uzununa tullanmaqla

keçirilirdi. Sinxron tullanma isə

ilk dəfə 2000-ci il Sidney Olimpiya

Oyunlarında təqdim edildi.

Faktlar və rəqəmlər

n

n

On metrlik platformadan tullandıqda

idmançı suya saatda 50-55 km

sürətlə daxil olur.

Qadınlar arasında suya tullanma

Olimpiya oyunlarının proqramına

n

n

ilk dəfə 1912-ci ildə daxil edilib.

O vaxt, bu, yüksəklikdə yerləşən

tramplindən sadəcə suya tullanmaqdan

ibarət idi.

Suyu kənara sıçratmadan ideal baş

vurma, eynilə cəld bir hərəkətlə kağız

yarıldıqda eşidilən səsə bənzədiyi

üçün “rip” adlanır.

Üzgüçülük

Üzgüçülük Bakı Su İdmanı Mərkəzində

tamaşaçıları heyran edəcək iki

idman növündən biridir. Kişi və qadın

idmançılar 40 yarış növü üzrə qızıl

medal uğrunda mübarizə aparacaq.

Üzgüçülər arasında gərgin mübarizə

bir idman növü kimi üzgüçülüyü

həmişə inanılmaz dərəcədə maraqlı

edib.

Çoxəsrlik tarixi olmasına baxmayaraq,

üzgüçülük idman növü kimi

1800-cü illərə qədər məşhur olmayıb.

Üzgüçülük yarışları 1908-ci ilin London

Olimpiya Oyunlarında hovuzlarda

keçirilənə qədər ilk Olimpiya

Oyunlarında açıq sularda keçirilirdi.

Həddən artıq tələbkar idman növü

olan üzgüçülük idmançıların qələbə

qazanmaq üçün suda yarışmasını və

əllərini finiş xəttinə toxundurmasını

tələb edir; bu idman növündə qızıl

medalla axırıncı yer arasındakı fərq

bəzən bir göz qırpımı qədər qısa olur.

Faktlar və rəqəmlər

n Hər-hansı ədalətsiz üstünlüyə yol

verilməməsi üçün arxası üstə, sərbəst

və batterflay növlərində üzgüçülərə

startdan və dönmələrdən

sonra suyun altı ilə maksimum 15

metr üzməyə icazə verilir.

10 спортсман № 103 / 2017


S P O R T S M A N

idman növləri

Su polosunda oyunçular üzərək topu

rəqiblərin müdafiə etdiyi qapıya atmaq

üçün bir-birinə ötürürlər. Kişilərin komandası

Vaterpol Arenasında 5 gün

ərzində qızıl medal uğrunda yarışacaq.

Su polosunun İngiltərədə və Şotlandiyada

fiziki gücün və üzgüçülük

qabiliyyətinin nümayişi kimi yarandığı

hesab edilir. O, müasir Olimpiya

Oyunlarında təmsil edilən ilk komanda

idman növlərindən biri olub.

Faktlar və rəqəmlər

n

Su polosu topunun çəkisi 400-450

qramdır, amma ondan başqa da suyun

üzərində qalmalı vasitələr var

– qapılar da suda üzürlər.

Su polosu

n Oyunun dörd hissəsi ərzində idmançılar

ümumilikdə 4 km və ya daha

artıq məsafə qət edirlər.

n

n

Topu yalnız bir əldə saxlamaq olar

və rəqib komandanın üzvləri oyunçunu

suyun altında cəzalandırılmadan

itələyə bilərlər.

İndiyə qədər ən uzun çəkən penalti

zərbələrinin vurulması iyirmi dövrə

olub.

Basketbol 3x3 (stritbol) son zamanlar

dünyada çox böyük məşhurluq qazanıb

və şəhərlərdə ən geniş yayılan komanda

idman növüdür. Basketbol 3x3

Bakı 2017 İslam Həmrəyliyi Oyunlarının

ən möhtəşəm yarışlarından biri

olacaq. Yarışda 20 komanda iştirak

edəcək. 10 kişi və 10 qadın komandası

bu idman növü üzrə təqdim ediləcək

qızıl medallar uğrunda yarışacaq. Basketbol

3x3 adi basketbol meydançasının

yarısı boyda yerdə oynanılır.

Hər komanda üç oyunçudan və bir əvəzedicidən

ibarətdir. Bu oyunu daha çox

Basketbol 3x3

küçələrdə oynayırlar. Bu idman növü

beynəlxalq arenaya ilk dəfə 2010-cu

ildə Sinqapurda keçirilmiş Yeniyetmələrin

Birinci Yay Olimpiya Oyunlarında

çıxıb və daha sonra “şəhərdə

bileti ən çox satılan oyun” adlandırılıb.

Əvvəllər stritbol və ya küçə basketbolu

adlandırılan “Basketbol 3x3” basketbolun

bütün dünyada inkişaf etməsi

üçün katalizator rolunu oynayır.

Faktlar və rəqəmlər

n

n Qələbə qazanmaq üçün komanda

21 xal toplamalı və ya 10 dəqiqəlik

oyunun sonunda ən yüksək xal

toplamış komanda olmalıdır.

Dünyada təxminən 250 milyona

yaxın adam Basketbol 3x3 idmanı

ilə məşğul olur.

Dünyanın ən məşhur idman növlərindən

biri olan futbol, 4-cü İslam

Həmrəyliyi Oyunlarının da tərkib

hissəsidir. Futbol yarışlarında 8 kişi

komandası qızıl medal uğrunda rəqabət

aparacaq. Yarışlar Bakıda yerləşən

bir neçə məkanda keçiriləcək.

Azərbaycan milli futbol komandasının

ənənəvi ev stadionu olan Tofiq

Bəhramov adına Respublika Stadionu

final qarşılaşmasına, Dalğa Arena

yarımfinal oyunlarına, Azal Arena və

Bayıl Arena isə qrup mərhələsinin

yarışlarına ev sahibliyi edəcək. Futbol

meydançaları heç də bütün obyektlərdə

eyni ölçüdə olmur, lakin,

bir qayda olaraq meydanın uzunluğu

100m–110m, eni isə 64m–75m arasında

dəyişir.

Penalti zərbəsinin işarəsi meydançanın

hər iki tərəfində qapıdan 11m məsafədə

qeyd edilir. Futbol 1900-cü ildə

Parisdə keçirilən Olimpiya Oyunları

zamanı proqrama daxil edilib. Bu zaman

Böyük Britaniya kişilər arasında

qızıl medalı qazandı və dörd il sonra

Stokholmda da çempion titulunu

saxlamağa müvəffəq oldu. Bu idman

növü 1932-ci ildə keçirilmiş Los-Anceles

Olimpiya Oyunları istisna olmaqla

bütün Olimpiya oyunlarında

təmsil olunub. Qadınlar arasında ilk

olimpik futbol yarışı 1996-cı ildə Atlantada

keçirilib.

Futbol

Faktlar və rəqəmlər

n

n

n

n

n

Futbol eramızdan əvvəl təxminən

476-cı ildə Çində yaranıb.

Futbol dünyanın ən çox oynanılan

və tamaşaçı kütləsinə sahib olan

idman növüdür.

Futbol oyunçuları hər oyun zamanı

orta hesabla 9.65 km məsafə qət

edir.

Nil Armstronq aya əvvəlcə futbol

topu aparmaq istəyirmiş, lakin

NASA bunun amerikansayağı olmadığını

əsas gətirərək icazə verməyib.

İlk canlı futbol oyunu televiziyada

1937-ci ildə yayımlanıb. Bu, Arsenal

komandasının Hayberi stadionunda

oynadığı təlim matçı idi.

спортсман № 103 / 2017

11


idman növləri

S P O R T S M A N

İdman Gimnastikası Milli Gimnastika

Arenasında keçiriləcəkdir. Milyonlarla

adam idman gimnastikası ilə məşğul

olan idmançıların nümayiş etdirdiyi

yüksək səviyyəli çıxışları böyük heyranlıqla

izləyir. Gimnastlar ən çətin

hərəkətlərdən ibarət kombinasiyaları

böyük rahatlıqla bir-birinin ardınca

icra edirlər; inanılmaz güc elementlərini

sürətli və dinamik fırlanma və salto

hərəkətləri əvəz edir, bütün bunlar bir

araya gələrək idmançıların mükəmməl

sərbəst çıxışını formalaşdırır. İdman

gimnastikası idmanın bütün hərəkət

elementlərini əhatə edir və burada

gimnastlar öz bədənlərindən idman

avadanlığı kimi istifadə edirlər.

Kişilər arasında keçirilən idman gimnastikası

yarışlarında kişi gimnastlar

hərəkətlərini altı avadanlıq, qadınlar

arasında keçirilən idman gimnastikası

yarışlarında isə qadınlar hərəkətlərini

dörd avadanlıq üzərində icra edirlər.

İdman gimnastikası yarışlarında çıxış

vaxta, əhatə dairəsinə və hündürlüyə

görə ölçülmür.

Bu idman növünün tələb profili daha

dəqiq və çox mürəkkəbdir. İdman gimnastikası

yarışlarında mükəmməl çıxış

dedikdə güc, koordinasiya, çeviklik və

tarazlıq kimi fiziki bacarıqların yaradıcılıq,

estetika və üz ifadəsi ilə ideal

kombinasiyası nəzərdə tutulur.

Faktlar və rəqəmlər

n İdman gimnastikası 1896-cı ildə ke-

İdman Gimnastikası

çirilmiş Yay Olimpiya Oyunlarının

proqramına daxil edilib, lakin qadınlara

Olimpiya Oyunlarında iştirak

etmək icazəsi yalnız 1928-ci

ildən sonra verilib.

n 2012-ci ildə Londonda keçirilmiş

Yay Olimpiya Oyunlarında idman

gimnastikası yarışları ən çox baxılan

yarışlar arasında ikinci yerdə

dayanırdı və üzgüçülük, basketbol

və futbol yarışları ilə birlikdə bütün

dünyada məşhurluq qazanmışdı.

n

Beynəlxalq Gimnastika Federasiyası

və Avropa Gimnastika İttifaqı

tərəfindən böyüklər arasında keçirilən

rəsmi idman gimnastikası

yarışlarında iştirak üçün minimum

yaş həddi kişi gimnastlar üçün 18,

qadın gimnastlar üçün 16-dır.

n Bu yaş həddi müsabiqənin keçirildiyi

ilə aiddir.

Milli Gimnastika Arenasında keçiriləcək

bədii gimnastika rəqs elementləri,

balet və musiqinin incəsənət və idmanla

vəhdətindən ibarətdir. Bu, əsl qadın

idman növüdür, ən cəlbedici və gözəl

idman növlərinə aiddir. Kompozisiyalı

idman növü olan bədii gimnastikanın

əsas xüsusiyyəti çox yüksək bədən

çevikliyi və hərəki fəallıq tələb edən

və gimnastların çıxış üçün seçdikləri

musiqi ilə mükəmməl ahənglə təqdim

etdikləri ən çətin akrobatik hərəkət elementlərinin

bir-biri ilə birləşməsidir.

Bu idmanda təzahür edən qadın incəliyi

və zərifliyə, habelə gimnastların

Bədii Gimnastika

gözəl üz ifadələrinə heyran qalmamaq

mümkün deyil.

Faktlar və rəqəmlər

n

Bədii gimnastika müstəqil idman

növü kimi ilk dəfə XIX əsrin əvvəllərində

meydana gəlib.

n Rəsmi olaraq Olimpiya idman proqramına

1984-cü ildə Los-Ancelesdə

keçirilmiş Oyunlarda daxil edilib.

n Fərdi yarışlarda çıxışın ümumi müddəti

1 dəqiqə 15 saniyədən 1 dəqiqə

30 saniyəyədək, qrup yarışlarında

isə 2 dəqiqə 15 saniyədən 2 dəqiqə

30 saniyəyədək çəkir!

n

Lentlərin uzunluğu minimum 6 metr

olmalıdır. Bu günə kimi yalnız 3

gimnast ardıcıl olaraq üç dəfə çoxnövçülük

finalının qalibi olub: Mariya

Quiqova (Bolqarıstan) 1969-

71-73, Mariya Petrova (Bolqarıstan)

1993-94-95 və Yevgeniya Kanayeva

(Rusiya) 2009-10-11.

6 gün ərzində davam edəcək həndbol

yarışlarına “Sərhədçi” İdman Olimpiya

Mərkəzi ev sahibliyi edəcək. Həndbol

hər biri yeddi nəfərdən ibarət iki

komandanın topu digər komandanın

qapısına vurmaq məqsədilə əlləri ilə

bir-birinə ötürdükləri komanda idman

növüdür. İdmançılar kişilər və qadınlar

üçün yarışlarda qızıl medal uğrunda

mübarizə aparacaqlar.

Həndbol uzunluğu 40m, eni isə 20m

olan meydançada oynanılır. Meydançanın

hər iki qurtaracağında olan qapıların

eni 3m, hündürlüyü 2m-dir.

