Views
11 months ago

ULI403U-TÜRK DIŞ POLİTİKASI I-12V4-8-pdf_kitap

4 Türk D›fl

4 Türk D›fl Politikas›-I ÇÖKÜfiE DO⁄RU OSMANLI ‹MPARATORLU⁄UNDA DIfi POL‹T‹KA AMAÇ 1 Osmanl› ‹mparatorlu¤unun çöküfle do¤ru izledi¤i d›fl politikay› ve Almanya’n›n bu dönemdeki rolünü aç›klayabilmek. Osmanl› ‹mparatorlu¤unun 1299’da kuruluflundan dört yüzy›l sonra ilk kez 1699 y›- l›nda imzalanan Karlofça Antlaflmas›’yla büyük çapta toprak kaybetmifl, bu antlaflmayla ‹mparatorlukta Duraklama Dönemi biterken “Gerileme Dönemi” bafllam›flt›r. Bu antlaflmay› takip eden iki yüzy›l boyunca Osmanl› ‹mparatorlu¤u, h›zlanan toprak kay›plar›n› önlemek amac›yla Britanya ‹mparatorlu¤u, Fransa ve Çarl›k Rusya gibi devletlerin kendi aralar›ndaki ç›kar çat›flmalar›ndan faydalanarak uluslararas› planda bir “denge politikas›” izlemeye bafllam›flt›r. Fakat 19. yüzy›l›n ortalar›na gelindi¤inde bu durum de¤iflmeye bafllam›flt›r. Toprak kayb› h›zlanm›fl, s›n›rlar içeriye do¤ru çekilmeye bafllam›flt›r. 1877-1878 Osmanl›-Rus Harbi (93 Harbi) sonras›nda imzalanan 1878 tarihli Berlin Antlaflmas›, Osmanl› d›fl politikas›nda bir dönüm noktas› olmufltur. ( Özyüksel, 2004:5) Osmanl›-Rus Savafl›’ndan sonra Çarl›k Rusya, Osmanl› topraklar›n›n do¤usunda ve bat›s›nda h›zla ilerlemeye bafllam›flt›r. Uzunca süre Osmanl›n›n parçalanmamas› için gayret gösteren Britanya ‹mparatorlu¤u da hem Çarl›k Rusya ile çat›flma politikas›ndan s›yr›lmaya hem de özellikle Osmanl› co¤rafyas›ndaki gayrimüslim unsurlar›n beklentilerini ön plana ç›karan bir yol izlemeye bafllam›fl ve 19. yüzy›l›n ortalar›nda Osmanl›n›n bütünlü¤ünü koruma politikas›ndan vazgeçmifltir. Uzun zamand›r politikas›n› Çarl›k Rusya’ya karfl› Britanya ‹mparatorlu¤u ile ifl birli¤i yapmak üzerine infla eden Osmanl› için art›k ciddi bir strateji de¤iflikli¤i zorunlulu¤u ortaya ç›km›flt›r. Bu nedenle de Osmanl› bu tarihten sonra yükseliflteki yeni güç olan Almanya ile uzlaflmay› ve yeni d›fl politikas›n›, olabildi¤ince en az toprak kayb› fleklinde belirlemeyi tercih etmifltir. Dönemin Tarihinin Ana Hatlar› 26 Ocak 1699 tarihinde Osmanl› ‹mparatorlu¤u ile bafllar›nda Avusturya Arflidüklü- ¤ü bulunan di¤er Kutsal ‹ttifak devletleri (Venedik, Lehistan ve Rusya) aras›nda imzalanan Karlofça Antlaflmas›, Osmanl› ‹mparatorlu¤unun topraklar›n› paylaflmaya yönelik ilk uluslararas› antlaflmad›r. Bu antlaflma ile Osmanl› ‹mparatorlu¤u Macaristan’›n büyük bölümünü, Podolya, Ukrayna, Mora Yar›madas› ile Dalmaçya k›y›- lar›n› yitirmekle kalmam›fl, Orta Avrupa’daki egemenli¤ini de kaybetmifltir. Bundan sonra Orta Avrupa’da üstünlük Osmanl›da de¤il Avrupa devletlerindedir. Bu devletlerin bafl›nda ise Britanya ‹mparatorlu¤u, Fransa ve Çarl›k Rusya bulunmaktad›r. Osmanl›n›n toprak bütünlü¤ünü 19. yüzy›l›n ortalar›na kadar savunan Britanya ‹mparatorlu¤unun, 1757 y›l›nda Hindistan’› iflgal etmesi önemli bir de¤ifliklik anlam›na gelmektedir. Hindistan’›n iflgali Britanya ‹mparatorlu¤unun temel d›fl politika unsurlar›ndan biri olmufltur. Zira Hindistan’a giden yollar›n siyasal, ekonomik ve askerî aç›dan korunmas›, Britanya ‹mparatorlu¤u için son derece önemlidir. Hindistan, Britanya ‹mparatorlu¤unun geliflen sanayisi için bir ham madde kayna¤› ve pazar yeri olmas›n›n yan›nda Britanya ‹mparatorlu¤unun di¤er sömürgelerine giden yollar üzerinde bulunmas› nedeniyle de stratejik öneme sahip bir ülkedir. Osmanl› topraklar›n›n Hindistan’a hem karadan hem de deniz yolu üzerinden uzanmas›, Britanya ‹mparatorlu¤u için baflka bir ülkenin Hindistan’a s›zmas›n› ve Hindistan’a giden yollar› tehdit etmesini önlemektedir.

