Views
2 months ago

Biologia klasa 8

Dział 4.

Dział 4. Różnorodność biologiczna – przejawy, użytkowanie i ochrona ZBADAJ Obserwacja grzybów porostowych w środowisku – jako wskaźników zanieczyszczenia powietrza dwutlenkiem siarki. Materiały: notatnik, długopis. Przebieg obserwacji: 1. Zapoznaj się z informacją na temat roli porostów jako organizmów wskaźnikowych. 2. Zaobserwuj, jakie formy porostów występują w twojej okolicy. Na podstawie tekstu, zamieszczonej skali porostowej oraz swoich obserwacji określ, jakie stężenie dwutlenku siarki jest – przypuszczalnie – w powietrzu w twojej okolicy (małe, średnie czy duże). W której strefie znajduje się punkt twojej obserwacji? 3. Jeśli w pobliżu miejsca twojego zamieszkania działa zakład przemysłowy, który przyczynia się do zwiększenia stężenia dwutlenku siarki w powietrzu, to porównaj formy porostów w jego okolicy z formami porostów w najbliższym lesie lub parku. 4. Przerysuj poniższą tabelę do zeszytu i zapisz w niej swoje spostrzeżenia. I. MIEJSCE OBSERWACJI II. FORMA POROSTÓW III. STĘŻENIE DWUTLENKU SIARKI W POWIETRZU ZAPAMIĘTAJ ●●Siedlisko to przestrzeń występowania określonego gatunku, na który oddziałuje zespół czynników abiotycznych (klimatyczno-glebowych) umożliwiających jego życie. ●●Tolerancja ekologiczna to zdolność przystosowania się organizmu do określonych wartości działającego czynnika. ●●Zakres tolerancji to przedział wartości czynnika, w którym organizm jest zdolny do życia. Każdy organizm ma określony zakres tolerancji ekologicznej w stosunku do danego czynnika środowiska. ●●Możliwość życia organizmów w określonym środowisku wyznaczają dwie skrajne wartości tolerancji ekologicznej: minimum i maksimum. Najkorzystniejsze dla organizmu są wartości średnie (optymalne) czynnika. ●●Niektóre gatunki mają szeroki zakres tolerancji ekologicznej wobec wielu czynników (eurybionty), a inne gatunki mają wąski zakres tolerancji ekologicznej (stenobionty). ●●Gatunki o wąskim zakresie tolerancji ekologicznej na określone warunki środowiska są nazywane gatunkami wskaźnikowymi. POLECENIA 1. Wyjaśnij, co to jest zakres tolerancji ekologicznej organizmów. 2. Podaj po jednym przykładzie gatunku o wąskim i o szerokim zakresie tolerancji ekologicznej i zanalizuj ich zakresy tolerancji wobec jednego czynnika abiotycznego. 3. Wyjaśnij, w jaki sposób jest wykorzystywana wiedza o gatunkach wskaźnikowych. 150

24 Odnawialne i nieodnawialne zasoby przyrody Z tej lekcji dowiesz się: ●●co to są zasoby przyrody; ●●co to znaczy, że zasoby przyrody są odnawialne lub nieodnawialne; ●●jaki wpływ na człowieka może mieć wyczerpanie się zasobów nieodnawialnych; ●●w jaki sposób człowiek pozyskuje energię z odnawialnych zasobów przyrody; ●●na czym polega gospodarowanie zasobami przyrody zgodnie z zasadą zrównoważonego rozwoju. Zasoby przyrody Zasoby przyrody, inaczej zasoby naturalne lub bogactwa naturalne, to wszystkie składniki materii i energii wykorzystywane przez człowieka. Zasoby naturalne każdy z nas wykorzystuje codziennie i na każdym kroku – gdy spożywamy posiłek, bierzemy prysznic, jedziemy samochodem lub autobusem, oddychamy, ogrzewamy dom, oglądamy telewizję. Ze względu na odnawialność zasoby naturalne można podzielić na nieodnawialne i odnawialne. Zasobami nieodnawialnymi nazywamy te zasoby, których wykorzystanie powoduje stałe i bezpowrotne ich ubywanie, prowadzące do całkowitego wyczerpania. ZASOBY PRZYRODY Odnawialne Nieodnawialne energia •• wiatru •• Słońca •• wody węgiel •• kamienny •• brunatny powietrze lasy gaz ziemny ropa naftowa wody zwierzęta rudy metali i niemetali rośliny sól kamienna 151