Views
1 month ago

Biologia klasa 8

13 Miejsce człowieka w

13 Miejsce człowieka w świecie organizmów Z tej lekcji dowiesz się: ●●gdzie jest miejsce człowieka w systematyce zwierząt; ●●czym różnimy się od małp człekokształtnych; ●●jakie najważniejsze zmiany zaszły podczas ewolucji człowieka. Człowiek jako ssak naczelny Człowiek, podobnie jak inne zwierzęta, cechuje się tym, że jest cudzożywny, ma ciało zbudowane z tkanek tworzących narządy oraz może się poruszać. Obecność szkieletu wewnętrznego (z kręgosłupem) pozwala zaliczyć go do kręgowców. Człowiek jest ssakiem, ponieważ karmi noworodki mlekiem – wydzieliną gruczołów mlekowych – oraz ma ciało pokryte (choć niecałkowicie) włosami. Jest ssakiem łożyskowym, bo rozwój płodowy odbywa się dzięki wytworzeniu narządu (łożyska), który umożliwia wymianę substancji między organizmami matki i dziecka. Podobieństwa i różnice między człowiekiem a małpami człekokształtnymi Najbliżej spokrewnione z człowiekiem są małpy człekokształtne – szympansy, goryle, orangutany. Świadczą o tym nie Gatunek Rodzaj Rodzina Rząd Gromada Podtyp Królestwo CZŁOWIEK ROZUMNY CZŁOWIEK CZŁOWIEKOWATE NACZELNE SSAKI KRĘGOWCE Przynależność systematyczna człowieka ZWIERZĘTA 75

Dział 2. Zmienność genetyczna i ewolucjonizm w orangutan goryl człowiek szympans karłowaty szympans zwyczajny 4–6 mln lat p.n.e. 6–8 mln lat p.n.e. 12–16 mln lat p.n.e. Linia rozwojowa prowadząca do szympansa i człowieka rozdzieliła się ponad 5 milionów lat temu, a to znaczy, że wtedy żył nasz ostatni wspólny przodek tylko zewnętrzne podobieństwa, ale i badania porównawcze kolejności nukleotydów w DNA. Człowiek, podobnie jak małpy człekokształtne, ma pięciopalczaste dłonie z przeciwstawnym kciukiem, co znaczy, że może odsunąć kciuk od pozostałych palców i objąć nim przedmiot (np. szklankę) z drugiej strony. Wspólne dla człowieka i małp cechy to także duży – w stosunku do rozmiarów ciała – mózg, widzenie barwne i długi okres braku samodzielności narodzonych młodych. Między człowiekiem i najbliżej spokrewnionym z nim przedstawicielem człekokształtnych – szympansem – występują znaczące różnice w budowie. Zmiana postawy ciała na pionową spowodowała przekształcenia szkieletu. Zwolnienie kończyn przednich z funkcji podporowych podczas ruchu pozwoliło na używanie ich do przenoszenia przedmiotów, a także do wykonywania precyzyjnych ruchów umożliwiających wytwarzanie broni, ubrań, ozdób i przedmiotów związanych z kulturą. W toku ewolucji nastąpiła również zmiana w sposobie odżywiania. Nasi przodkowie, odżywiający się głównie owocami, zaczęli spożywać także pokarmy mięsne. Zmiany w odżywianiu pociągnęły za sobą zmianę w uzębieniu oraz kształcie szczęki, która wyglądem początkowo była zbliżona do litery „V”, a w kolejnych 76