Views
2 weeks ago

Historia klasa 5

62 Lekcja powtórzeniowa

62 Lekcja powtórzeniowa STAROŻYTNA GRECJA Ojczyzna starożytnych Greków to kraina poprzecinana pasmami górskimi i otoczona morskimi wodami. Jej mieszkańcy tworzyli niewielkie społeczności, które około VIII wieku p.n.e. przekształciły się w miasta- -państwa. Grecy określali je mianem polis. W centrum greckiego miasta znajdowała się agora – główny plac miejski z budynkami urzędów i straganami kupców. Na pobliskim wzgórzu, zwanym akropolem, wznosiły się najważniejsze świątynie polis. Grecy, choć nie tworzyli jednego państwa, mieli poczucie wspólnoty. Posługiwali się bowiem tym samym językiem i pismem alfabetycznym, czcili tych samych bogów, mieli podobne obyczaje. Sami siebie nazywali Hellenami, a ziemie, na których żyli – Helladą. W IX–VI wieku p.n.e. Hellenowie organizowali dalekie wyprawy i osiedlali się na wybrzeżach Morza Śródziemnego i Morza Czarnego. Zakładali tam kolonie, czyli nowe miasta-państwa. W V wieku p.n.e. jednym z najsilniejszych greckich miast-państw stały się Ateny. W polis tej ukształtował się ustrój określany mianem demokracji. Każdy obywatel ateński miał prawo brać udział w sprawowaniu władzy. Przede wszystkim mógł uczestniczyć w zgromadzeniu ludowym, na którym większością głosów podejmowano najważniejsze decyzje dotyczące państwa. Na co dzień polityka Aten była kierowana przez radę i urzędników. Osoby zasiadające w radzie i sprawujące urzędy wybierano spośród obywateli poprzez losowanie lub w głosowaniu. W demokratycznym ustroju Aten główną rolę odgrywali politycy, którzy umieli świetnie przemawiać i zdobywać poparcie współobywateli na zgromadzeniu. W V wieku p.n.e. najsłynniejszym ateńskim politykiem i przywódcą stał się Perykles. Obywatelami Aten były osoby, których rodzice również mieli ateńskie obywatelstwo. Sprawować władzę mogli tylko mężczyźni. Niewolnicy byli pozbawieni jakichkolwiek praw i stanowili własność państwa lub poszczególnych obywateli. Grecy wierzyli w wielu bogów. Wyobrażali ich sobie na podobieństwo ludzi, choć przypisywali bóstwom nieśmiertelność i nadzwyczajne zdolności. Za najważniejszego z bogów Grecy uznawali Zeusa, którego siedzibą miał być Olimp – najwyższy szczyt górski w Grecji. Film, zrealizowany na podstawie komiksu pod tym samym

63 Ważną rolę w religijnych wyobrażeniach Hellenów odgrywali herosi (śmiertelne postacie, zrodzone ze związków bogów z ludźmi). O życiu bogów i herosów opowiadały mity. Z czasem zostały one spisane w dziełach literackich, z których najsłynniejsze to dwa eposy Homera – Iliada i Odyseja. Jedną z form oddawania czci bogom były w starożytnej Grecji igrzyska sportowe. Najważniejsze z nich odbywały się co cztery lata w Olimpii. Starożytna Grecja była ojczyzną teatru. Przedstawienia teatralne wywodziły się z ceremonii ku czci boga Dionizosa. Hellenowie rozwinęli dwa gatunki dramatu, czyli sztuk teatralnych – tragedię i komedię. W starożytnej Grecji narodziły się też filozofia oraz historia (rozumiana jako dyscyplina naukowa). Kwitły nauki przyrodnicze, matematyka i medycyna. Do największych osiągnięć greckiej sztuki należały: otoczone kolumnami świątynie, rzeźby ukazujące postacie bogów i ludzi oraz zdobione wspaniałymi malowidłami naczynia. W V wieku p.n.e. wybuchły wojny grecko-perskie. Grecy zdołali odeprzeć najazdy potężnej Persji i obronili swą niepodległość. W IV wieku p.n.e. miasta-państwa Hellady zostały uzależnione przez królestwo Macedonii. Król Aleksander Wielki, na czele armii złożonej z Greków i Macedończyków, podbił potężną Persję. Po jego śmierci władztwo sięgające od Egiptu do Indusu rozpadło się na kilka królestw (monarchii hellenistycznych). Osiedlali się w nich licznie Grecy i zakładali tam swoje miasta, w których kwitła grecka kultura. • (np. olimpiada, stadion). Greków z Persami, a przede wszystkim o bitwie olimpijskie rozkwit demokracji Peryklesa Ateny Peryklesa