Meydança iki bərabər hissəyə bölünür

və hər qapı iki “D” formasında sahə

ilə əhatə olunur. Qapıdan 6m məsafədə

yerləşən daxili D tünd mavi rənglə

işarələnir və qapı sahəsi adlandırılır,

buraya yalnız qapıçı daxil ola bilər;

qapıdan 9m məsafədə qırıq-qırıq xətlə

işarə edilmiş xarici D cərimə zərbəsi

xəttini bildirir.

Həndbol

Faktlar və rəqəmlər

n Həndbol futbol, basketbol və su polosunun

vəhdəti hesab edilir.

n Başqa idman növlərindən fərqli olaraq

həndbolda oyunçuların buraxa

biləcəkləri səhvlərə məhdudiyyət

qoyulmur.

n

n

Kişi və qadın həndbolunda istifadə

edilən topların ölçüsü fərqlidir.

Uşaqlar üçün həndbolda top daha

da kiçikdir və travmaların qarşısını

almaq məqsədilə, bir qayda olaraq,

daha yumşaq olur.

12 спортсман № 103 / 2017


S P O R T S M A N

idman növləri

“Sərhədçi” İdman Olimpiya Mərkəzi

kişi və qadın idmançıların 6 gün ərzində

fərdi və komanda oyunlarında

mübarizə aparacağı stolüstü tennis

yarışlarına ev sahibliyi edəcək. Stolüstü

tennis ən sürətli və həyəcanverici

idman növlərindən biridir. Bu oyunda

rəqiblər stolüstü tennis raketkası

ilə kiçik topu bir-birinə tərəf vururlar.

Oyun bərk stolun üstündə keçirilir və

bu stolda hər oyunçunun ərazisi stolun

ortasında yerləşdirilən tor ilə müəyyənləşdirilir.

Güc, sürət və bacarıq kimi xüsusiyyətləri

özündə birləşdirdiyinə görə stolüstü

tennis dünyada tamaşaçıların ən çox

izlədiyi idman oyununa çevrilib. Bu

idman növünün kökləri Böyük Britaniyaya

gedib çıxır. XIX əsrdə stolüstü

tennis zəngin ingilis ailələrinin nahardan

sonra oynadığı oyun olub. Bu idmanın

ilk günlərində siqar qutularından

raketka, kitablardan isə tor kimi

istifadə olunurdu. Bununla belə, stolüstü

tennis bu idman növü üzrə dünya

Cüdo & Para Cüdo

Cüdo və görmə qabiliyyəti olmayanlar

üçün cüdo yarışları 3 gün ərzində Heydər

Əliyev adına İdman Arenasında

baş tutacaq. Cüdo yarışları kişilər və

qadınlar üçün 7 çəki kateqoriyası üzrə,

görmə qabiliyyəti olmayanlar üçün yarışlar

kişilər üçün 4, qadınlar üçün isə 2

çəki kateqoriyası üzrə təşkil ediləcək.

Sərt, sürətli və tam təmaslı döyüş idman

növü olan cüdo Azərbaycanda olduqca

məşhurdur. O, əslində hərb sənəti kimi

ciucitsudan əmələ gəlib və sonradan

döyüş idman növü kimi yapon maarifçi,

idman fəalı və filosof Ciqaro Kano

tərəfindən inkişaf etdirilib.

Bu idman növü 1968-ci ildə baş tutmuş

Meksika Olimpiya Oyunlarının

proqramından çıxarılıb və Olimpiya

Oyunları təqviminə yalnız dörd il sonra

geri qaytarılıb. Qadınlar arasında

cüdo yarışı ilk dəfə 1988-ci ildə Olimpiya

Oyunlarında təqdimat xarakterli

çıxış oldu və dörd il sonra – 1992-ci

ildə Barselonada keçirilmiş Olimpiya

Oyunlarının proqramına daxil edildi.

Faktlar və rəqəmlər

n 1956-cı ildə beynəlxalq cüdo yarışlarının

ən böyüyü sayılan Dünya

Cüdo Çempionatı keçirildi və bu

tarixdən sonra cüdo beynəlxalq arenada

daha çox yayılmağa başladı.

Stolüstü tennis

miqyasında rəhbər qurum sayılan Beynəlxalq

Stolüstü Tennis Federasiyası

1926-cı ildə yaradılana qədər də həm

müvafiq avadanlıqlar, həm də qaydalar

baxımından xeyli inkişaf etmişdi.

Faktlar və rəqəmlər

n

Stolüstü tennis üzrə birinci Dünya

Çempionatı 1926-cı ildə İngiltərənin

paytaxtı London şəhərində keçirilib.

n

Sidney 2000 Olimpiya Oyunlarından

sonra televiziyadan daha yaxşı

görünə bilməsi üçün stolüstü tennis

topunun diametri artırılaraq 40 millimetrə

çatdırılıb.

Görmə Qabiliyyəti Olmayanlar

üçün Cüdo

n Yarışlar həmişə iki yarışçının bir-birinin

cüdo formalarından yüngülcə

tutmaqla təmas etməsi ilə başlayır

(təmas “Kumikata” adlanır), idmançılar

bir-birindən uzaqlaşarsa,

“matte” (Gözlə) və ya dayan əmri

verilir, yarışçılar mərkəzə qayıdır

və yenidən təmas edir.

Faktlar və rəqəmlər

n Cüdo görmə qabiliyyəti olmayan atletlərin

iştirak edə biləcəyi çox az

idman yarışlarından biridir.

n Görmə qabiliyyəti olmayan kişi idmançılar

üçün dünya səviyyəli yarışlar

80-ci illərin ortalarından etibarən

keçirilir.

Güləş ən qədim döyüş formalarından

biridir. Güləş daha üstün mövqeni

əldə edib saxlamağa çalışan iki rəqib

və ya sparrinq tərəfdaşı arasındakı fiziki

mübarizədir. Güləşin Olimpiya

proqramına daxil edilmiş üç növü var:

Yunan-Roma güləşi, kişilər arasında

sərbəst güləş və qadın güləşi (yəni,

qadınlar arasında sərbəst güləş) – bütün

bunlar Bakı 2017 Oyunlarına daxil

edilib. Yarış Heydər Əliyev adına İdman

Arenasında təşkil olunacaq.

Temperamentli və dinamik oyun olan

güləş dünyada ən məşhur döyüş idmanı

növlərindən və ən qədim olimpiya

tarixinə malik azsaylı idmanlardan biridir.

Güləş iki nəfər arasında çarpazvurma,

badalaq, teykdaun və pin kimi

qreplinq üsullarının tətbiq edildiyi

yarışdır. Güləşdə indiyədək müxtəlif

qaydalar və geniş döyüş üsulları tətbiq

olunub. Bu idman növünün tarixi kökü

eramızdan əvvəl VIII əsrə, Qədim Yunanıstana

qədər gedir.

Güləşin müasir tarixinin başlanğıcı

XIX əsrə, Avropada Yunan-Roma

güləşinin yayıldığı dövrə təsadüf edir.

İngiltərədə isə həmin vaxt sərbəst

güləş daha çox diqqət və peşəkar marağa

səbəb olmuşdu. Qadınlar arasında

Güləş

güləş yarışları ilk olimpiya başlanğıcını

2004-cü ildə Afinada keçirilən Yay

Olimpiya Oyunlarında edib.

Faktlar və rəqəmlər

n

Baron Pyer de Koubertin qədim

ənənələrini nəzərə alaraq, güləşi

1896-cı ildə keçirilmiş müasir

Olimpiya Oyunlarının səkkiz əsas

idman növündən biri adlandırmışdı.

n

n

Birləşmiş Güləş Dünyası (BGD)

1912-ci ildə Belçikanın Antverpen

şəhərində təsis olunub.

Azərbaycan 1996-cı ildən indiyə

kimi keçirilmiş bütün Olimpiya

Oyunlarında güləş üzrə 4-ü qızıl

olmaqla ümumilikdə 14 medal qazanıb.

спортсман № 103 / 2017

13


idman növləri

S P O R T S M A N

Ağır Atletika

İslam Həmrəyliyi Oyunlarında ağır

atletika yarışları, şübhəsiz ki, yarışmanın

getdiyi 5 gün ərzində çox böyük

diqqət cəlb edəcək. Ağır atletika

yarışlarında ağırlığın qaldırılmasının

iki növü var: sürət, müvazinət və

elastiklik tələb edən birdən qaldırma

və daha böyük güc tələb edən təkanla

qaldırma.

Ağır atletikada kişilər və qadınlar

hərəsi səkkiz çəki dərəcəsində mübarizə

aparır. Bu, qadınlarda 48, 53, 58,

63, 69, 75, 90 və +90 kq, kişilərdə isə

56, 62, 69, 77, 85, 94, 105 və +105 kq

çəki dərəcələridir. Qadın və kişilərin

çəki dərəcəsinin sayları 2017-ci ilin

yanvarın 1-dən bərabərləşib.

Ağır atletika yarışları Şüvəlan qəsəbəsində

yerləşən Ağır Atletika Akademiyasının

yarış zalında keçiriləcək.

Ağır atletika 1896-cı ildə Afinada keçirilmiş

ilk müasir Olimpiya Oyunlarında

təqdim edilib. Müasir ağır atletika

yarışlarında idmançılar birdən

və təkanla qaldırma hərəkətləri üzrə

yarışır və qaliblər iki hərəkətin cəmində

toplam nəticəyə uyğun olaraq

müəyyən edilir.

Atıcılıq

Dünya səviyyəli atıcılıq obyekti olan

Bakı Atıcılıq Mərkəzində yarışlar 5

gün sürəcək. Yarış iştirakçıları tapança,

tüfəng və hava tüfəngi kimi odlu

silahları əhatə edən fərdi və komanda

yarışlarında mübarizə aparmaq imkanına

sahib olacaq. Hədəfdən, məsafədən

və idman silahının növündən asılı

olaraq hər bir idman növü üzrə bir

neçə yarış keçiriləcək. Atıcılığın qədim

tarixi var. Atıcılıq üzrə ilk idman

klubları XIII əsrdə yaradılıb.

Bu idman növü silah-sursatların istehsalı

nəticəsində daha da inkişaf edib.

Rəhbər orqanlarının və atıcılıq assosiasiyalarının

qurulmasının da atıcılıq

idmanının inkişafında böyük rolu var.

Atıcılıq ilk dəfə Olimpiya Oyunları

proqramına 1896-cı ildə daxil edilib.

1904-cü ildə Sent-Luisdə və 1928-ci

ildə Amsterdamda keçirilmiş oyunlar

istisna olmaqla atıcılığa bütün Olimpiya

Oyunlarında yer verilib. Elektron

hədəflər 1992-ci ildə Barselonada keçirilmiş

oyunlarda sərrastlığın təkmilləşdirilməsi

məqsədi ilə təqdim olunub.

Faktlar və rəqəmlər

n

Kişilər arasında atıcılıq ilk dəfə

1896-cı ildə Afinada keçirilən

müasir Olimpiya Oyunlarına daxil

edildiyi təqdirdə, qadınlar arasında

atıcılıq yarışının oyunlar sırasına

n

daxil edilməsi 1984-cü il Los Anceles

Olimpiya Oyunlarına kimi

uzadıldı.

Atıcılıq üzrə Dünya Çempionatının

tüfəng, tapança və hava tüfəngi

üzrə final yarışları 2014-cü ilin 21-

28 oktyabr tarixlərində Azərbaycanın

Qəbələ şəhərində keçirilib.

Voleybol

Kristal Zalı Azərbaycanın ən məşhur

komanda idman növlərindən biri

olan voleybola ev sahibliyi edəcək.

11 günlük yarış zamanı müxtəlif millətləri

təmsil edən idmançılar kişi və

qadınlar üçün yarışlarda qızıl medal

uğrunda mübarizə aparacaq. Voleybol

təkcə havaya tullanmaqdan, topu oyuna

daxil etməkdən, hücum zərbəsindən

və ya topun yerə düşməməsi üçün

idmançıların gah topu cəld sıçrayışla

qaytarmalarından, gah da rəqib komanda

tərəfinə zərbə vurmaq üçün

tullanaraq tordan da yuxarı qalxmalarından

ibarət deyil.

1895-ci ildə Amerika Birləşmiş Ştatlarında

Gənclərin Xristian Birliyində

(YMCA) təlimatçı işləyən Vilyam Q.

Morqan basketbol, beysbol, tennis

və həndbolun elementlərini özündə

cəmləşdirən yeni bir oyun yaratdı. O

vaxtlar “mintonette” adlanan bu oyun

hazırda bütün dünyada voleybol kimi

tanınır. Bu gün voleybol dünyada ən

populyar və dinamik idman növlərindən

biridir və Avropa komandaları bu

növdə ən güclülər sırasındadır; 2014-

cü ilin kişilər arasında keçirilmiş

Dünya Çempionatında ilk beş yerdən

dördünü məhz bu qitədən olan komandalar

tutub.

