Views
1 month ago

هنر و سرمایه‌داری

به قلم: الن وودز ترجمه گروه تئاتر اگزیت - شیرین میرزانژاد

سالهللهھا

سالهللهھا بعد،‏ هنگامی که انقلابىببىی بزرگ لئون تروتسکی در تبعید اجباری در نروژ زندگی می کرد،‏ بر روی ‏بمنبممایشنامه های عالىللىی ایبسن تامل کرد.‏ او که از سوی حزب کارگر حا کم در نروژ ‏«دموکراتیک»‏ پذیرفته شده بود،‏ به زودی خود را در شرایطی بسیار بدتر از آبجنبجچه پیش تر در فرانسه داشت یافت.‏ با ‏مجممجحرومیت از ارتباط با دنیای ببریبررون،‏ ‏ممممممنوعیت از نوشبنتبنن و یا حبىتبىی اظهار نظر درباره ی مسائل خارجی در دورابىنبىی که استالبنیبنن مشغول برپابىیبىی ‏مجممجحا کمات مهیب مسکو بود،‏ عملاً‏ در حبس خانگی به سر می برد.‏ شیوه ی عمیق و صادقانه ی ‏بمنبممایشنامه نویس بزرگ نروژی قرن ١٩ در تقبیح صرتحیتحح ریا کاری ای که در کل شاخصه ی خرده بورژوازی اسکاندیناوی و به طور مشخص خرده بورژوازی ‏«پیشرو»‏ و ‏«لیبرببررال»‏ ‏(که امروز می توان گفت سوسیال دموکرات)‏ بود،‏ برای تروتسکی بسیار جالب بود.‏ در پس نقاب خندان لببریبررالبریبرزم،‏ ‏همھهممواره چهره ی کریه اربجتبججاع بورژوابىیبىی را می بینیم.‏ هر که جسارت داشته باشد که این نقاب را بدرد خود به خود به عنوان دسمشسممن مردم ‏مجممجحکوم می شود.‏ هبرنبرر سیاسی نویسنده ی آلمللممابىنبىی برتولت برشت در جابىیبىی اشاره می کند:«اینکه هبرنبرر ‏«غبریبررسیاسی»‏ شود،‏ تنها به این معناست که با ‏«گروه حا کمه»‏ ‏همھهممدست شود.»‏ البته این برای هبرنبرر ‏ممممممکن است که به کلی از اظهار نظر سیاسی پرهبریبرز کند،‏ خود را در بسبرتبرری از گل های خوشبو غرق کند،‏ چشمانش را به روی واقعیت زشت سرکوب و ‏بهببههره کشی که آن را احاطه کرده است ببندد.‏ اما هبرنبرری که به خود وفادار است،‏ بیش از ‏همھهممه،‏ هبرنبرر عالىللىی،‏ ‏بمنبممی تواند نسبت به سرنوشت نوع بشر ‏بىببىی تفاوت باشد.‏ این به این معنا نیست که هبرنبرر باید تا حد تبلیغات خام تبرنبرزل یابد.‏ تبلیغات به عرصه ی سیاست تعلق دارد که در آن نقشی مهم ایفاء می کند.‏ اما سیاست عرصه ی طبیعی هبرنبرر نیست.‏ هبرنبررمند باید احساسات قلب و روح را بیان کند.‏ این احساسات ‏بمنبممی تواند از سوی تاثبریبررات ببریبرروبىنبىی دیکته شود،‏ چه سیاسی،‏ چه مذهبىببىی و چه پولىللىی.‏ با این حال،‏ احساسات هبرنبررمندانه می تواند درام وجود انسابىنبىی را در قدربمتبممندترین شکل بازتاب دهد.‏ برای آنکه هبرنبرر بتواند حقیقتاً‏ آزاد شود،‏ برای آنکه فرهنگ بتواند به ملک خصوصی بودن عده ای اندک پایان دهد و حقیقتاً‏ انسابىنبىی شود،‏ ابتدا ضروری است که قیود بردگی،‏ ‏بهببههره کشی و سرکوب را متلاشی کند.‏ به ‏همھهممبنیبنن دلیل است که هبرنبرر ا گر ‏بجببجخواهد به خود وفادار باشد،‏ باید هبرنبرر انقلابىببىی باشد.‏ و ‏همھهممان گونه که در مورد پیکاسو دیده ابمیبمم،‏ هبرنبرر انقلابىببىی می تواند به سطح نبوغ دست یابد.‏ در زمینه ی ادبیات و تئاتر،‏ می توانیم ‏بمنبممونه هابىیبىی از نویسندگابىنبىی را نقل کنیم که با موفقیت کار انقلابىببىی را با دستاورد های عالىللىی هبرنبرری ترکیب کردند.‏ مایا کوفسکی از سنبنیبنن جوابىنبىی عضو فعال حزب بولشویک در روسیه بود.‏ در شعر او می توانیم ترکیب عالىللىی شور انقلابىببىی با بالاترین سطوح ‏ممممممکن !12

