Views
3 months ago

Biologia klasa 8

26 Zagrożenia i ochrona

26 Zagrożenia i ochrona różnorodności biologicznej Z tej lekcji dowiesz się: ●●jakie działania człowieka zagrażają różnorodności biologicznej; ●●dlaczego ważne jest zachowanie różnorodności biologicznej na kuli ziemskiej; ●●jakie są sposoby ochrony różnorodności biologicznej; ●●czy można chronić różnorodność biologiczną w ekosystemach intensywnie użytkowanych przez człowieka. Wpływ człowieka na różnorodność biologiczną – zagrożenia Na terenach intensywnie użytkowanych przez człowieka różnorodność biologiczna drastycznie spada. Do najważniejszych przyczyn jej utraty można zaliczyć: ●●niszczenie i przekształcanie naturalnych siedlisk w wyniku wycinania lasów, osuszania lub nawadniania terenów, zmian sposobu użytkowania rolniczego łąk i pól; ●●urbanizację prowadzącą do przerwania łączności ekologicznej (np. blokada sezonowych szlaków migracji godowych zwierząt); ●●rozwijający się transport lądowy i morski, powodujący wzrost śmiertelności gatunków wędrownych, których szlaki mi- W Afryce kłusownicy zabijają nosorożce w celu pozyskania ich rogów, którym przypisuje się niesłusznie właściwości lecznicze gracyjne zostały poprzecinane trasami komunikacyjnymi (na lądzie dotyczy to wielu płazów i ssaków, w morzach i oceanach – głównie wielkich ssaków morskich); ●●zanieczyszczenia chemiczne środowiska wprowadzane do wód, powietrza i gleb przez przemysł i rolnictwo, powodujące wymieranie gatunków o wąskich zakresach tolerancji; ●●rabunkowe pozyskiwanie zwierząt (masowe, niekontrolowane odłowy i kolekcjonerstwo) oraz nadmierne i nielegalne zbiory rzadkich roślin (pozyskiwanych z populacji naturalnych dla celów leczniczych, dekoracyjnych czy kolekcjonerskich); ●●wprowadzanie do środowiska naturalnego obcych gatunków (inwazyjnych), które wypierają gatunki rodzime. Wiele dyskusji budzi też wprowadzanie gatunków zmodyfikowanych genetycznie (GMO – od ang. genetically modified organism) – organizmów, których DNA zostało zmienione metodami inżynierii genetycznej w celu uzyskania nowych cech. Dlaczego i jak chronić różnorodność biologiczną Ochrona różnorodności biologicznej to działania podejmowane w celu zachowania wszystkich elementów przyrody, 164

• Zagrożenia różnorodności biologicznej Bogata różnorodność świata przyrodniczego jest stale niszczona na skutek działalności człowieka. Zajmowanie naturalnych terenów pod uprawy, inwestycje przemysłowe i komunikacyjne, rabunkowa eksploatacja surowców naturalnych (w tym wyrąb lasów), zanieczyszczenie środowiska, nadmierny połów ryb to tylko niektóre czynniki negatywnie wpływające na różnorodność biologiczną. W kopalniach odkrywkowych, w miejscach po wydobyciu np. węgla brunatnego gromadzi się woda spływająca z przyległych obszarów. To powoduje spadek poziomu wód w całym regionie – wysychają studnie, następuje stepowienie gleby, a to prowadzi do całkowitej degradacji (niszczenia) ekosystemów. Niszczenie miejsc żerowania i odpoczynku ptaków odbywających wędrówki, np. przez stosowanie środków ochrony roślin lub opryski przeciw komarom, a także spuszczanie ścieków i wrzucanie śmieci do jezior znacznie zwiększa śmiertelność zwierząt. Ptaki wędrowne są w wielu rejonach świata obiektem polowań. Autostrady podnoszą komfort i bezpieczeństwo podróżujących, jednak negatywnie wpływają na środowisko przyrodnicze. Warto już na etapie planowania ich przebiegu uwzględnić korytarze ekologiczne, którymi przemieszczają się zwierzęta, oraz przejścia dla małych zwierząt pod autostradami (przepusty). Przekształcenie naturalnego ekosystemu w teren rolniczy powoduje zubożenie gatunkowe, ponieważ rosną tam tylko wybrane rośliny. Pozostałe rośliny i towarzyszące im zwierzęta są traktowane jak chwasty i szkodniki.