Faktlar və rəqəmlər

n

Voleybolçular bir oyunda orta hesabla

300 dəfə tullanırlar.

n Kişilər arasında keçirilən oyunlarda

topun sürəti saatda 130 kilometrdən

artıq ola bilər.

n Torun hündürlüyü kişilər üçün 2,43

metr, qadınlar üçünsə 2,24 metr

olur.

n

Çimərlik voleybolunda da torun

hündürlüyü qadınlar üçün olan

hündürlüklə eynidir.

14 спортсман № 103 / 2017


S P O R T S M A N

idman növləri

Tennis

Tennisdə hər bir oyunçu topu torun

üzərindən rəqibin meydançasına atmaq

üçün tennis raketkasından istifadə

edir. Oyunun məqsədi topu elə

atmaqdır ki, rəqib onu geri qaytara

bilməsin. Topu geri qaytara bilməyən

oyunçu rəqibindən fərqli olaraq bal

almır. Bakı 2017-də tennis yarışı əvvəllər

də bir çox beynəlxalq tədbirlərə

ev sahibliyi etmiş Bakı Tennis Akademiyasında

baş tutacaq.

Tennisin kökləri XIX əsrin sonlarında

İngiltərənin Birminhem şəhərinə gedib

çıxır.

Faktlar və rəqəmlər

n Keçmişdə tennis raketkasının simləri

inək, bəzən də qoyun bağırsağından

hazırlanırdı.

n Tennis topları əvvəllər ağ olurdu.

n

Sarı toplar ilk dəfə 1986-cı ildə

Uimbldonda istifadə edilib.

n Müddəti ilə rekord vurmuş ən uzun

tennis matçı 2010-cu ildə Uimbldonda

baş tutub. Yarışda Con İzner

və Nikolya Mayu inadla mübarizə

aparıb; üç gün uzanmış və 11 saat

5 dəqiqə çəkmiş oyun İznerin 6-4,

3-6, 6-7 (7), 7-6 (3), 70-68 hesabı

ilə qalibiyyəti ilə sona çatıb.

Boks

Boks xüsusi forma geyinmiş, qoruyucu

əlcəklər, dişlik (qırmızı olmayan)

və boks dəbilqəsi (kişilər istisna olmaqla

hamı taxır) taxmış iki nəfərin

boks rinqində əvvəlcədən təyin edilmiş

müddətdə bir-birinə yumruq atdığı

döyüş idman növüdür. Azərbaycanda

boks çox məşhurdur. Boks yarışları

Xəzər dənizində, Bakı Buxtasında

yerləşən Bakı Kristal Zalında keçiriləcək.

Yarışlar 7 gün davam edəcək və

kişilər üçün 10 çəki kateqoriyasında

təşkil ediləcək. Azərbaycanda ən məşhur

idman növlərindən biri olan boks

əzmkarlıq, səriştə və həm zehni, həm

də fiziki nizam-intizam tələb edir.

Ən qədim və ənənəvi idman növlərindən

biri sayılan boksun tarixi eramızdan

əvvəl 688-ci ilə gedib çıxır.

Müasir boks erası 1867-ci ildə Markiz

Kvinsberri qaydalarının (boks yarışının

aparılması qaydaları) nəşr olunduğu

tarixdən başladığı hesab edilir. Bu

idman növü müasir Olimpiya Oyunları

proqramına 1904-cü ildə keçirilmiş

Sent-Luis Olimpiya Oyunları

zamanı daxil edilib. Qadınlar arasında

boks yarışları 1994-cü ildə Beynəlxalq

Boks Assosiasiyası (AIBA)

tərəfindən rəsmi olaraq təsdiq edilib,

Olimpiya proqramına isə 2012-ci ildə

Londonda keçirilmiş Olimpiya Oyunlarında

daxil edilib.

Faktlar və rəqəmlər

n Boks yarışları hakimin nəzarəti altında

keçirilir və iştirakçıların yaş

həddi və cinsindən asılı olaraq iki

və ya üç dəqiqə davam edən raundlardan

ibarət olur.

n

Xallar hakimlər tərəfindən “mütləq

10 ballıq sistem”ə əsasən verilir.

n Kassius Kley (sonradan Məhəmməd

Əli kimi tanınan), Corc Foreman və

Lennoks Levis Olimpiya Qızıl Medalı

qazanıblar.

n Azərbaycan boksçuları ilk Olimpiya

uğurlarına 2000-ci ildə Sidneydə

keçirilmiş Olimpiya Oyunlarında

nail olublar, həmin yarışlarda

Vüqar Ələkbərov (75 kq) bürünc

medala layiq görülüb.

n Bakıda Beynəlxalq Boks Assosiasiyası

tərəfindən təşkil edilən Dünya

Boks Çempionatı 2011-ci ildə müvəffəqiyyətlə

həyata keçirildi.

n 2016-cı ildə Bakı həmin il Rioda baş

tutmuş Olimpiya Oyunları üçün keçirilmiş

Dünya Olimpiya Təsnifat

Yarışlarına da ev sahibliyi edib.

Zorxana

Zorxana yarışları Kristal Zalında 2

gün ərzində keçiriləcək. Yarışma qrup

hərəkətləti və fərdi məharətlərdən

ibarət olacaq.

dəm”ə gedən dar və alçaq keçidə

açılır. Sərdəm 1 və ya 1.5 metr

hündürlüyündə taxtadan qurulmuş

taxtdır.

Zorxana iki söz birləşməsindən ibarət

olub: “zor”- güc, “xana”- ev, yəni

“güc evi” deməkdir.

Faktlar və rəqəmlər

n

Zorxana yarışları mürşüdün ritm

sədaları altında keçirilir. Mürşüd

zərb aləti ilə zorxana ritmlərini

ifa edən şəxsə deyilir. O Sərdəm

deyilən yerdə oturur. Qapı “sər-

n

Zorxana alətləri qədim silahların

formasından götürülmüşdür. Səng

aləti-qalxanı, Mil aləti- əmudu,

toppuzu və qılıncı, Kəbbadə aləti

- kamanı, Şeno aləti isə üzərində

indiki jim hərəkətlərinə oxşar

məşqlər etmək üçündür.

спортсман № 103 / 2017

15


idman növləri

S P O R T S M A N

Bakı İdman Zalı 2017-ci ildə bir çox

idman növlərinə, o cümlədən iki gün

davam edəcək karate yarışlarına ev sahibliyi

edəcək. Kişi və qadın idmançılar

Kata və Kumite yarışlarında 12 qızıl

medal uğrunda mübarizə aparacaq.

Karate dünyada sürətlə inkişaf edən

döyüş növlərindən biridir və Olimpiya

oyunu kimi ilk dəfə Tokyo2020-də

izləyə biləcəyik. Karateyə qarşı tərəfin

hərəkətinə mane olmaq, zərbələr,

zərbədən qaçmalar, hücumlar və birgə

manipulyasiyalar kimi müxtəlif texnikalar

daxildir. Karate təlimi üç aspektə

bölünür: “kihon” (əsas texnika),

“kata” (ardıcıl texniki hərəkətlər) və

“kumite” (əlbəyaxa döyüş).

Karate

Faktlar və rəqəmlər

n

n

n

Karate idmançısı “karateçi” adlandırılır.

Karate ilk dəfə ictimaiyyət qarşısında

1917-ci ildə Yaponiyada nümayiş

etdirilib.

Yarış zamanı hakimlərin elanı Yapon

dilində təqdim olunur.

Bakı İdman Zalı 2017-ci ildə bir çox

idman növlərinə, o cümlədən 16-18

may tarixlərində keçiriləcək taekvondo

yarışlarına ev sahibliyi edəcək.

Dünyanın ən yaxşı idmançıları

arasında yer alan atletlər, kişilər və

qadınlar üçün hər biri 8 çəki kateqoriyası

üzrə olmaqla qızıl medal uğrunda

yarışacaqlar. Taekvondonun vətəni

Koreyadır və bu döyüş sənətinin kökü

Koreya yarımadasının erkən illərinə

gedib çıxır. Taekvondo sözü “ayaq və

əl üsulu” kimi tərcümə olunur, bu da

sözügedən idmanı mükəmməl şəkildə

təsvir edir. Yarışın məqsədi mümkün

qədər çox xal yığmaqdır və ən çox xal

toplayan idmançı yarışın qalibi hesab

olunur.

Taekvondo

Xallar sinəyə vurulan tutarlı yumruqların,

eləcə də sinəyə və başa ayaqla

vurulan tutarlı zərbələrin hesablanması

ilə qazanılır. Tam fiziki təmaslı

idman növü olduğundan hər iki idmançı

yarışda qoruyucu geyimlər geyinir.

Dünya Taekvondo Federasiyası

(DTF) 1970-ci illərdə təsis edilib və

1-ci DTF Dünya Taekvondo Çempionatı

Koreyanın Seul şəhərində keçirilib.

Taekvondo növbəti illərdə sürətlə

inkişaf edib və bir idman növü kimi

məşhurlaşması üçün 1988-ci ildə

Seulda və 1992-ci ildə Barselonada

keçirilmiş Olimpiya Oyunlarına daxil

edilib.

İlk dəfə olaraq rəsmi Olimpiya yarışı

kimi 2000-ci ildə Sidneydə keçirilmiş

Olimpiya Oyunlarında yer alıb. Son

illərdə taekvondo daha da məşhurlaşıb.

Hazırda dünyada 100 milyondan

çox adam taekvondo ilə məşğul olur.

Faktlar və rəqəmlər

n

n

n

n

Yarış hər biri iki dəqiqə davam

edən üç raunddan ibarətdir.

Yarış üç raunddan sonra heç-heçə

ilə başa çatarsa, əlavə olaraq dördüncü

raund keçiriləcək və ilk xalı

qazanan idmançı yarışın qalibi olacaq

(buna “qızıl xal” deyilir).

206 ölkənin üzv olduğu Dünya Taekvondo

Federasiyası dünyada ən

böyük beynəlxalq federasiyalardan

biridir.

Bakı 2014-cü ilin iyununda yeniyetmələr

arasında birinci DTF

Dünya Taekvondo Çempionatına

ev sahibliyi edib. Bu yarış sayəsində

12-14 yaşlar arasındakı yeniyetmələr

özlərini gələcək müsabiqələrə

beynəlxalq səviyyəli

idmançı kimi hazırlamaq və dünya

miqyasında yarışmaq fürsətini əldə

etdilər.

Bakı İdman Zalı 2017-ci ildə bir çox

idman növlərinə, o cümlədən 20-22

may tarixlərində keçiriləcək uşu yarışlarına

ev sahibliyi edəcək. Yarış

kişilərin uşu-sanda üzrə mübarizəsindən

ibarət olacaq. Uşu-sanda ənənəvi

uşu texnikalarından yaranmış müasir

silahsız döyüş idman növüdür və əlayaq

zərbələri, kürsüdən atma, güləş

və müdafiə texnikalarından istifadə

etməyə imkan verir. 2000 ildən çox

tarixə malik olan Ənənəvi Uşu Çində

yaranıb inkişaf etmiş qədim döyüş

sənətidir və şərq döyüş sənətlərinin

əsasıdır.

Müasir Uşu yarışları iki əsas proqram

üzrə keçirilir: taolu və sanda. Sanda

uşunun müasir döyüş üsuludur.

Uşu

Faktlar və rəqəmlər

n

Uşu döyüş sənəti mənasını verən

“U” döyüş, “şu” sənət sözlərindən

yaranmışdır. Uşu Sanda isə kürsü

üzərində döyüş deməkdir.

n

n

Uşu Sanda yarışlarında bir döyüş

hər raundu 2 dəqiqə və 1 dəqiqə

fasiləsi olan 3 raunddan ibarətdir.

1990-cı il 30 oktyabr yaradılan

Beynəlxalq Uşu Federasiyası

Dünyada uşu üzrə yeganə rəhbər

təşkilatdır və uşunun bütün növlərini

təmsil edir.

16 спортсман № 103 / 2017


S P O R T S M A N

idman arenaları

Bakı Tennis Akademiyası

Bakı Tennis Akademiyasının

əsası 2009-cu ildə qoyulmuşdur. O,

2.7 hektarlıq ərazini əhatə edir. Bu

məkan açılıb-bağlanan damı olan

bir əsas və 12 açıq/qapalı kortlardan

ibarətdir. Obyekt keçmişdə Qadın

Tennis Assosiasiyasının tədbirlərinə

ev sahibliyi edib.

Obyektə aid faktlar

n Bakı Tennis Akademiyasının əsası

2009-cu ildə qoyulmuşdur. Obyekt

keçmişdə Qadın Tennis Assosiasiyasının

tədbirlərinə ev sahibliyi edib.

n 2017-ci ildə Bakıda təşkil olunacaq

İslam Həmrəylik Oyunları zamanı

Bakı Tennis Akademiyası tennis yarışlarının

may ayının 12-dən etibarən

11 gün ərzində ardıcıl olaraq keçirilməsi

məqsədilə istifadə ediləcək.