دستاوردهای شعری را ببینیم.‏ او ‏همھهممچنبنیبنن ‏بمنبممایشنامه های موفقی چون ‏«ساس»‏ را نوشت و پوسبرتبررهابىیبىی را با سبک کانسبرتبررا کتیویست خلق کرد که این شاخه ی هبرنبرری را به بالاترین سطح دست یافته در ‏بمتبممام زمان ها چه پیش از آن و چه تا کنون برد.‏ این تصادفىففىی نیست که شعر مایا کوفسکی به دنبال انقلاب ا کتبرببرر،‏ تاثبریبرری قوی بر ذهن میلیون ها کارگر و دهقان عادی روسیه گذاشت.‏ این عمل بزرگ رهابىیبىی ‏بجببجخشی توده ها را الهللهھام ‏بجببجخشید تا نه تنها در سیاست،‏ بلکه در فرهنگ نبریبرز مشارکت کنند.‏ شکوفابىیبىی شگرف هبرنبرر،‏ شعر و موسیقی در دهه ی ١٩٢٠ زیر بقایای سنگبنیبنن بوروکراسی استالینیست خفه شد.‏ خودکشی مایا کوفسکی در سال ١٩٣٠ ‏بىببىی شک اعبرتبرراضی علیه ضدانقلاب سیاسی استالینیسبىتبىی بود.‏ مثال برجسته ی دیگر مورد برتولت برشت بود.‏ برشت ‏همھهممچون مایا کوفسکی مارکسیسبىتبىی راسخ بود که از ‏بمنبممایش هایش استفاده می کرد تا ببریبررجمحجممانه سرمایه داری را تقبیح کند.‏ در ‏بمنبممایش هابىیبىی چون ‏«اپرای سه پولىللىی»،‏ ‏«ماها گوبىنبىی»‏ و ‏«هفت گناه کببریبرره»‏ ‏(که هوسمشسممندانه به دست ‏همھهممکار بااستعداد برشت کرت ویل‎١‎ آهنگسازی شده است)،‏ جامعه ی بورژوابىیبىی را درباره ی ریا کاری و اخلاقیات بازخواست می کند.‏ برشت بیش از ‏همھهممه به خاطر تئاترهای ‏بجتبججر ‏بىببىی اش و نظریه ی انقلاب دراماتیک خود مشهور است.‏ اما او شاعر برجسته ای نبریبرز هست که ١۵٠٠ شعر نوشته است.‏ در میان آبهنبهها شعر ‏«پرسش های کارگری کتابجببجخوان»‏ را می یابیم که ارزش آن را دارد که به طور کامل آن را بازگو کنیم:‏ چه کسی شهر هفت دروازه ی تب را ساخت؟ در کتاب ها نام پادشاهان را می یابید.‏ آیا پادشاهان ‏بجتبجخته سنگ ها را بر دوش کشیدند؟ و بابل که بارها ویران شد.‏ چه کسی بارها آن را برپا کرد؟ در کدام یک از خانه های شهر طلابىیبىی درخشان لیما،‏ سازندگانش زندگی می کردند؟ شبىببىی که دیوار چبنیبنن به ابمتبممام رسید،‏ بنایانش کجا رفتند؟ رم بزرگ پر از طاق های پبریبرروزی است.‏ چه کسی آبهنبهها را برپا داشت؟ بر چه کسی سزارها پبریبرروز شدند؟ آیا ببریبرزانس،‏ که در سرودها بسیار ستوده شده است،‏ تنها قصر برای سا کنانش داشت؟ حبىتبىی در آتلانتیس افسانه ای شبىببىی که اقیانوس آن را به کام خود فرو برد غریقان ‏همھهممچنان بر سر بردگان شان فریاد می کردند.‏ اسکندر جوان هند را فتح کرد.‏ !13 Kurt Weill ١

هنر و مبارزه طبقاتی
شکسپیر یک انقلابی در ادبیات
دختر ونوس
اما
درباره تئاتر امروز ایران
باز هم متن و بستر آن
مارکسیسم، ماتریالیزم و هنر
فتیشیزم سرمایه‌داری و زوال هنر
سرمایه‌داری و هنر، یا آنها قیمت را می‌دانند ولی نه ارزش را
حفظ فرهنگ تحت سلطه‌ نظام سرمایه‌داری
تئاتر به مثابه مبارزه و عمل مقاومت
درباره دو برداشت روانکاوانه از شازده کوچولو اثر آنتوان دوسنت اگزوپری
صحنه معاصر - ویژه‌ نامه هنر و سرمایه
اندیشه‌های کارل مارکس - آلن وودز
گفت‌وگو با اگزیت - دکتر رفیق نصرتی
پیام روز جهانی تئاتر ۲۰۱۸
دیوید هر: تئاتر ایده‌آل من
جایزه اول مسابقه مطبوعاتی انجمن منتقدان، نویسندگان و پژوهشگران خانه تئاتر ایران در سال ۱۳۹۶ برای بهترین ترجمه: شیرین میرزانژاد
گروه تئاتر اگزیت
تئاتر در ساختار نظام سرمايه دارى
به : شركت محترم بين المللي صنعتي دريايي ايران ... - گروه مهندسين رعد
Farsi - Persian - ١٦ - مناهج العباد(عمده)
Farsi - Persian - ١٢ - زبدة المقامات (بركات احمدية)
Farsi - Persian - ١٥ - مقامات مظهرية