Views
4 months ago

01. John Berger - O Ana Adanmış

BOÔAZDA Satıcı 20

BOÔAZDA Satıcı 20 pens istiyor. Adamlar yavaş yavaş, birbiri ardından, iğne satın almaya başlıyorlar. Bir kelepir, bir armağan, bir buyruk. Paketi, özenle, ince ceketlerinin ceplerinden birine yerleştiriyorlar. Bu gece, sanki bahçeye ekilecek tohumlarmış gibi teslim edecekler iğneleri kanlarına. lstanbul'da, gecekondularda olsun, başka yerde olsun evlerin içleri, kapının dışındaki dünyanın tam tersine bir huzur yeri. Üst üste, çatıları bozuk, çarpık ama özenle korunan bu iç mekanlar, dualara benzer uzamlar oluşturuyorlar; hem olduğu haliyle dünyanın kargaşasına karşı çıktıkları için, hem de bir Cennet Bahçesi ya da Cennet eğretilemesi oluşturdukları için. lç mekanlar simgesel olarak, Cennet'le aynı şeyleri sunar: huzur, çiçekler, meyvalar, dinginlik, yumuşak malzemeler, şekerlemeler, temizlik, dişilik. Bu sunuş haremde Padişah'ın odalarından biri kadar zorlayıcı (ve adi) ele olabilir; gecekonduda yere konmuş bir minderin üstüne asılan, ucuz basına parçasına basılmış desen kadar alçakgönüllü de. Ecevlt'in bugün her bir ili yönetmekle sorumlu generallerin insiyatifi üzerinde denetimini sürdürmeye çalışacağı açık. Siyasi-askeri tutuklama, suikast düzenleme ve asına geleneği Türkiye'de hilla çok güçlü. Osmanlı İm paratorluğu'nun gücünü ve yıkılmasını düşünürken Batı, kapitalizmin, Batı sömürgeciliğinin ilk saldırılarından ve paranın bütün öbür güçlere ağır basmasından Türkiye'yi bu imparatorluğun korumuş olduğunu görmezlikten geliyor. Kapital, kendi içinde acımasızlığın önceki tüm biçimlerini taşıyor, o eski biçimleri geçersiz kılıyor. Bu geçersiz kılına durumu Batı'ya, dünya çapında yürüttüğü ikiyüzlülükler için bir dayanak oluşturuyor; bu ikiyüzlülüklerin en sonuncusu da "insan hakları" konusu. Bir adam , vapurun parmaklıklarına yaslanmış, köpüren sulara ve hayaletimsi denizanalarına bakıyor. On yedi yıllık vapur, Fairfield Gemicilik ve Mühendislik Şirketi tarafından Glasgow'da Gavon'da yapılmış. Beş yıl öncesine kadar bu adam Bolu'ya pek de uzak olmayan bir köyde ayakkabıcılık yapıyordu. Bir çift ayakkabıyı iki günde bitiriyordu. Sonra köye fabrikada yapılan ayakkabılar gelmeye ve onun yaptıklarından daha ucuza satılmaya başladı. Fabrikada yapılmış daha 189

O ANA ADANMIŞ ucuz ayakkabıların köylere gelmesi demek, bazı köylerdeki çocukların çıplak ayakla dolaşmaktan kurtulması demekti. Artık yaptığı ayakkabıları satamaz duruma gelen adam devlet fabrikasına gidip iş istedi. Kendisine, deri parçalarını kesmekte kullanılabilecek bir kalıp makinesi kiralayabileceği söylendi. Bir çift ayakkabı yirmi sekiz parçadan oluşur. O makineyi kiralamak istiyorsa adamın yılda 50 000 çifte yetecek parçayı kesmesi gerekiyordu. Makine adamın dükkanına teslim edildi. Her gün on iki saat çalışarak, günlük kontenjanını tamaml ıyordu adam . Her haftanın sonunda, köpek dilleri gibi sarkarak üsL üsle yığılmış deri parçaları dükkanının her yanını doldurdu. Adama yalnızca makinenin önündeki taburede oturacak kadar yer kal ıyordu. Ertesi yıl adama, makineyi elinde tutmak istiyorsa 100 000 çift ayakkabıya yetecek kadar parça kesmesi gerekliği söylendi. Adam bunun mümkün olamayacağını söyledi. Ama son ra baktı ki mümkün. Gündüzleri on iki saal kendisi çalışıyordu, geceleri de on iki saal kayınbiraderi. Yukarıda, bir Cennet eğreti lemesi oluşturan odada kal ıp makinesinin sesi gece gündüz demeden sürüyordu. Bir yıl içinde iki adam üç milyona yakın parça kestiler. Bir akşam adam sol elini makineye kapurdı ve makinenin sesi kesildi. Yukarıdaki odada, yer hal ısının allı dinginliğe kavuştu. Makine bir kamyona yüklendi, fabrikaya geri götürüldü. Adam , işle bundan sonra lstanbul'a iş aramaya geldi. Öyküsünü anlatırken gözlerindeki ifade bana çok aşina geldi. lstanbul'da sayısız erkeğin gözlerinde görüyorsunuz bu ifadeyi. Bu adamlar artık genç değil ama gözlerindeki bakış bir Lesi im iyeli ifade etmiyor; Leslimiyel olmayacak kadar yoğun bir ifade bu. Her biri kendi yaşamına, oğluna bakarkenki görmüş geçinnişlik, koruyuculuk ve hoşgörüyle bakıyor. Sakin, İslami bir ironi. !stanbul'un öznel karşıtlıkları ne akılla akılsızlık, ne erdemle günah, ne müminle zındık, ne de zenginlikle yoksulluk -nesnel karşıt-lıklar dev boyutlu olsa bile. lstanbul'un öznel karşıtlıkları saflıkla kötülük, ya da bana öyle geldi. Bu kutuplaşma, iç/dış kutuplaşmasını da kapsıyor ama yalnız 190