Kristal Zalı Xəzər dənizində yarımadanın

Bakı buxtasındakı çıxıntısının

üzərində yerləşir. Bu çoxməqsədli

məkan 2012-ci ildə keçirilmiş “Eurovision”

Mahnı Müsabiqəsi zamanı

inşa edilib və Avropa Oyunları ərəfəsində

əlavə olaraq təmir edilib. Bakı

2017 üçün obyekt iki hissəyə bölünəcək

– Kristal Zalı 1 və 2. Kristal Zalı

1, voleybol yarışlarına ev sahibliyi

Bakı Kristal Zalı

edəcək. Kristal Zalı 2, Bakı 2017 zamanı

boks və zorxana yarışlarına ev

sahibliyi edəcək.

Obyektə aid faktlar

n Bakı 2015 Avropa Oyunları zamanı

Kristal Zalı 1, 16 gün ərzində voleybol

yarışlarına ev sahibliyi edəcək.

n

Kristal Zalı iki zala bölünüb, voleybol,

zorxana və boks yarışlarına

ev sahibliyi edəcək.

n

Oyunlar zamanı Kristal Zalı 2,

boks və zorxana yarışlarının keçirilməsi

üçün istifadə ediləcək.

n Boks yarışları 12-18 may, zorxana

yarışları isə 20-21 may tarixlərində

keçiriləcək.

спортсман № 103 / 2017

17


idman arenaları

S P O R T S M A N

Bakı Olimpiya Stadionu

Atletlər kəndinin yaxınlığında

yerləşən möhtəşəm Olimpiya Stadionu

2015-ci ildə keçirilmiş Avropa

Oyunlarında istifadə üçün açılıb.

Bakı Olimpiya Stadionu Bakı 2017-

nin Açılış və Bağlanış Mərasimlərinə,

o cümlədən Atletika və Para-atletika

yarışlarına ev sahibliyi edəcək. Bu

çoxfunksiyalı stadion 65000 tamaşaçı

tutumuna malikdir, lakin Oyunlar

zamanı daha az sayda tamaşaçını qəbul

edəcək.

Obyektə aid faktlar

n Stadionun tikintisinə 2011-ci il iyunun

6-da Prezident İlham Əliyevin,

FİFA və UEFA prezidentləri – Sepp

Blatter və Mişel Platininin təməl qoyma

mərasimində iştirakı ilə başlanılıb.

n Oyunlar zamanı stadionda Açılış və

Bağlanış Mərasimləri və Atletika/Para-atletika

yarışları keçiriləcək. Atletika

yarışları 16-20 may tarixlərində

baş tutacaq.

n Olimpiya Stadionu Avro 2020 yarışlarının

dörddə bir final mərhələsinin

oyunlarına və qrup mərhələsi

oyunlarından üçünə ev sahibliyi edəcək.

Bakı Su İdmanı Mərkəzi

Bakı Su İdmanı Mərkəzi Bakı

2015 Avropa Oyunlarının keçirilməsi

üçün inşa edilib və Azərbaycanda tanınmış

və əlamətdar idman arenasına

çevrilib. Dövlət Bayrağı Meydanının

yaxınlığında yerləşən obyekt Oyunlar

zamanı iki su idmanı növünə, yəni

üzgüçülük və suya tullanma üzrə yarışlara

ev sahibliyi edəcək.

Obyektə aid faktlar

n Mərkəz Bakı 2015 Avropa Oyunlarının

keçirilməsi üçün inşa edilib.

n

Oyunlar zamanı Bakı Su İdmanı

Mərkəzində üzgüçülük və suya tullanma

yarışları keçiriləcək.

n

Üzgüçülük yarışları 13-17 may,

suya tullanma yarışları isə 18-21 may

tarixlərində keçiriləcək.

18 спортсман № 103 / 2017


S P O R T S M A N

idman arenaları

Heydər Əliyev adına İdman Arenası

Başqa bir möhtəşəm obyekt –

Heydər Əliyev adına İdman Arenası

Bakının mərkəzində, Tbilisi prospektində

yerləşir. Azərbaycanın ümummilli

lideri Heydər Əliyevin adını

daşıyan bu məkan, 1990-cı ildə istifadəyə

verilmiş və bu tarixdən etibarən

müxtəlif idman növləri üzrə 30-dan

çox beynəlxalq yarışa ev sahibliyi etmişdir.

Obyekt Avropa Oyunlarından

öncə əsaslı şəkildə təmir edilib.

Obyektə aid faktlar

n Heydər Əliyev adına İdman Arenası

2015-ci ildə Bakı 2015 Avropa Oyunları

ilə əlaqədar təmir edilmişdir.

n

Bu obyekt 1990-cı ildə istifadəyə

verilmiş və bu tarixdən etibarən

müxtəlif idman növləri üzrə 30-dan

çox beynəlxalq yarışa ev sahibliyi etmişdir.

n

Bakı 2017 zamanı Heydər Əliyev

adına İdman Arenasında cüdo və görmə

qabiliyyətini itirmiş şəxslər üçün

cüdo, Yunan-Roma güləşi və sərbəst

güləş üzrə yarışlar keçiriləcək.

n

Cüdo və görmə qabilyyətini itirmiş

şəxslər üçün cüdo yarışları 13-15

may, Yunan-Roma güləşi yarışları 17-

18 may, sərbəst güləş yarışları isə 19-

21 may tarixlərində keçiriləcək.

Milli Gimnastika Arenası

Milli Gimnastika Arenası Atletlər

Kəndinin cənubunda yerləşir. Obyektin

tikintisi 2014-cü ilin fevralında

tamamlanıb və 2014-cü ilin aprelində

bu arenanın rəsmi açılışı olub. Azərbaycan

Gimnastika Federasiyası burada

yerləşir; arena 2014-cü ilin iyununda

bədii gimnastika üzrə 30-cu Avropa

çempionatına ev sahibliyi edib.

Obyektə aid faktlar

n Azərbaycan Gimnastika Federasiyası

burada yerləşir.

n

Kompleks istifadəyə verildikdən

sonra burada keçirilmiş ilk tədbir

2014-cü ilin iyununda baş tutmuş 30-

cu Avropa Bədii Gimnastika Çempionatı

olub.

n

Bakı 2017 zamanı Milli Gimnastika

Arenası bədii gimnastika və idman

gimnastikası yarışlarına ev sahibliyi

edəcək.

n Bədii gimnastika və idman gimnastikası

yarışları 12-15 may tarixlərində

keçiriləcək.

спортсман № 103 / 2017

19


idman arenaları

S P O R T S M A N

Bayıl Arena

“Bayıl Arena” Stadionu 2012-ci

ildə istifadəyə verilmiş və həmin il

burada təşkil olunan ilk oyun Azərbaycan

və Zambiya yığma komandaları

arasında keçirilən qarşılaşma

olmuşdur. Stadion 2012-ci ildə FİFA

U-17 Qadınlararası Dünya Çempionatının

qrup mərhələlərinin təşkili

üçün nəzərdə tutulmuş obyektlərdən

biri idi.

Obyektə aid faktlar

n

“Bayıl Arena” Stadionu 2012-ci

ildə açılmışdır.

n

Stadion 2012-ci ildə FİFA U-17

Qadınlararası Dünya Çempionatının

qrup mərhələlərinin təşkili üçün

nəzərdə tutulmuş obyektlərdən biri

olmuş və qrup mərhələsinin üç yarışına

ev sahibliyi etmişdir.

n 2017-ci ildə Bakıda təşkil olunacaq

İslam Həmrəylik Oyunları zamanı

Bayıl Arena futbol yarışlarına ev sahibliyi

edən dörd stadiondan biri olacaq.

n

Futbol oyunları 8-21 may tarixlərində

dörd arenada təşkil olunacaq.

Azal Arena Bakı şəhərinin Şüvəlan

Qəsəbəsində yerləşir və qapılarını

ilk dəfə olaraq, 2011-ci ildə tamaşaçılar

üçün açmışdır. Bu idman obyekti

Azərbaycan Futbol Klubu AZAL

PFK-nın daimi oynadığı yerli stadiondur

və Ağır Atletika Akademiyasının

yaxınlığında yerləşir.

Azal Arena

Obyektə aid faktlar

n Azal Arena Azərbaycan futbol komandası

AZAL PFK-nın daimi oynadığı

yerli stadiondur.

n 2017-ci ildə Bakıda təşkil olunacaq

İslam Həmrəylik Oyunları zamanı

Azal Arena futbol yarışlarına ev sahibliyi

edən dörd stadiondan biri olacaq.

n

Futbol oyunları 8-21 may tarixlərində

bir-birindən fərqli dörd arenada

təşkil olunacaq.

20 спортсман № 103 / 2017


S P O R T S M A N

idman arenaları

Dalğa Arena

Dalğa Arena Bakı şəhərinin Mərdəkan

qəsəbəsində yerləşir və 2011-

ci ildə fəaliyyətə başlamışdır. Obyekt

2012-ci ildə FİFA U-17 Qadınlararası

Dünya Çempionatı zamanı yarışlara

ev sahibliyi etmişdir və məşhur Dalğa

Çimərlik Klubunun yaxınlığında

yerləşir.

Obyektə aid faktlar

n Dalğa Çimərlik Klubu 2011-ci ildə

Sepp Blatterin və Mişel Platininin

təşəbbüsü ilə açılmış çoxfunksiyalı

stadiondur.

n Obyekt 2012-ci ildə UEFA Avropa

Çempionatının təsnifat mərhələsində

Azərbaycan milli komandasının

oyunlarına ev sahibliyi etmişdir.

n Oyunların keçirildiyi vaxtda Dalğa

Arena futbol yarışlarına ev sahibliyi

edəcək dörd stadiondan biri olacaq

Futbol oyunları 8-21 may tarixlərində

dörd müxtəlif arenada təşkil olunacaq.

Ağır Atletika Arenası

Ağır Atletika Akademiyası Bakı

şəhərinin Şüvəlan qəsəbəsində yerləşir

və 2009-cu ildə yaradılmışdır.

O, Ağır Atletika üzrə Qadınlardan

ibarət Azərbaycan Milli Komandasının

yerli stadionudur və ağır atletika

yarışlarının təşkili məqsədilə istifadə

olunur. Obyekt Azal Arenanın yaxınlığında

yerləşir.

Obyektə aid faktlar

n

2016-cı ildə obyekt Beynəlxalq

Ağır Atletika Turnirinə ev sahibliyi

edib.

n 2017-ci ildə Bakıda təşkil olunacaq

İslam Həmrəylik Oyunları zamanı

Ağır Atletika Akademiyası 13-17

may tarixlərində Ağır Atletika yarışlarının

keçirilməsi üçün istifadə olunacaq.

спортсман № 103 / 2017

21


idman arenaları

S P O R T S M A N

Bakı İdman Zalı

Bakı İdman Zalı 2015-ci ildə təmir

edilmiş idman obyektidir. Dənizkənarı

Milli Parkın yaxınlığında

yerləşən obyektdə 1250 nəfər Oyunlar

zamanı karate, taekvondo və uşu

yarışlarına tamaşa edə biləcək.

Obyektə aid faktlar

n Bakı İdman Zalında Bakı 2015 Avropa

Oyunlarının keçirilməsi üçün

əsaslı təmir işləri aparılıb.

n

Bu obyektdə əvvəllər Voleybol

Çempionatları keçirilib.

n Oyunlar zamanı Bakı İdman Zalında

karate, taekvondo və uşu yarışları

keçiriləcək.

n

Karate yarışları 13-14 may, taekvondo

yarışları isə 16-18 may, uşu

yarışları isə 20-22 may tarixlərində

keçiriləcək.

Bakı Atıcılıq Mərkəzi

Bakı Atıcılıq Mərkəzi Bakı 2015

Avropa Oyunları üçün yeni inşa

olunmuş atıcılıq obyektidir və Bakı

2015-dən qalmış daimi mirasın bir

hissəsidir. Bu obyekt Bakı şəhərinin

mərkəzindən qərbdə, 30 dəqiqəlik

məsafədə yerləşir və 550 nəfərlik tamaşaçı

tutumuna malikdir.

Obyektə aid faktlar

n

Bakı Atıcılıq Mərkəzinin sahəsi

19,6 hektardır və bu mərkəz Atletlər

Kəndinin yaxınlığında yerləşir.

n

Bakı 2017 zamanı Bakı Atıcılıq

Mərkəzi 13-17 may tarixlərində – 5

gün ərzində atıcılıq yarışlarına ev sahibliyi

edəcək.

22 спортсман № 103 / 2017


S P O R T S M A N

idman arenaları

Su polosu Arenası

Su polosu Arenası Avropa Oyunları

üçün inşa olunmuş beş obyektdən

biridir. Açıq arena Bakı Su İdmanı

Mərkəzinin yaxınlığında yerləşir, bu

da tamaşaçıların yarışlara Xəzər dənizinin

sahilində baxmasına imkan

verir.

Obyektə aid faktlar

n Bakı 2017 zamanı Vaterpol Arenası

13-17 may tarixlərində – 5 gün ərzində

istifadə ediləcək.

n Vaterpol Arenası yarış zamanı eyni

anda 650 tamaşaçı tutumuna malik

olacaq.