1. Ünite - Osmanl› ‹mparatorlu¤unun Çöküflünden Kurtulufl Savafl›’na Kadar Türk D›fl Politikas› Britanya ‹mparatorlu¤unun Osmanl› ‹mparatorlu¤una karfl› izledi¤i politika, Ruslar›n bat›da ‹stanbul, do¤uda Erzurum’a kadar olan topraklar› ele geçirdi¤i 1877-1878 Osmanl›-Rus Savafl› ile de¤iflmifltir. Britanya ‹mparatorlu¤u art›k Osmanl› ‹mparatorlu¤unun toprak bütünlü¤ünü koruman›n çok zor oldu¤u görüflündedir. Bunun için de bundan sonra Çarl›k Rusya’n›n güneye daha fazla sarkmas›n› ve Fransa’n›n Orta Do¤u’ya yerleflmesini önlemek amac›yla yeni bir d›fl politika gelifltirecektir. Bu yeni d›fl politikada Yunanistan ve Ermeniler önem kazanm›flt›r. Bu yeni stratejiye göre Britanya ‹mparatorlu¤u art›k kolayca kontrol edebilece¤i küçük devletlerin (örne¤in, Yunanistan) veya yeni devletlerin kurulmas›n› (örne¤in, Ermenistan) destekleme politikas›n› izlemeye bafllayacakt›r (Özyüksel, 2004:6). Britanya ‹mparatorlu¤u bu yeni d›fl politikas›n› uygulamaya koymadan önce Ayastefanos (Aya Stefanos) Antlaflmas›’n›n hükümlerini de¤ifltirmeye çal›flm›flt›r. Osmanl› ‹mparatorlu¤u ile Çarl›k Rusya aras›nda 3 Mart 1878 tarihinde imzalanan bu antlaflma, Çarl›k Rusya’ya gerek Balkanlar gerekse Do¤u Anadolu’da büyük ç›karlar sa¤lamaktayd›. Bu durum ise Britanya ‹mparatorlu- ¤unun Hindistan’a giden ‹mparatorluk yolunu tehdit etmekteydi. Zira bu antlaflmayla Çarl›k Rusya’n›n, Bulgaristan üzerinden Akdeniz’e inme olana¤› ortaya ç›km›flt›. Britanya ‹mparatorlu¤u gibi Avusturya-Macaristan ‹mparatorlu¤u ve Almanya da Ayastefanos Antlaflmas›’ndan memnun de¤illerdir. Çünkü Bosna-Hersek’e muhtariyet (özerklik) verilmesi, Avusturya-Macaristan ‹mparatorlu¤unun Balkanlardaki yay›lmac› politikas›na ters düflüyordu. Almanya ise bu antlaflmayla Avrupa’da güç dengesinin Çarl›k Rusya lehine bozulaca¤›ndan endifle etmekteydi. Almanya ‹mparatorluk fiansölyesi Prens Bismarck, Britanya ‹mparatorlu¤u ve Avusturya-Macaristan ‹mparatorlu¤unu yan›na alarak Çarl›k Rusya’ya anlaflman›n revizyonu için talepte bulunmufltur. Çarl›k Rusya da karfl›s›nda yeni bir blok oluflturmamak ad›na, üstelik “galip bir ülke” s›fat› ile Berlin’de yeni bir antlaflman›n yap›lmas›na raz› olmufltur. Almanya ‹mparatorluk fiansölyesi Prens Bismarck baflkanl›¤›nda toplanan Osmanl› ‹mparatorlu¤u, Çarl›k Rusya, Britanya ‹mparatorlu¤u, Alman ‹mparatorlu¤u, Avusturya-Macaristan ‹mparatorlu¤u, ‹talya Krall›¤› ve Fransa aras›nda 13 Temmuz 1878’de Berlin’de imzalanan yeni antlaflmayla Ayastefanos’un koflullar› di¤er ülkeler bak›m›ndan nispeten yumuflat›lm›flt›r. Fakat bu yeni antlaflman›n Osmanl› ‹mparatorlu¤u için getirdi¤i kay›plar ve tavizler d›fl›nda çok daha baflka önemli bir yönü bulunmaktad›r. Berlin Anlaflmas›, 1856 y›l›nda imzalanan ve Avrupal› güçlerin Osmanl›n›n toprak bütünlü¤üne sayg› ve Osmanl› ‹mparatorlu¤unun içifllerine kar›flmama ilkelerini içeren Paris Antlaflmas›’n›n hükümlerini ortadan kald›rm›fl ve art›k Osmanl› topraklar›n›n paylafl›m›na yönelik yeni bir süreç resmen bafllam›flt›r. Bununla birlikte bu yeni süreçte Almanya daha farkl› bir politika izlemifl ve Osmanl› ‹mparatorlu¤undan toprak talebinde bulunmayarak ekonomik ve askerî iliflkileri gelifltirmeyi ön plana ç›karm›flt›r. Böylece 1918’e kadar devam edecek yeni dönem, Osmanl›-Almanya iliflkilerinde özel bir durum yaratm›fl, dönemin önde gelen devlet adamlar› ve hatta ayd›nlar› için Almanya çok özel ve olumlu bir anlam kazanm›flt›r. Berlin Antlaflmas› sonras›nda Britanya ‹mparatorlu¤u yeni d›fl politikas›n› yürürlü¤e koymufltur. Bu do¤rultuda 4 Haziran 1878’de Osmanl›dan 92.799 sterline kiralanan K›br›s, ‹ngilizlerin Do¤u Akdeniz’in güvenli¤inde önemli rol oynayan bir faktör olmufltur. Britanya ‹mparatorlu¤u 1869 y›l›nda Süveyfl Kanal›’n›n aç›lmas›yla stratejik önemi artan M›s›r’› da 1882 y›l›nda iflgal etmifltir. Britanya ‹mparatorlu¤unun K›br›s ve M›s›r’› ele geçirmesi, Hindistan’a giden yollar›n güvenli¤i 5 Muhtariyet: Özerklik, herhangi bir birimin kendi kendini yönetmesi, kendisine iliflkin kararlar› kendisinin alabilmesi durumu.

