Views
7 months ago

هنر و سرمایه‌داری

به قلم: الن وودز ترجمه گروه تئاتر اگزیت - شیرین میرزانژاد

رابرت برنز

رابرت برنز ابمیبممان خود به انقلاب فرانسه را تا پایان عمرش حفظ کرد و در دفاع از آن صرتحیتحح بود.‏ تنها ‏جمحجممایت طرفداران اشرافىففىی اش بود که او را از حبس یا بدتر از آن ‏بجنبججات داد.‏ با این حال،‏ دولت با ‏مجممجحروم کردن او از دفبرتبرری راحت در خدمات عمومی انتقامش را از او گرفت.‏ او عمرش را در حالىللىی به پایان رساند که ‏همھهممچون پدرش در شرایط سخبىتبىی که وضعیت آسیب پذیر سلامتش را به خطر می انداخت بر روی زمبنیبنن کار می کرد و در ‏بهنبههایت جانش را گرفت.‏ تئاتر انقلابىببىی در تئاتر،‏ شعر و نبرثبرر بعد و معنای جدیدی می یابند.‏ رابطه ی میان شاعر و فرد خواننده،‏ رابطه ی میان دو ابمتبمم ماهیتاً‏ نامرتبط است.‏ تئاتر زندگی جدیدی به کلام مکتوب می ‏بجببجخشد که بالاخره از بندهای ‏مجممجحدود ادبیات مکتوب می گریزد و چشم ها را به خود خبریبرره می کند تا با ‏مجممجخاطبىببىی گسبرتبررده تر به شیوه ای بسیار عیبىنبىی تر و ‏بىببىی واسطه تر روبرو شود.‏ این امر برای ادبیات آزادی عمل بسیار بیشبرتبرری را نسبت به آبجنبجچه در شکل مکتوب ‏ممممممکن است فراهم می کند.‏ تئاتر قدرت بسیار بیشبرتبرری در اعجاب،‏ تاثبریبررگذاری و سرگرم کنندگی دارد.‏ ژانرهای اصلی آن به طور سنبىتبىی تراژدی و کمدی بود،‏ هر چند که نابغه ای چون شکسپبریبرر توانست این دو را با تاثبریبرری عالىللىی در هم بیامبریبرزد.‏ بنابراین پتانسیل استفاده از تئاتر برای مقاصد سیاسی و انقلابىببىی بسیار روشن است.‏ حبىتبىی در کهن ترین شکل،‏ تئاتر برای انتقال پیامی معبنیبنن استفاده می شده است.‏ در تراژدی یونابىنبىی پیام ضدجنگ قدربمتبممندی را در زنان تروا اثر ‏بمنبممایشنامه نویس یونابىنبىی اوریپید می یابیم.‏ این ‏بمنبممایشنامه که در سال ۴١۵ پیش از میلاد در طول جنگ پلوپبرنبرزی خلق شده است،‏ اغلب به عنوان شرحی بر تسخبریبرر جزیره ی ملوس در دریای اژه به دست آتن و به دنبال آن کشتار و اسارت سا کنانش تفسبریبرر می شود.‏ ا گر این تفسبریبرر صحیح باشد،‏ قطعاً‏ بیانیه ی سیاسی بسیار شجاعانه و جسورانه ای بوده است.‏ این ‏بمنبممایشنامه تسلط و ستمگری بر زنان اسبریبرر شده را به عریان ترین و تکان دهنده ترین شکل ‏ممممممکن نشان می دهد.‏ ‏همھهممانند ‏بمتبممام ‏بمنبممایشنامه های عالىللىی،‏ بیش از ٢٠٠٠ سال بعد هم ذره ای از قدرت تکان دهندگی اش را از دست نداده است.‏ !8

