Views
3 months ago

Biologia klasa 8

Dział 4.

Dział 4. Różnorodność biologiczna – przejawy, użytkowanie i ochrona np. gatunku, zbiorowiska, ekosystemu, krajobrazu, w miejscach ich naturalnego występowania. Zachowanie różnorodności biologicznej jest warunkiem dobrostanu ludzkości. Bogactwa przyrody, z których czerpiemy korzyści, to pożywienie, opał, lekarstwa, materiały używane do budowy i okrycia, możliwość wypoczynku czy kontaktu z pięknem przyrody. Ochrona różnorodności biologicznej jest prowadzona na wiele sposobów, zarówno w skali ogólnoświatowej, europejskiej, jak i na terenie każdego państwa, województwa, powiatu i gminy. Polska podpisała wiele konwencji mających na celu ochronę dziko żyjących zwierząt i roślin w ich środowisku przyrodniczym. Jednak równie ważne co przepisy i konwencje są świadomość społeczeństwa, dobra wola i zaangażowanie. Najlepszą formą ochrony różnorodności biologicznej są formy ochrony obszarowej, np. parki narodowe, parki krajobrazowe, rezerwaty przyrody, obszary chronionego krajobrazu, ponieważ pozwalają one na zachowanie całych ekosystemów z ich bogactwem zależności międzygatunkowych. Niezależnie od tego obejmuje się ochroną pojedyncze gatunki zagrożone wyginięciem. Ochronę gatunków zagrożonych wyginięciem reguluje prawo o gatunkowej ochronie roślin, zwierząt i grzybów. Ochrona gatunkowa ma na celu zapewnienie przetrwania dziko występujących roślin, zwierząt i grzybów oraz ich siedlisk, a także otoczenie ich właściwą opieką. Obejmuje gatunki rzadko występujące, endemiczne (występujące tylko na określonym obszarze), podatne na zagrożenia i zagrożone wyginięciem. Dotyczy też gatunków objętych ochroną na podstawie umów międzynarodowych. Ta forma ochrony przyrody jest prowadzona w celu zachowania różnorodności gatunkowej i genetycznej. Zagrożony gatunek może być objęty ochroną ścisłą lub ochroną częściową. Istotą ścisłej ochrony gatunkowej jest zakaz niszczenia, zrywania, ścinania w całości lub w części oraz pozyskiwania organizmów z naturalnych stanowisk. Zabronione są też sprzedaż, kupno oraz wywożenie za WARTO WIEDZIEĆ Gwałtowne ubywanie gatunków i zagrożenie wymarciem wielu roślin i zwierząt skłoniły Międzynarodową Unię Ochrony Przyrody i Jej Zasobów (IUCN) do sporządzania list gatunków zagrożonych wyginięciem, umieszczanych w tzw. Czerwonych Księgach. Są to wykazy gatunków wymarłych, ginących, zagrożonych i rzadkich w poszczególnych grupach systematycznych. Czerwone listy i księgi są źródłem informacji wykorzystywanym w systemie monitoringu różnorodności biologicznej. Stanowią podstawę budowania programów ochrony i restytucji gatunków. Światowy Dzień Różnorodności Biologicznej jest obchodzony 22 maja. 166

26. Zagrożenia i ochrona różnorodności biologicznej Dzięki działalności ogrodów botanicznych w Polsce uratowano np. warzuchę polską – roślinę, której naturalne stanowiska zostały zniszczone Dzięki wysiłkom ogrodów zoologicznych rysie – jedne z największych drapieżników Europy – po prawie 200-letniej przerwie powróciły na teren Puszczy Kampinoskiej w 1993 r. granicę roślin, zwierząt, grzybów objętych prawną ochroną gatunkową. Ochroną częściową objęto gatunki mające znaczenie gospodarcze (lecznicze i przemysłowe). Przepisy dopuszczają pozyskiwanie takich organizmów tylko po uzyskaniu odpowiedniej zgody w Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska, w Ministerstwie Środowiska albo w Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska. Rola ogrodów botanicznych, ogrodów zoologicznych oraz banków genów w zachowaniu różnorodności biologicznej Dość skuteczną formą ochrony gatunków zagrożonych i ginących jest przeniesienie ich do sztucznie stworzonych siedlisk. Takie działania podejmują ogrody botaniczne i ogrody zoologiczne. Jeśli warunki na to pozwalają, niektóre rozmnożone w ogrodach gatunki są przenoszone w miejsca podobne do tych, w których kiedyś występowały. Takie postępowanie nazywamy reintrodukcją. Ogrody botaniczne i zoologiczne spełniają też funkcje edukacyjne. Stwarzają zwiedzającym moż- liwość poznania różnorodności gatunkowej roślin i zwierząt, a także obserwacji ich zwyczajów. Inną formą ochrony różnorodności biologicznej są banki genów, będące zbiorami nasion i pyłku roślin, plemników i komórek jajowych zwierząt, próbek DNA lub tkanek. Na bazie zgromadzonych materiałów w razie konieczności można odtworzyć ginące w przyrodzie gatunki. W wypadku Zebrane i dokładnie opisane nasiona różnych gatunków roślin dokładnie się czyści, suszy i zamraża w temperaturze −20°C. W takich warunkach mogą przetrwać nawet kilkadziesiąt lat. Po rozmrożeniu większość z nich jest zdolna do kiełkowania 167