Views
3 months ago

Historia klasa 5

148 Społeczeństwo,

148 Społeczeństwo, władza i kultura średniowiecznej Europy Resztki Królestwa Jerozolimskiego broniły się jeszcze ponad sto lat. W 1291 roku padła ostatnia twierdza krzyżowców w Ziemi Świętej – Akka. Klęskę państw krzyżowców przetrwały zakony rycerskie, które przeniosły się do Europy i tu kontynuowały działalność. Konsekwencje krucjat Krucjaty nie przyczyniły się do pogłębienia kontaktów między chrześcijanami i muzułmanami. Wieloletnie wojny na stulecia utrwaliły wrogość między wyznawcami obu religii. W okresie wypraw krzyżowych jedynie kupcy włoscy nawiązali ściślejsze relacje ze światem muzułmańskim. Wyprawiali się na Bliski Wschód po luksusowe towary i przewozili je do Europy, także po upadku państw chrześcijańskich w Ziemi Świętej. W europejskiej kulturze na trwałe zapisał się wzór średniowiecznego rycerza, który ukształtował się w pełni właśnie w okresie krucjat.

Lekcja powtórzeniowa 149 SPOŁECZEŃSTWO, WŁADZA I KULTURA ŚREDNIOWIECZNEJ EUROPY We wczesnym średniowieczu na zachodzie Europy ukształtował się system lenny. Król, aby wynagrodzić swojego urzędnika lub wojownika, nadawał mu ziemię – lenno. Osoba, która je otrzymała, stawała się królewskim wasalem (lennikiem). Również możni wasale królewscy zaczęli nadawać ziemię swoim własnym wasalom w zamian za zbrojną służbę. Osobę nadającą lenno nazywano seniorem. Władca był uważany za najwyższego seniora. Z wojowników obdarzanych dobrami ziemskimi ukształtowała się nowa grupa społeczna – rycerstwo. Ośrodkami kultury rycerskiej były zamki władców i seniorów, gdzie tworzyli trubadurzy i organizowano turnieje rycerskie. Przebywali tam paziowie i giermkowie – chłopcy i młodzieńcy, którzy w przyszłości mieli stać się rycerzami. Średniowieczni chłopi byli poddanymi właścicieli majątków ziemskich. Za prawo do uprawiania roli płacili swoim panom czynsz i odrabiali pańszczyznę. Podlegali sądom sprawowanym przez panów. Wraz z rozwojem osadnictwa wiejskiego nowe wsie uzyskiwały samorząd, którego najważniejszym organem był sąd złożony z chłopów – ława wiejska. Od XI wieku na zachodzie Europy zaczęło się odradzać życie miejskie. Władcy nadawali miastom prawo do organizowania samorządów miejskich. Samorząd typowego średniowiecznego miasta składał się z sądu, zwanego ławą miejską, oraz rady, która zarządzała miastem. Społeczność średniowiecznego miasta dzieliła się na trzy grupy: najbogatszy patrycjat, pospólstwo, czyli uboższych kupców i rzemieślników, oraz plebs – najbiedniejszych mieszkańców. Działający w średniowiecznym mieście rzemieślnicy byli zorganizowani w ramach cechów, a kupcy – gildii. W średniowiecznym społeczeństwie ukształtowały się stany – wielkie grupy, które spełniały określone funkcje i posiadały odrębne prawa. Powinnością duchownych była modlitwa. Rycerzy obowiązywała służba wojskowa. Chłopi pracowali na roli. Wraz z rozwojem miast za odrębny stan zaczęto uznawać także mieszczan. 8 2