Views
2 months ago

WSiP Historia

138 Świat w drugiej

138 Świat w drugiej połowie XX wieku z zakończeniem zimnej wojny zwiększyły się szanse na zawarcie trwałego porozumienia Izraela z Arabami. W 1993 r. przywódcy Izraela i Palestyńczyków podpisali umowę o autonomii, czyli szerokim samorządzie, na Zachodnim Brzegu Jordanu i w Strefie Gazy. OWP uznało prawo Izraela do istnienia i zrezygnowało ze stosowania terroru, a Izrael zgodził się na rozpoczęcie procesu tworzenia niepodległej Palestyny. Arabskie państwo palestyńskie nie powstało jednak do dziś. Kwestią sporną między Izraelczykami a Palestyńczykami pozostaje status Jerozolimy. Palestyńczycy uważają, że jej wschodnia część powinna być stolicą ich przyszłego państwa, na co nie chcą się zgodzić Izraelczycy. Poza tym palestyńscy uchodźcy chcą wrócić do miejsc, z których musieli uciekać podczas wojen. Domagają się likwidacji żydowskich osiedli na Zachodnim Brzegu Jordanu, ponieważ uznają je za nielegalne. Chcą, by mieszkańcy tych osiedli zostali przesiedleni na teren Izraela. Aby ograniczyć prawdopodobieństwo ataków terrorystycznych na swych obywateli, władze Izraela w 2002 r. zaczęły wznosić na granicy z Zachodnim Brzegiem Jordanu tzw. mur bezpieczeństwa. Ma on uniemożliwić przejście na terytorium Izraela potencjalnych palestyńskich terrorystów. Budowa muru wywołała sprzeciw Palestyńczyków, którzy uznali, że jest nielegalny, bo częściowo biegnie przez tereny palestyńskie, i utrudnia im życie codzienne − dostęp do wody, dotarcie do pracy. Poza przywóc Palestyczyków aserem Arafatem (z prawej i izraelskim premierem cchakiem abinem (z lewej na zjciu wia prezyenta tanów Zjenoczonych illa Clintona tany Zjenoczone ju o lat w staray si przekona strony konfliktu bliskowschoniego o znalezienia kompromisowego rozwizania • • • • aka flaga jest wioczna na tym fragmencie muru Kogo przestawia namalowana posta

21 139 • Przypomnij, kiedy się rozpoczęła zimna wojna i co oznacza ten termin. Zaostrzenie zimnej wojny Przejściowa poprawa stosunków między Stanami Zjednoczonymi i ZSRS, która nastąpiła po śmierci Stalina, trwała zaledwie kilka lat. Szybko się okazało, że sprzeczności między supermocarstwami są zbyt duże, aby można było przejść nad nimi do porządku dziennego. ZSRS wspierał ruchy komunistyczne na świecie i usiłował obalić rządy proamerykańskie w państwach Ameryki Łacińskiej, Afryki oraz Bliskiego i Dalekiego Wschodu. Zbroił się i opracował, jeszcze za życia Stalina, własną broń jądrową. Do tej pory dysponowali nią jedynie Amerykanie. Natomiast Stany Zjednoczone w swej polityce zagranicznej wciąż kierowały się doktryną powstrzymywania i w ZSRS dostrzegały główne zagrożenie dla swego bezpieczeństwa, wolności i światowego pokoju. Kryzys kubański Kuba, leżąca na Morzu Karaibskim, od końca XIX w. należała do amerykańskiej strefy wpływów. Amerykanie kontrolowali jej gospodarkę, posiadali tam wiele hoteli i plantacji, a Kubańczycy − rządzeni przez dyktatorów związanych ze Stanami Zjednoczonymi − czuli się we własnym państwie obywatelami drugiej kategorii. Wielu z nich cierpiało biedę. W 1959 r. w wyniku rewolucji do władzy doszedł Fidel Castro [czytaj: kastro]. Stopniowo zbliżył się do ZSRS, zerwał stosunki ze Stanami Zjednoczonymi i ogłosił się komunistą. Nie powiodła się próba obalenia go przez zwolenników starego reżimu wspartych przez Amerykanów. W odpowiedzi Castro nawiązał współpracę z Sowietami, którym pozwolił zainstalować na wyspie sowieckie rakiety z bronią jądrową. Stany Zjednoczone poczuły się zagrożone, ponieważ wyspa leży zaledwie 200 km od ich wybrzeży. W 1962 r. ogłosiły blokadę Kuby. Świat stanął wówczas na krawędzi trzeciej wojny światowej. Udało się jednak zachować pokój, gdyż ZSRS wycofał rakiety z wyspy, a w zamian Stany Zjednoczone zobowiązały się, że nie będą siłowo próbowały obalić ustroju komunistycznego na Kubie. Z z raoci powita kubask rewolucj la sowieckich przywóców bya ona owoem na atrakcyjno iei komunistycznych i potwierzeniem tezy arksa, e rewolucja ogarnie stopniowo cay wiat Kuba staa si pierwszym komunistycznym przyczókiem na zachoniej pókuli