Views
2 weeks ago

OCUK GELİŞİMİ

122 ANNE BABALAR

122 ANNE BABALAR ÇOCUĞUNUZLA YETİŞİN Çocuğun kişiliği aile ortamlarında oluşur. Burada en büyük rol ise, anne ve babaya aittir. Araştırmalar; çocuklarda kişilik gelişiminde annenin, karakter oluşumunda ise babanın etkili olduğu ortaya çıkmıştır. Çocuklarda kişilik gelişimi Çocuk öncelikle ailede yetişir. Aileyi taklit ederek, modelleyerek öğrenmeye başlar. Çocuğun kişilik, karakter ve ahlâkî gelişiminde en büyük ve etkili rol model, anne ve baba, ebeveyn, çevre veya kardeşlerdir. Aile içinde yapılan hareketler, tavırlar, konuşmalar ve yakıştırmalar çocuk üzerinde olumlu veya olumsuz etkiler ve kalıcı izler bırakır. Aile içindeki bireylerin birbirleri ile olan iletişim biçimleri, olaylara, kişilere, fikir ve düşüncelere karşı tavırları, hareket ve tepkileri, paylaşıma açık olmaları veya kapalı olmaları, zamanla çocuk üzerinde, olumlu veya olumsuz etkiler meydana getirir. Bu da onların, ahlak, kişilik ve ruhsal gelişimlerini şekillendirir. Çocuklar ailede gördükleri ve duydukları ile hayata hazırlanır, onları taklit etmeye başlar. Öncelikle söylediklerimizi değil yaptıklarımızı taklit eden çocuklar, zamanla söylenilenlerin de kendisinde olduğuna inanır ve öyle yaşamaya çalışırlar. Bu yüzden, her türlü iletişim şeklimize, hal, hareket, tavır ve davranışlarımıza alabildiğine dikkat etmemiz gerekir. En büyük rol model çocuğun yakın çevresidir. Son yıllarda, sanal ortamların hayatımıza girmesi, çocukların rol model anlayışını ve modellediği insan profilini tamamen değiştirmiştir. Bu konuda, tüm yetişkin bireylerin alabildiğince hassas ve dikkatli davranmaları gerekir. Öğrencilerimizde gördüğümüz ve değiştirmesini istediğimiz bir davranış karşısında, en çok aldığımız cevaplar; babam da/ annem de öyle yapıyor. Bizim aile bunları hiç önemsemez. Bizde bunun bir önemi yoktur. Abim/ablam da yaptı babam güldü geçti, şimdi ben de yapıyorum babam gülüyor. Babam karış-

ÇOCUĞUN RU VE KARAKTER GELİŞİMİNDE ANNE BABA 123 mıyor ki hocam ona ne? Bu türden konuşmalar çocuğun ileride kuracağı yaşam biçiminin temellerini oluşturur. Etiketlemek kişiliğe yansır Gelişim ve dolayısı ile kişilik oluşumu sürecinde çocuğa en çok zarar veren hususlardan birisi ise etiketlemelerdir. Tembel, şımarık, aptal, kafası basmaz, korkak, hiperaktif, topal, kör, dört göz, kambur, çilli… hata buraya yazamayacağımız türden tanımlamalar, yaftalar, etiketler çocukların tüm hayatını şekillendirir. Aşağılama, kınama, dışlama içeren her türlü etiket çocukların üzerine yapışıp kalır ve çoğu zaman da bir ömür boyu bu tanımlamalarla anılırlar. Ders çalışma alışkanlığını bir türlü edinemeyen çocuğa “sen tembelsin, tembel” denir ve etiketlenir. Çocuğun düşük not almasının sebepleri araştırılmadan, onu dinlemeden, söz hakkı vermeden, sebepler araştırılmadan, çözümler üretilmeden, olumlu alışkanlıkları kazanmaları yönünde çalışma yapılmadan, çocuk etiketlenir. Bu şekilde büyüyen çocuk ise bu etiketleri içselleştirerek kimlikleri haline getirir. Aile bireylerinin, arkadaşlarının veya çevrenin bilinçsizce yapıştırdığı her etiketin çocuğun şimdiki ve gelecekteki hayatının her alanına yansır. Çoğu zaman yapıştırılan bu etiketlerle anılan ve zamanla bütünleşen çocukların diğer alanlardaki olumlu davranışlarının ya da özelliklerinin gelişmesi de bilmeden engellemiş olur. Dolayısı ile ileriki yaşamlarında ilerlemeleri engellenmiş olur. Bu yüzden, evde, okulda, sokakta vd. ortamlarda kesinlikle etiketlemekten kaçınılmalıdır. Her yaptığı hareketi eleştirir, etiketle, yapması gerekenleri sürekli tekrar eder, hareketlerini belirli kalıplara sokmaya çalışırsak, çocuğun kişilik gelişimini olumsuz etkileriz. Bu nedenledir ki, kişilik gelişiminde ebeveynlerin iyi birer örnek teşkil etmeleri gerekmektedir.