Sərhədçi İdman Kompleksi

“Sərhədçi” İdman Olimpiya

Mərkəzinin tikintisinə 2007-ci ildə

başlanılıb və obyekt 2009-cu ilin

avqust ayında istifadəyə verilmişdir.

Sözügedən obyekt Bakı şəhərinin

Xətai rayonunda yerləşir və keçmişdə

beynəlxalq səviyyəli müxtəlif idman

yarışlarına ev sahibliyi edib.

Obyektə aid faktlar

n

“Sərhədçi” İdman Olimpiya

Mərkəzi 2009-cu ildə açılıb.

n

Obyekt keçmişdə müxtəlif beynəlxalq

səviyyəli idman yarışlarına

ev sahibliyi edib.

n 2017-ci ildə Bakıda təşkil olunacaq

İslam Həmrəyliyi Oyunları zamanı

“Sərhədçi” İdman Olimpiya Mərkəzi

həndbol və stolüstü tennis yarışlarının

keçirilməsi üçün istifadə ediləcək.

спортсман № 103 / 2017

23


idman arenaları

S P O R T S M A N

Basketbol Arenası

Basketbol Arenası Bakı Su İdmanı

Mərkəzinin yaxınlığında yerləşən

başqa bir idman obyektidir. Arenada

1650 tamaşaçı Oyunlar zamanı səbətə

yönələn hər bir atışı görmək imkanına

sahib ola bilər.

Obyektə aid faktlar

n Oyunlar zamanı Basketbol Arenası

Basketbol 3x3 yarışlarına ev sahibliyi

edəcək.

n Yarışlar18 may tarixindən başlayaraq,

4 gün dalbadal keçiriləcək.

n

Əsas Basketbol Arenası yarış zamanı

təxminən 1650 tamaşaçı tutumuna

malik olacaq.

Tofiq Bəhramov adına Respublika Stadionu

Məşhur futbol hakimi Tofiq Bəhramovun

şərəfinə adlandırılmış stadion

1951-ci ildə tikilib və 2012-ci ildə

təmir edilib və yenidən açılıb. Stadion

Bakı 2017-nin futbol yarışlarının

final oyununa ev sahibliyi edəcək.

Tofiq Bəhramov adına Respublika

Stadionu 30000 nəfər tamaşaçını qəbul

edə bilər.

Obyektə aid faktlar

n Tofiq Bəhramov adına Respublika

Stadionu 1951-ci ildə tikilib və 2012-

ci ildə təmir edilib.

n Tofiq Bəhramov adına Respublika

Stadionunda əvvəllər futbol yarışları

və konsert tədbirləri keçirilib.

n Bakı 2015 Avropa Oyunları zamanı

Tofiq Bəhramov adına Respublika

Stadionunda kamandan oxatma yarışları

keçirilib.

n Oyunların keçirildiyi vaxtda Tofiq

Bəhramov adına Respublika Stadionu

futbol yarışlarına ev sahibliyi edəcək

dörd stadiondan biri olacaq. Bu

oyunlar 8-21 may tarixlərində dörd

müxtəlif arenada təşkil ediləcək.

24 спортсман № 103 / 2017


S P O R T S M A N

Azərbaycanlı idmançı və ulduz səfirlər

Hacı Nuran

Xeyriyyəçi və teleaparıсı

Mirələm Mirələmov

Muğam ifaçısı

Rafael və Coşqun

Yumor ustaları

Tünzalə Ağayeva

Müğənni

Aynur Rzayeva

Boks

Elmar Qasımov

Cüdo

Fəridə Əzizova

Taekvondo

Hacı Əliyev

Güləş

İlahə Qasımova

Karate

спортсман № 103 / 2017

25


Azərbaycanlı idmançı və ulduz səfirlər

S P O R T S M A N

İlham Zəkiyev

Paracüdo

Kamran Şahsuvarlı

Boks

Leyla Cavadova

Boks

Nazim Babayev

Atletika

Radik İsayev

Taekvondo

Rafael Ağayev

Karate

Rəsul Çunayev

Güləş

Ruslan Abışov

Futbol

Rüstəm Orucov

Cüdo

26 спортсман № 103 / 2017


S P O R T S M A N

Beynəlxalq idmançı səfirlər

Avice Kakayi Meya

Uqanda

Balla Dieye

Seneqal

David Oringa

Uqanda

Elaine Teo

Malayziya

Gnima Faye

Seneqal

Hussein Ishaish

İordaniya

İbrahim Musa Khalaf

İordaniya

Karem Ben Hnia

Tunis

Karina Hani Khalif Othman

İordaniya

Mahmoud Manar Saied Wadi

Fələstin

спортсман № 103 / 2017

27


Beynəlxalq idmançı səfirlər

S P O R T S M A N

Malek Abu Alrob

Fələstin

Marwa Amri

Tunis

Mary Ibrahim Al-Atrash

Fələstin

Meukeugni Noubissi Clementine

Kamerun

Nabeil Saleem

İordaniya

Rahmani Miloud

Əlcəzair

Seyi Wilferd Dieudonne

Kamerun

Şeyx Saeed al Maktoum

BƏƏ

Taha Akgul

Türkiyə

Taleen Eyad Adnan Hamidi

İordaniya

Tsala Bernadin

Kamerun

28 спортсман № 103 / 2017


Gündoğan Mah. Farilya Küçükbük Cad. No: 9 Bodrum/Muğla/Türkiye

+90 252 311 34 34


www.

mivara

.com


IV ислам ойунларына

дястяк турнири

Aprel ayının 7-si, Sportsman jurnalının təşkilatçılığıyla

jurnalistlər və həvəskarlar arasında boulinq

üzrə turnir keçirilib.

Azərbaycan Respublikası Gənclər və İdman Nazirliyi,

Azərbaycan İdman Jurnalistləri Assosiasiyası və İslam

Həmrəyliyi Oyunları Əməliyyat Komitəsinin dəstəyilə

«Ganclik Mall»-un «ONTOP» boulinq zalında baş

tutan və 50-dən çox iştirakçının qatıldığı turnir, maraqlı

anlarla yadda qaldı. Boulinq yarışını ilk dəfə oynayanlar

eləcə də daha təcrübəlilər arasında gərgin mübarizə izlənildi.

Yekunda qızlar və oğlanlar arasında ümumilikdə

6 iştirakçı mükafatlandırıldı. Qaliblərə Sportsman jurnalı,

İslam Həmrəyliyi Oyunlarının Əməliyyat Komitəsi

və sponsorlar KİNG ELECTRONİKS, Offissa Dizayn,

Slavyanka mineral sularından hədiyyələr təqdim edildi.

Yarışın keçirilməsində əsas məqsəd mayın 12-də

Bakıda start götürəcək İslam Həmrəyliyi Oyunlarına

dəstək olmaq, ictimaiyyətin diqqətini mötəbər turnirə

yönəltmək idi. Qeyd edək ki, ümumilikdə boulinq turnirində

4 TV, 25 sayt, qəzet və jurnal nümayəndəsi təmsil

olunub. Yarış KİV-də yüksək səviyyədə işıqlandırılıb.

Bu il mayın 12-dən 22-dək Bakıda keçiriləcək IV İslam

Həmrəyliyi Oyunları bütün Azərbaycan, eləcə də

İslam dünyası üçün mötəbər idman təntənəsidir. On

gün ərzində bütün İslam dünyasının nəbzi Azərbaycanda

döyünəcək. Məhz buna görə də 2017-ci ilin əsas

idman hadisəsi İslam Həmrəyliyi Oyunlarıdır.

Bakının İslam Həmrəyliyi Oyunlarına hazırlığı əsas

mərhələyə qədəm qoyub. Artıq Daş Salnamə Muzeyində

“Bakı-2017” IV İslam Həmrəyliyi Oyunlarının Xəzərdən

başlayan su səyahətinə start verilib.

Qeyd edək ki, İslam Həmrəyliyi Oyunlarında suya

tullanma, üzgüçülük, su polosu, 3x3 basketbol, boks,

voleybol, zorxana, taekvondo, karate, uşu, atletika\

para atletika, bədii və idman gimnastikası, güləş, həndbol,

cüdo\para cüdo, tennis, stolüstü tennis, futbol, atı-

спортсман № 103 / 2017

33


боулинг

S P O R T S M A N

cılıq və ağır atletika üzrə yarışlar keçiriləcək. İlk olaraq

futbola start veriləcək. İlk oyun açılışdan 3 gün əvvəl

mayın 8-də baş tutacaq.

Sənan Şəfizadə

P.S. “Sportsman”, turnirin keçirilməsində göstərdikləri

dəstəyə görə “Offissa dizayn” ofis mebelinə ,

“KING elektrik”ə, “Slavyanka” mineral sularına və

“ONTOP” boulinq mərkəzinə dərin təşəkkürlərini bildirir.

34 спортсман № 103 / 2017


S P O R T S M A N

боулинг

Qabil Mehdiyev - I yer

Nərminə Abdullayeva - I yer

Qalib Qasımov - II yer

Günel Novruzova - II yer

Cavid Allahverdiyev - III yer

Nigar Paşayeva - III yer

Teymur Kərimov

- “ONTOP”un nümayəndəsi

Mehbarə Məmmədli - Əzmkar oyunçu

спортсман № 103 / 2017

35


Кикбоксинг

S P O R T S M A N

ВЫЫЫ Щейдяр Ялийев кубоку

Кикбоксинг Азярбайъанда

ян популйар идман нювляриндян

биридир. Юлкямиздя бу идман

нювц цзря мцхтялиф сяпэили йарышлар

кечирилир. Кикбоксингчиляримиз

чыхыш етдикляри бейнялхалг турнирлярдя

мцтямади уьурлу нятиъяляр

газанырлар.

Буйахынларда Бакы Азярбайъан

вя Иран йыьмалары арасында бейнялхалг

йолдашлыг эюрцшц кечирилди. ВЫЫЫ

Щейдяр Ялийев кубокунда пешякар

кикбоксчулар гцввялярини сынайыблар.

Идманчылар ики нювдя йедди

чяки дяряъясиндя мцбаризя апарыблар.

Лоу-кик нювцндя Елшян Гянийев

(63,5 кг), Руслан Мусайев (67

кг), Рящим Ялийев (71 кг) вя Алышан

Алышанлы (74 кг) рингдя няйя гадир

олдугларыны нцмайиш етдирибляр.

Тямсилчиляримиздян цчц рягибиндян

эцълц олуб. Елшян, эярэин мцбаризя

сонунда Ираж Мурады мяьлубиййятя

36 спортсман № 103 / 2017


S P O R T S M A N

Кикбоксинг

уьрадыб. Щакимляр цч раундун

бириндя иранлы идманчыны, икисиндя

ися тямсилчимизин эцълц олдуьуну

гейдя алыблар. Нювбяти ики эюрцш

ися боксчуларымызын ашкаr цстцнлцйц

иля кечиб. Щям Руслан, щям

Рящим рягибляриня там цстцнлцкля

галиб эялибляр. Тяяссцф ки,

сонунъу дюйцшдя щяр шей яксиня

олуб. Алышан Асанлы Сейид Ямирля

эюрцшдя мяьлубиyйят аъысы йашайыб.

Даща аьыр чяки щесаб олунан

К-1 нювцндя ися цч боксчу гцввясини

сынайыб. Рамал Асланов (71

кг), Емин Мювсцмзадя (81 кг)

вя Орхан Мяликов (86 кг) кечирдикляри

дюйцшляриндя рягиблярини

там цстяляйибляр. Щяр цч кикбоксчумуз

3:0 щесабы иля галиб эялиб.

Бейнялхалг йолдашлыг эюрцшц

бир даща азярбайъанлы кикбоксчуларынын

эцъцнц сцбута йетириб.

Мясул йарышлар яряфясиндя кечирилян

эюрцшляр щяр ики йыьма цзвляри цчцн

йахшы тяърцбя мейданы олуб.

Adil Əliyev

Azərbaycan Kikboksinq Federasiyasının prezidenti

Millət vəkili

“Dünən ümummilli lider Heydər Əliyevin xatirəsinə həsr olunmuş

kikboksinq üzrə peşəkarlar arasında VIII «Heydər Əliyev Kuboku»

uğrunda turnirdə Azərbaycan və İran kikboksçularının biri-birindən

maraqlı və gərgin döyüşləri oldu. Bizi turnirdə tək qoymayıb, dəstəkləyən

bütün dostlara, qardaşlarımıza, QHT nümayəndələrinə, media

və başqa sahəni təmsil edən şəxslərə öz minnətdarlığımı bildirirəm.

İdmançılarımızın qələbə qazanmasında Sizlərin böyük dəstəyi hiss olunurdu.

Nə yaxşı ki, sizlər varsınız. Unutmayaq ki, hamımızı bir tale və

alın yazısı birləşdirir. O DA GÜCLÜ AZƏRBAYCANA XİDMƏT ET-

MƏKDİR. Demək ki, yola davam edəcəyik. Sizlərlə fəxr edirəm».