  • Page 1 and 2: e-öğrenme ortamları Yepyeni dene
  • Page 3 and 4: T.C. ANADOLU ÜN‹VERS‹TES‹ YA
  • Page 5 and 6: ‹çindekiler iii ‹çindekiler
  • Page 7 and 8: ‹çindekiler v Türk-Alman Sald
  • Page 9 and 10: Önsöz vii Önsöz Cumhuriyet’in
  • Page 11: Osmanl› ‹mparatorlu¤unun Çök
  • Page 15 and 16: 1. Ünite - Osmanl› ‹mparatorlu
  • Page 17 and 18: 1. Ünite - Osmanl› ‹mparatorlu
  • Page 19 and 20: 1. Ünite - Osmanl› ‹mparatorlu
  • Page 21 and 22: 1. Ünite - Osmanl› ‹mparatorlu
  • Page 23 and 24: 1. Ünite - Osmanl› ‹mparatorlu
  • Page 25 and 26: K ‹ T A P K ‹ T A P 1. Ünite -
  • Page 27 and 28: 1. Ünite - Osmanl› ‹mparatorlu
  • Page 29 and 30: 1. Ünite - Osmanl› ‹mparatorlu
  • Page 31 and 32: 1. Ünite - Osmanl› ‹mparatorlu
  • Page 33 and 34: 1. Ünite - Osmanl› ‹mparatorlu
  • Page 35 and 36: 1. Ünite - Osmanl› ‹mparatorlu
  • Page 37 and 38: Kurtulufl Savafl› Dönemi Türk D
  • Page 39 and 40: 2. Ünite - Kurtulufl Savafl› Dö
  • Page 41 and 42: 2. Ünite - Kurtulufl Savafl› Dö
  • Page 43 and 44: 2. Ünite - Kurtulufl Savafl› Dö
  • Page 45 and 46: 2. Ünite - Kurtulufl Savafl› Dö
  • Page 47 and 48: 2. Ünite - Kurtulufl Savafl› Dö
  • Page 49 and 50: 2. Ünite - Kurtulufl Savafl› Dö
  • Page 51 and 52: 2. Ünite - Kurtulufl Savafl› Dö
  • Page 53 and 54: 2. Ünite - Kurtulufl Savafl› Dö
  • Page 55 and 56: 2. Ünite - Kurtulufl Savafl› Dö
  • Page 57 and 58: 2. Ünite - Kurtulufl Savafl› Dö
  • Page 59 and 60: 2. Ünite - Kurtulufl Savafl› Dö
  • Page 61 and 62: 2. Ünite - Kurtulufl Savafl› Dö
  • Page 63 and 64:

    2. Ünite - Kurtulufl Savafl› Dö

  • Page 65 and 66:

    2. Ünite - Kurtulufl Savafl› Dö

  • Page 67 and 68:

    Atatürk Dönemi Türk D›fl Polit

  • Page 69 and 70:

    3. Ünite - Atatürk Dönemi Türk

  • Page 71 and 72:

    3. Ünite - Atatürk Dönemi Türk

  • Page 73 and 74:

    3. Ünite - Atatürk Dönemi Türk

  • Page 75 and 76:

    3. Ünite - Atatürk Dönemi Türk

  • Page 77 and 78:

    3. Ünite - Atatürk Dönemi Türk

  • Page 79 and 80:

    3. Ünite - Atatürk Dönemi Türk

  • Page 81 and 82:

    3. Ünite - Atatürk Dönemi Türk

  • Page 83 and 84:

    3. Ünite - Atatürk Dönemi Türk

  • Page 85 and 86:

    SIRA S‹ZDE SIRA S‹ZDE DÜfiÜNE

  • Page 87 and 88:

    3. Ünite - Atatürk Dönemi Türk

  • Page 89 and 90:

    3. Ünite - Atatürk Dönemi Türk

  • Page 91 and 92:

    3. Ünite - Atatürk Dönemi Türk

  • Page 93 and 94:

    3. Ünite - Atatürk Dönemi Türk

  • Page 95 and 96:

    3. Ünite - Atatürk Dönemi Türk

  • Page 97 and 98:

    3. Ünite - Atatürk Dönemi Türk

  • Page 99 and 100:

    3. Ünite - Atatürk Dönemi Türk

  • Page 101 and 102:

    3. Ünite - Atatürk Dönemi Türk

  • Page 103 and 104:

    3. Ünite - Atatürk Dönemi Türk

  • Page 105 and 106:

    3. Ünite - Atatürk Dönemi Türk

  • Page 107 and 108:

    3. Ünite - Atatürk Dönemi Türk

  • Page 109 and 110:

    II. Dünya Savafl› Dönemi Türk

  • Page 111 and 112:

    4. Ünite - II. Dünya Savafl› D

  • Page 113 and 114:

    4. Ünite - II. Dünya Savafl› D

  • Page 115 and 116:

    4. Ünite - II. Dünya Savafl› D

  • Page 117 and 118:

    4. Ünite - II. Dünya Savafl› D

  • Page 119 and 120:

    4. Ünite - II. Dünya Savafl› D

  • Page 121 and 122:

    4. Ünite - II. Dünya Savafl› D

  • Page 123 and 124:

    4. Ünite - II. Dünya Savafl› D

  • Page 125 and 126:

    4. Ünite - II. Dünya Savafl› D

  • Page 127 and 128:

    4. Ünite - II. Dünya Savafl› D

  • Page 129 and 130:

    4. Ünite - II. Dünya Savafl› D

  • Page 131 and 132:

    4. Ünite - II. Dünya Savafl› D

  • Page 133 and 134:

    4. Ünite - II. Dünya Savafl› D

  • Page 135 and 136:

    4. Ünite - II. Dünya Savafl› D

  • Page 137 and 138:

    4. Ünite - II. Dünya Savafl› D

  • Page 139 and 140:

    Demokrat Parti Dönemi Türk D›fl

  • Page 141 and 142:

    5. Ünite - Demokrat Parti Dönemi

  • Page 143 and 144:

    5. Ünite - Demokrat Parti Dönemi

  • Page 145 and 146:

    SIRA S‹ZDE SIRA S‹ZDE DÜfiÜNE

  • Page 147 and 148:

    5. Ünite - Demokrat Parti Dönemi

  • Page 149 and 150:

    5. Ünite - Demokrat Parti Dönemi

  • Page 151 and 152:

    5. Ünite - Demokrat Parti Dönemi

  • Page 153 and 154:

    5. Ünite - Demokrat Parti Dönemi

  • Page 155 and 156:

    5. Ünite - Demokrat Parti Dönemi

  • Page 157 and 158:

    SIRA S‹ZDE 5. Ünite - Demokrat P

  • Page 159 and 160:

    5. Ünite - Demokrat Parti Dönemi

  • Page 161 and 162:

    5. Ünite - Demokrat Parti Dönemi

  • Page 163 and 164:

    5. Ünite - Demokrat Parti Dönemi

  • Page 165 and 166:

    5. Ünite - Demokrat Parti Dönemi

  • Page 167 and 168:

    1960-1970 Dönemi Türk D›fl Poli

  • Page 169 and 170:

    6. Ünite - 1960-1970 Dönemi Türk

  • Page 171 and 172:

    6. Ünite - 1960-1970 Dönemi Türk

  • Page 173 and 174:

    6. Ünite - 1960-1970 Dönemi Türk

  • Page 175 and 176:

    6. Ünite - 1960-1970 Dönemi Türk

  • Page 177 and 178:

    6. Ünite - 1960-1970 Dönemi Türk

  • Page 179 and 180:

    6. Ünite - 1960-1970 Dönemi Türk

  • Page 181 and 182:

    6. Ünite - 1960-1970 Dönemi Türk

  • Page 183 and 184:

    6. Ünite - 1960-1970 Dönemi Türk

  • Page 186 and 187:

    7TÜRK DIfi POL‹T‹KASI-I Amaçl

  • Page 188 and 189:

    180 Türk D›fl Politikas›-I Var

  • Page 190 and 191:

    182 Türk D›fl Politikas›-I Res

  • Page 192 and 193:

    184 Türk D›fl Politikas›-I Res

  • Page 194 and 195:

    186 Türk D›fl Politikas›-I Res

  • Page 196 and 197:

    188 Türk D›fl Politikas›-I dem

  • Page 198 and 199:

    190 Türk D›fl Politikas›-I ke

  • Page 200 and 201:

    192 Türk D›fl Politikas›-I baf

  • Page 202 and 203:

    194 Türk D›fl Politikas›-I Res

  • Page 204 and 205:

    196 Türk D›fl Politikas›-I Cas

  • Page 206 and 207:

    198 Türk D›fl Politikas›-I A M

  • Page 208 and 209:

    200 Türk D›fl Politikas›-I Ken

  • Page 210 and 211:

    8TÜRK DIfi POL‹T‹KASI-I Amaçl

  • Page 212 and 213:

    204 Türk D›fl Politikas›-I Res

  • Page 214 and 215:

    206 Türk D›fl Politikas›-I Res

  • Page 216 and 217:

    208 Türk D›fl Politikas›-I nis

  • Page 218 and 219:

    210 Türk D›fl Politikas›-I tar

  • Page 220 and 221:

    212 Türk D›fl Politikas›-I Res

  • Page 222 and 223:

    214 Türk D›fl Politikas›-I Tü

  • Page 224 and 225:

    216 Türk D›fl Politikas›-I ki

  • Page 226 and 227:

    218 Türk D›fl Politikas›-I dü

  • Page 228 and 229:

    220 Türk D›fl Politikas›-I Ira

  • Page 230 and 231:

    D‹KKAT D‹KKAT 222 Türk D›fl

  • Page 232 and 233:

    224 Türk D›fl Politikas›-I ray

  • Page 234 and 235:

    226 Türk D›fl Politikas›-I Oku

  • Page 236:

    228 Türk D›fl Politikas›-I Yar

info@insamer.com
İKİNCİ DÜNYA SAVAŞI VE TÜRK DÜNYASI
I CİLT
TUZAK
ANADOLU
info@insamer.com
BİRLİKTE TÜRK MİLLETİYİZ
İLİŞKİLERİ