Views
4 months ago

hamza

TARİH

TARİH Taş-kağıt-makas oyunu kökeni Çin’e dayanmaktadır. Oyundan ilk olarak Ming hanedanlığından kalma bir kitabında bahsedilmekte ve oyunun Han hanedanlığından beri bilindiği söylenmektedir. 17. yüzyılda oyun çok popüler hale geleceği Japonya ya ulaşmıştır. Zamanla Japon versiyonu biraz değişime uğramıştır. Oyun 19. yüzyılda Japonya’dan batıya taşınmıştır. Batı kültürü Japon versiyonunu İngilizce de tam karşılığı olan kelimeler kullanılarak üç farklı el hareketinden yola çıkarak isimlendirmiştir. 1927 yılında oyun İngiltere ve Fransa da çoktan popüler bir hale gelmişti. Aynı yıl içerisinde Fransa da bir çocuk dergisi oyunun detaylarını “jeu japonais”(“Japon oyunu”) oyununu temel alarak açıklamıştır. Oyunun Fransızcada ki adı “Chi-foumi” Eski Japonca kelimeleri olan “bir,iki,üç”(“hi, fu, m,”)den gelmektedir. 1932 yılında oyun The New York Times gazetesinde yer alan bir makalede tanıtılmıştır ve 1933 yılında Compton’s Pictured ansiklopedisinde oyuna yer verilmiştir. BENZERLERİ Oyunun ismi oynandığı bölgeden bölgeye değişmektedir: Fransa da papier-caillouciseaux, chifoumi veya shifumi, Fransa ve Belçika dapierre-papier-ciseaux- Baguette Magique veya pierre-papier- ciseaux-puits, Québec ve New Brunswick de roche-papier-ciseaux, İsviçre de feuille-caillou-ciseaux veya papier-marteauciseaux, Almanya da Schnick-Schnack-Schnuck. Oyunun farklı bir versiyonunu yapmanın en kolay yolu yeni bir sembol eklemektir. En kolay eklenebilecek sembol kuyudur. Tabi ki bunun sonuçları da oldukça ilginç olacaktır. Nash denkliği kullanılarak ortaya atılan bir oyun teorisinde, taş sembolünü hiç kullanmadan geriye kalan üç sembol ile bir strateji oluşturulmuştur. Genel olarak oyunda kullanılan sembol sayısı aynı olsa da 96

semboller arasında güç dengesizliği vardır: bazı semboller diğerlerine göre daha güçlüdür. Bu sebepten dolayı oyuna bomba adı verilen 5. bir sembole eklenmiştir. Oyunun 5 element kullanılarak yapılan en popler versiyonunda “The Big Bang Theory” isimli filmde sunulan ve taş, kağıt, makas, kertenkele ve Spock (hayali bir birey) bulunmaktadır: Makas kağıdı kese Kağıt taşı sarmalar Kaya kertenkeleyi ezer Kertenkele Spocku zehirler Spock makası kırar Makas kertenkelenin başını keser Kertenkele kağıdı yer Kağıt Spock’u reddeder Spock taşı buharlaştırır Taş makası kırar İLGİNÇ DURUMLAR 2005 yılında Japon televizyon malzemeleri üreten Maspro Denkoh firmasının CEO’su Takashi Hashiyama, şirketin sanat koleksiyonunu satmaya karar verdi. Bunu yapmak içinde en büyük iki açık arttırma binası olan Christie’s İnternational ve Sotheby’s Holding ile iletişime geçti. Her iki firmada Takashi Hashiyama’ya çok benzer teklifler verdiği için koleksiyonu iki parçaya bölmek istemeyen Takashi karar veremedi. Daha sonra iki firmaya da bu soruna bir çözüm bulmalarını söyledi fakat bir çözüm bulunamadı. En sonunda Takashi firmalardan taş-kağıt-makas oynamalarını istedi. Kararını şu kelimelerle açıkladı “bu durumun çok garip görünüyor olmalı fakat inanıyorum ki eşit seviyeler ve oldukça güzel olan iki şey arsında bir seçim yapmanın en iyi yolu bu”. Her iki firmaya da hareketlerini belirlemek için bir hafta verildi. Christie’s için hamleyi yapacak kişi Christie’s İmpressionist firmasının uluslararası yöneticisinin 11 yaşında ki ikiz kızları ve Modern Art Departmanından “makas” yapılmasın çünkü “Herkes taş seçmeni bekliyor” diyerek açıklamada bulunan Nicholas Maclean. Sotheby’s Holdingin ise herhangi bir strateji olmaksızın “kağıt” seçtiği söylenmektedir. Sonuç olarak Christie’s hem oyunu hem de milyonlarca dolar komisyonu kazandı. 97

Rada Vidović i Hamza Alić najbolji - Superinfo