! زنان تروا اثر ‏بمنبممایشنامه نویس یونابىنبىی اوریپید،‏ یک مبنتبنن ضدجنگ کهن و قدربمتبممند است.‏ در سطحی ‏بمتبمماماً‏ متفاوت کمدی های آریستوفان پیام سیاسی به ‏همھهممان اندازه صربجیبجحی داشت.‏ ‏بمنبممایشنامه هابىیبىی که به دست ما رسیده است حاوی نقدی گزنده بر جامعه ی یونان عصر خود،‏ آداب و رسوم و سیاست و حبىتبىی فلسفه اش است.‏ مشخص ترین پیام سیاسی آریستوفان مربوط به جنگ های خونبنیبنن و طولابىنبىی میان آتن و اسپارتا است.‏ چهار ‏بمنبممایشنامه از ‏بمنبممایشنامه های او درخواست های مشتاقانه برای صلح است.‏ با این حال،‏ علبریبررغم ‏بمنبممایشنامه های اوریپید،‏ در آثار آریستوفان هیچ اخلاقیات یا اصول والابىیبىی را ‏بمنبممی یابیم.‏ آریستوفان از نظر سیاسی ‏مجممجحافظه کار و دسمشسممن سرسخت دموکراسی آتبىنبىی بود که آن را منشاء ‏بمتبممام شرها می دانست.‏ ‏بمنبممایشنامه های او حاوی ‏جمحجمملات کوبنده ی بسیاری به مردم آتن بود که آبهنبهها را صرفاً‏ فریب خوردگابىنبىی در دستان عوام فریبان ‏بىببىی اخلاق می دانست.‏ احتمالاً‏ میل او به صلح با اسپارتا نشان دهنده ی نوعی ‏همھهممدلىللىی با نظام سیاسی ‏مجممجحافظه کار و تندرو در آن کشور بود.‏ در هر صورت،‏ در آثار آریستوفان هبرنبرر کمدی به ‏همھهممان اوجی می رسد که رقبای او،‏ تراژدین های صحنه ی آتن،‏ به آن دست یافته بودند.‏ !9

هنر و مبارزه طبقاتی
شکسپیر یک انقلابی در ادبیات
اما گلدمن: آنارشیزم و مقالات دیگر| فصل دوم: اقلیت ها در برابر اکثریت ها
تبلیغات یا تلقینات تئاتر؟
اما گلدمن: آنارشیزم و مقالات دیگر | فصل یک- آنارشیزم: واقعاً از چه دفاع می‌کند؟
دختر ونوس
درباره تئاتر امروز ایران
اما
عکاسان مزاحم؛ پیاده‌نظام ارتش تبلیغاتی تئاتر واگذاری‌شده
عواطف سیاسی
سندیکاها در دوران بحران سرمایه‌داری و نیاز به استراتژی انقلابی
باز هم متن و بستر آن
سیاست‌گذاری های بازار؛ هم پیمانی نامبارک دولت و بخش خصوصی در ویرانی تئاتر ایران
تبلیغات در تئاتر امروز ایران
شبه‌تماشاگران؛ هیزم آتش تئاتر تجارت‌زده
مخاطب در تئاتر امروز ایران
مارکسیسم، ماتریالیزم و هنر
سرمایه‌داری و هنر، یا آنها قیمت را می‌دانند ولی نه ارزش را
فتیشیزم سرمایه‌داری و زوال هنر
حفظ فرهنگ تحت سلطه‌ نظام سرمایه‌داری
بررسی وضعیت پوستر و تبلیغات در فضای تئاتر امروز ایران
شکست صندوق سنت
صحنه معاصر - ویژه‌ نامه هنر و سرمایه
درباره دو برداشت روانکاوانه از شازده کوچولو اثر آنتوان دوسنت اگزوپری
دیو دبنگ دال قدرت
مخاطبان تئاتر چگونه به سمت سالن‌های نمایش جذب می‌شوند؟
تئاتر به مثابه مبارزه و عمل مقاومت
اندیشه‌های کارل مارکس - آلن وودز
گفت‌وگو با اگزیت - دکتر رفیق نصرتی