  • Page 2 and 3:

    metis seçkileri insanın düşünm

  • Page 4 and 5:

    O ANA ADANMIŞ John Berger'dan Seç

  • Page 6 and 7:

    Sunuş O Ana Adanmış adıyla sund

  • Page 8:

    İçindekiler 9 O Ana Adanmış 15

  • Page 11 and 12:

    O ANA ADANMIŞ Babamın tabutunun b

  • Page 13 and 14:

    O ANA ADANMIŞ olasılıklara karş

  • Page 15 and 16:

    O ANA ADANMIŞ iflik olur: Delft, v

  • Page 17 and 18:

    O ANA ADANMIŞ sınıflar tarafınd

  • Page 19 and 20:

    O ANA ADANMIŞ okunmasını imkans

  • Page 21 and 22:

    O ANA ADANMIŞ -hepsi değilse bile

  • Page 23 and 24:

    O ANA ADANMIŞ Tehdit Altındaki Ka

  • Page 25 and 26:

    O ANA ADANMIŞ iki dile (görsel di

  • Page 27 and 28:

    O ANA ADANMIŞ olasılığa ela hi

  • Page 29 and 30:

    O ANA ADANMIŞ pencere görürüz.

  • Page 31 and 32:

    O ANA ADANMIŞ Fasanella'nın resim

  • Page 33 and 34:

    OANA ADANMIŞ olduğunu düşündü

  • Page 35 and 36:

    O ANA ADANMIŞ kültürüdür. Gele

  • Page 37 and 38:

    O ANA ADANMIŞ 3. Bacon, olağanüs

  • Page 39 and 40:

    O ANA ADANMI (ya da ressamın) sini

  • Page 41 and 42:

    O ANA ADANMIŞ geldiğini bil mezle

  • Page 43 and 44:

    O ANA ADANMIŞ kişilıkleri hem de

  • Page 45 and 46:

    O ANA ADANMI Yürüyen Adam. A.Rodi

  • Page 47 and 48:

    O ANA ADANMIŞ diyordu. "Bundan kur

  • Page 49 and 50:

    O ANA ADANMIŞ her şey gevşektir)

  • Page 51 and 52:

    O ANA ADANMIŞ erimesi, insanların

  • Page 53 and 54:

    O ANA ADANMIŞ Ba/zac,A.Rodin, 1897

  • Page 55 and 56:

    Takım Elbise ve Fotoğraf i\ugust

  • Page 57 and 58:

    O ANA ADANMIŞ Benim oturduğum kö

  • Page 59 and 60:

    O ANA ADA.l\TMIŞ mi geliyor? Bu t

  • Page 61 and 62:

    O ANA ADANMIŞ man, bedenleri çok

  • Page 63 and 64:

    O ANA ADANMIŞ için büyük çoğu

  • Page 65 and 66:

    PAULSTRAND yazılmış, siyah A-M-A

  • Page 67 and 68:

    PAUL STRMTI Yaklaşım: yeni-gerçe

  • Page 69 and 70:

    PAUL STRAND kadının bir kadın ol

  • Page 71 and 72:

    Istırabın Fotoğrafları B u saba

  • Page 73 and 74:

    O ANA ADANMIŞ McCullin'in en tipik

  • Page 75 and 76:

    Fotoğrafın Kullanımları Susan S

  • Page 77 and 78:

    O ANA ADANMIŞ hanet, savaştan son

  • Page 79 and 80:

    O ANA ADANMIŞ Çoğu zaman, çağd

  • Page 81 and 82:

    O ANA ADANMIŞ rülürse, anımsama

  • Page 83 and 84:

