Views
7 months ago

atailke

Atatürk İlkeleri ve

Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Tarihi Ders Notları Öğr. Gör. Ali YAYLA Okulu öğrencilerinin yürüyüşünden sonra bulunan çare de Kara Harp Okulu’nu âcilen tatile çıkarmak olmuştur. Meclis, kavgalı bir oturumun ardından 25 Mayıs 1960’da tatile girdi. Adnan Menderes, gittiği Eskişehir’de çok soğuk karşılandı. Tokalaşmak için elini uzattığı bazı subayların geri çekilmesi, havanın çok gergin olduğunu gösteriyordu. Şeker Fabrikası’nda gece verilen 300 kişilik yemek de aynı gergin hava içinde, pek soğuk geçti. Başbakan Menderes’in konuşması sırasında meydana gelen mikrofon arızasına bile bir anlam yükleniyordu. Bütün bu öfke ile Menderes, sözü öğrenci olaylarına getiriyor, “Kara Cüppeliler” dediği üniversite öğretim üyelerine çok sert biçimde gene çatıyordu. Gece yansı Ankara’dan Eskişehir’e telefon eden Meclis Başkanı Refik Koraltan, Menderes’e, akşamüstü Genelkurmay Başkanı Orgeneral Rüştü Erdelhun’un yüksek rütbeli subaylarla bir toplantı yaptığını anlattı. Erdelhun, bazı subayların gösteri yürüyüşüne hazırlandığını duymuş, bunun sakıncasını anlatarak subaylara nasihat etmişti. Herkes yatmaya çekildikten sonra, Menderes’i telefona istediler. Ankara’dan Koraltan arıyordu. Koraltan bu kez, Başbakanlık önünde silahlı çatışma olduğunu haber verdi. Bunun üzerine ani bir kararla Eskişehir’de kalmaktan vazgeçen Menderes, yanına Hasan Polatkan ve Tahsin Yazıcı’yı alarak, hemen Kütahya’ya doğru yola çıktı. Olup bitenleri Kütahya’da değerlendirmek istiyordu. Ne var ki, Kütahya’ya henüz vardıkları sırada, radyoda marşlar çalmaya başlamıştı. Radyodan, Türk Silahlı Kuvvetleri’nin yönetime el koyduğu bildiriliyordu 81 . DP Hükümeti’nin İçişleri Bakanı Dr. Namık Gedik, tutuklu bulunduğu Harp Okulu’nda 29 Mayıs 1960’da pencereden atlayarak intihar etti. Gözaltına alınmış olan 150 kişi Yassıada’ya götürüldü. 81 Ders notlarımızda yer alan “Atatürk’ün Ölümünden Sonrasında Yaşananlar” başlığı altında yer alan ve dipnotla kaynağı belirtilmeyen bölümler haricindeki olaylar, Yıllarboyu Tarih Dergisi (1978-1985) eki olarak yayınlanmış “Yaşadığımız Yüzyıl” fasiküllerinden derlenmiştir. Sayfa 170 / 174

Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Tarihi Ders Notları Öğr. Gör. Ali YAYLA Askerî müdahale sonrası Yassıada’da yapılan yargılamalar, Başbakan Adnan Menderes, Dışişleri Bakanı Fatin Rüştü Zorlu ve Maliye Bakanı Hasan Polatkan ve Celal Bayar’ın idam kararıyla sonuçlandı. Millî Birlik Komitesi sadece üç idam cezasını onayladı. Yaşının büyük olması nedeniyle Celal Bayar’ın cezası müebbet hapse çevrildi. Fatin Rüştü Zorlu ve Hasan Polatkan 16 Eylül, Adnan Menderes 17 Eylül 1961’de idam edilmişlerdir. 6 Ocak 1961’de MBK (Millî Birlik Komitesi) ve Temsilciler Meclisi’nden oluşan Kurucu Meclis kuruldu. Daha sonra Enver Ziya Karal ve Turhan Feyzioğlu başkanlığında Kurucu Meclis’e bağlı 20 kişilik bir anayasa komitesi kurularak yeni anayasa için çalışmalara başlandı. 20 kişilik Komisyon’da Emin Paksüt, Muammer Aksoy, Turan Güneş, Tarık Zafer Tunaya, Coşkun Kırca, Amil Artus, Doğan Avcıoğlu, Münci Kapani, Mümin Küley, Ragıp Sarıca, Bahri Savcı, Celal Sait Siren, Mümtaz Soysal, Cafer Tüzel, Hıfzı Veldet Velidedeoğlu, Abdülhak Kemal Yörük, Sadık Aldoğan, Nurettin Ardıçoğlu ve Hazım Dağlı vardı. Komisyon tarafından hazırlanan Anayasa, 9 Temmuz 1961’de halkın oyuna sunulmuş ve oylamaya katılanların %60.4’ü tarafından kabul edilmiş, 1982 Anayasası’na kadar da yürürlükte kalmıştır. 1961 Anayasası ile; Güçler ayrılığı sağlanmıştır. ( Yasama-Yürütme-Yargı ) Yasama gücü: Cumhuriyet Senatosu ve Millet Meclisi olmak üzere iki meclistir. Yürütmenin dışında bağımsız yargı organları kurulmuştur. Yasamadan çıkan yasaların anayasaya uygunluğunu kontrol eden Anayasa Mahkemesi kurulmuştur. Yürütmenin, yönetimin tüm eylemleri, kararları anayasal bir kuruluş olan Danıştay denetimine verilmiştir. Yani TBMM egemenlik hakkını kullanan tek organ olmaktan çıkıp Anayasa’da sözü edilen yetkili organlardan biri olmuştur. Kişinin temel hak ve özgürlükleri Anayasa ile güvenceye alınmıştır. 1961 Anayasası ile tam bir parlamenter sisteme geçilmiştir. Demoratik, sosyal ve hukuk devleti anlayışı gelmiştir. Sayfa 171 / 174