Views
2 weeks ago

OCUK GELİŞİMİ

192 ANNE BABALAR

192 ANNE BABALAR ÇOCUĞUNUZLA YETİŞİN Çocuğa İyi Örnek / Model Olunmalıdır Çocuğun ahlâk ve karakter eğitiminde en temel ve de en etkili olanı iyi bir örnek ve model olmaktır. Yaşayarak, örnek olarak, rol model olarak eğitme, bizzat iyi davranış örnekleri sunmak kadar etkili ve kalıcı bir yöntem yoktur. Çünkü çocukta öğrenmenin ilk ve basit şekli, çevresinde gördüğü davranışları taklittir. Bu nedenle çocuğun çevresinde bol miktarda iyi davranış örnekleri meydana getirmeye dikkat edilmelidir. Çocuk her yerde ve ortamda güzel davranışlar görmelidir. Anne baba bir söze, bir harekete gülerse çocuklar da birlikte güler, hatta kahkaha atarlar. Çocuklar benzer durumla karşılaşırlarsa aynı şekilde gülebilirler. Ayaklarını içe veya dışa basarak ve başı dik yürüyen bir babanın çocuğunun, babası gibi yürümesi; ellerini ceplerine koyarak konuşan bir babanın çocuğunun da öyle hareket etmesi mümkündür. Çocuklar, bir çok sosyal davranışı (nerede, ne zaman, ne yapılıp yapılmayacağını) başkalarını gözleyerek öğrenirler. Aile içindeki olumsuz örneklerin çocuğa yansıması doğaldır. 214 hükümlü genç üzerinde yapılan “Suçlu Çocuklarda Zeka, Kişilik ve Yakın Çevre Özellikleri” konulu araştırma bulgularına göre, suçlu gençlerin ailelerinde, birinci dereceden akrabaları arasında %54 oranında hüküm giymiş suçluya rastlanmıştır. Ahlâkî Davranışlar Hakkında Açıklamalarda Bulunulmalı Ahlâkî davranışların kazandırılmasında öncelikle, kişinin yaptığı veya yapacağı davranışın, doğru-yanlış, iyi-kötü, güzel-çirkin, olduğu hakkında bilgisinin olması gerekir. Bu nedenle, çocuğa, niçin iyi davranışı yapması gerektiği, yanlış davranışını neden değiştirmesi gerektiği açıklanmalıdır. Çocuk başlangıçta doğuştan getirdiği beceriler, içgüdü ve irsi özellikler dışında hiçbir şey bilmediğine göre, davranışları doğal olarak, büyüklerinden, çevresindeki kişilerden öğrenecektir. Bir çocuk büyüklerinden iki şekilde öğrenir, ya onları taklit

ÇOCUĞUN RU VE KARAKTER GELİŞİMİNDE ANNE BABA 193 eder ya da büyükler ona ne yapması gerektiğini doğrudan doğruya öğretirler. Ahlâk eğitiminde doğruları öğretmenin bir yöntemi de telkin etmedir. Telkin, bir düşünceyi aşılama, kabul ettirme demektir. Buna bir anlamda öğüt verme de denilebilir. Telkinde, muhatabın söylenilenleri duygusal olarak alma, kabul etme ve tasdik etmeye hazır oluş hâlinden yararlanma söz konusudur. Bu nedenle telkin yapan kişinin bilinçli ve alanında uzman olması gerekir. Ahlâkî Davranış ve Değerlerin Kazandırılması Çocuklar, yaşları ilerleyerek, akılları erdikçe, yaptıkları işler, tasarladıkları plânlar ve verdikleri kararlar üzerinde de düşünmeye başlarlar. Sorularının şekli değişir. Niçin böyle yapıyoruz? Böyle yapmamızın değeri nedir? Böyle yapmamızla yapmamamız arasındaki fark nereden gelmektedir? Çocuğun, hayat, çevresi, yaptıkları, yapamadıkları, değerleri hakkında soru sorması olumsuzluk olarak değerlendirilerek tepki verilmemelidir. Çocuk gelişim ve geçiş dönemlerinde böyle sorular sormazsa, değişim ve gelişiminin yanında duygularının yüceltmesi hiçbir zaman mümkün olmayabilir. Bize düşen görev; onları doğru soru sormaya ve düşünmeye yönlendirerek doğru cevapları bulmalarını sağlamak olacaktır. Çocukların en meraklı olduğu ve çokça soru sorduğu özellikle okul öncesi dönemde aileler genelde “aman çocuktur” düşüncesiyle baştan savma cevaplar verebilmektedir zaman zaman. Ancak bu çok yanlış bir harekettir. Çünkü yanlış öğrenilen bir bilgiyi düzeltmek, yeni bir bilgiyi öğretmekten zordur. Özellikle anne babaların yanlış bilgi vermesi çocuğun onlara karşı güvenini sarsabilmekte ve değerini düşürebilmektedir. Çocuğunuz, yanıtını bilmediğiniz bir soru sorduğunda; “İlginç bir konuya değindin. Bu konu hakkında açıkçası benim de yeterli bilgim yok. Ancak müsait bir zamanda birlikte araştırabiliriz” demek baştan savma cevap vermekten daha sağlıklı