Nasser Nassiri

“WAKO ASIA”nın prezidenti

“Peşəkar kikboksçular arasında VIII Heydər Əliyev Kuboku

yarışı Azərbaycan ilə İran arasında idman sahəsində əməkdaşlığın

yüksək səviyyəsinin göstəricisidir. Bu turnir təcrübə baxımından da

əhəmiyyətlidir. Hər iki ölkənin idmançıları və müvafiq federasiyaları

bir-birinin təcrübəsindən bəhrələnə bilərlər. Bəzi idmançılarımız

özlərini qorumaq üçün ayaq qoruyucusu ilə döyüşdülər. Bu da

onların gələn ay Asiya çempionatında iştirakı ilə əlaqədardır. Mən

bütün idmançılara uğurlar arzulayıram”.

спортсман № 103 / 2017

37


cцдо

S P O R T S M A N

ъцдо цзря яняняви

Гызыл Гран-при турнири

Бакыда ъцдо цзря яняняви Гызыл Гран-при турнири

кечирилиб. Щейдяр Ялийев адына Идман Сарайында тяшкил

олунан йарышда планетин 31 юлкясиндян 183 идманчы

гцввясини сынайыб. 110 киши, 73 гадын ъцдочу ян эцълцнц

мцяййян етмяк уьрунда мцбаризя апарыб.

Турнирин илк эцнцндя йыьма

цзвляриндян Орхан Сяфяров (60 кг)

цмидляри доьрулдуб. Дцздцр, ¼ финалдан

мцбаризяйя гошулан тяърцбяли

ъцдочумуз илк мярщялядяъя

мцбаризяни дайандырыб. О, ялавя

вахтда газахыстанлы рягиби Гуман

Киргызбайевя удузуб. Бундан

сонра тясялливериъи эюрцшляря гатылан

тямсилчимиз яввялъя гырьызыстанлы,

сонра бразилийалы щямкарларына

галиб эялиб. Нятиъядя Сяфяров,

Гран-при турнирини бцрцнъ медалла

баша вериб. Бу чякидя гызыл медалы

йапонийалы Тору Шишиме газаныб.

Ниъат Шыхализадя (66 кг) илк ики

эюрцшц гялябя иля баша вурса да,

йарымфиналда йапонийалы рягиби иля

баъармайыб. Бу мяьлубиййятдян

юзцня эяля билмяйян Ниъат, бцрцнъц

дя ялдян вериб. О, исраилли

Барух Шмаилова удузуб. Бу чякидя

мцбаризя диэяр ики идманчымыз

38 спортсман № 103 / 2017


S P O R T S M A N

cцдо

Емил Щясянов вя Вцгар Ширинли

мцбаrизяни еркян дайандырыблар.

48 кг чяки дяряъясиндя йарышан

гадын идманчыларымыздан

Лейла Ялийевя вя Шяфяг Щямидова

мцкафатчылар арасында йер ала билмяйибляр.

Шяфяг мцбаризяни вахтындан

яввял дайандырса да, Лейла

¼ финалда сербийалы Милитса Николичя

удузуб. О, тясялливериъи эюрцшдя

дя цмидляри доьрутмайараг, турнири

7-ъи пиллядя баша вуруб. Цмцмиййятля,

гадын идманчыларымыздан

йалныз бири фяхри кцрсцйя йцксялмяйи

баъарыб. Бязи ъцдочуларымызын

бунун цчцн йахшы имканы олса

да, онлар бцрцнъ уьрунда эюрцшдя

тяърцбясизлийин гурбаны олублар.

Йалныз Ханым Щцсейнова (63 кг)

цчцнъц йери тута билиб.

Командамызын щейятиндя ян

йцксяк нятиъяйя 81 кг чяки дяряъясиндя

Рцфят Исмайылов имза атыб.

О, юзбякистанлы вя молдовалы рягиблярини

мяьлуб едяряк, дюрддябир

финала йцксялиб. Бурада, Рцфят

болгар Ивайло Иванов мцбаризядян

кянарлашдырыб. Исмайыловун

йарымфиналдакы рягиби даща эцълц

олуб. Йапонийалы Кенйа Кощара иля

эюрцшдя инамлы тясир баьышлайан

тямсилчимиз, гызыла бир аддам да

йахынлашыб. Щялледиъи гаршылашмада

ися иранлы Сайед Моллайе Рцфятин

фяндляри гаршысында таб эятиря билмяйиб.

Яксяриййят Исмайыловдан

беля йцксяк нятиъя эюзлямяся дя,

ъцдочумуз она бяслянян цмидляри

доьрулдуб.

Рио-2016 Йай Олимпийа ойунларынын

эцмцш мцкафатчысы Рцстям

Оруъов (73 кг) Гран-прини мцкафатла

баша вуруб. О, йарымфинал йолунда

йапонийалы ъцдочуйа удузуб.

Тясялливериъи эюрцшдя украйналы ря-

спортсман № 103 / 2017

39


cцдо

S P O R T S M A N

гибиня галиб эялян Рцстямин бцрцнъ уьрунда гаршылашмадакы

рягиби Олимпийа чемпиону Лаша Шавдатуашвили

олуб. Тяърцбяли рягибиня галиб эялян ъцдочцмцз фяхри

кцрсцдя йер алмаг шансыны гачырмайыб.

Оруъовла ейни чякидя мцбаризя апаран Щидайят

Щейдяров мцкафат газана билмяйиб. ¼ финала Шавдатуашвилийя

удуздугдан сонра тясялливериъи эюрцшляря

гатылан идманчы 3-ъц йер уьрунда эюрцшдя эцълц рягибля

цз-цзя эялиб. Маъар Миклош Унгвари тяърцбя сайясиндя

ъцдочумуза галиб эялиб.

Елмар Гасымов (100 кг) Олимпийа ойунларында олдуьу

кими, Бакыда да финалда удузуб. Тяърцбяли ъцдочу

илк эюрцшдя исраилли рягибиня галиб эялиб. Йаримфиналда

пцшк ики йерли идманчыны цз-цзя гойуб. Елмар

Елхан Мяммядову мяьлуб едяряк, финала йцксялиб.

Лакин щялледиъи эюрцшдя ейни уьуру тякрарламаг мцмкцн

олмайыб. О, щолландийалы щямкарына удузуб. Елхан

Мяммядов ися бцрцнъ газанмаг шансыны гачырмайыб.

90 кг чяки дяряъясиндя мцбаризя апаран Мяммядяли

Мещдийев дя финалда мяьлубиййят аъысы йашайыб.

Ъцдочумуз щялледиъи эюрцшдя газахыстанлы Ислам

40 спортсман № 103 / 2017


S P O R T S M A N

cцдо

Бозбайевя удузуб. Ейни чякидя йарышан Абдулщягг

Рясуллу ися бцрцнъ медал уьрунда эюрцшдя мяьдуб

олараг, турнири медалсыз баша вуруб.

Нятиъядя йыьмамыз Гран-при турниринdя 7 медал

газаныб. Команда цзвляримиздян бири гызыл, икиси

эцмцш, дюрдц ися бцрцнъ медал газаныб. Бу эюстяриъи

иля юлкямиз команда щесабында икинъи олуб. Цчц гызыл

олмагла дюрд медал ялдя едян Щолландийа биринъи йери

тутуб.

Бакы Граn-присини изляйян Бейнялхалг Ъцдо Федерасийасынын

президенти Мариус Визер тяшкилатчылыг

вя идманчыларын чыхышдан разы галдыьыны билдириб: «Он

ики юлкя тямсилчисинин гызыл медал газанмасыны хцсуси

гейд етмялийям. Бу амил ъцдонун дцнйада эцнцэцндян

популйарлашдыьыны сцбута йетирир. Федерасийамыз

бу истигамятдя ялиндян эяляни едир. Бакы нювбяти

дяфя тяшкилатчылыг баъарыьыны нцмайиш етдирди. Нювбяти

ил Азярбайъан пайтахты дцнйа чемпионаты вя Бюйцк

Дябилгя турнириня евсащиблийи едяъяк. Цмид едирям ки,

тяшкилатчылыг ишляри щямишяки кими, гонагларын цряйинъя

олаъаг».

Vidadi Baxшiyev

спортсман № 103 / 2017

41


para-TAEKvONDO

S P O R T S M A N

Физики гцсурлу инсанлар

ъямиййятимизин бир щиссясидир.

Бязи инсанлар анаданэялмя,

бязиляри ися сонрадан йаранмыш

проблем нятиъясиндя саьламлыьынын

бир щиссясини итирир.

Онларын ъямиййятимиздя фяал

интеграсийасы цчцн дювлят тяряфиндян

мцяййян програмлар

щяйата кечирилир. Физики гцсурлу

инсанларымызын идман, инъясянят

вя диэяр сащялярдя бир чох

уьурлар газандыьынын шащиди

олмушуг. Онлардан бири Паралимпийа

аилясинин цзвц Айнур

Мяммядовадыр. Паратаеквондо

иля мяшьул олан гящряманымыз

бир чох чятинликляря синя

эяряряк, бюйцк щядяфя чатыб.

Эялин, кечдийи кешмякешли щяйат

йолуну еля Айнурун юзцндян

ешидяк...

Айнур

Мяммядова:

- Юзцнцз щаггында мялумат

верярдиниз...

- 1980-ъы илдя Уъар шящяринин

Тязя Шилйан кяндиндя анадан

олмушам. Цч баъы вя цч гардаш

олмушуг, бюйцк аилядя бюйцмцшям.

Физики гцсурли доьулмушам.

Саь голум билякдян ашаьы олмайыб.

Бу щадися валидейнляримя

аьыр тясир ется дя, Аллащ йаздыьына

позу йохдур.

- Физики ъящятдян гцсурли олмаг

ушаг вахты сизя чятинлик йаратмайыб?

- Мцяййян проблемляр олурду.

Сюзсцз ки, мян дя щямйашыдларым

кими олмаьы чох истярдим. Истяр-истямяз

щамынын мяня диггятля бахдыьыны

эюрцрдцм. Валидейнлярим

дя мяктябя эетмяйя гаршы идиляр.

Саь яли олмайан ушаьын тящсил алмасы,

йазыб-позмасы чох чятиндир.

Мяктябдя охуйаркян утандыьым

мягамлар чох олуб. Чалышырдым

«Уьур газанmasaydыm,

идмандан узаглашаъагдым»

42 спортсман № 103 / 2017


S P O R T S M A N

ачылмасындан сонра башлады. Бу

амил мяня идмана гайытмаг цчцн

гцввя верди. Будяфя паратаеквондо

нювцндя юзцмц сынамаг гярарына

эялдим. Мяшглярдя сяйля чалышыб,

бу идман нювляринин сирляриня

там йийяляндим. Нятиъяляр юзцнц

чох эюзлятмяди. Чякдийим язиййятин

бящрясини эюрмяйя башладым.

Илк бюйцк уьурума 2010-ъу

илдя имза атдым. Санкт-Петербургда

паратаеквондочулар арасында

кечирилян дцнйа чемпионатында

бцрцнъ медал газандым. Нювбяти

ил ися Москвада тяшкил олунан Авропа

чемпионатынын галиби олдум.

Илк дцнйа чемпиону титулуну 2012-

ъи илдя ялдя етдим. Сантакруз шящяриндя

кечирилян турнирдя фяхри

кцрсцнцн ян йцксяк пиллясиндя

йер алдым. 2015-ъи илдя Тцркийянин

Самсун шящяриндя кечирилян

дцнйа чемпионатында ейни уьуру

тякрарладым. Бундан башга, бир

дяфя дя чемпионатын финалында

удузараг, эцмцш медал газанмышам.

Бу илин яввялиндя Бакыда кечирилян

Азярбайъан чемпионатынын

галиби олдум. Апрелин яввялиндя

ися Хасавйуртда Русийа вя Азярбайъан

паратаеквондочулары араpara-TAEKvONDO

ки, бцтцн бунлара диггят йетирмяйим.

Кечмиши хатырлайаркян, гярибя

щиссляр кечирирям.

Орта мяктяби битирдикдян сонра

Малиййя Игтисад Коллеъиня гябул

олдум. Щямин дюврлярдя Милли

Паралимпийа Комитяси йени йаранмышды.

Артыг эянъ гыз идим вя

щяйатда юз йерими тапмаьа чалышырдым.

Бу сябябдян паралимпийа

идман нювляриндян бири иля мяшьул

олмаг гярарына эялдим. Юзцмц

атыъылыгда сынамаьа башладым.

1998-1999-ъу илляр ярзиндя бир чох

йарышларда иштирак етдим. Амма

сонрадан идмандан узаглашмаг

гярарына эялдим. Чцнки атяш заманы

сол ялимдян истифадя едирдим

вя бу мяня бязи чятинликляр йарадырды.

Дцзц, юзцмц дюйцш нювляриндя

сынамаг арзусунда идим.

- Узун фасилядян сонра йенидян

идмана гайытдыныз. Сябяб

ня олду?

