Views
5 months ago

Biologia klasa 8

ZMIANY LICZEBNOŚCI

ZMIANY LICZEBNOŚCI POPULACJI DWÓCH KONKURUJĄCYCH ZE SOBĄ GATUNKÓW Przykłady konkurencji międzygatunkowej to rywalizacja między dębami czerwonym i szypułkowym oraz między wiewiórkami rudą i szarą. Dąb czerwony Liczebność populacji 100 80 60 40 Dąb szypułkowy 20 Wiewiórka szara 0 2 4 6 8 10 12 14 16 18 Wiewiórka ruda Czas (miesiące) gatunek wygrywający konkurencję gatunek przegrywający konkurencję

Dział 3. Podstawy ekologii Pasożytnictwo Pasożytnictwo jest takim oddziaływaniem między organizmami, w którym jeden organizm – pasożyt – odnosi korzyści, drugi zaś – żywiciel – ponosi szkody. Pasożyt żyjący kosztem żywiciela na ogół nie zabija go, ponieważ pozbawiłby się środowiska życia (miejsca schronienia i źródła pokarmu) i tym samym możliwości przeżycia. Pasożyty czerpią z ciał żywicieli potrzebny pokarm, przez co powodują ich osłabienie. Niektóre pasożyty są mało szkodliwe, inne wywołują u swoich żywicieli rozmaite groźne schorzenia. W zależności od tego, czy pasożyt występuje na zewnątrz ciała gospodarza czy w jego wnętrzu, mówimy o pasożytach zewnętrznych, np. pijawki, kleszcze, pchły, lub wewnętrznych, np. robaki pasożytnicze czy bakterie chorobotwórcze. W budowie i funkcjach życiowych pasożytów wewnętrznych występują daleko idące przystosowania do prowadzonego trybu życia. Powłoki ciała pasożytów żyjących w przewodach pokarmowych (np. tasiemców) są odporne na działanie enzymów trawiennych żywicieli. Jednocześnie przez powłoki ich ciała może się odbywać wchłanianie pokarmu (już strawionego w jelitach żywiciela), dlatego tasiemce nie mają układu pokarmowego. Cechą wszystkich pasożytów są olbrzymie możliwości rozrodcze. Wynika to z ograniczonego dostępu do nowych żywicieli. Pasożytnictwo różni się od drapieżnictwa właściwego kilkoma istotnymi cechami. Pasożyty przebywają ze swoimi żywicielami przez dłuższy czas w bezpośrednim kontakcie. Pasożyt ma zazwyczaj znacznie mniejsze rozmiary od swego żywiciela, podczas gdy drapieżnik jest podobny do swojej ofiary pod względem wielkości i siły lub jest od niej większy i silniejszy. Niektóre zwierzęta są pasożytami roślin. Na przykład mszyce (owady) i przędziorki (pajęczaki) wysysają z nich soki roślinne. Pasożytami są także niektóre grzyby oraz nieliczne rośliny nasienne, np. kanianka. PRZYSTOSOWANIA WYBRANYCH GATUNKÓW ZWIERZĄT DO PASOŻYTNICTWA Porównywane cechy Pasożyty wewnętrzne, stałe Pasożyt zewnętrzny, okresowy tasiemiec uzbrojony glista ludzka pijawka końska narządy czepne haczyki, przyssawki brak przyssawki układ pokarmowy brak, substancje pokarmowe wchłaniane przez powłoki ciała obecny, mało wyspecjalizowany obecny, z rozbudowanym wolem, wyposażonym w kieszonki do gromadzenia krwi; szczęki służące do przecinania powłoki ofiary oddychanie beztlenowe i tlenowe beztlenowe i tlenowe tlenowe układ rozrodczy silnie rozbudowany, obojnaczy; wytwarzanie dużej liczby jaj silnie rozbudowany; wytwarzanie dużej liczby jaj silnie rozbudowany, obojnaczy 106