Views
8 months ago

01. John Berger - O Ana Adanmış

"CHE" GUEVARA Dünyanın

"CHE" GUEVARA Dünyanın dört bir yanındaki zorbalar, kendilerinden birini yargıladığımız için seyrettiler bizi; bugün, talihimizin yağver gitmesiyle, dünyanın özgürlüğü üzerinde düşünürken, bu kez yeryüzünün gerçekten büyüklerini oluşturan dünya insanları durup seyredecekler sizi. 6 Bu doğru olsa da, felsefi açıdan bize Saint-Just'ün kendi seçtiği bu "sahne" rolü içinde tuzağa düşerek muzafferane öldüğünü düşündürecek bir anlam boyutu daha vardır. (Bunu söylemekle onun cesaretini hiçbir şekilde azımsamış olmuyoruz.) Fransız Devrimi'nden bu yana burjuva çağı var. Kendi ölümlerini (şanslarını değil), aldıkları ilkeli kararların doğrudan bir sonucu olarak gören çok az sayıda kişi arasında böyle bir marjinal belirsizlik gözden kaçıp gider. Yaşayan insanla, onun gördüğü dünya arasındaki karşılaşma topyekun olur. Bunun dışında kalan hiçbir şey yoktur, bir ilke bile. Bir insanın, önceden gördüğü ölümü, karşısına çıkan şeyi kabul etmeyi reddetmesinin ölçüsüdür. Bu reddedişin ötesinde hiçbir şey yoktur. Amiral Dubassov'a bomba atarken öldürülen Rus anarşisti Voinarovsky şunları yazmıştır: Yüzümde bir tek kas bile kıpırdamadan, tek bir söz etmeden çıkacağım darağacına - ve bu kendime yönelttiğim bir şiddet eylemi olmayacak, şimdiye dek yaşayıp geldiğim her şeyin son derece doğal sonucu olacak. 7 Voinarovsky, darağacında kendi ölümünü -o sıralarda birçok başka Rus teröristi de tam onun anlattığı gibi ölmüştür- yaşlı bir a­ damın yatağında, huzur içinde ölmesi gibi görüyor. Bunu nasıl yapabiliyor? Ruhbilimsel açıklamalar yetersiz kalır burada. Rusya'daki dünyayı, tüm dünya gibi algılanabilecek ölçüde kapsayıcı olan bu dünyayı katlanılmaz bulduğu için. O, bu dünyayı, intihar eden biri gibi kişisel olarak katlanılmaz bulmaz; per se* katlanılmaz bulur. O- * per se : kendi içinde, kendisi olarak, o haliyle. (ç.n.) 6. Saint-Just, Konvansiyon'da Anayasa üzerine konuşurken. 7.Albert Camus tarafından alıntılanmış, The Rebel, Penguin Books, 1962, s. 140. 143

O ANA ADANMI$ nun önceden gördüğü ölümü, o güne dek yaşadığı her şeyin "son derece doğal bir sonucu" olacaktır, çünkü onun önceden gördüğünün bundan daha az bir şey olması, gelecektir. "katlanılmaz"ı katlanılır bulması anlamına Pek çok açıdan yüzyılın başında Rus anarşistlerinin (siyasal kuramları değil ama) durumu, şimdi içinde bulunduğumuz durumun bir ön-örneği gibidir. "Rusya'daki dünyanın", tüm dünya gibi görünmesi açısından küçük bir fark vardır. O zaman, çok dar anlamda söylersek, Rusya sınırlannın ötesinde bir alternatif vardı. Bu nedenle bu alternatifi ortadan kaldırmak ve Rusya'yı kendi başına bir dünyaya dönüştürmek için anarşistlerin çoğu, bir bakıma mistik bir vatanseverliğe doğru itilmişlerdir. Bugünse hiçbir alternatif yoktur. Dünya tek bir bütündür ve katlanılmaz olmuştur. Katlanılır olduğu bir zaman var mıydı hiç? diye sorabilirsiniz. Daha az acı çekildiği, daha az adaletsizliğin, daha az sömürünün bulunduğu bir zaman oldu mu hiç? Bu türden bir hesap sorma söz konusu olamaz. Dünyanın katlanılmazlığının bir bakıma tarihsel bir başarı olduğunu anlamak zorunludur. Tann varolduğu sürece, önceden varolan bir düzenin hayaleti dolaştığı sürece, dünyanın büyük kesimleri bi linmeden kaldığı sürece, insan ruhsal olanla maddi olan arasındaki aynına inandığı sürece (pek çok insan, dünyayı katlanılır bulmalarını işte bu inançları nedeniyle hfılfı haklı göstermektedir), insanların doğal eşi tsizliğine inandığı sürece dünya katlanılmaz değildi. İkinci gazete fotoğrafı Güney Vietnam'lı bir köylü kadının bir Amerikalı asker tarafından sorguya çekilişini gösteriyor. Kadının şakağına silahın namlusu dayanmış; arkadan bir el saçlarını kavramış, çekiyor. Şakağına dayanmış silah, yüzünün erken yaşlanıp sarkmış derisini buruşturmuş. Savaşlarda her zaman kıyımlar olmuştur. Tehdit ya da işkence altında sorgulama, yüzyıllardır uygulanagelmiştir. Gene de, bu kadının yaşamında (ve belki de artık gerçekleşmiş olan ölümünde) bulunacak anlam yenidir. Bu anlam, görülebilecek ya da hayal edilebilecek her türlü kişisel özelliği kapsayacaktır: saçının ayrılışı, morarmış yanağı, birazcık 144

Studija o restrukturiranju i finansiranju – Srbija 2012. - Roland Berger