Views
1 week ago

Ochrona Przeciwprzepięciowa i Odgromowa 04/2018

O C H R O N A P R Z E C

O C H R O N A P R Z E C I W P R Z E P I Ę C I O W A I O D G R O M O W A Tabela 6. Odległości między przewodami odprowadzającymi w zależności od poziomu ochrony odgromowej Odległości między przewodami Poziom ochrony odgromowej odprowadzającymi sy LPS, to: parametry pioruna, promień toczącej się kuli, wymiary siatki zwodów lub kąt ochrony, odległość mię dzy przewodami odprowadzającymi i uziemieniem otokowym, minimalna długość. Pa ra metry niezależne od klasy LPS obejmują materiały i wymiary elementów LPS. Strefy ochronne zwodów W większości przypadków obiekty budowlane są chronione zwodami nieizolowanymi. Zwody nieizolowane powinny być instalowane w narożnikach budynku, w miejscach wystających ponad fasadę obiektu oraz w pobliżu wszelkich urządzeń i elementów umieszczonych na dachach, zgodnie z jedną lub większą liczbą następujących metod (metod ochrony), określających pozycję zwodów na chronionym obiekcie (strefy I II III IV 10 m 10 m 15 m 20 m ochronne): • toczącej się kuli, • kątów ochrony, • wymiarów oczek siatki zwodów. Metoda toczącej się kuli jest odpowiednia we wszystkich przypadkach. Metoda kątów ochrony jest odpowiednia przy ochronie pojedynczych budynków, zbiorników lub innych urządzeń wolnostojących oraz elementów lub urządzeń na dachach obiektów budowlanych, zaś metoda wymiarów siatki zwodów jest właściwa przy ochronie płaskich powierzchni, np. płaskich dachów. Przy wyznaczaniu wysokości zwodów pionowych i strefy chronionej metodą promienia toczącej się kuli, określa się długość promienia w zależności od przyjętego poziomu ochrony odgromowej obiektu (tabela 5). Metodę tę można stosować do Przestrzeń chroniona w stożku utworzonym przez pojedynczy punkt, np. wierzchołek A zwodu pionowego, zgodnie z metodą projektowania zwodów za pomocą kąta ochrony: α – kąt ochrony zależy od poziomu ochrony odgromowej, 1 – przestrzeń chroniona, 2 – płaszczyzna odniesienia, H – wysokość zwodu, A – wierzchołek zwodu, B – C – podstawa przestrzeni chronionej wyznaczania wysokości zwodów pionowych pojedynczych, zespołów zwodów, zwodów na dachach budynków chronią - cych nadbudówki lub urzą dze - nia techniczne zainstalowane na dachu, stref ochronnych budynków z instalacją odgromową itp. Przy wyznaczaniu wysokości zwodów pionowych np. do och rony urządzeń i nadbudówek na dachach budynków, kąty ochrony ustala się z krzywych podanych w normie, w zależności od poziomu och - rony odgromowej obiektu. Przy powszechnie stosowanych zwodach pionowych o wysokości do 3 m kąty ochrony podane są w tabeli 4. Przy układaniu siatki zwodów poziomych niskich na dachach płaskich wymiary boków ok siatki zależą od poziomu ochrony obiektu (tabela 5). Tabela 7. Współczynnik k i uzależniony od poziomu ochrony Poziom ochrony Współczynnik k i I 0,08 II 0,06 III i IV 0,04 Tabela 8. Współczynnik k c zależny od prądu piorunowego płynącego w instalacji odgromowej Liczba przewodów odprowadzających n Współczynnik k c , wartości przybliżone 1 1 2 1 – 05 4 lub więcej 1 – 1/n Tabela 9. Współczynnik k m zależny od materiału izolacji elektrycznej Materiał Współczynnik k m powietrze 1 beton, cegła 0,5 Izolowany przewód odgromowy isCon firmy OBO Bettermann 32 kwiecień 2018

