Views
4 months ago

Historia klasa 5

12 Pradzieje i

12 Pradzieje i najdawniejsze cywilizacje Czasy rolników Rolnicy nie mogli, tak jak ich paleolityczni przodkowie, wędrować z miejsca na miejsce. Aby zebrać plony, musieli spulchnić ziemię motykami, wysiać ziarna, czekać, aż zboże wyrośnie i chronić je przed dzikimi zwierzętami. Zaczęli więc prowadzić osiadły tryb życia. W pobliżu pól zakładali stałe osady. Budowali w nich chaty z drewna, a później także domy z suszonych na słońcu glinianych cegieł. Obfitość roślinnego pożywienia sprawiła, że rolnicy mogli udomowić zwierzęta. Stopniowo oswajali różne gatunki: bydło, owce, kozy, świnie i drób. Hodowali je nie tylko na mięso, lecz także dla mleka, jajek i wełny. Na grzbietach wołów czy koni można też było transportować ludzi i ciężkie ładunki. Epokę, w której rozwinęło się rolnictwo, a ludzie zaczęli wieść osiadłe życie nazywamy neolitem (czyli młodszą epoką kamienia). Samo przechodzenie od gospodarki zbieracko-łowieckiej do rolniczej oraz od wędrownego do osiadłego trybu życia określamy mianem rewolucji neolitycznej. Wbrew nazwie Początki rolnictwa Około 10 tysięcy lat p.n.e. nastąpiło ocieplenie klimatu, które spowodowało ważne zmiany w życiu paleolitycznych wędrowców. Rozpoczęły się one na obszarze tzw. Żyznego Półksiężyca, rozciągającym się od Morza Śródziemnego do Zatoki Perskiej. Na tamtejszych ziemiach rosły dzikie odmiany zbóż, przede wszystkim pszenicy. Mieszkańcy tych terenów nauczyli się ścinać kamiennymi sierpami kłosy zboża, przechowywać ziarna, rozcierać je na mąkę i wypiekać z niej placki. Z biegiem czasu zauważyli, że nowe rośliny wyrastają z dojrzałych ziaren zboża, które upadły na ziemię. Zaczęli więc sami wysiewać część zebranego ziarna i zbierać plony. W ten sposób narodziło się rolnictwo. Mieszkańcy Żyznego Półksiężyca wprowadzili później też uprawy innych roślin, m.in. jęczmienia, prosa, soczewicy, grochu, lnu czy drzew owocowych. •

1. Najdawniejsze dzieje człowieka 13 nie były to gwałtowne wydarzenia, lecz powolny, trwający tysiące lat proces. Rewolucja neolityczna najwcześ niej dokonała się na obszarze Żyznego Półksiężyca. Przez następne stulecia jej zdobycze rozprzestrzeniały się w kolejnych krainach. Pierwsi rzemieślnicy i kupcy W okresie neolitu ludzie posiedli wiele nowych umiejętności. Z włókien lnu oraz z owczej wełny wytwarzali tkaniny, z których szyli ubrania. Z gliny lepili naczynia ułatwiające przechowywanie i transportowanie żywności (np. ziarna, mąki, napojów), a także gotowanie posiłków. Początkowo w celu utwardzenia ceramiki, czyli przedmiotów wytwarzanych z gliny, suszyli ją na słońcu, później zaczęli wypalać. Ludzie, którzy wykonywali różne przedmioty, z czasem przestali zajmować się rolnictwem. Stali się w ten sposób pierwszymi rzemieślnikami. Było to możliwe, ponieważ neolityczne rolnictwo zapewniało coraz więcej żywności. Rzemieślnicy mogli kupować ją od rolników w zamian za wytwarzane przez siebie przedmioty. W ten sposób narodził się handel. Wraz z nim pojawiła się też nowa grupa społeczna – kupcy. 1 • 2 PYTANIA I POLECENIA