Views
9 months ago

OCUK GELİŞİMİ

226 ANNE BABALAR

226 ANNE BABALAR ÇOCUĞUNUZLA YETİŞİN lı olacaktır. Böylece yabancılara ve dış tehlikelere karşı sağlıklı iletişim yoluyla önlemiş ve korumuş olursunuz. Unutulmamalı ki; çocuklar ailesiyle bir bütündür, aile çocukla güzeldir. Çocuğun en güvenli sığınağı, ailesidir. Ailesiyle duygularını paylaşamayan çocuklar sığınma, sahiplenilme duygusunu dışarıda aramaya yönelecektir. Bu durumda da istenmeyen sonuçların ortaya çıkmasına davetiye çıkaracaktır. Çocuğa duygularının kontrol etmesi öğretilebilir mi? Çocuğun kişilik gelişiminde önemli olan bir hususlardan birisi de; duygu ve davranışları için bir kontrol sistemi oluşturmaktır. Yeni doğmuş bir bebek, ağlamak istediği zaman ağlar, çığlık atmak istediğinde atar. Gülmek istediğinde ise güler. Duygularını ve hareketlerini içten geldiğince kullanır, Örneğin, ayağına takılan oyuncağa çocuğun tepkisi genellikle onu tekmelemek şeklindedir. Arkadaşlarıyla anlaşamadığında ilk tepkisi, yumruk atmak olur. Ancak üç ile altı yaşları arasındaki dönemde çocuk duygu ve davranışlarını belli bir oranda kontrol altına almaya başlar. Çocuk öfkesini içine atmamayı, onu dışa vurmayı öğrenmelidir. Fakat bu sırada vurup kırmak, yakmak, yıkmak gibi aşırı davranışlardan uzak durabilmeyi de öğrenmelidir. Bu tutum büyükler için bile kolay değildir. Öfkesini hem belli etmek, hem aşırı davranıştan kaçınmak gerçekten zordur. Ahlâkî normlar, alışkanlıklar hemen öyle birden oluşmaz, uzun bir süreç gerektirir. Ahlâkî anlayış, tavır ve davranışlar insan duygularının bir düzene konulması ile oluşmaktadır. Öfkesini, sevgisini, açlığını, hırsını, doğruya, iyiye, güzele, kutsala yönlendirebilen insan, güzel ahlak sahibi insandır. Duygularını kontrol etmeyi genç yaşta öğrenen kişilerin ileriki yaşamlarında daha huzurlu olacakları da bir gerçektir. Duygu: Bir olay, kimse ya da nesnenin, insanın iç dünyasında oluşturduğu, uyandırdığı yankı, etki, tepki demektir. Duygu kontrolü ise, (özellikle olumsuz duyguların kontrolü) kişinin fevri davranışlarını engelleyen ve başarısının üzerinde belirleyi-

ci olan bir beceridir. ÇOCUĞUN RU VE KARAKTER GELİŞİMİNDE ANNE BABA 227 Çocuklara duygularını nasıl kontrol edebileceklerini öğretmeye çalışmadan önce, onların o duyguyu nasıl hissettikleri ve niçin bu duyguları hissettiklerinin öğrenilmesi gerekir. Bunu öğrenmek o kadar kolay değildir. Çocuğun içinde bulunduğu ortamlar, baskı veya şiddet görmesinden, kıskanılması veya kıskandırmaya yönlendirilmesi hepsi önemli bir yer tutar. Çevre, aile, aile bireyleriyle veya arkadaşlarıyla iletişim biçimi, sevgiyi yeterince alması veya alamaması, elektronik cihazlar başında kalma süreleri, izlediği her türlü görüntüler ve dinlediği müzik çeşidine kadar her türlü durumların hepsi çocuğun duygu kontrol ve ahlaki normlarının oluşmasında etkili olur. Duygularını ifade edemeyen ya da ifade edildiğinde göz ardı edilen çocuklar duygularını bilinçaltlarına atarak içlerine kapanırlar ya da problem davranışlar sergileyerek kendilerini korumayı öğrenirler. Çocuklarımıza duygu farkındalığı ve duygu kontrolü konularında nasıl yardımcı olabiliriz Öncelikle; her çocuğun, her yetişkin gibi, her duyguyu hissettiğini, hatta duygu konusunda yetişkinlerden daha hassas olduklarını bilmek gerekir. Onunla yaşına göre konuşun. Yaşına uygun ve anlayacağı iletişim kanallarını kullanın Çocuğun duygularını sizinle paylaşmasına müsaade edin. Onları dinlerken sen değerlisin duygusunu çocuğa hissettirin. Çocuk kendini ifade etmekte zorlanıyor ve duygularını tam olarak dile getiremiyorsa; onunla kelime oyunları oynanabilir. Sırasıyla karşılıklı konuşma oyunları/çalışmaları yapılabilir Çocuğun sözel ifade becerisi kazanmasının yanında, yazarak veya çizimlerle kendini ifade etmesi öğretilmesi son derece faydalı olacaktır. Kendini sözel ifade etmekte zorlandığında, alternatif iletişim yöntemlerini de aktif olarak kullanacaktır. Çocuk eğitiminde asla unutulmaması gereken en önemli husus: örnek olmaktır. Onun gelişiminde uygun rol model ola-