- Щяр шей Сумгайыт шящяриндя

Паралимпийа Идман Комплексинин

спортсман № 103 / 2017

43


para-TAEKvONDO

S P O R T S M A N

сында бейнялхалг йолдашлыг эюрцшц

кечирилди. Мараглы мцбаризя шяраитиндя

кечирилян дюйцшлярдя йыьмамызын

цзвляри уьурлу чыхыш етдиляр.

Бу эюрцшляр тяърцбя бахымындан

бюйцк ящямиййят дашыйырды. Русийалы

рягибя галиб эяляряк, нювбяти

уьура имза атдым.

Гаршыда мяни Авропа вя дцнйа

чемпионатларында иштирак эюзляйир.

Чалышаъаьам ки, мясул турнирлярдя

юлкямизин шяряфини лайигинъя горуйум.

- Бир аз да аиляниз барядя данышын.

Щяйат йолданышынзла неъя

таныш олмусунуз?

- Эяляъяк щяйат йолдашымла

коллеъдя тящсил аларкян таныш

олмушдуг. О вахт мяни истяйянляр

вар иди. Чоху физики гцсурли

олдуьуму билмирдиляр. Юзцм бу

барядя онлара мялумат верирдим.

Бу заман чохлары башга сечим

едирдиляр вя йа етмяйя мяъбур

олурдулар. Онлары да йахшы баша

дцшцрдцм. Еля бу сябябдян оьланлара

инамым сюнмцшдц. Амма

индики щяйат йолдашым юз севэиси

иля мяндя хошбяхт ола биляъяйимизя

яминлик йаратды. Бундан

сонра аиля гурмаьа гярар вердик.

О, бцтцн чятинликляря бахмайараг,

мяня чох бюйцк дястяк верир. Бизим

бир оьлумуз вар.

- Щяйат йолдашыныз идманла

мяшьул олмаьыныза гаршы чыхмады?

- О, мяним идманла мяшьул

олмаьыма гаршы чыхырды. Еля билирди

ки, йенидян атыъылыг нювцндя

щазырлыг кечирям. Паратаеквондо

мяшгляриня башлайаркян, бу мясяляни

тяхминян бир ай щяйат йолдашымдан

эизли сахладым. Йарыша

аз галдыьы цчцн бцтцн гцввямля

чалышырдым. Бу сябябдян дя айагларым

шишмишди. Йалныз йарыша

йолланаркян, щяйат йолдашыма бу

барядя мялумат вердим. О, етираз

44 спортсман № 103 / 2017


S P O R T S M A N

para-TAEKvONDO

- Оьлумун идмана бюйцк мараьы

вар. Миркамал таеквондонун

сирлярини юйрянир. Сечим онун

юзцнцндцр. Онун ян бюйцк арзусу

космонавт олмагды.

- Ялил ушаглар цчцн Иътимаи

Бирлик тясис етмисиниз. Бу идейа

щарадан йаранды?

- Ушаг вахты чох язиййят чякмишям.

Кичик йашлы ушагларын

цзляшдикляри чатышмазлыгларын ейни

щалы йашамасыны арзу етмяздим.

Бу мягсядля Ялил Ушагларын Идмана

Интеграсийасы Иътмаи Бирлийини

тясис етдим. Бу йолда Азярбайъан

Эянъляр вя Идман назири

Азад Рящимов мяня щяртяряфли

етмяйя чалышса да, чох щявясли

олдуьум цчцн мане олмады.

Онунла шяртляшмишдик: уьур газана

билмясяйдим, идмандан узаглашаъагдым.

Чох севинирям ки,

арзума чатдым.

Азярбайъан Таекводо Федерасийасы

биз идманчылары щямишя

диггятдя сахлайыр. Дцнйа чемпионатында

уьурлу чыхыш етдикдян

сонра федерасийанын президенти

Камаляддин Щейдяров бизимля

эюрцшдц вя хцсуси мцкафатландырды.

Бу амил физики гцсурлу идманчы

цчцн бюйцк мяняви дястяк иди.

- Ювладынызын да идманчы олмасыны

истяйярдинизми?

дястяк верди. Мягсядимиз физики

гцсурлу ушаглары мцяййян идман

нювляриня истигамятляндирмяк,

онларын ъямиййятдян узаг дцшмямяси

цчцн фяалиййят эюстярмякдир.

Юзцм бу щяйаты йашамышам.

Ушагларын рущдан дцшмямяси,

щяйата баьланмасы цчцн ялимиздян

эяляни едирик. Бу истигамятдя бизя

дястяк эюстярян инсанлара тяшяккцр

едирям. Цмид едирям ки, заманла

гаршымыза гойдуьумуз

щядяфя чатаъаьыг.

Камал Рза

спортсман № 103 / 2017

45


aьыр атлетика

S P O R T S M A N

buenos-Ayresə

ilk lisenziya

Tailandın Banqkok şəhərində keçirilən yeniyetmələr

arasında 7-ci dünya birinciliyi başa

çatıb. Böyük nüfuza malik, yüzə yaxın ölkədən

445 atletin (197 qız və 248 oğlan) iştirak etdiyi

birincilik, gələn il Argentinanın paytaxtı Buenos-Ayresdə

keçiriləcək Yeniyetmələrin Olimpiya

Oyunlarına təsnifat xarakteri daşıyıb. Belə

ki, Banqkokda yığmalar səviyyəsində ən yaxşı

çıxış edən komandaların indidən Olimpiya lisenziyası

qazanmaq şansı yaranıb. Azərbaycan bu

şansdan yetərincə yararlana bilib.

Hər ölkə maksimum 2 lisenziya əldə etmək üçün

müəyyən xal ehtiyatına malik olmalı idi. Dünya birinciliyində

hər bir atlet əldə etdiyi medalla yanaşı, öz

ölkəsinin xal ehtiyatını müvafiq olaraq artırır. 1-ci yeri

tutan ağır atlet 28, 2-ci yeri tutan 25, 3-cü yeri tutan

23 xal, bundan sonrakı bütün yerlərə görə isə bir xal

azalma prinsipi ilə xal qazanılır: 4-cü yer 22, 5-ci yer

21 xal...və nəhayət, 25-ci yer 1 xal. Yarışda bütün çəki

dərəcələri üzrə mübarizə bitdikdən sonra xal ehtiyatı

ən çox olan 7 ölkə 2, sonrakı 10 ölkə isə 1 komanda

lisenziyası əldə edə bilirdi. Əlavə edək ki, xal hesabı

ölkənin yarışda iştirak edən 6 ən yaxşı atletinin qazandığı

xala əsasən aparılırdı.

Dünya birinciliyində iştirak edən Azərbaycan yığması

da Tailanda məhz lisenziya dalınca yollanmışdı.

Sevindiricidir ki, komandamız bu işin öhdəsindən gələ

bildi. Yeniyetmə atletlərimizin tutduğu yer və qazandırdıqları

xal siyahısı belə idi:

N Adı Çəki Yer Xal

1. İsmayıl Məmmədov 56 kq 16 10

2. Elməddin Hüseynov 56 kq 8 18

3. Elvin Abdullayev 62 kq 25 1

4. Füqan Əliyev 62 kq 7 19

5. Mayıl Şükürlü 77 kq 15 11

6. Tarmenxan Babayev 77 kq 10 16

7. Ümidvar Bayramlı 94 kq 10 16

8. Həsənbəy Həsənzadə +94 kq 17 9

46 спортсман № 103 / 2017


S P O R T S M A N

aьыр атлетика

спортсман № 103 / 2017

Azərbaycan yığmasına ən çox

qazandıran 6 atletin ümumi xalı 90

oldu. Bu xallarla komandamız dünya

birinciliyinin ümumi sıralamasında

9-cu yeri tutdu və Yeniyetmələrin

Olimpiya Oyunlarına 1 lisenziya qazanmış

oldu.

Yeniyetmələrdən ibarət yığma

komandamızın əldə etdiyi bu nəticə

çox sevindiricidir. İlk növbədə qeyd

olunmalıdır ki, lisenziya 2001-2002

təvəllüdlü yeniyetmələrimiz tərəfindən

qazanılıb. Baxmayaraq ki,

gələn il Oyunlarda 2000-ci il təvəllüdlü

atletlər də mübarizə apara biləcək.

Bu, özündən bir yaş böyüklərlə

yarışda uğur qazanan yeni nəslin

böyük perspektivə malik olmasından

xəbər verir.

Bununla yanaşı, yeniyetmələrimizin

ağır atletikanın milli idman

növü səviyyəsində olan Ermənistanı

qabaqlaması xüsusi vurğulanmalıdır.

Eyni zamanda Ukrayna, Gürcüstan,

Şimali Koreya, Rumıniya və

başqa bu kimi güclü ölkələri arxada

qoymağımız da qeyd olunmalıdır.

Tailanddakı yarışda medal qazanıb,

lisenziya əldə edə bilməyən

ölkələrin olması yığma komanda

olaraq seçilən taktikanın düzgün olduğundan

dəlalət edir. Azərbaycan

ağır atletika yığması tarixində ilk

dəfə dünya birinciliyində topladığı

xal hesabına Yeniyetmələrin Olimpiya

Oyunlarına vəsiqə qazandı.

Buna qədər yalnız Avropa birinciliyindən

bu şansa malik olmuşduq.

Və ən əsası, qazanılan bu lisenziya

Azərbaycanda bütün növlər üzrə

Yeniyetmələrin Buenos-Ayresdə

keçiriləcək Olimpiya Oyunlarına

qazanılan ilk lisenziyadır! Bu şərəfə

məhz ağır atletlərin nail olması bizi

çox sevindirir.

Əlavə edək ki, Azərbaycan yığması

gələn il qitə birinciliyində komanda

hesabında ilk 4 yerdən birini

tutmaqla daha bir lisenziyaya sahib

çıxa bilər.

Son olaraq, yeniyetmə ağır atletlərdən

ibarət milli komandamızın

hər bir üzvü, məşqçilər, texniki

heyət, rəhbərliyimizi bu uğur münasibətilə

təbrik edir, qələbələrimizin

davamlı olmasını arzulayırıq!

Kənan Məstəliyev

47


САЬЛАМ ОЛ

Gül qoxulu

yaz ya

allergiya

fəsli?!

S P O R T S M A N

Statistikaya əsasən, böyüklər il ərzində 2-4 dəfə

(uşaqlarda bu rəqəm 4-8-dəfəyədək arta bilər) kəskin

respirator xəstəliklərə yoluxur. Rinit, sinusit (burun

ciblərinin kəskin və xroniki iltihabı) - pasiyentlərin

LOR həkimlərinə müraciətinin başlıca səbəbidir.

Rinitin əsas əlaməti-çətinləşmiş burun tənəffüsüdür.

Buna burnun bütün daxili səthini bürüyən selikli

qişanın ödemi və burun keçəcəyini tıxayan selikli

ifrazat səbəb olur. Sağaldıqca ifrazatın miqdarı azalır,

lakin nəfəsalma yaxşılaşmır və əksər hallarda yanaşı

olaraq burunda quruluq və yanma hissi olur.

Pasiyentlər belə “yüngül xəstəlikləri” özləri ev şəraitində

müalicə etməyə üstünlük verirlər. Nəzərə alsaq ki,

apteklərdə soyuqdəymə əleyhinə çoxsaylı dərman preparatları

satılır, ilk baxışda bu proses heç də çətin görünmür.

Təəssüf ki, heç də həmişə aptek işçiləri bu və ya digər

xəstəliyin müalicəsiylə bağlı mükəmməl məsləhət və dərman

preparatlarının mümkün əlavə təsirləri haqqında ətraflı

məlumat verə bilmirlər.

Damardaraldıcı vasitələr həqiqətən bir müddətlik burun

tənəffüsünü yaxşılaşdırır. Lakin onların çox ciddi çatışmazlığı

var: bir neçə gün mütəmadi istifadə olunarsa,

asılılıq yaranır və pasiyent dozanı artıraraq gün ərzində

daha çox burun damcısından istifadə etməli olur; əks halda

burun tənəffüsü mümkün olmur. Bu hallarda kombinə

olunmuş biotənzimləyici preparat olan Euphorbium

compositum burun spreyindən istifadə etmək məsləhətdir.

Tərkibi xüsusi üsulla, alman texnologiyası ilə hazırlanmış,

balanslaşdırılmış bitki tərkibli komponentlərdən

ibarətdir. Euphorbium compositum-un təsiri köməkçi

immunoloji reaksiya vasitəsilə T-limfositlərin aktivləşdirilməsi

və orqanizmin immun cavabının optimallaşdırılması

ilə özünü biruzə verir.

Bununla yanaşı, preparatın tərkib komponentləri eyni

zamanda iltihabəleyhi təsir göstərir. Ən əsası isə antivirusəleyhi

təsirdir - Euphorbium compositum antivirus

təsiri tədqiqatlarla sübut olunmuş ilk biotənzimləyici preparatdır.

Rinitlərin böyük əksəriyyəti məhz virus mənşəlidir.