O C H R O N A P R Z E C I W P R Z E P I Ę C I O W A I O D G R O M O W A Elementy składowe zewnętrznego urządzenia piorunochronnego: 1 – przewód odgromowy, np. przewód okragły Fe/Zn, Cu, Al Ø8, 2 – uchwyty gąsiorowe, np. uchwyt gąsiorowy rozsuwany AN-15E, AN-151B, AN-14C, AN-15G, 3 – iglice kominowe, np. seria AN-90, 4 – złącza: przelotowe, krzyżowe, kontrolne, np. AN-01, AN-02A, AN-03, AN-04, AN-07, AN-07C, 5 – uchwyty: gąsiorowe, np. 14K, AN-15, AN-14 lub dachówkowe, np. AN-27C, AN- 27E, AN-28 KL, 6 – uchwyty rynnowe, np. AN-06C, AN-06, 7 – uchwyty: ścienne, np. AN-40, AN-41, AN-42, rury odgromowe, np. AN-RO 20/14 AN-RO 40/36, 8 – skrzynki, np. AN-60A, AN-60B, AN-60C, złącza kontrolne AN-07B, AN-07A, 9 – uziom: pionowy prętowy / poziomy otokowy, np. AN-53, AN-54, bednarka 30 x 4 (fot. An-Kom) Przewody odprowadzające Liczba przewodów odprowadzających wynika z wielkości chronionego obiektu, ale w żadnym przypadku nie może być mniejsza od 2. Drogi prądu piorunowego powinny być jak najkrótsze, bez pętli. Odległości między przewodami odprowadzającymi zależą od poziomu ochrony, są podane w tabeli 6. Przewody odprowadzające powinny być instalowane w pobliżu narożników obiektu budowlanego. W celu uzyskania optymalnego rozpływu prądu piorunowego konieczne jest równomierne rozmieszczenie przewodów odprowadzających wzdłuż obwodu zewnętrznych ścian obiektu chronionego. Odstępy izolacyjne Jeżeli istnieje odpowiednio duża odległość między zwodami i przewodami odprowadzającymi, którymi płynie prąd piorunowy, a metalowymi elementami budynku, np. zbrojeniami, instalacjami metalowymi, urządzeniami, to powstawanie iskier jest praktycznie niemożliwe. Odległość ta stanowi odstęp izolacyjny „s” obliczany metodami podanymi w normie. W większości przypadków zwody pionowe wysokie chronią obiekty na powie - rzchni gruntu oraz różnorodne urządzenia i instalacje na dachach obiektów budowlanych, np. anteny, kominki wentylacyjne, kolektory fotowoltaiczne. Pojedyncze zwody, układy zwodów i elementy konstrukcyjne budynków wykorzystywane jako zwody naturalne powinny być odsunięte od chronionych urządzeń na odległość odstę pów izolacyjnych uniemożliwiających powstawanie przeskoków iskrowych. Przy - bliżone minimalne odstępy izolacyjne można określić za pomocą zależności: s ≥ k i x gdzie: L – długość mierzona wzdłuż przewodu odprowadzającego od punktu rozpatrywanego zbliżenia do punktu najbliższego połączenia wyrównawczego, ki – współczynnik uzależniony od poziomu ochrony LPS (tabela 7), k c – współczynnik zależny od prądu piorunowego płynącego w instalacji odgromowej (tabela 8) k m – współczynnik zależny od materiału izolacji elektrycznej (tabela 9). Uziemienia Rozróżnia się trzy sposoby wykonywania uziomów: • uziom pionowy – uziom, który z zasady montowany jest pionowo w gruncie, często na dużych głębokościach, jest to najprostsze rozwiązanie przy wykonywaniu instalacji odgromowych, • uziom otokowy – uziom poziomy układany w gruncie w odległości 1 m od fundamentu chronionego obiektu, na głębokości co najmniej 0,5 m, • uziom fundamentowy – umieszczany w nowo wykonywanym fundamencie betonowym obiektu budowlanego; jest on uznawany za uziom odgromowy, jeżeli z fundamentu wyprowadzone są metalowe końcówki do połączenia z przewodami odprowadzającymi. Rezystancja uziemienia uziomów powinna być możliwie jak najmniejsza, ale nie może być większa od 10 Ω. Uziemienia mogą być typu A lub typu B. Uziemienie typu A zawiera uziomy (elektrody) płaskie lub pionowe instalowane na zewnątrz obiektu chronionego, połączone z każdym przewodem odprowadzającym. Liczba uziomów nie może być mniejsza niż 2. Minimalna długość elektrod l 1 zależy od klasy LPS i od rezystywności gruntu. Klasy III i IV nie zależą od rezystywności gruntu. Mini mal - na długość każdej ziemnej elektrody (uziomu) nie może być mniejsza od długości bazowej: • l 1 – uziomów poziomych, • 0,5 l 1 – uziomów pionowych. Długość l 1 przy poziomym ułożeniu ustala się za pomocą krzywych podanych w normie. Minimalna długość określona z wykresu może być zignorowana pod warunkiem, że rezystancja uziemienia uziomu bę - dzie mniejsza od 10 Ω. Zmniej - szenie rezystancji uziemienia uziomu jest możliwe przy jego długości większej od 60 m. Instalacja odgromowa – zwody odsunięte (fot. An-Kom) 33