Views
6 months ago

WSiP Historia

136 20 • Przypomnij,

136 20 • Przypomnij, jaki los spotkał Żydów europejskich podczas II wojny światowej. Narodziny syjonizmu. Okres międzywojenny Żydzi od starożytności żyli w diasporze, czyli rozproszeniu. Jednak pod koniec XIX w. powstał syjonizm, ideologia głosząca konieczność powrotu Żydów do Palestyny, znajdującej się wówczas pod władzą sułtana tureckiego, ziemi historycznie należącej do narodu żydowskiego. Zapoczątkowało to emigrację do Palestyny Żydów z całego świata. Ich masowy napływ skutkował rosnącym sprzeciwem Arabów, którzy obawiali się, że wkrótce staną się mniejszością na tej ziemi. Po I wojnie światowej kontrolę nad Palestyną − jako terytorium mandatowym Ligi Narodów − przejęła Wielka Brytania. Nie była ona jednak w stanie zapanować nad narastają wrogością arabsko-żydowską. Powstanie państwa Izrael Skomplikowaną sytuację na terenie Palestyny starała się opanować ONZ. W 1947 r. państwa członkowskie podjęły decyzję o podziale Palestyny na dwie części: arabską i żydowską. Jerozolima, jako święte miasto trzech religii − judaizmu, chrześcijaństwa i islamu, miała pozostać pod międzynarodowym zarządem. W ramach realizacji tej decyzji i po wygaśnięciu mandatu brytyjskiego, w 1948 r., Żydzi w Palestynie ogłosili powstanie państwa Izrael. Konflikty arabsko-izraelskie Arabowie nie chcieli się pogodzić z powstaniem państwa żydowskiego. Z tego powodu wybuchła pierwsza wojna arabsko-izraelska (1948−1949). W jej wyniku Izraelowi udało się utrzymać niepodległość, a nawet powiększyć swoje terytorium. Z obszarów zajętych przez wojska izraelskie uciekło tysiące Palestyńczyków, którzy zamieszkali w rozsianych na Bliskim Wschodzie obozach dla uchodźców, gdzie setki tysięcy ich potomków żyją do dziś. Fragment proklamacji państwa Izrael z 14 maja 1948 r. Erec [ziemia] Izrael był kolebką narodu żydowskiego. Tu kształtowała się jego tożsamość duchowa, religijna i polityczna. To tutaj, po raz pierwszy, Żydzi stworzyli państwo […]. Po przymusowym wygnaniu ze swej ziemi przez cały okres rozproszenia naród zachował wiarę i nigdy nie zaprzestał pełnej nadziei modlitwy o powrót do swej ojczyzny i odzyskanie politycznej niezawisłości. W ostatnich dziesięcioleciach rozpoczął się ich masowy powrót. Pionierzy i bojownicy użyźnili pustynię, przywrócili hebrajski, zbudowali wioski i miasta […]. Stosownie do tego my, przedstawiciele rady narodu, reprezentanci społeczności żydowskiej w Izraelu i ruchu syjonistycznego, zgromadzeni tu w dniu wygaśnięcia mandatu brytyjskiego w Izraelu […] ogłaszamy niniejszym utworzenie żydowskiego państwa na ziemi izraelskiej, które znane ma być jako Izrael.

20. Bliski Wschód − konflikty arabsko-izraelskie 137 MORZE Port Said zasięg brytyjskiego terytorium mandatowego Palestyny (1922 ‒ 1948) państwo Izrael w 1948 r. obszary zajęte przez Izrael w wyniku wojny z Arabami w 1948 ‒ 1949 obszary opanowane przez Izrael podczas wojen w 1956 i 1967 r. granice Izraela w latach 1949 ‒ 1967 granice terytoriów pozostających obecnie pod kontrolą Izraela ŚRÓDZIEMNE Gaza L Galilea Hajfa Nazaret Zachodni I B A N Jordan Golan Y S Wzgó r za Tel Awiw Nablus Brzeg Jerycho Jerozolima Amman Jordanu (Cisjordania) M. Martwe Hebron A I R liski schó – zrael i pastwa arabskie 1. ska pastwa ssiaujce z zraelem, z którymi kraj ten toczy wojny Któremu z nich oebra wzgórza olan 2. Które terytorium giptu przez kilkanacie lat okupowaa armia izraelska Kan. Sueski Ismailia Pustynia Suez Z a t P ó ł w y s e p Synaj (1956‒ 1957 i 1967‒ 1982 okupacja izraelska) Negew Ejlat Akaba o k a E G I P T S u e s k a 0 100 km Szaram asz-Szajch Z a t o k a A k a b a M. CZERWONE ARABIA SAUDYJSKA Z kolei do Izraela zaczęli napływać Żydzi z całego świata, także ci ocaleni z Holokaustu, których osiedlano m.in. na terytoriach okupowanych. Budziło to dodatkowe napięcia między Żydami a Arabami. Obszary, na których zgodnie z decyzją ONZ miało powstać arabskie państwo Palestyna, zostały włączone do Egiptu (Strefa Gazy) i Jordanii (Zachodni Brzeg Jordanu, wschodnia Jerozolima). W latach 1956, 1967 i 1973 Izrael stoczył jeszcze trzy zwycięskie wojny z państwami sąsiednimi: Egiptem, Syrią i Jordanią. W ich trakcie wojska izraelskie opanowały m.in. wschodnią (arabską) część Jerozolimy, Zachodni Brzeg Jordanu, syryjskie Wzgórza Golan i egipski półwysep Synaj. Na zdobytych terenach władze izraelskie zaczęły wznosić osady dla Żydów przybywających do Izraela z całego świata, aby mogli zamieszkać tam na stałe. Pierwszym państwem arabskim, które zdecydowało się na zawarcie z Izraelem pokoju i uznanie jego prawa do istnienia, był Egipt. W zamian za to Izrael wycofał się z półwyspu Synaj i zamknął tamtejsze osady żydowskie. Konflikt palestyński W latach 60. XX w. uaktywnili się Palestyńczycy, którzy również podjęli walkę o własne państwo. W tym celu założyli Organizację Wyzwolenia Palestyny (OWP), na której czele stanął Jaser Arafat. Jej członkowie rozpoczęli ataki, także terrorystyczne, wymierzone w Żydów. Domagali się likwidacji Izraela i powstania w jego miejscu arabskiej Palestyny. Konflikt arabsko-izraelski był częścią zimnej wojny. Arabów wspierał ZSRS, Izrael miał poparcie Stanów Zjednoczonych. W związku z tym wraz

100-lecie odzyskania niepodległości przez Polskę - materiał metodyczny
100 na 100. Antologia komiksu na stulecie odzyskania niepodległości