Bu səbəbdən də, Euphorbium compositum rinitlər

zamanı yüksək terapevtik effekt göstərir. Euphorbium

compositum preparatından istifadə zamanı öyrəşmə və

kəsilmə sindromları müşahidə olunmur. Bir çox xəstələr

üçün (uşaqlar, yaşlılar) seçim preparatıdır.

Bu preparat yuxarı tənəffüs yollarının xəstəliklərinin

müalicəsi və bu xəstəliklərin profilaktikası üçün istifadə

olunur. Euphorbium compositum kiçik dispersli olduğu

üçün püskürtmə zamanı burun yollarının dərinliklərinə

kimi keçə bilir, bu isə nəinki rinitin, eləcə də haymorit,

frontit kimi xəstəliklərin də müalicəsində olduca vacib

48 спортсман № 103 / 2017


САЬЛАМ ОЛ

göstəricidir. Spreyin tərkibində konservantlar

yoxdur. Preparatın üzərində aparılan

uzunmüddətli tədqiqatlar bu preparatın

əlavə arzuolunmayan təsirlərinin, allergik

reaksiyaların olmamasını sübut edir. Bu

göstərici isə allergiyalara meyilli insanların

müalicəsində böyük üstünlük verir.

Euphorbium compositum allergik rinit

zamanı müalicə sxeminə (burun tənəffüsünün

yaxşılaşdırılmasında) daxildir. Adətən,

gündə 3-4 dəfə hər burun keçəcəyinə 1-2

püskürtmə təyin olunur. Müalicə müddəti

xəstəlikdən asılıdır. Soyuqdəymə nəticəsində

yaranan zökəm zamanı 3-5 gün, atrofik

rinit zamanı 3 ay təyin olunur. Preparatın

virusəleyhi təsirinə görə herpes virusu zamanı

istifadə olunur. Bu zaman zədələnən

nahiyəyə spreyi püskürtmək lazımdır. 1-2

gün ərzində zədələnmə tam aradan qalxır.

Euphorbium compositum çoxməqsədli

təsirinə görə həkimlər və pasiyentlər arasında

böyük tələbata sahibdir və hər bir

evdə dərman qutusunda olmalıdır.

Azərbaycanda eksklüziv nümayəndə İKŞ “Planeta”

Ünvan: Bakı, 3 mkr., Pişəvari 110 (Cavadxan küç 24),

Memar Əcəmi metrosunun yaxınlığında

Tel.: (012) 430 89 49, 430 30 10

fb.com/bioloji.tababat

www.btk.az

спортсман № 103 / 2017

49


FUTBOL

S P O R T S M A N

Уьурлу старт олса да...

Йыьмамыз ики ойуна 8 гол бурахды

Футбол йыьмамыз 2018-ъи

илдя Русийада кечириляъяк

дцнйа чемпионатынын сечмя

мярщялясиня уьурлу

башламышды. Илк цч ойунда 7

хал. Сан-Марино вя Норвеч

мяьлуб едилмишди, Чехийа иля

гаршылашмада щеч-щечя гейдя

алынмышды. Артыг бундан

сонра яксяриййят йыьмамызын

планетин ян бюйцк футбол

йарышына йцксялмяк шансындан

данышмаьа башламышды.

Щятта «Нийя дя йох?» шцары

иля кампанийайа старт верилмишди.

Турнирин тягвими йыьмамыз цчцн

эюйдяндцшмя иди. Ъыртдан Сан-Марино

иля стартда газанылан гялябя ня

гядяр ширин олса да, яксяриййят йыьмамызын

щеч дя идеал ойнамадыьыны

дейирди. Амма Бакыда Норвеч

цзяридяки минимум щесаблы гялябя

ойун амилини арха плана атды. Чцнки

ики эюрцшдя йыьмамыз гапысындан

топ бурахмайараг, максимум нятиъя

эюстярмишди. Беля нятиъяни ким

арзуламазды?!

50 спортсман № 103 / 2017


S P O R T S M A N

FUTBOL

Нювбяти рягиб сон дюврляр йахшы

тясир баьышламайан Чехийа иди.

Сяфярдя кечирилян ойунда мейдан

сащибляри фаворит эюстярилсяляр дя,

йыьмамыз рягибя лайигли мцгавимят

эюстярди. Бу эюрцш бир даща

чехлярин яввялки эцъцндян узаг олдуьуну

нцмайиш етдирди. 90 дягигя

ярзиндя гапылара гол вурулмады вя

чятин сяфярдя бир хал ялдя олунду.

Цч ойундан сонра чохлары йыьмамызын

групда икинъи йер уьрунда

мцбаризя апармаг эцъцндя олдуьуну

сюйляйирди. Алманийанын фаворит

олдуьу данылмазды. Диэяр рягиб

Шимали Ирландийанын топ рягибляр

сырасында олмадыьыны нязяря алсаг,

мцтяхяссислярин йыьмамыза шанс

вермяси башадцшцлян иди. Бунунла

беля, ирландларын сонра Авропа

чемпионатында эюстярдикляри нятиъяни

унутмаг олмазды.

Йыьмамызын ясл эцъц британийалыларла

ойунда бялли олаъагды.

Эюзлянилянлярин яксиня, командамыз

сяфярдя арзуолунан кими чыхыш

етмяди. Роберт Просинечкини мейдана

бурахдыьы щейят фасиляйядяк

чох зяиф чыхыш етди. Бурахылан сящвлярдян

сонра ирландлар командамызы

ики дяфя мяйус етдиляр. Хорватийалы

мцтяхяссисин явязетмяляри

дя ойунун ахарына тясир етмяди вя

рягиб икинъи щиссядя даща ики гол

вурду – 0:4. Бу матч йыьмамызын

эцъцнц чылпаглыьы иля ортайа гойду.

Эюрцнцр, илк цч ойунда гейдя

алынан нятиъяляр няинки азаркешляри,

еля футбол мцтяхяссисляри вя футболчулары

да ейфорийайа сцрцклямишди.

Ирландларла ойун дцнйа вя Авропа

спортсман № 103 / 2017

51


FUTBOL

S P O R T S M A N

чемпионатларынын финал мярщялясиня

йцксялмяк барядя дцшцнмяйн чох

еркян олдуьуну сцбута йетирди. Ейфорийадан

айылдыгмы?

Йыьмамыз Алманийа иля ойунда

да гапысындан 4 топ бурахды. Цч

гаршылашмада гапысыны тохунулмаз

сахлайан миллимиз, ики матчда гапысындан

ня аз-ня чох, дцз 8 топ

бурахды. Дюрдгат дцнйа чемпионлары

Бакыдакы ойунда ращат гялябя

газандылар. Дцздцр, рягибин илк голундан

сонра Назаров мцдафиядяки

бошлугдан истифадя едиб щесабы

бярабярляшдирди. Амма севинъимиз

узун чякмяди. Ойуну истядикляри

кими йюнялдян алманлар, пайтахтымыздан

4:1 щесаблы гялябя иля

дюндцляр.

Беш ойундан сонра йыьмамыз

7 халла групда дюрдцнъц пиллядя

гярарлашыб. Икинъи йери тутан Шимали

Ирландийанын 8, цчцнъц олан Чехийанын

7 халы вар. Нязяри ъящятдян

шанслар битмяйиб вя йыьмамымызын

груп икинъиси олмаг имканы вар.

Бунун цчцн илк нювбядя ийунун

6-да Бакыда Шимали Ирландийайа

галиб эялмяк тяляб олунур. Якс

щалда бцтцн арзулар вя цмидлярин

цзяриндян хятт чякиляъяк. Мцасир

футболдакы сцрприз нятиъяляри нязяря

алсаг, цмид сонда юлцр.

Камал Рза


S P O R T S M A N

AVTOBAN

Dünyanın

ən bahalı

5 avtomobili

Hər il konsernlər avtomobil həvəskarlarını heyrətləndirməyə

çalışırlar.

“Avtomobil dəbdəbə yox, nəqliyyat vasitəsidir” kimi

aforizm dünyanın ən bahalı avtomobillərinə aid deyil.

Bu avtomobillər dəbdəbə, sahibin zövq və maddi

vəziyyətinin göstəricisidir. Hər il konsernlər avtomobil

həvəskarlarına təkmilləşdirilmiş dizaynlı avtomobillərlə

gələcəyə baxışa imkan yaradır.

Beləliklə, hansı modellər cibə uyğun deyil?

V yer

Porsche 918 Spyder

İstehsalatçı ölkə: Almaniya

Başlanğıc qiyməti: 845 min

dollar.

Yığdığı sürət: 100km/saat 2,6

saniyəyə

Mühərrik 887 güclü, 4,6 litrlik

V8 iki elektromühərrik

2012-ci ildə şirkətə bu “hipercar”

üçün mindən artıq sifariş daxil

olub, amma potensial alıcılar məyus

oldular, çünki maşın hamıya

deyil, yalnız 918 nəfər bəxtəvərə

qismət olacaq.

Modelin Avropada satışı 2013-

cü ildə start alıb, buna görə də “rodster”in

bəxtəvər sahibləri haqqında

nə isə demək hələ ki,

tezdir. Amerikalılar isə alman

mükəmməlliyinə yalnız 2014-

cü ildə toxuna biliblər.

спортсман № 103 / 2017

53


AVTOBAN

S P O R T S M A N

qalıb. İstehsalatçı Avropa, Rusiya,

Asiya, Avstraliya və Yaxın Şərqdən

olan sürətsevərlər üçün yalnız

29 belə avtomobil istehsal etməyi

planlayır. “Hipercar”-ın illik istehsalı

məhduddur – ildə cəmi 10 maşın.

III yer

Bugatti Veyron 16.4 Grand

Sport Vitesse

İstehsalatçı ölkə: Fransa

Başlanğıc qiyməti: 2,5 milyon

dollar.

IV yer

Hennessey Venom GT

İstehsalatçı ölkə: ABŞ

Başlanğıc qiyməti: 1,2 milyon

dollar.

Yığdığı sürət: 100km/saat 2,7

saniyəyə

Mühərrik 1244 güclü, 7,0 litrlik

tvin-turbo V8

Rəsmi olaraq bu dünyada ən

tez sürət yığan “sportcar”-dır. Bu

ada şəxsən Ginnes rekordlar kitabı

tərəfindən layiq görülüb.

2013-cü ildə 11 model öz xoşbəxt

sahibini tapıb, onlardan yalnız

5-i ştatların hüdudları daxilində

54


S P O R T S M A N

AVTOBAN

Yığdığı sürət: 100km/saat

2,6 saniyəyə

Maksimal sürət 410 km/s (elektron

məhdudlaşdırıcı 375km/s)

Mühərrik 1200 güclü, 8 litrlik,

16 silindrlik

Fransızların sözlərinə görə,

bu onların Veyron rodsterinin ən

sürətli versiyasıdır.

Şirkət bu maşının 450 müxtəlif

variasiyasını satmaq istəyir, 2013-

cü ilin sonunda 400 “supercar” satılıb.

Beləliklə, sizin hələ də son 50

maşından birinə sahib olma şansınız

var – sadəcə pul olsun.

II yer

Lamborghini Veneno

Roadster

İstehsalatçı ölkə: İtaliya

Başlanğıc qiyməti: 3,12 milyon

avro.

Yığdığı sürət: 100km/saat 2,9

saniyəyə

Maksimal sürət 355 km/s

Mühərrik 750 güclü, 6,5 litrlik,

12 silindrlik

“Supercar”-ların italyan istehsalçısı

Lamborghini öz əlli illiyini

qeyd etmək üçün 2013-2014-cü

ilin ən bahalı maşınını ərsəyə gətirərək

qeyd etməyi qərara alıb.

İlkin olaraq bu “rodster”in yalnız 9

ədədini satmaq qərara alınmışdı.

Hərəsi italyan dövlət bayrağının bir

rəngində olmaqla yalnız üç model

uyğun gəlib. Hər üçü təbii ki, artıq

alınıb, ikincisini yanvarda bəxtəvər

sahibinə, Mayamiyə çatdırıblar.

Üçüncüsünün taleyi hələ ki, məlum

deyil.

спортсман № 103 / 2017

55


AVTOBAN

S P O R T S M A N

I yer

Koenigsegg Agera S

İstehsalatçı ölkə: İsveçrə

Başlanğıc qiyməti: 4,2 milyon

dollar.

Yığdığı sürət: 100km/saat 2,9

saniyəyə

Mühərrik 1030 güclü, 5 litrlik

tvin-turbo V8

Məntiqi ardıcıllıq isveç “supercar”

atelyedən 2013-də 2014-ün

modeli kimi Agera R modelinin

təqdimatı oldu. Koenigsegg avtokonserninin

tarixində yüzüncü olan

bu avtonun nümunəsi ilk dəfə o zaman

olub. Yalnız yeganə nümunə

öz sahibini tapıb – bu sinqapurlu

bu maşın üçün 4,2 milyon dollarından

keçib.

56 спортсман № 103 / 2017

More magazines by this user
Similar magazines