Views
10 months ago

EGELIFE SAYI_111_kucuk

KÖŞE YAZISI Prof. Dr.

KÖŞE YAZISI Prof. Dr. MELTEM ONAY Celal Bayar Üniversitesi Yönetim ve Organizasyon Bölümü meltemonay@egelife.com.tr “ÇOCUK GELİNLER” ASLINDA HAYATIMIZIN BİR PARÇASI... Hayatta hiçbir şeyin tesadüf olmadığını anlamam yıllar öncesine rastlıyor. Bir kitap okuyorum, arkasından ya bu konuya yönelik bir olayla karşılaşıyorum ya da bu konuda bir faaliyette bulunuyorum. Bu ve benzeri olaylar yaşamımın öyle bir parçası olmaya başladı ki artık ben bile şaşırmaya başladım. “Çocuk gelinler” ile ilgili maceram da aynı bu şekilde oluştu. Temmuz ayının başlarındayken, yıl içinde yapmayı planladığım projelerimin arasında “Akraba Evlilikleri ve Çocuk Gelinler” ile ilgili konular vardı. Ülkemizde oldukça önemli olan ve bir türlü gereken önemin verilmediğini düşündüğüm bu iki konu için, ortak küçük bir başlık bulmuş, bunu izleyenlerin de dikkatini çekecek bir “tiyatroya” dönüştürmeyi düşünmüştüm. O kadar büyük heyecan duyuyordum ki, bu projeye başlamak için, yerimde duramıyordum. Öncelikle bu konuda bana yardımcı olacak, tiyatroculara, oyun yazarlarına ve daha önemlisi ekonomik olarak beni destekleyecek yerel yönetimlere ve yöneticilere ihtiyacım vardı. Başladım kapı kapı gezmeye. Bunun çok kolay olacağını hayal etmiş olmalıyım ki, çok kısa sürede bütün ümitlerim birden kırılmaya başladı. Belediye’lerde “para” yoktu. Oyuncular parasız oynamıyordu. Dekor almak için bile para yoktu. Kısacası projem için göstermiş olduğum çabamın ve vaktimin gereksiz yere harcandığını fark ettim. Hani denir ya, “bir başka bahara” diye, ben de bir başka bahara bırakarak, yapılacak diğer projelere yelken açtım. Aklım hep oradaydı ama kısa bir süre ara vermişti. Ta ki; Korunmaya Muhtaç Çocukları Topluma Kazandırma Derneği Başkanı 120 Ege Life MART 2017

Mahinur Yener beni “Çocuk Gelinler” ile ilgili konferans vermeye davet edinceye kadar... Kaçış yoktu ve bu konuda eyleme geçmem gerekiyordu artık. Öncelikle bu konferansı vermem için, daha fazla bilgiye ihtiyacım vardı. Başladım araştırmaya, ümitsiz çırpınışlarımın ne kadar yerinde olduğunu kısa bir sürede anladım. Örneğin; Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı’nın Hacettepe Üniversitesi ile yaptığı çalışmaya göre, her 4 kadından biri, çocuk yaşta gelindi. Türkiye genelinde kadınların yüzde 26’sı, 18 yaşından önce evleniyordu. Evlilik yaşı ile şiddet düzeyi arasında belirgin bir ilişki göze çarpıyordu. Fiziksel şiddet erken evlenen kadınlar arasında yüzde 48, 18 yaşından sonra evlenen kadınlar arasında ise yüzde 31 düzeyindeydi. Şiddet mağduru her 10 kadından 6’sı maruz kaldıkları şiddet sonucu 3 kez veya daha fazla sayıda yaralanmıştı. yandan bu evlilikler sonucunda kız çocukların eğitim seviyelerinin iyice düştüğünü, cinsel hastalıkların arttığını, erken hamileliğe bağlı ölümlerin yükselmesine neden olduğunu açıklıyor. Çocuk gelin oranları Güney Asya, Sahra altı, Afrika ve Güney Doğu Asya ülkelerinde diğer bölgelere göre daha yüksek. Uluslararası karşılaştırmalara dayalı çalışmalar da, erken evliliğin kırsal alanlarda ve az gelişmiş bölgelerde yoğunlaştığını göstermekte, ülkelerin refah düzeyi ile ilişkileri dikkat çekmektedir. ABD’de 15-19 yaş grubundaki kız çocukların, %4’ünün, İngiltere’de %2’sinin evli olmasına karşılık, Nijer’de %62’sinin, Bangladeş’de ise %51’inin evli olması, ülkelerin refah düzeyleri ile evlenme yaşı arasındaki ilişkiyi ortaya koyan önemli bir örnek olarak gösterilebilir. Sayılar çok çarpıcıydı. Sonra kendi kendime sordum. “Çocuk Gelin” ne demekti? Bizler, kimler için çocuk gelin tanımını kullanıyorduk. Çocuk gelin; fiziksel, fizyolojik, ve psikolojik açılardan evlilik ve çocuk doğurma sorumluluğu taşımaya hazır olmadan evlendirilen kızlara verilen bir isimdir. Çocuk ve erken evlilik kavramları toplumlara göre değişiklik gösterse de çocuk hakları sözleşmesine ve uluslar arası belgelere göre, 18 yaşının altında evlenen tüm kız çocuklarına “çocuk gelin” denilmektedir. UNICEF’in 2007 tarihli çocuklar için gelişim ve çocukların korunması hakkındaki bir tarama raporunda 1987-2006 yıllarına ilişkin dünya genelinde, 20-24 yaş grubundaki kadınların 60 milyondan fazlasının 18 yaşından önce evlenmiş olduğunu bildiriyor. Rapora göre, Afganistan, Yemen, Hindistan, Somali gibi ülkelerde kız çocukların 10 yaşında evlendirildiklerini anlatırken, diğer Çocuk Gelin Olgusunun Nedenleri Kızların erken yaşta evlendirilmelerinin nedenleri arasında; ekonomik problemler, evlilik öncesi cinsel ilişki ihtimalinin azaltılması, kadınların kontrolü, daha çok çocuk doğurabilmelerinin sağlanması bulunmaktadır. Türkiye’de toplumun bazı kesimlerinde sürdürülen; başlık parası, berdel, beşik kertmesi, kan bedeli evliliği gibi geleneksel uygulamalar ile “geç evlenen kızlar evde ka- MART 2017 Ege Life 121

KALKIYOR
Öteki -
İKİNCİ DÜNYA SAVAŞI VE TÜRK DÜNYASI
Temmuz 2016 sayı 106
JETLER NEDEN AYNI RENKTE?
ÂŞIK VEYSEL
2016ARALIK388TuringDergi_388_Web_KY
MEDYATABLET 2017 EKİM
info@insamer.com