Views
3 months ago

01. John Berger - O Ana Adanmış

TAKIM ELBİSE VE

TAKIM ELBİSE VE FOTOÔRAF Önce fiziksel niteliğini göz önüne alalım. Daha kesin bir deyişle, köylüler tarafından giyildiği zamanki fiziksel niteliğini. Genellemeyi daha ikna edici kılabilmek için de köy orkestrasını gösteren ikinci bir fotoğrafa bakalım . Sander bu grup fotoğrafını l913'te çekti; ne var ki bu, pekala diğer fotoğrafta ellerinde bastonlarıyla yola düşmüş üçlünün gitmekte olduğu dansta çalacak orkestra da olabilirdi. Şimdi de bir deney yapın. Orkestradakilerin yüzlerini bir kağıtla kapatın ve yalnızca giysili bedenlerine bakın. Hayal gücünüzü ne kadar zorlarsanız zorlayın bu bedenlerin orta ya da yönetici sınıftan kişilere ait olduğuna inanmanız imkansızdır. Köylülere, olsa olsa da işçilere ait olabilir bu bedenler; ama bunun dışında bir olasılık yoktur. Eller de ipucu vermez -dokunabilseniz verirdi belki. Öyleyse, ait oldukları sınıf neden bu denli açık? Bu, modadan ya da elbiselerinin yapıldığı kumaşın kalitesinden 57

O ANA ADA.l\TMIŞ mi geliyor? Bu tür ayrıntılar gerçek hayatta ipucu verebilir. Küçük bir siyah beyaz fotoğrafta bunlar pek de açık görülmez. Ancak, bu hareketsiz fotoğrafta takım elbiselerin, bunları giyenlerin toplumsal sınıfım saklamak bir yana, altını çizip vurgulamasındaki temel neden, belki de hayattakinden daha canlı biçimde ortaya çıkıyor. Üstlerindeki takım elbiseler şekillerini bozuyor. Bu elbiselerin içinde bedensel özürleri varmış gibi görünüyorlar. Giysilerde geçmişte kalmış bir stil, modaya tekrar sokulana kadar genellikle garip görünür. Gerçekten de modanın iktisadi mantığı eski moda şeylerin garip görünmesini sağlamakta yatar. Ancak burada asıl olarak bu tür bir gariplikle karşı karşıya değiliz; burada giysiler, içlerindeki bedenlerden daha az garip, daha az "kusurlu" görünüyor. Müzisyenler dengesi bozuk, çarpık bacaklı, fıçı göğüslü, düşük kıçlı, eğik ya da kambur izlenimi veriyorlar. Sağdaki kemancı neredeyse cüce gibi görünüyor. Bu kusurların hiçbiri aşırı değil. Acıma uyandırmıyor. Ne eksik ne fazla; tamı tamına bedenin saygınlığını sarsmaya yetecek ölçüde. Kaba, hantal, hayvan gibi görünen bedenlere bakmaktayız. Başka türlüsü de olamaz. Şimdi deneyi tersten yapın. Orkestra üyelerinin bedenlerini kapatın ve yalnızca yüzlerine bakın. Köylü yüzleridir bunlar. Kimse onların bir grup avukat ya da yönetici olduğunu düşünemez. Müzik yapmayı seven ve bunu kendilerine belli bir saygı duyarak yapan beş köylüdür onlar. Yüzlere bakarken bedenlerin neye benzediğini hayalimizde canlandırabiliriz. Ve şu anda hayal ettiğimiz, az önce gördüğümüzden tümüyle farklıdır. Hayalimizde onları, ana babalarının zihninde yer edecekleri gibi görürüz. Sahip oldukları normal saygınlığı teslim ederiz . Bu noktayı daha açık bir hale getirmek için şimdi de terzi elinden çıkmış giysilerin, giyenlerin bedensel kimliğini, dolayısıyla doğal otoritelerini bozmak yerine, koruduğu bir imgeyi inceleyelim. Kasıtlı olarak, eski moda görünüşlü ve kolaylıkla parodiye dönüşebilecek bir Sander fotoğrafı seçtim: 193l'de çekilmiş dört protestan misyonerin fotoğrafını. Fotoğraftaki bütün şırtıcılığa karşın, yüzleri kapama deneyini 58

Studija o restrukturiranju i finansiranju – Srbija 2012. - Roland Berger
ÂŞIK VEYSEL
Gazi Üniversitesi