Views
4 months ago

Morze 4/2018 promo

Wyposażenie i

Wyposażenie i uzbrojenie Jacek Ochman PKST Leningrad 641 czyli bojowe wykorzystanie uzbrojenia torpedowego okrętów projektu 641 Okręt podwodny projektu 641 (ozn. NATO: Foxtrot) skonstruowano w Centralnym Biurze Konstrukcyjnym Nr 18 w Leningradzie jako następcę jednostek proj. 611 (Zulu). Stępkę prototypowego B-94, położono w leningradzkiej stoczni Nr 196 „Sudomech” 3 października 1957 r. Zaawansowany w 64% okręt wodowano 28 grudnia tego samego roku. Zakończyła ona próby morskie 15 grudnia 1958 r. i już 10 dni później weszła do linii. Foxtroty uzbrojono w 6 dziobowych wyrzutni torped (WT) kal. 533 mm 1 z zapasem kolejnych 12 torped 2 i 4 rufowe kal. 533 mm – bez torped zapasowych. Łącznie zatem okręt mógł przenosić 22 torpedy, które mogły być strzelane z głębokości do 80 m. W ich miejsce mógł zabierać do 32 min dennych typów MDT, RM-2 lub PM-2 3 . Okręty proj. 641, przejęte przez Polskę, wyposażono w system (wg ówczesnej terminologii – przyrządy) kierowania strzelaniem torpedowym (PKST) Leningrad-641 4 . W jego skład wchodziły następujące elementy i urządzenia: III przedział (centrala) 1Ł (TAS-Ł-4), przyrząd centralny – torpedowy automat strzału 1 108Ł - stacja zasilania, 10Ł - przełącznik punktów obserwacji, 80Ł - przyrząd dowódczy, 105Ł-1 - stacja wzmacniaczy, 6-151 - skrzynka rozdzielcza, AT - autotransformator 127-110 V/50 Hz, 107Ł - transformator obniżenia napięcia, 63Ł-6-0 - przyrząd dowódcy zdalnego odpalania wyrzutni dziobowych (CTSO2), 63Ł-4-0 - przyrząd dowódcy zdalnego odpalania wyrzutni rufowych (CTSO) Kiosk 12Ł - generator kąta kursowego okrętu podwodnego, 54Ł - generator odległości, 2-152 - skrzynka rozdzielcza I przedział (dziobowy torpedowy) 2Ł-1 - przyrząd wprowadzania elementów salwy torpedowej, 23Ł - przyrząd wprowadzania kąta rozejścia torped, 105Ł-3 - stacja wzmacniaczy, 40Ł-1 - wzmacniacze elektromaszynowe (2 szt.), 62Ł-1 - przyrząd wykonawczy salwy, 63Ł- 6 - programator salwy, 5-155 - skrzynka rozdzielcza, 64 - buczek sygnalizacyjny VII przedział (rufowy torpedowy) 2Ł - przyrząd wprowadzania elementów salwy torpedowej, 23Ł - przyrząd wprowadzania kąta rozejścia torped, 40Ł-1/40Ł-2 - wzmacniacze elektromaszynowe, 62Ł-2 - przyrząd wykonawczy salwy, 63Ł-4 - programator salwy, 5-154 - skrzynka rozdzielcza, 54 - buczek sygnalizacyjny Poszczególne elementy systemu zasilane były prądem zmiennym 110 V/50 Hz, zmiennym 110 V/427-500 Hz i stałym 110 V. Przeznaczeniem systemu było: • określanie elementów ruchu celu (ERC) i bieżącej odległości od niego wg pomiarów zmian kąta kursowego, namiaru i odległość; • korekcja ERC i odległości do celu; • określanie elementów salwy torpedowej; • przekazywanie i wprowadzanie elementów salwy torpedowej do torped; • określanie pozycji salwy oraz wzajemnego położenia OP i celu. Przyrząd centralny PKST-1Ł (TAS-Ł-4) mógł współpracować z: pasywną stacją ORP Wilk w Porcie Wojennym na Oksywiu, jesień 1999 r. Widoczne osłony anten stacji hydroakustycznych MG-10 Kola (w dziobie), a wyżej MG-15 Swijaga oraz MG-13M Swiet-M. 1 Faktycznie 570 mm, jednak same torpedy (rzeczywistego kal. 533,4 mm) nie były w nich spasowane „na wcisk”. Różnicę wypełniał tzw. luz pierścieniowy. 2 Część jednostek dostosowano do strzelania torped telekierowanych (dziobowe wyrzutnie nr 3 i 4). 3 W niektórych publikacjach podaje się liczbę 44 min, jednak część stelaży dziobowego przedziału torpedowego nie była dostosowana do ich składowania. Ponadto, zakładano konieczność zachowania minimalnej wymaganej ilości torped ZOP do celów samoobrony (2 salwy po 2 torpedy), co realnie ograniczało liczbę przenoszonych min do 24. 4 Pribory Uprawlenija Torpiednoj Strielboj. System był przetestowany i wdrożony do służby na wspomnianym B-94 w latach 1958-1959. 22 kwiecień 2018 MORZE

