Views
2 months ago

atailke

Atatürk İlkeleri ve

Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Tarihi Ders Notları Öğr. Gör. Ali YAYLA ler’e saldırılar da dahil her yolu deniyorlardı. 1955 yılında İngiltere konuyu incelemek üzere Londra’da bir konferans topladı 77 . Türkiye ada üzerindeki iddiasını “Kıbrıs Türktür, Türk Kalacaktır” sloganıyla ortaya koydu. Bu iddia daha sonra “Ya Taksim, Ya Ölüm” şekline dönüşmüştür. Sonuç olarak 13 ve 19 Şubat 1959 tarihlerinde yapılan Zürih ve Londra antlaşmalarıyla Kıbrıs’ın bağımsız olması, fakat İngiltere, Türkiye ve Yunanistan’ın adada özel haklarının bulunması kararlaştırıldı. (Garantörlük hakkı.) İngiltere adadaki büyük hava üslerini bulundurmaya devam edecek, Türkiye ve Yunanistan da birer askerî garnizon bulunduracaklar, her üç devletin de Kıbrıs’a müdahale hakkı olacaktı. Kıbrıs Anayasası hükümet ve parlamentoda Türkler’e bazı özel haklar da tanıyordu. Düzenin işleyişine Federal Almanya’dan bir yargıç nezaret edecekti. Kıbrıs Cumhurbaşkanlığına Başpiskopos Makarios, yardımcılığına Dr. Fazıl Küçük seçildiler. Kıbrıs Sorunu şimdilik kaydıyla çözülmüş gibi görünse de Rumlar rahat durmayacak, Türkiye Cumhuriyeti 24 Temmuz1974’de bu anlaşmaların kendisine verdiği “garantör devlet” hakkını kullanarak Kıbrıs’a müdahale edecektir. 17 Şubat 1959’da antlaşmayı imzalamak için Londra’ya doğru uçan Adnan Menderes’in uçağı, sis ve aniden çıkan bir fırtına sonucu Londra’ya 25 kilometre uzaklıktaki bir ormana düşmüştür. Kazada 14 kişi ölmüş, 6 kişi de yaralanmış, kaza sırasında ayağı uçağın tabanına sıkışan Adnan Menderes, ters düşen uçakta tepe taklak asılı kalmış ve kazayı ufak tefek sıyrıklarla atlatmıştır 78 . Tahkikât Komisyonu’nun Kurulması (18 Nisan 1960) DP iktidarının sonunu hazırlayan gelişmelerin en önemlisi olarak görülen Tahkikât Komisyonu 18 Nisan 1960’da kuruldu, 27 Nisan 1960’ta mecliste büyük bir çoğunlukla kabul edildi ve 28 Nisan 1960’da Resmî Gazete’de yayınlanarak yürürlüğe girdi. Hepsi de 77 6-7 Eylül Olayları işte tam da bu sıralarda patlak vermiştir. 78 Bu olayın ardından Menderes’e evliya muamelesi yapılmaya başlanmış, 5 Ocak 1960’da Mersin’e gitmekte olan Menderes’in önüne Tarsus’ta elinde kasap bıçağı ile Ali Bayat adlı bir şahıs çıkmış ve bacaklarının arasına sıkıştırmış olduğu beş yaşındaki çocuğunu göstererek “uçak kazasından kurtulduğunuz için oğlumu size kurban edeceğim” demiştir. Şahıs son anda engellenerek çocuk kurtarılmıştır. Türkiye’nin ne acı gerçeğidir ki, Menderes için çocuğunu kurban edebilecek kadar fanatik olan halk, Menderes askerî darbe ile devrildiğinde sesini çıkaramamıştır. Maalesef aynı suskunluğa 12 Eylül 1980’de de şahit olacaktık. Sayfa 166 / 174

Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Tarihi Ders Notları Öğr. Gör. Ali YAYLA DP’li olan 15 kişilik komisyon çalışmalarına hemen başladı ve ilk iş olarak üç şeyi yasakladı: 1. Siyasî partilerin tüm etkinlikleri (fakat sadece CHP soruşturulacaktı); 2. Komisyonun etkinlikleri ile ilgili yayınlar; (Ulus ve Demokrat İzmir Gazetesi bu raporları yayınladı ve bu gazeteler illegal yollardan ülkeye dağıtıldı); 3. TBMM’de komisyonla ilgili görüşmeler ve bunlar hakkında yapılacak yayınlar. Bu arada İnönü’ye, Meclis’in 12 oturumuna katılmama cezası verilmesinin, önce Meclis’te, sonra kamuoyunda büyük gürültülere yol açmasının sonucu olarak, Meclis görüşmelerinin yayınına da yasak konuldu. CHP bütün bu baskılara boyun eğmediği gibi, İnönü kaostan çıkışın tek yolunun, demokrasinin gereklerine uygun, dürüst bir seçim yapmak olduğunu söylüyordu. İnönü’nün “ihtilâl olabilir” uyarısını, “CHP ihtilâl yapmak istiyor” şeklinde algılayan Menderes, 27 Nisan 1960’da Tahkikât Komisyonu’na olağanüstü yetkiler tanıyan bir yasa daha çıkardı. Komisyonun önlemlerine her ne surette olursa olsun muhalefet edenler 1 ilâ 3 yıl, gizli olan soruşturma konusunda açıklama yapanlar 6 ay ilâ 1 yıl arasında hapis cezasına çarptırılacaklardı. Bu kararlara karşı İnönü; “Biz tedbiri aldık. Bu tedbiri yürüteceğiz diyorsunuz. Gayrı meşru baskı rejimine girmiş olan idarelerin hepsi böyle demiştir. Bu tedbire teşebbüs eden baskı tertipçileri zannediyorlar ki; Türk Milleti’nin Kore Milleti kadar haysiyeti yoktur.” 79 Bu konuşma karşılığında İnönü’ye 12 oturum meclise katılmama cezası verildi. Başta CHP olmak üzere meclis içi ve dışı tüm muhalefeti hemen her türlü siyasî faaliyetten men etmeyi hedefleyen Tahkikât Komisyonu, sorunları çözemediği gibi üniversite öğrencilerinin sokağa dökülmesine de neden olmuştur. Hatta bu olaylarda İstanbul Üniversitesi Rektörü Prof. Sıddık Sami Onar’ın polis tarafından tartaklanması, bardağı taşıracak son damlalardan biri olmuştur. 28 Nisan’da İstanbul Üniversitesi’nde gösteri yapan öğrencilere polisin ateş açması sonucunda, Turan Emeksiz adlı Orman Fakültesi öğrencisi hayatını kaybetmiş, çok sayıda öğrencinin yaralandığı olay- 79 Bugünlerde Kore diktatörü Rhee, öğrenci ve halk gösterileri karşısında 21 Nisan 1960’da istifa etmişti. Sayfa 167 / 174