Views
6 months ago

01. John Berger - O Ana Adanmış

TAKIM ELBİSE VE

TAKIM ELBİSE VE fOTOÔRAF oluşturur. Kendi ülkesinin insanlarının portrelerini çeken başka hiçbir fotoğrafçıda böylesine yarı şeffaf bir belgesellik yoktur. Walter Benjamin 193 l'de Sander'in çalışması hakkında şunları yazıyordu: "Yazar [Sander] o muhteşem görevini, ırk kuramcıları ya da toplumsal araştırmacılar tarafından yönlendirilen bir bilim adamı olarak değil, yayıncı ağzıyla söylersek, 'anlık gözlemin sonucu'nda üstlenmişti. Gerçekten önyargısız bir gözlemdir bu, cesur ve aynı zamanda incel ikli; Goethe'nin şu sözlerindeki espriye çok yakın: 'Öyle incelikli bir deneysellik biçimi vardır ki , kendini nesnesiyle son derece içten bir biçimde özdeşleştirerek kuram haline gelir.' Nitekim Sander'in yapıtı Döblin gibi bir gözlemcinin bilimsel yönden titizlikle incelemesini ve şun ları söylemesini hak edecek önemdedir: 'Nasıl organ doğasını ve tarihini anlamamızı sağlayan bir karşılaştırmalı anatomi varsa, fotoğrafçı da burada, karşılaştırmalı bir fotoğrafçılık yaratarak, kendisini ayrınll fotoğrafçısı olmanın ötesine geçiren bilimsel bir dayanak noktası kazanmıştır.' Ekonomik koşulların bu olağanüstü külliyatın sonraki basımlarını engellemesi çok üzüntü verici olurdu ... Sandcr'in yapılı bir fotoğraf kitabı olmanın çok ötesindedir, bir eğitim atlasıdır." Benjam in'in sözlerindeki sorgulayıcı ruhla, Sander'in üç genç köylüyü akşamüstü dansa giderken gösteren meşhur fotoğrafını incelemek istiyorum. Bu imgede, Zola gibi bir betimleme ustasının sayfalarında bulunabilecek ölçüde betimleyici bilgi bulunmaktadır. Ancak ben fotoğraftaki bir tek şeyle ilgilenmek istiyorum: takım elbiselerle. Tarih 1914. Üç genç adam, Avrupa'nın kırsal kesiminde bu tür elbiseleri giyen olsa olsa ikinci kuşaktan geliyorlar. O tarihten 20 ya da 30 yıl öncesinde bu tür elbiseler köylülerin alabilecekleri fiyata bulunamazdı. Günümüzdeki köylerde, en azından Batı Avrupa köylerinde, gençler arasında resmi koyu renk giysiler ender görülür oldu. Ancak bu yüzyılın büyük bir kısmında çoğu köylü -ve çoğu işçi- kutlamalarda, Pazar günlerinde ve ziyafellerde üç parçalı koyu renk takım elbise giyerdi. 55

O ANA ADANMIŞ Benim oturduğum köyde, yaşıtlarım ve benden yaşlı olanlar cenazelerde hala bu elbiseleri giyiyorlar. Kuşkusuz modaya göre bazı değişiklikler oldu. Paçaların ve klapaların genişliği, ceketlerin boyu daima değişir. Yine de takım elbisenin fiziksel niteliği ve verdiği mesaj değişmez. 56