II wojna światowa Pierwszy krążownik waszyngtoński US Navy – USS Pensacola na zdjęciu z początku lat 30. Fot. NHHC Grzegorz Nowak Blaszanki czyli pierwsze krążowniki waszyngtońskie US Navy Pierwsze dwa krążowniki waszyngtońskie US Navy, nie bez ironii zwane „blaszankami” albo „skorupkami jajek uzbrojonymi w młoty” z powodu nikłego opancerzenia, a jednocześnie silnego uzbrojenia, wbrew oczekiwaniom spisały się znakomicie w czasie swojej służby. W okresie wojny na Pacyfiku w latach 1941-1945 brały intensywny udział w zmaganiach amerykańskiej floty z okrętami japońskimi, wychodząc z nich często z poważnymi uszkodzeniami, a mimo tego przetrwały konflikt i zakończyły swój morski żywot dopiero od amerykańskiej broni nuklearnej oraz lotnictwa i artylerii. Były jedynymi amerykańskimi okrętami swojej klasy uzbrojonymi w aż 10 armat kal. 203 mm, a dzięki wysokiej prędkości znakomicie spełniały rolę osłony szybkich lotniskowców US Navy, od pierwszych po ostatnie dni wojny na Pacyfiku. Narodziny projektu okrętów typu Pensacola Rada Główna US Navy 1 , której zadaniem było ustalanie charakterystyk nowych okrętów, dostrzegła duży potencjał w możliwości budowania jednostek artyleryjskich z armatami kal. 203 mm o wyporności standardowej 10 000 t. Zahamowanie realizacji potężnych planów budowy pancerników (6 typu South Dakota) oraz krążowników liniowych (6 typu Lexington) sprawiło, że wyżsi oficerowie amerykańskiej floty zaczęli po- strzegać nowe okręty artyleryjskie jako coś w rodzaju zastępstwa dla pancerników, tańszego w budowie, i o większym zakresie zadań do wykonania. Wstępne szacunki pozwalały określić, iż będą one osiągały prędkość co najmniej 30 w., a więc znacznie więcej niż ostatnie pancerniki typu Colorado, co w połączeniu z odpowiednią liczbą armat kal. 203 mm mogło zaowocować naprawdę groźnymi okrętami wojennymi. Musiały one być tak szybkie, aby były w stanie umknąć w boju silniejszym, ale powolnym pancernikom. Musiały być także szybsze od krążowników liniowych, a zatem wizja przyszłego krążownika waszyngtońskiego zaczynała się krystalizować. Nie zwlekając, Rada Główna zwróciła się do Kongresu o zgodę na budowę aż 8 takich okrętów w roku budżetowym 1924. Propozycja nie została zaakceptowana, jednakże niezrażona Rada wystąpiła z kolejnym wnioskiem budowy aż 12 okrętów nowej podklasy na rok budżetowy 1925. I tym razem nie uzyskano zgody. Następny wniosek Rady dotyczył budowy aż 16 okrętów w dwóch seriach po 8 jednostek. W związku z docierającymi informacjami o budowie takich okrętów w Wielkiej Brytanii i Japonii, Kongres 18 grudnia 1924 r. zatwierdził pierwszych 8 krążowników waszyngtońskich, przy czym przyznał fundusze na budowę jedynie dwóch z nich. Środki na budowę pozostałych sześciu okrętów miały zostać przydzielone w latach budżetowych 1926 i 1927. Przyznanie środków finansowych to część sukcesu, ale zaprojektowanie dobrych okrętów w ramach ściśle określonych limitów to inna sprawa, która stała się poważnym wyzwaniem dla inżynierów zatrudnionych w biurach projektowych US Navy. Umiejętne zrównoważenie wszystkich wymaganych parametrów w obrębie nieprzekraczalnej granicy 10 000 t wyporności standardowej bardzo ograniczało zakres pola manewru. Nikt wcześniej nie projektował okrętów według tak rygorystycznie narzuconych limitów, inni sygnatariusze traktatu waszyngtońskiego mieli zresztą podobne problemy, choć Brytyjczycy mieli już pewne doświadczenie przy Pensacola chwilę po zwodowaniu 25 kwietnia 1929 r. Fot. zbiory Grzegorza Nowaka 1 Rada Główna US Navy (General Board) była organem decyzyjnym, zrzeszającym najwyższych rangą oficerów organu doradczego przy Szefie Operacji Morskich (Chief of Naval Operations – CNO), głównodowodzącym flotą USA. MORZE kwiecień 2018 39

WITH_4_2018
Morze 3/2018 promo