Wojsko_i_Technika_Historia_5-2017 promo

LOTNICTWO
Edward Malak
Skutki lotniczego ataku gazowego – nawet drzewa tracą
liście od trującego gazu.
Dzieło LOPP
w latach 20. i 30. XX w.
Myśl lotnicza jako element
systemu krajowego OPL
Można zaryzykować tezę, że zaczyn prawdziwie nowej myśli lotniczej na terenie
Polski dał wkrótce po wojnie polsko-bolszewickiej w 1921 r. doświadczony
dowódca i pilot bojowy, płk pil. Stanisław Jasiński.
Jak wynika z omówienia jego referatu, dokonanego
po wielu latach przez Adama Kurowskiego, St. Jasiński
mówiąc o potrzebie zorganizowania w Polsce
lotnictwa wojskowego oparł się także na wynikach
analiz i syntez dokonanych w Stanach Zjednoczonych
w 1920 r. Było to pragmatyczne ujęcie, uwzględniające
72
nie tylko doświadczenia wojenne. Formułując wnioski
na przyszłość, uwzględniano też uwarunkowania ekonomiczne
i przemysłowe występujące w trakcie okresu
pokojowego. Amerykanie bez wątpienia brali pod uwagę
własne, dość zawstydzające doświadczenia: bezradność
przemysłowego mocarstwa, które – gdy przyszło
mu walczyć na froncie zachodnim podczas I wojny
światowej – musiało wyposażyć siły lotnicze w sprzęt
obcy (francuski). Ale i w państwie tak doń niepodobnym
pod względem geopolitycznego położenia i potencjału
przemysłowego – w Polsce – myśl wojskową
przychodzącą z kontynentu północnoamerykańskiego
uznać należy za użyteczną.
Teza, że następna wojna rozpocznie się bez wątpienia
wielką działalnością sił powietrznych i to jeszcze
przed dojściem do walk na lądzie i morzu nie powinna
budzić sprzeciwu w żadnym z państw kontynentalnej
Europy. Podobnie jak pogląd, że zwycięstwo przechyli
się na tę stronę, która zdoła uzyskać przewagę w powietrzu
i potrafi ją zachować. Podobne wnioski, gdy
idzie o sytuację Stanów Zjednoczonych w początkach
I wojny światowej, jak i odrodzonej w 1918 r. Polski
brzmiały następująco: Tworzenie sił powietrznych i organizacja
odpowiedniego ich zaopatrzenia nie jest możliwa
wtedy, gdy państwo znajdzie się już w krytycznym
położeniu z powodu zbliżającej się lub wypowiedzianej
wojny. Podtrzymać w związku z tym można pogląd
A. Kurowskiego, że referat mjr. Jasińskiego nie stracił (...)
swej aktualności do 1939 r.
Wolno także zauważyć, że polskie władze wojskowe
po marcu 1939 r. (dymisji gen. L. Rayskiego) gorzko się
przekonały o jej trafności, gdy gwałtownie zmieniły dotychczasową,
wieloletnią strategię działania (wyłącznie
samoloty własnej produkcji), próbując pospiesznie dokonać
zakupu samolotów myśliwskich za granicą kosztem
własnych konstrukcji – tylko po to, aby nic w końcu nie
uzyskać: krajowych myśliwców PZL-50 Jastrząb ani francuskich
Morane-Saulnier MS.406, angielskich Hawker
Hurricane czy ewentualnie amerykańskich Seversky.
Trudno wszakże zgodzić się bez dyskusji z inną
konkluzją A. Kurowskiego, a mianowicie, że następstwa
(...) wystąpienia [St. Jasińskiego – E.M.] 1 były znikome.
Większe wrażenie wywołał tylko problem przystosowania
się wojsk do faktu istnienia lotnictwa nieprzyjacielskiego.
Oceny tego typu uznać wolno w jakiejś części
za typowe dla tych specjalistów danej branży, którzy
– trafnie odczuwając jej ważność – nie dostrzegają
jednak w dostatecznie harmonijny sposób potrzeb innych
systemów. Syndrom ten, sprowadzający się
w praktyce do walki o zasoby pomiędzy różnymi rodzajami
broni oraz dziedzinami gospodarki, stanowi
klasykę funkcjonowania systemu państwowego,
w tym i procesu zbrojeniowego.
A. Kurowski pomija w swych komentarzach znaczenie
polsko-francuskiej umowy podpisanej 31 maja