    O ANA ADANMIŞ ter'ın sızın ıç

  • Page 85 and 86:

    O /\"'./\ /\D/\l\'MIS 84

  • Page 87 and 88:

    O ANA ADANMIŞ parçası olma nitel

  • Page 89 and 90:

    O ANA ADANMIŞ Görünümler Fotoğ

  • Page 91 and 92:

    O ANA ADANMIŞ daha sonraki süreks

  • Page 93 and 94:

    O ANA ADANMIŞ linmeyene de bir yan

  • Page 95 and 96:

    O ANA ADANMIŞ zanırlar. Böylece

  • Page 97 and 98:

    O ANA ADANMIŞ 96

  • Page 99 and 100:

    O ANA ADANMIŞ halen kulanılmaktad

  • Page 101 and 102:

    O ANA ADANMIŞ cak fotoğraf bir il

  • Page 103 and 104:

    O ANA ADANMIŞ kalmıştır. Şimdi

  • Page 105 and 106:

    O ANA ADANMIŞ Eğer geçmişlen ge

  • Page 107 and 108:

    O ANA ADANMIŞ Devrimci eylemler na

  • Page 109 and 110:

    OANA ADM'MIŞ yer değişlirmeliydi

  • Page 111 and 112:

    O ANA ADANMIŞ Görülen şeyleri a

  • Page 113 and 114:

    O ANA ADANMIŞ Ben sanaı olarak fo

  • Page 115 and 116:

    O ANA ADANMIŞ Görünümler olayla

  • Page 117 and 118:

    O ANA ADANMIŞ gi bir işlevden yok

  • Page 119 and 120:

    O ANA ADANMIŞ sarsılıyordu. Bu b

  • Page 121 and 122:

    O ANA ADANMIŞ sal bir uzunluk değ

  • Page 123 and 124:

    O ANA ADANMIŞ lik eklemlerler; bu

  • Page 125 and 126:

    O ANA ADANMIŞ uyuyan figürün ark

  • Page 127 and 128:

    O ANA ADANMIŞ ve onu hayvanla bu

  • Page 129 and 130:

    O ANA ADANMIŞ lamının belirsizli

  • Page 131 and 132:

    O ANA ADANMIŞ metindeki baskı gü

  • Page 133 and 134:

    O ANA ADANMIŞ da eğretileme göst

  • Page 135 and 136:

    "Che" Guevara Ekim G uevara'nın ö

  • Page 137 and 138:

    136

  • Page 139 and 140: O ANA ADANMIŞ durum kallanılmaz d
  • Page 141 and 142: O ANA ADANMIŞ cadından önce insa
  • Page 143 and 144: O ANA ADANMIŞ sevgisinin ölçüs
  • Page 145 and 146: O ANA ADANMI$ nun önceden gördü
  • Page 147 and 148: OANA ADANMIŞ niçbir şey kalmamı
  • Page 149 and 150: O ANA ADANMIŞ Aynı zamanda deneti
  • Page 151 and 152: O ANA ADANMIŞ Köylü deneyimindek
  • Page 153 and 154: O ANA ADANMIŞ akıllarına gelmez.
  • Page 155 and 156: OANA ADANMIŞ şiir üretmeye deği
  • Page 157 and 158: O ANA ADAJ\1MIŞ değil, yemeğin d
  • Page 159 and 160: O ANA ADAJ\'MIŞ sofra adabının a
  • Page 161 and 162: O ANA ADANMIŞ Burjuva şöleninin
  • Page 163 and 164: O ANA ADANMIŞ yoğunlaşmış bu u
  • Page 165 and 166: O ANA ADANMIŞ 2. Yamaçta bir tarl
  • Page 167 and 168: OANA ADANMIŞ bağıntı kurarsın
  • Page 169 and 170: O ANA ADANMIŞ Nonnalleştirme, dü
  • Page 171 and 172: O ANA ADANMIŞ On yıl sonra, çarm
  • Page 173 and 174: O ANA ADANMIŞ sivri kemerlerinin
  • Page 175 and 176: O ANA ADANMIŞ bir ışık.) 1973 '
  • Page 177 and 178: Yabancı Bir Şehrin Kıyısında 1
  • Page 179 and 180: O ANA ADANMIŞ oynanan her kağıt,
  • Page 181 and 182: O ANA ADANMIŞ sonunda bunun -bu ka
  • Page 183 and 184: O ANA ADANMIŞ 4 Merkezden arabayla
  • Page 185 and 186: Boğaz'da On gün boyunca, lstanbul
  • Page 187 and 188: O ANA ADANMIŞ Denizin öte yakası
  • Page 189: O ANA ADANMIŞ Gene de kente göç
  • Page 193: O ANA ADANMIŞ lu'dan, Irak, İran
JETLER NEDEN AYNI RENKTE?