Views
1 week ago

Biologia klasa 8

22 Abiotyczne czynniki

22 Abiotyczne czynniki środowiska Z tej lekcji dowiesz się: ●●czym różnią się warunki życia w wodzie i na lądzie; ●●jak organizmy są przystosowane do życia w różnych środowiskach; ●●jak oddziałują na siebie czynniki środowiska i co z tego wynika. Czynniki abiotyczne na lądzie i w wodzie Dwa główne środowiska życia organizmów – lądowe i wodne – różnią się przede wszystkim dostępnością wody, a ponadto wieloma innymi czynnikami, np. zakresem temperatury, zawartością tlenu i dwutlenku węgla, dostępem do światła, ilością soli mineralnych, zakwaszeniem (odczynem pH), gęstością, a także stopniem oddziaływania innych czynników, np. ciśnienia. Organizmy żyjące na lądzie muszą często zmagać się z niedoborem wody oraz znacznymi wahaniami temperatury (powietrze szybko się nagrzewa i szybko oddaje ciepło). Warunki środowiska wodnego są względnie stałe, np. woda wolno się nagrzewa, ale i wolno oddaje ciepło. Środowisko wodne różni się od lądowego także znaczną gęstością, co sprawia, że organizmy w nim żyjące muszą pokonać większy opór. Różne warunki obu środowisk wpływają na anatomiczne i fizjologiczne przystosowania zasiedlających je organizmów. Wpływ światła, temperatury, wilgotności i dwutlenku siarki na organizmy Rozwój i istnienie każdego gatunku są zależne od czynników, których w środowisku jest najmniej w stosunku do potrzeb organizmów. Są to tzw. czynniki ograniczające. Światło (promieniowanie słoneczne) to podstawowe źródło energii, warunkujące procesy życiowe wielu organizmów, głównie roślin. Roślinom światło jest niezbędne do przeprowadzania fotosyntezy, warunkuje porę kwitnienia i wydawania owoców. PORÓWNANIE NIEKTÓRYCH CZYNNIKÓW ŚRODOWISKA LĄDOWEGO I WODNEGO Czynnik środowiska Środowisko lądowe Środowisko wodne gęstość mała duża (prawie 800 razy większa niż na lądzie) zawartość tlenu 21% ok. 3,5% zawartość dwutlenku węgla ok. 0,04% ok. 1,7% wahania temperatury warunki świetlne bardzo duże (od −89,2 do +56,7°C) bardzo dobre niewielkie ilość światła zmniejszająca się wraz z głębokością 138

• Wpływ czynników abiotycznych na ekosystem Czynniki abiotyczne kształtują biotop i mają wpływ na życie roślin oraz zwierząt, które go zamieszkują. Decydują o tym, jaki ekosystem powstanie na danym terenie. Wszelkie zmiany czynników nieożywionych wpływają na funkcjonowanie ekosystemu. Mogą doprowadzić nawet do zahamowania rozwoju organizmów. 1 2 3 4 5 6 1 Światło, promieniowanie słoneczne to podstawowe źródło energii na Ziemi. Warunkuje proces fotosyntezy. Jest czynnikiem decydującym o rytmie życia roślin i zwierząt. 2 Temperatura decyduje o występowaniu organizmów na Ziemi. Jej zróżnicowanie zależne od szerokości geograficznej oraz sezonowe i dobowe wahania wpływają na rozmieszczenie organizmów. 3 Wiatr umożliwia rozprzestrzenianie się nasion i zarodników wielu gatunków roślin oraz przyspiesza parowanie wody, np. z roślin, co z kolei wpływa na pobór wody i soli mineralnych z gleby. 4 Opady, ich ilość i związana z tym dostępność wody wpływają na cykle życiowe organizmów. 5 Woda to konieczny do życia składnik każdego organizmu i środowisko życia wielu z nich. Jest niezbędna do przebiegu wszystkich procesów życiowych. 6 Podłoże, gleba jest miejscem życia wielu owadów, bakterii, bezkręgowców i grzybów. Rodzaj gleby decyduje o gatunkach roślin występujących na danym terenie.