Views
1 week ago

Biologia klasa 8

18. Drapieżnictwo.

18. Drapieżnictwo. Roślinożerność • Przystosowania przeżuwaczy do roślinożerności Przeżuwacze mają dodatkowe przystosowania ułatwiające pobieranie i trawienie pokarmu roślinnego. 3 Przeżuwacze twardy pokarm rozcierają za pomocą doskonale rozwiniętych płaskich zębów trzonowych i przedtrzonowych, o szerokich, pofałdowanych powierzchniach tarcia. 1 2 Układ pokarmowy 1 Długi, mięsisty język o twardej, szorstkiej powierzchni umożliwia zagarnianie roślin. 2 W pierwszej komorze czterokomorowego żołądka bakterie i pierwotniaki pomagają trawić celulozę. 3 Długie jelita umożliwiają całkowite strawienie pokarmu. • Obrona przed roślinożercami Rośliny chronią się przed zjadaniem przez roślinożerców za pomocą kolców lub cierni utrudniających dostęp do ich miękkich części (np. robinia akacjowa, akacja). Niektóre rośliny (np. paprocie, konwalia) gromadzą w swoich organach substancje trujące, inne (m.in. pokrzywa) wydzielają substancje parzące. konwalia Przystosowania roślin chroniące przed zgryzaniem – ostre ciernie akacji i parzące włoski pokrzywy. 115

Dział 3. Podstawy ekologii • Przykłady roślinożernych zwierząt Roślinożercy występują zarówno wśród kręgowców, jak i wśród bezkręgowców. ROŚLINOŻERNE BEZKRĘGOWCE Gąsienice motyli do pobierania pokarmu wykorzystują gryzący aparat gębowy Motyl za pomocą ssącego aparatu gębowego spija nektar kwiatowy Winniczek zeskrobuje pokarm roślinny za pomocą tzw. tarki ROŚLINOŻERNE KRĘGOWCE Bóbr dzięki długim i mocnych siekaczom może żywić się twardymi częściami roślin Szczygieł za pomocą grubego dzioba wybiera nasiona chwastów Kozica do zrywania trawy używa języka, górnej wargi oraz dolnych siekaczy. ZAPAMIĘTAJ ●●Drapieżnictwo i roślinożerność to przykłady oddziaływań antagonistycznych, w których jeden gatunek ponosi straty lub traci życie, a drugi na tym zyskuje. ●●Drapieżniki i ofiary stosują różnorodne strategie przetrwania. ●●Zarówno zjadający, jak i zjadani są zależni od siebie i wzajemnie regulują swoją liczebność. Drapieżnictwo odgrywa korzystną rolę w biocenozach poprzez regulację liczebności ofiar. ●●Szczególnym rodzajem relacji antagonistycznej jest roślinożerność, w której roślinożerca żywi się roślinami. ●●Roślinożercy przystosowali się do pobierania i trawienia pokarmu roślinnego. POLECENIA 1. Na przykładzie dowolnego drapieżnego ssaka lub ptaka określ przystosowania drapieżników do zdobywania pokarmu. 2. Podaj dwa przykłady ilustrujące, w jaki sposób ofiary unikają ataków drapieżników. 3. Wyjaśnij, jaki wpływ ma drapieżnik na liczebność swoich ofiar. 4. Na przykładzie dowolnego ssaka określ przystosowania w budowie do odżywiania się pokarmem roślinnym. 116